Îmân imtihânları
İnsanlar hiç imtihân edilmeden, “Îmân ettik!” demeleriyle (kendi hâllerine)
bırakılıvereceklerini mi sandılar?
اَحَسِبَ النَّاسُ اَنْ يُتْرَكُٓوا اَنْ يَقُولُٓوا اٰمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ
İnsanlar hiç imtihân edilmeden, (sâdece)
“Îmân ettik!” demeleriyle (kendi hâllerine)
bırakılıvereceklerini mi sandılar?
وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذ۪ينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ
الَّذ۪ينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكَاذِب۪ينَ
And olsun ki (biz),
onlardan öncekileri de imtihân ettik;
Allah doğru söyleyenleri de muhakkak bilir,
yalancıları da muhakkak bilir.
Ankebût Sûresi 2-3.Âyet
Sizden önce gelip geçenlerin hâli (sizin de) başınıza gelmeksizin (kolayca) Cennete gireceğinizi mi sandınız?
اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ
وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذ۪ينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْۜ
(Ey mü’minler!)
Yoksa sizden önce gelip geçenlerin hâli
(sizin de) başınıza gelmeksizin
(kolayca) Cennete gireceğinizi mi sandınız?
مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَٓاءُ وَالضَّرَّٓاءُ وَزُلْزِلُوا
Onlara öyle fakirlikler ve hastalıklar dokundu
ve öyle (belâlarla) sarsıldılar ki,
حَتّٰى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذ۪ينَ اٰمَنُوا مَعَهُ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِۜ
hattâ peygamber ve berâberindeki îmân edenler:
“Allah’ın yardımı ne zaman!” diyecek
(hâle gelmiş)lerdi!
اَلَٓا اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَر۪يبٌ
Haberiniz olsun! Allah'ın yardımı yakındır.
Bakara Sûresi, 214. Âyet
Uhud imtihanı
Günahlardan temizlenmek
Îmân imtihanı
اِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُۜ
Eğer (Uhud’da) size bir yara dokunduysa,
doğrusu (size düşman olan) o kavme de
(Bedir’de) onun misli olan bir yara dokunmuştu.
وَتِلْكَ الْاَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِۚ
İşte bu günler (öyle günlerdir) ki,
onları insanlar arasında evirir çeviririz.
وَلِيَعْلَمَ اللّٰهُ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَٓاءَۜ
Tâ ki Allah, îmân edenleri ortaya çıkarsın
ve içinizden (bu uğurda can veren) şehîdler
(ve yaptıklarınıza şâhidler) edinsin!
وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِم۪ينَۙ
Çünki Allah, zâlimleri sevmez.
وَلِيُمَحِّصَ اللّٰهُ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَيَمْحَقَ الْكَافِر۪ينَ
Bir de Allah, îmân edenleri (bu sıkıntılarla günahlardan) temizlesin ve kâfirleri
(bu zulümleri sebebiyle) helâk etsin!
اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ
وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذ۪ينَ جَاهَدُوا مِنْكُمْ وَيَعْلَمَ الصَّابِر۪ينَ
Yoksa, Allah içinizden cihâd edenleri
ortaya çıkarıp, sabredenleri belli etmeden
Cennete girivereceğinizi mi sandınız?
Âl-i İmrân Sûresi 140-142.Âyet
Uhud’da başınıza gelenler Mü’minleri ve münafıkları ortaya çıkarması içindi.
وَمَٓا اَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ فَبِاِذْنِ اللّٰهِ وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنٖينَۙ
Hâlbuki (Uhud’da) iki ordunun karşılaştığı gün başınıza gelenler, böylece Allah’ın izniyle olup, mü’minleri ortaya çıkarması içindi.
وَلِيَعْلَمَ الَّذٖينَ نَافَقُواۚ
Bir de münâfıklık edenleri ortaya çıkarması içindi.
Âl-i İmrân Sûresi 166. Ayet
Sâmirî onları dalâlete düşürdü
قَالَ فَاِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْ بَعْدِكَ وَاَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ
(Allah:)
“Fakat muhakkak ki biz, senden (yola çıkmandan)
sonra kavmini gerçekten imtihân ettik;
Sâmirî onları dalâlete düşürdü” buyurdu.
Tâhâ Sûresi 85.Âyet
وَاخْتَارَ مُوسٰى قَوْمَهُ سَبْع۪ينَ رَجُلًا لِم۪يقَاتِنَاۚ
Ve Mûsâ, ta‘yîn ettiğimiz vakit(te ta‘yîn ettiğimiz yere gelip mağfiret dilemeleri) için kavminden
(buzağıya tapmayan) yetmiş adam seçti.
فَلَمَّٓا اَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۜ
Onları da o şiddetli sarsıntı yakalayınca (Mûsâ) dedi ki: “Rabbim! Eğer dileseydin (buzağıya tapanlara engel olmadıkları ve onları terk etmedikleri
için) onları da (ve dileseydin) beni de daha önce helâk ederdin.
اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَٓاءُ مِنَّاۚ
İçimizden bazı beyinsizlerin yaptığı şeyler yüzünden bizi helâk mı edeceksin? (Helâk etme yâ Rabbî!)
اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۜ
Bu, senin imtihânından başka bir şey değildir.
تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَٓاءُ
Onunla kimi dilersen (küfürlerindeki ısrarları sebebiyle) dalâlete atar,
وَتَهْد۪ي مَنْ تَشَٓاءُۜ
kimi de dilersen (hikmetine binâen kendi lütfundan) hidâyete erdirirsin.
اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا
Sen bizim velîmizsin;
artık bize mağfiret eyle;
ve bize merhamet buyur;
وَاَنْتَ خَيْرُ الْغَافِر۪ينَ
çünki sen bağışlayanların en hayırlısısın!”
A'râf Sûresi 155.Âyet
.....
(2) Bu kişiler Mûsâ (AS) ile Tûr-i Sinâ’ya çıktıklarında hep birlikte secde hâlindeiken, Cenâb-ı Hakk’ın Mûsâ (AS)’a, olan hitâbını işittiler. Kendilerini kaplayan sis açıldığında, mazhar oldukları feyze kanâat etmeyerek, onun yanına geldiler ve: “Allah’ı açıkça görmedikçe sana îmân etmeyeceğiz” dediler. Bunun üzerine, oracıkta şiddetli bir sarsıntı ile helâk edildiler, ya da o îkazın korkusundan, elden ayaktan kesilerek ölü gibi oldular.
(Râzî, c. 8/15, 19)
Furkân-ı Hakîm / Musîbet ve İmtihan · Marifet Petekleri