Sâde hayat
Dünyadan lezzet aldığın kadar âhiret lezzetin azalır.
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Dünyadan lezzet aldığın kadar âhiret lezzetin azalır.
Dünyanın helâlından hesap, haramından azab vardır.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.600-611)
Âhirette bunun kat kat fazlasını kaybetmiştir.
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Dünyâlıktan
bir bardak soğuk su içmek,
bir yeşilliğe bakmak
veyâ güzel bir kuş sesi dinlemek
gibi basit şeylerden de olsa zevk alan kimse,
âhirette bunun kat kat fazlasını kaybetmiştir.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.484}
Dünyalıktan ne kadar verilirse, o nisbette âhiret eksilir.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.504}
Kalbleri dünya şehvetlerine bağlı olanların akılları Benden men'edilmişlerdir.
Ebu'l-Eşheb el-Utâridî der ki: Allah Teâlâ Hz. Davud'a şöyle vahyetti:
"Ey Dâvûd, ashabını çok sevdikleri şeyleri yemekten sakındır ve korkut.
Şüphesiz kalbleri dünya şehvetlerine bağlı olanların akılları Benden men'edilmişlerdir.
Kullarımdan bir kula şehvetlerinden herhangi birisini tercih ettikleri zaman yapacaklarımın Bana en kolay geleni, ona Bana itaati haram kılmam, onu bundan mahrum etmemdir".
(İbn-i Kesir Tefsiri, Meryem 60.Âyet)
Kim, muhtaç olduğundan fazlasını dünyadan alırsa
Tanafusi şöyle anlatıyor:
"Mescid-i Haram'da Beni Şeybe kapısında birkaç gün birşey yemeden karnımın büklümlerini bükerek duruyordum. Sekizinci gün, uyku ile uykusuzluk arasında iken bir dellalın şöyle bağırdığını duydum:
'Dikkat edin!
Kim, muhtaç olduğundan fazlasını dünyadan alırsa
onun kalbinin gözünü Allah kör eder (veya etsin)."
İşte bu, dünyanın senin hakkındaki hakikatinin beyanıdır. Bunu bil, Allah'ın izniyle irşad ol.
Tanafusi,Adı Muhammed b. Ubeyd b. Ebi Umayye el-Küfi'dir. H. 204 senesinde vefat etmiştir.
(İMAM GAZALİ HAZRETLERİ-İHYA'DAN 3. Cild)
Şehvetler ise şeytanın silahlarıdır
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Şeytanın büyük kapılarından biri de her ne kadar helâl ve saf ise de doyasıya yemektir. Çünkü doymak, şehveti takviye eder. Şehvetler ise şeytanın silahlarıdır.
Zira rivayet ediliyor ki İblis, Yahya b. Zekeriyya'ya göründü.
Yahya (a.s) şeytanın üzerinde çengellerin takılı olduğunu gördü.
"Ey İblis! Şu çengeller nedir"?
"Bunlar şehvetlerdir! Onlarla Ademoğlu'nu avlarım"!
"Acaba bunlarda bana ait birşey de var mı"?
"Sen bazen doyuyorsun! Biz bu takdirde senin namaz kılmanı ve zikir yapmanı ağırlaştırıyoruz".
"Acaba bundan başka bir şeyim var mı"?
"Hayır"!
"Yeminim olsun ki artık ebediyyen karnımı yemekle doyurmayacağım".
"O halde benim de yeminim olsun ki, bundan böyle hiçbir müslümana nasihatta bulunmayacağım".
(İMAM GAZALİ HAZRETLERİ - İHYA'DAN)
İnsanın başına gelen bütün belalar, nefsine bağlı ve düşkün oluşundandır.
İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;
İnsanın başına gelen bütün belalar, nefsine bağlı ve düşkün oluşundandır.
Nefsin elinden kurtulduğu takdirde, Allah'tan gayri şeylerden kurtulmak mümkün olacaktır.
(MEKTÛBÂT-I RABBÂNÎ 154.MEKTUP)
İhtiyaçtan fazla olan mübahlar
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
İhtiyaçtan fazla olan mübahlar, Allah'tan uzaklaşmanın sebeplerindendir. Mübah olan nimetlerden kendini çekmedikçe, âhiret yoluna girmek için kalbini ıslah etmek mümkün olmaz.
Zirâ, nefis bazı mübahlardan uzaklaştırılmazsa,
bu sefer bazı yasaklara da meyl etmeye başlar.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.153-154}
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Zühd, dünyanın ziynet ve lezzetinden, mal,makam
ve izzetinden, azından ve çoğundan kurtulmaktır.
Nitekim ölüm de bunlardan geçmektir.
Zühdün esası, iki cihanı da terk edebilmektir.
Nitekim Habib-i Ekrem (s.a.v) buyurdu ki:
"Dünya, ahiret ehline, ahiret de dünya ehline haramdır. Ehlullaha ise ikisi de haramdır".
(İBRAHİM HAKKI HAZRETLERİ)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Dünyadan ihtiyaç duyduğun kadarını al.
Eğlenmek ve mal biriktirmek için uğraşma.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.366)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Dünyanın haramlarından ve şüpheli şeylerinden sakının,
sonra da nefsinizin arzuladığı mübahlardan kaçının.
Çünkü, hevâ ve şehvet sebebiyle dünyanın mübahlarından yararlanmak sizi Allah'tan alıkoyar.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı-S.180)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Sen bu dünyâda her neyi terkedersen, O, âhirette onun yerini dolduracak bir şeyi, hattâ ondan daha iyisini halk eder.
Dünyâda yaşayacağın yalnız bu günün kalmış farzet ve ölüm meleğinin gelmesini bekleyerek âhiret için çalış.
(Abdülkadir Geylâni Külliyâtı.S.24)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Sen takvâlı olmaya, Allah'tan sakınmaya devam edersen,
Allah kendini sana bulduracak ve sen eseri bırakıp, eseri yapanla meşgul olacaksın.
O'nu bulmaya çalış ve O'nu ara, dünyayı ve âhireti bırak. Dünya ve âhiretten sana ait olanlar yine gelecek, seni terk edip gitmeyecektir.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.136)
İbn Mes'ûd (R.A.)da şöyle diyor:
"Hergün bir melek, 'Ey Âdemoğlu, sana yetecek kadar az varlık, seni azdıracak çoktan hayırlıdır' diye seslenir" demiştir.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.531}
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Rûhânî zevk dururken beden zevkine meyleden kişi sultanlık yerine aşağılık tercih etmiş demektir.
(İbrahim Hakkı Hz.Mârifetnâme.S:381)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Zâhid, helallerden yüzçeviren kimsedir.
Haramlardan yüzçevirmek ise zaten herkese gerekli olan bir vazifedir.
(Abdülkadir Geylani Külliyatı.S.325)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Kul dünyayı ve âhireti terk eder ve mâsivâdan çıkarsa,
onun kalbi Rabb'inin kurbiyetini, ihsanını ve lütfunu kazanır. Onun yeme, içme, giyinme derdi veyâ dünyalık herhangi bir sıkıntısı olmaz. Onun kalbi bunlarla iştigal etmekten uzaktır.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.444)
Nefsin şehvetlerinden ve hayvani arzulardan kurtulmak
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Maddi arzularını ayak altına alırsan, o zaman nefsin köpeğini öldürürsün ki asıl kurban da budur.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.60)
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Kanaat, nefsin şehvetlerinden ve hayvani arzulardan kurtulmaktır.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme)
İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;
Peygamberlerin gönderilmesi, kitapların indirilmesindeki gaye, Mevlâ'nın (c.c) nın karşısına düşmanlıkla dikilmiş olan nefs-i emmarenin arzularını def etmektir.
(MEKTÛBÂT-I RABBÂNÎ 221.MEKTUP)
İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;
Bir kul, nefsânî duygulardan arınmadıkça, onları yere vurmadıkça, işi bu dereceye ulaştırmadıkça şânı yüce Allah'ın kemâlâtına, güzelliklerine ulaşamaz.
(MEKTUBÂT-I RABBANÎ 9.MEKTUP)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Dünyanın haramlarından ve şüpheli şeylerinden sakının, sonra da nefsinizin arzuladığı mübahlardan kaçının.
Çünkü, hevâ ve şehvet sebebiyle dünyanın mübahlarından yararlanmak sizi Allah'tan alıkoyar.
Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyuruyor:
"Dünya gerçek îmân sahiplerinin zindanıdır".
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı-S.180)
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Vera sâhipleri imkân nisbetinde ihtiyaç sahasını daraltmağa gayret ederler.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.621}
Vazgeçtiği arzular yerine
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Kim bugün bu dünyada nefsâni arzularını, şehvetini gönülden söker atarsa, her vazgeçtiği, özlem duyduğu, nefsâni isteklerinin, arzularının her biri, mezarında ona bir hûri olur, eş dost kesilir.
Kim azgınlık yolunda koşturursa, at ona çifteler atar,
o çiftelerden perişân olur, gider.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 2.S.132)
Dünyayı terk edene sıkıntıları kolay gelir
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Dünyayı terk edene sıkıntıları kolay gelir.
Allah için bir şeyi terk edene,
Allahü Teâlâ ondan hayırlısını karşılık verir.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.526)
Sen bu dünyâda her neyi terkedersen
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Sen bu dünyâda her neyi terkedersen, O, âhirette onun yerini dolduracak bir şeyi, hattâ ondan daha iyisini halk eder.
Dünyâda yaşayacağın yalnız bu günün kalmış farzet ve ölüm meleğinin gelmesini bekleyerek âhiret için çalış.
(Abdülkadir Geylâni Külliyâtı.S.24)
Lezzetleri terketmenin faydaları
Dünyadan lezzet aldığın kadar âhiret lezzetin azalır.
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Dünyadan lezzet aldığın kadar âhiret lezzetin azalır.
Dünyanın helâlından hesap, haramından azab vardır.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.600-611)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Nefsin arzu ettiği şeyleri yemek
kalbi katılaştırır,
sırrı bağlar,
ince düşünme gücünü yok eder,
uykuyu ve gafleti çoğaltır,
hırsı güçlendirir,
ulaşılamayan hedefler peşinde koşmaya sebep olur.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.318)
Mâlik b. Dînar elli sene Basra'da kaldı, ne koruk, ne de taze hurma yedi ve Basralılara hitaben:
"Elli senedir ben bir hurma yemedim, buna rağmen ne benden bir şey eksildi ve ne de sizde bir şey arttı."
Dedi ve:
" Tam elli senedir dünyayı terk ettim, kırk senedir canım süt istiyor' fakat ölünceye kadar kendisine süt vermeyeceğim." Dedi.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.211}
A'meş, İbrahim et-Teymî'den rivayet ediyor:
"Çok zaman bir ay boyunca sudan başka bir şey tatmamışımdır". "Bir ay mı"? Dediğimde;
"Bazen de iki ay" karşılığını verdi".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:3,S:439)
Muhammed b. Bişr bir def'asında Dâvud-ı Tâi'nin iftar vakti tuzu dahi ekmeğe katık etmeden kuru ekmek yediğini görünce,
"hiç olmazsa tuzu katık etseniz" diye sorar.
Dâvud-ı Tâi:
"Senelerdir canım tuz ister, fakat hayatta olduğum sürece tuzun zevkine varmayacağım"dedi.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.733}
Ahmed b. Hanbel diyor ki:
"En mutlu günüm, sabah kalktığımda
(yiyecek ve giyecek) hiçbir şeyimin olmadığı gündür".
Salih b. Ahmed (Ahmed b. Hanbel'in oğlu) anlatıyor:
"Bazen öyle anlar gelirdi ki, babam ekmek parçalarını toplar, üzerindekileri silkeleyerek bir tabağın içine koyardı.
Daha sonra biraz nemlensin diye üzerine biraz su döker ve tuza banarak yerdi. Onun bir kere dahi çarşıdan nar ve ayva gibi meyveler aldığını görmedim. Yalnız arada sırada karpuz, üzüm ya da hurma alır ekmeğine katık ederdi.
Onun günler boyu sadece sirke-ekmekle karın doyurduğunu bilirim".
(Sahabeden günümüze Allah dostları,10 cild-3.cild,sayfa 200-201)
Cerîr anlatıyor:
Ebu Hâzim pazarda meyvelerin yanından geçerken, iştahla bakar, canı çeker ve şöyle derdi:
"Sizinle cennette birlikte olacağız".
(Sahabeden günümüze Allah dostları,10 cild-3.cild,sayfa 332)
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
İhtiyaçtan fazla olan mübahlar, Allah'tan uzaklaşmanın sebeplerindendir. Mübah olan nimetlerden kendini çekmedikçe, âhiret yoluna girmek için kalbini ıslah etmek mümkün olmaz.
Zirâ, nefis bazı mübahlardan uzaklaştırılmazsa,
bu sefer bazı yasaklara da meyl etmeye başlar.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.153-154}
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Zühd, dünyanın ziynet ve lezzetinden, mal,makam
ve izzetinden, azından ve çoğundan kurtulmaktır.
Nitekim ölüm de bunlardan geçmektir.
Zühdün esası, iki cihanı da terk edebilmektir.
Nitekim Habib-i Ekrem (s.a.v) buyurdu ki:
"Dünya, ahiret ehline, ahiret de dünya ehline haramdır. Ehlullaha ise ikisi de haramdır".
(İBRAHİM HAKKI HAZRETLERİ)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Arzu ve istekle yemek yeme.
Çünkü bu kalbini Rabb'inden ayıran bir perdedir.
İnançlı kimse arzu ve iştahla ve nefsi için yemek yemez,
nefsini memnun etmek için giyinmez,
dünyadan da faydalanmaz.
Aksine, Allah'a kullukta güç depolamak için beslenir.
Ayaklarını Allah'ın huzurunda sağlam bastıracak şeyleri yer. Nefsinin arzusu ile değil, dinin emri ile yer.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.205)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Nefsin senden güzel güzel buğday ekmekleri isterse,
sen ona o güzel ekmeklere rağbet etmesinden emin oluncaya kadar arpa ekmeği yedirmeye devam et.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.405)
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Bu dünya rağbet ve itibar eden için sıkıntı yeridir.
Lezzetlerini terk eden için ni'met yeridir.
İbadet eden için ganimet yeridir.
İbretle bakan için hikmet yeridir.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.527)
Ebu Derdâ (r.a) der ki:
" Şayet,öldükten sonra göreceğiniz şeyleri bilmiş olsaydınız, ne yemeyi iştahla yiyebilir,ne suyu kana kana içebilirdiniz.
Dinlenme niyetiyle evlerinize giremez, dağlara çıkıp, dövüne dövüne kendi kendinize ağlardınız. İşte bu sebeple ben, silkelenip meyvesi yenen bir ağaç olmayı çok arzu etmişimdir".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:1,S:373)
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Hakk Teala'ya aşk, lezzetleri terk edip,
zahmetlere katlanmaktır.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.832)
Senden başka herşeyi terkedip, sırf Seninle hoşnut olanlardan eyle bizi.
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Allahım!
Dünyada ve âhirette Sana kavuşmamızı lütfet,
yakınlığının ve Cemâlini müşâhede etmenin tadına vardır.
Senden başka herşeyi terkedip,
sırf Seninle hoşnut olanlardan eyle bizi.
Bize dünyada ve âhirette güzellikler ihsan eyle
ve bizi Cehennem azabından koru.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.35)
İnsanın başına gelen bütün belalar, nefsine bağlı ve düşkün oluşundandır.
İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;
İnsanın başına gelen bütün belalar,
nefsine bağlı ve düşkün oluşundandır.
Nefsin elinden kurtulduğu takdirde, Allah'tan gayri şeylerden kurtulmak mümkün olacaktır.
(MEKTÛBÂT-I RABBÂNÎ 154.MEKTUP)
Allah'a zikirden başka kalbe de her ne korsan
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Gönlümün evini boşalttım; içinde bulunan her şeyi dışarı attım da, orayı senin eşyanla doldurdum, döşedim!
Aşkın günden güne artsın, çoğalsın diye ben, eriyip gitmede, eksilmedeyim!
(MEVLÂNÂ CELÂLEDDÎN-i RÛMÎ)
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Allah'a zikirden başka kalbe de her ne korsan,
şeytanın vesvesesine yardımcı olabilir. Kalbi şeytanın vesvesesinden koruyan ancak Allah'ı anmaktır.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.61-63}
Nefis sizi Allah'tan alıkoyan bir perdedir.
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Nefis sizi Allah'tan alıkoyan bir perdedir.
O, aradan çekilince aradaki duvar da ortadan kalkar.
Bu sebeple Bâyezid Bistami (r.a.)
"Rüyada Rabb'imi gördüm.
O'na
'Ey Yaratıcı!
Yarın Sana giden yolu nasıl bulacağım?' diye sordum.
O'da:
"Nefsini bir yana koy ve katıma yüksel' diye buyurdu.
Bunun üzerine ben, yılanın gömleğinden sıyrıldığı gibi nefsimden sıyrılıverdim"demiştir.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.207)
O vefalı güzelin tatlı bakışı varken, şu gaddar dünyayı artık kim düşünür
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Allah'ım!
Senin zâtına yemin ederim ki, benim bütün dileğim, arzum,bütün isteyim,ancak sensin, ben seni seviyorum, seni istiyorum, başkasını değil.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.98)
Sevgili, gönlümde yalnız sen varsın, Senden başkası benim için kerpiç gibidir, taş gibidir, kaya gibidir.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.57)
Senin sevgini öğrendikten,Seni tanıdıktan sonra
gözümüz bütün dünya güzellerini görmez oldu.
(Mevlânâ.Dîvân-ı Kebîr/Seçmeler.Cild:4,S:320)
Allah'ım! Bitmez, tükenmez cömertliğinle bana hesapsız mülkler versen, ne kadar gizli hazinelerin varsa onları önüme koysan, ben candan secde ederek yüzümü yerlere korum da derim ki:
"Ey Allah'ım! Benim için Senin aşkın bütün bunların hepsinden daha değerlidir."
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.113)
Dünyada görülen ve insanı büyüleyen bütün güzellerin güzellikleri, O'nun güzellik denizinden birer damla,
fakat susuzluk hastalığına tutulmuş bir kişi, bir damla ile kanar mı?
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.37)
Dünyadaki yaşayışımız, bazan tatlıdır, hoştur,
bazan da kederlerle doludur, hoş değildir.
Aklını başına al da sen, daima hoş yaşama mülkünü bağışlayana gönül ver; fâni dünyaya değil, ebedî hayat lütfedene âşık ol!
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 3.S.367)
Dâima Hakk'ı iste ve Hakk ile bâki ol, sonsuzluğa ulaş.
İlâhî aşka dal ve Hakk'a müştak ol, candan onu iste.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.180)
Ey sıfatları açıkta olan,görünen,
zâtı can gibi gizli olan Allah'ım!
Senin zâtına yemin ederim ki, benim bütün dileğim,
arzum, bütün isteyim,ancak Sensin,ben seni seviyorum, seni istiyorum, başkasını değil.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.98)
Sevgilinin bir bakışı, etek dolusu paradan daha iyidir.
Sevgilinin güzel yüzü varken, kim para derdi çeker?
O vefalı güzelin tatlı bakışı varken,
şu gaddar dünyayı artık kim düşünür?
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.441)
Sevgili ile gül bahçesinden geçiyordum,
dalgınlıkla gözüm güle ilişti.
Sevgili:
"Yazıklar olsun sana!" dedi.
"Benim yanağım burada iken sen güle bakıyorsun".
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 3.S.127-dipnot)
Irmağa dalan kişiye elbisesi yük olur.
Benim şu sarığım ile hırkam yük oluyor,ağır geliyor.
Mal, mülk mutluluğu ulaşmak sebepleri,
hepsi de o tatlı, edâlı ay yüzlüdendir.
Sevgili bana yakınlık gösterir, vefâlı olursa,
mal da O'dur, mülk de O'dur.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.31)
Dünyâlık sâhibi de dünyâ sevgisi sebebiyle ibâdetin tadını alıp zevkine varamaz
Hz. Îsâ (A.S.):
Size hakikatı söylüyorum; hasta adam hastalığı sebebiyle yemeğin tadını alamadığı gibi, dünyâlık sâhibi de dünyâ sevgisi sebebiyle ibâdetin tadını alıp zevkine varamaz.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.484}
Dünya şehveti itaata engeldir
Ebu'l-Eşheb el-Utâridî der ki:
Allah Teâlâ Hz. Davud'a şöyle vahyetti:
"Ey Dâvûd, ashabını çok sevdikleri şeyleri yemekten sakındır ve korkut.
Şüphesiz kalbleri dünya şehvetlerine bağlı olanların akılları Benden men'edilmişlerdir.
Kullarımdan bir kula şehvetlerinden herhangi birisini tercih ettikleri zaman yapacaklarımın Bana en kolay geleni, ona Bana itaati haram kılmam, onu bundan mahrum etmemdir".
(İbn-i Kesir Tefsiri, Meryem 60.Âyet)
Yiğitlik ve çeşitleri
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Yiğit, kalbini Allah'ın dışında herşeyden temizleyip,
tevhid ve din kılıcıyla O'nun kapısında duran kimsedir. Yaratılanlardan hiçbir şeyin kalbine girmesine izin vermez ve kalbini 'kalpleri halden hâle çevirene' yoğunlaştırır.
Din (namaz, oruç,vs gibi) dışı düzenler, terbiye eder.
Tevhid ve marifet ise içi düzenler.
(Abdülkadir Geylani Külliyatı.5.72)
Kâfirlerle mücadele edenlerin yiğitliği karşı karşıya geldiklerinde gösterdikleri sebat iledir.
-Salihlerin yiğitliği; nefislerine, şeytanlar ve insan şeytanları olan kötü arkadaşlara karşı durabilmekle;
-Havassın (Allah'ın seçkin kullarının) yiğitliği ise dünyaya, âhirete ve Allah dışında hiçbir şeye değer vermemektir.
(Abdülkadir Geylani Külliyatı.5.43)
Lüks yaşamayı ve ecnebi kıyafetlerini terkedin!
Âsım el-Ahval, Ebî Osman en-Nehdî'den Ömer b.
el-Hattab (r.a)'ın şöyle dediğini rivayet ediyor:
"Lüks yaşamayı ve ecnebi kıyafetlerini terkedin,
ipekten sakının! Çünkü, Rasûlüllah (s.a) onu yasakladı".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:5,S:212)
Az şeyle yetinmek
Vüheyb B. El-Verd (r.a.) (Tâbiindendir) anlatıyor:
Îsâ (a.s.) şöyle buyurdu:
"Dört şey bir insanda bulunuyorsa hayret edilmeli, gıpta ile bakılmalıdır:
- Faydalı suskunluk, ki bu ibâdetin başıdır.
- Allah için mütevâzi olmak.
Hak için tevâzû,zulüm için değil.
- Dünyaya değer vermemek (zühd).
- Az şeyle geçinmek.
(Sahabeden günümüze Allah dostları,10 cild-2.cild,sayfa 422)
Hz. Süleyman, leziz yemekleri halka yedirir,
kendisi arpa ekmeği yerdi. Allah Teâlâ ona :
"Ey âbidlerin başı,zâhidlerin kendisini örnek aldığı zâtın oğlu!" diye vahyetmişti.
(Kâdi İyâz .Şifâ-yı Şerif şerhi.Y.Kandemir. 1.cild S.331)
Aza kanaat et
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Dünya işlerine sizden aşağıda olanların gözüyle bakın,
âhiret işlerine ise, sizden yukarıda olanların gözüyle bakın.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.503)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Âhiret ile uğraşın ve kalplerinizi Allah'a döndürün,
sonra Allah'la meşgul olun, sonra da lütuf eliyle size neyi gönderdiyse onu kabul edin.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.291)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Sizin en azılı düşmanınız içinizdeki nefislerinizdir.
Onu ne zaman doyurmaya, sulamaya, beslemeye kalkarsanız sizi yer, açgözlü, yırtıcı bir hayvan olur.
Onun hazlarını ve isteklerini kesin.
Ona hakkını verin: Ona bir dilim ekmek parçası ve önünü, arkasını kapatması için bir elbise yeter.
Bu zâten Allahü Teâlâ'ya itaâtın da gereğidir.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.445)
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Kanaat, nefsin şehvetlerinden ve hayvani arzulardan kurtulmaktır.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme)
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Dünyayı terk edene sıkıntıları kolay gelir.
Allah için bir şeyi terk edene,
Allahü Teâlâ ondan hayırlısını karşılık verir.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.526)
İbn-i Mes'ud (R.A.)da şöyle diyor:
"Hergün bir melek,
"Ey Ademoğlu, sana yetecek kadar az varlık,
seni azdıracak çoktan hayırlıdır" diye seslenir" demiştir.
(IMAM GAZALI-IHYAU "ULÜMID-DİN.CİLD.3.5.531)
Ebû Bekir (r.a):
"Allahü Teâlâ ya olan hâlis sevginin zevkine varan,
dünyalıktan vazgeçer ve bütün insanlardan yüz çevirir." demiştir.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.537}
Sevgili bana yakınlık gösterir, vefâlı olursa, mal da O'dur, mülk de O'dur.
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Irmağa dalan kişiye elbisesi yük olur.
Benim şu sarığım ile hırkam yük oluyor,ağır geliyor.
Mal, mülk mutluluğu ulaşmak sebepleri,
hepsi de o tatlı, edâlı ay yüzlüdendir.
Sevgili bana yakınlık gösterir, vefâlı olursa,
mal da O'dur, mülk de O'dur.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.31)
Mü'minin neş'e ve zevki, tenhâda kalıp Allah ile buluşmasındadır
Ebû Bekir (R.A.):
"Allahü Teâlâ ya olan hâlis sevginin zevkine varan,
dünyalıktan vazgeçer ve bütün insanlardan yüz çevirir." demiştir.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.537}
Zinnun-i Misri şöyle demiştir:
Mü'minin neş'e ve zevki, tenhâda kalıp Allah ile buluşmasındadır.
{İMAM GAZALİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DIN.CİLD.2.S.582}
Sehl:
Sevginin alâmeti, sevgilini kendi nefsine tercih etmendir. Her itâat eden habib olamaz"demiş ve doğru söylemiştir.
Zira, onun Allah'ı sevmesi, Allahü Teâlâ nın da kendisini sevmesine sebeptir.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.595}
İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;
Kul,tamamıyla kendi isteğinden,düşüncelerinden sıyrılmadığı sürece onun isteği Rabbi olmaz.
(Mektubât-ı Rabbâni,24.Mektup)
İki akçeyi bir avucumda yan yana getirmedim.
Tabiin âlimlerinden Hasan Basri hazretleri bir gün Rabia'ya:
"Sana ihsan olunan ilimden bir harf olsun öğret,
ey Rabia!.." dedi.
Hazret-i Rábia:
"Ey Hasan! Kölelikten kurtulduğumdan beri iplik eğirip satarım da, geçimimi böylece temin ederim. Fakat hiçbir zaman iki akçeyi bir avucumda yan yana getirmedim.
Korktum ki, ikisi bir yere gelirse beni Hak Teala'dan uzaklaştırır, marifetullahtan alıkoyar..."
Râbiatu'l Adeviye sultân Cennet karşılığı yapılan ibâdetler için:"Sizler ücretle tutulmuş ameleler gibisiniz"demiştir.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.468}
Nefsâni arzulardan Hak yoluna gidersin
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Aşk, sana çok şeyler kazandırır;
Şu fâni dünyâdan, mekân âleminden kurtulursun,
Ötelere, mekânsızlık âlemine gidersin!
En önemlisi de, aşk yolunda sana engel olan,
Seni nefsâni arzulara doğru çekip götüren bedenden,
kendi maddi varlığından ayrılırsın da kendinde kendi
öz varlığını bulur, onunla beraber Hakk yoluna düşersin.
(MEVLÂNÂ CELÂLEDDÎN-i RÛMÎ)
Ev eşyası, süslü elbise
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Şeytanın kapılarından biri de ev eşyası, elbise, evin süsü ve fazla konforu sevmektir.
Çünkü şeytan, bu süsün insanoğlunun kalbinde gâlip olduğunu görünce o kalpte yumurtlar, civcivler çıkarır ve böylece daimi bir şekilde insanı evi tamir etmeye davet eder.
Evin tavanını ve duvarlarını süslemeye, odalar ve salonları genişletmeye teşvik eder. Elbisenin ve bineklerin süsüne davet eder ve bu hususta ömrü boyunca onu kendisine hizmetçi yapar. Onu bir defacık buraya soktuğu zaman ikinci bir defa uğraşmasına gerek kalmaz.
Çünkü bu şeylerin bazısı insanoğlunu diğerine çekip sürükler ve götürür. Böylece insanoğlunu bir şeyden diğer bir şeye -eceli gelip ölünceye kadar- bu dünya sevgisi sürükler götürür.
İnsanoğlu, şeytanın yolunda ve hevâ-i nefsinin arkasındadır ve bu gidişatından ötürü imansız gitmesinden korkulur.
Böyle bir gidişattan Allah'a sığınırız.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN}
Dünyalık hırsı şeytanın kapısı
Sâbit-i Bennâni anlatıyor:
" Resûl-i Ekrem peygamber olarak gönderildiği zaman iblis, şeytanlara:
"Bir şey oldu, gidin bakın nedir",dedi.
Şeytanlar dünyayı altüst etti bir şey bulamadı.
İblis şeytanlara:
"Siz durun, ben bakayım", dedi.
Gitti, geldi ve:
"Muhammed (S.A.V.) peygamber olarak gönderildi", dedi.
İblis, durmadan şeytanları Resûl-i Ekrem'in Ashâbı'na gönderir, onları azıtmak ister, fakat gidenler boş olarak geri gelir ve:
"Biz böyle insanlar görmedik, biz bunlara hiç vesvese veremeyeceğiz. Bunlara verebildiğimiz azıcık vesvese de kıldıkları namaz ile mahvolup gidiyor", derler.
İblis:
"Sabredin, onlara biraz müsâde ediniz. Yakında onlara dünyalık açılır, onlar dünyaya meylederler
ve o zaman biz, onlara müessir oluruz", dedi.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.76}
Allah Dostları / Allah için Hayat · Marifet Petekleri