Arama

Başlık ve içerikte ara

İnsan nedir

4 dk

Üç sınıf insan

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

1. Bir sınıf vardır ki hayvan gibidir.

Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:

"Yemin olsun ki cin ve insanlardan birçoğunu cehhennem için yarattık.

Onların kalpleri vardır,bu kalplerle gerçeği anlamazlar.

Gözleri vardır, onlarla görmezler.

Kulakları vardır, onlarla nasihat dinlemezler.

İşte bunlar hayvanlar gibidir.

Doğrusu daha sapık ve şaşkındırlar.

Gâfil olanlar da işte bunlardır". (A'raf/179)

2-Başka bir sınıf vardır ki,

Görünüşleri insan gibidir,fakat ruhları ise şeytanların ruhlarıdır.

3-Başka bir sınıf vardır ki

Kıyamet gününde Allah'ın (arşının) gölgesinden başka gölgenin bulunmadığı o günde Allah'ın (arşının) gölgesindedirler.

(İMAM GAZALİ HAZRETLERİ - İHYA'DAN)

İblise göre üç sınıf insan

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

İblis. Yahya (a.s.)a gelip, nasihat vermek istedi.

Yahya (a.s)

'Senin nasihatina ihtiyacım yok, fakat Ademoğulları'ndan bana haber ver!'dedi.

Bunun üzerine iblis şunları söyledi:

"Ademoğulları bizim nezdimizde üç sınıftır:

1. Onlardan bir sınıf ki bizim için yenilmesi en çetin olan sınıftır- vardır ki, biz onlardan herhangi birini fitneye düşürmek ve kalbine hakim olmak için yöneldiğimizde

o derhal istiğfar ve tevbe eder.

Bu bakımdan ondan elde etmiş olduğumuz herşeyi alt üst eder.

Biz tekrar onu şüphelendirmeye uğraşınız.

O tekrar tevbeye müracaat eder. Kısaca biz ondan ne ümidimizi keseriz ve ne de ihtiyacımızı koparabiliriz.

Bu bakımdan onun elinden zahmet çekmekteyiz.

2. Diğer sınıfa gelince, onlar elimizde, çocukların elindeki top gibidirler. Biz dilediğimiz şekilde onları evirip çeviririz.

Nefislerini aldatmak hususunda. onlar bizim vazifelerimizi yapmaktadırlar.

3. Üçüncü sınıfa gelince, onlar senin gibi masum kimselerdir. Biz onlardan herhangi birşeyi koparmaya muktedir değiliz".

(İMAM GAZALİ HAZRETLERİ - İHYA'DAN)

İnsan yetiştirmek

Hz. Ömer (radıyallahü Anh) mecliste hazır bulunanlara sordu:

"Eğer dileğiniz hemen kabul edilecek olsa ne dilerdiniz"?

Birisi:

"Benim falan vadi dolusu altınım olsun isterim.

Onu harcayarak İslam'a daha çok hizmet edeyim diye" dedi.

Bir başkası ise:

"Şu kadar sürüm (davar, koyun, keçi), mal ve mülküm olsun isterdim. Gerektikçe onları sarfederek dine yararlı olayım diye" dedi.

Herkes buna benzer şeyler söyledi.

Hz. Ömer (radıyallahu anh) hiçbirini beğenmedi.

Bu defa meclistekiler, Hz. Ömer (Radıyallahü Anh)'e:

"Ya Ömer (radıyallahü Anh) peki sen ne dilerdin" ? diye sordu.

Hz. Ömer (radıyallahu anh) Cevap verdi:

"Ben de Muaz, Salim, Ebû Ubuyde gibi müslümanlar yetişsin isterdim. İslâm'a onlar vasıtasıyla hizmet edeyim" diye.

İnsan ve âlem bir kitaptır

İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;

Bilmiş ol ki, insan, herşeyi özünde toplayan bir kitaptır. Kâinâtın tümünde ayrı ayrı mevcud olan ne varsa,hepsi tek tek insanda mevcuttur.

(MEKTÛBÂT-I RABBÂNÎ 95.MEKTUP)

İnsan, Esmâ-i İlâhiye'ye âyinedir

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Cihanın her cüzü cihanın sahibinden birer nişanedir, birer belgedir. Bizim ay gibi nurlu olan yüzümüz de o belgeyi lûtfeden, bağışlayan bir belgedir.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.192)

Bizim gözümüze bak, Hakk'ın cemâlini gör.

Çünkü, bu göz bildiğiniz göz değildir, hakikat gözüdür.

Yakîn, gerçek iman nuruyla parıldayan bir gözdür.

Hatta, Hakk da cemâlini bizde görür.

Bunu fazla açıklama ki kanım yere akmasın.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler)

İnsan nedir

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Neyi çok seviyorsan, neyin üstüne titriyorsan,

bil ki sen o'sun, senin değerin ancak odur!

İşte bu yüzdendir ki, Hakk âşığının gönlü arşın da üstündedir!

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 2.S.13)

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Neyi arıyorsan, neyin arkasından koşuyorsan,

sen o'sun, o şeysin..

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.298)

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Kimin himmeti, karnına soktuğu şeyler ise,

onun kıymeti midesinden çıkardığı şeydir!

(İMAM GAZALİ HAZRETLERİ - İHYA'DAN)

İbni Ebî Müleyke, İbni Abbas'tan naklediyor:

İbni Abbas bir defasında şöyle dedi:

"İnsanlar gitti,geriye nesnas kaldı"

Nesnas da neyin nesi diye soruldu.

İbni Abbas:

"İnsana benzeyip de insan olmayanlardır" cevabını verdi.

Not: Nesnas bir maymun türüdür.

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:1,S:456)

İnsan, Esmâ-i İlâhiye'ye âyinedir

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Cihanın her cüzü cihanın sahibinden birer nişanedir, birer belgedir. Bizim ay gibi nurlu olan yüzümüz de o belgeyi lûtfeden, bağışlayan bir belgedir.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.192)

Bizim gözümüze bak, Hakk'ın cemâlini gör.

Çünkü, bu göz bildiğiniz göz değildir, hakikat gözüdür.

Yakîn, gerçek iman nuruyla parıldayan bir gözdür.

Hatta, Hakk da cemâlini bizde görür.

Bunu fazla açıklama ki kanım yere akmasın.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler)

ŞİİRLER

Beyitler

Dört unsurdan bir insan yaptı

Niteliğüm soran işit hikâyet,

Su ve toprak od yil oldu sûret.

Yûnus Emre

Benim vasfımı soran kişi, işit, sana hikâye edeyim.

Hava, su, toprak, ateş bana sûret oldu.

Bir insanda, hava unsuru gelip gelirse;

o insan, çabuk, değişken olur, bir kararda durmaz.

Su unsuru gelip gelirse;

o insan, ilme meyilli, âlim olur.

Toprak unsuru gelip gelirse;

o insan, çok ağırbaşlı, mütevâzi olur.

Ateş unsuru gelip gelirse;

çok celâllî, asabî, kızgın olur.

Hep kitâb-ı Hak'tır eşyâ sandığın

Hep kitâb-ı Hak'tır eşyâ sandığın,

Ol okur kim seyr-i evtan eylemiş.

Hüsnünü izhâr eder bunca sıfat,

Zâtına insânı burhân eylemiş.

Hakk'ı istersen yürü insana bak,

Şems-i Zât yüzünde rahşân eylemiş.

Hak yüzü insan yüzünden görünür,

Zât-ı Rahmân şeklin insan eylemiş.

Niyâzî-i Mısrî

Allah Dostları / İnsan ve İlişkileri · Marifet Petekleri

İlgili yazılar