Arama

Başlık ve içerikte ara

Uzlet-İnziva-yalnızlık

9 dk

İnsanlardan uzlet etmelisin. Çünkü...

Onların âdet ve hevâlarına uyman ihtimali var.

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

İnsanlardan uzlet etmelisin.

Çünkü, insanlara karışır, âdet ve hevâlarında onlara uyarsan, kalbin halini ifsât, âhiret işlerini berbâd ederler.

(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.538)

Gördüğü kötülüklere sükût ederse

Allah'a karşı isyân etmiş olur

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

İnsanlar arasına giren kimsenin bazı kötülükleri görmemesi imkânsızdır. Sükût ederse Allah'a karşı isyân etmiş olur; düzeltmeğe kalkarsa birçok kötülüklerle karşılaşır.

Yalnızlıkta bundan kurtuluş vardır.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.584}

Dünya kelâmı konuşulur, gaflet ve dalâlete sürüklenir

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Hz. Ali'ye:

"Ne oluyor, mezarlara komşu oldun"dediklerinde

o,

" Onlar sizden çok iyi komşulardır.

Çünkü onlar dilleriyle dünyalıktan bahsetmezler.

Kendi dilleriyle âhireti anlatır dururlar"dedi.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.866}

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Gâfil olduğunun alâmeti gâfillerle düşüp kalkmandır.

Üzerinde Hakk'ın emaresini taşımayan kimseyle ne diye düşüp kalkıyorsun?

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.351)

İnsanları bilen, yalnız kalmak ister.

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

Dünyayı bilen ona kıymet vermez.

İnsanları bilen, yalnız kalmak ister.

Kendini bilen, insanlardan çekilir.

(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.768-777)

Cennet ağaçlarında, ağaçtan ağaca uçmak için

İnsanlarla muârefeni azalt

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Ebû Uyeyne diyor:

"Rüyamda Süfyân-ı Sevri'yi Cennet ağaçlarında,

ağaçtan ağaca uçar gibi gördüm.

O da:

"İşte amel edenler böyle mükafat görürler" dedi.

Ben kendisine: "Bana vasiyet et"dedim.

O da:

"İnsanlarla muârefeni azalt" dedi."

{İMAM GAZALİ-İHYAU 'ULÜMİ'D-DIN.CİLD.4.S.910)

Kalbini karartır ve seni Benden uzaklaştırır.

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Allahu Teâlâ:

"Ya Davud, uyanık ol, kendine dost ara.

Beni sevmekte sana uymayanlarla da arkadaşlık yapma;

çünkü, bu gibiler senin düşmanındır, kalbini karartır ve seni Benden uzaklaştırır. "buyurmuştur.

{İMAM GAZALİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DIN.CİLD.2.S.399}

Yalan ve gıybet genellikle iki kişi arasında olur,

Günah da iki kişi arasında işlenir.

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Komşularınızla,arkadaşlarınızla ve tanıdıklarınızla sebepsiz yere oturmayın. Çünkü bu, boş iştir.

Yalan ve gıybet genellikle iki kişi arasında olur,

günah da iki kişi arasında işlenir.

Biriniz, kendinin veya ailesinin bir ihtiyacı gibi zorunlu bir sebep olmadıkça evinden dışarı çıkmasın.

(Abdülkadir Geylani Külliyatı.5.279)

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Ebû'd-Derdâ (R.A.) vaktinin çoğunu mezarlıklarda geçirirdi. Sebebini soranlara:

" Öyle kimselerle düşüp kalkıyorum ki, onlar hep bana âhireti hatırlatır. Yanlarından ayrıldığım vakit de beni çekiştirmezler" dedi.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.867}

Cahillerle iç içe olmaktan, kadınlarla,

çocuklarla yalnız kalmaktan sakın!

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Cahillerle iç içe olmaktan, kadınlarla, çocuklarla yalnız kalmaktan sakın. Takvâ sahibi yaşlılarla birlikte ol.

Bilgisiz gençlerden uzak dur.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.117)

Ölüm yalnızlığına alışmak için

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

İnsan zaman zaman yalnız kalmalıdır. Ölüm vakti geldiği zaman ilişik kurduğun herkes senden ayrılacak, bütün yakınların seni terk edecek. İyisi mi, onlar seni terk etmeden, sen onları terk et ki kabir seni Hakk'a götüren bir yol, bir kanal olsun.

Ölmeden önce öl, benliğinden ve insanlardan geç ki Allah'la varlık bulasın. Yazgının eline düşmüş, everilip çevrilen, kısmeti elinden alınan bir ölü gibi ol. Bunu başardığın zaman Allah'a yakınlıkla ve ilahi ilimle hayat bulursun.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.317)

İnsanlar Allahü Teâlâ'nın zikr ve fikrinden, marifet yolcusunu alıkoyarlar, belki kötülüğe, helâke götürürler.

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

Bir Ârif nakleder ki:

Bir meydanda bir topluluk gördüm, ok atarlardı.

Birisi onlardan ayrı oturmuştu. Kendisiyle konuşmak istedim.

"Allâh ü Teâlâ'yı zikr etmek, seninle konuşmamdan lezzetlidir", dedi.

"Sen burada böyle yalnız kalmışsın", dedim.

"Rabb'im benimledir", dedi.

"Bu cemaatin hangisi daha ileriye atmıştır"? Dedim:

"İnsanları bırakıp, Hakk ile huzura kavuşan", dedi.

Böyle dedi ve kalkıp gitti.

Bundan anlaşılıyor ki, insanlar Allahü Teâlâ'nın zikr ve fikrinden, marifet yolcusunu alıkoyarlar, belki kötülüğe,

helâke götürürler.

(İbrahim Hakki Hz. Marifetname.5.644-658)

İnsanlarla beraber olmak için nedenler

Birbirlerinin kusurlarını azaltmaya çalışmak

Dâvud-ı Tâi uzleti tercih etmişti.

Kendisine; niçin insanlar arasına katılmadığı soruldukta;

"Kusurlarımı benden gizleyen insanlar arasında ne işim var"? Derdi.

{İMAM. GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.147}

Dünyalıktan değil,âhirette işe yarayacak şeyleri konuşmak.

Gıybet yapmamak

Hz. Ali'ye:

"Ne oluyor, mezarlara komşu oldun"dediklerinde

o,

" Onlar sizden çok iyi komşulardır.

Çünkü onlar dilleriyle dünyalıktan bahsetmezler.

Kendi dilleriyle âhireti anlatır dururlar"dedi.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.866}

Ebû'd-Derdâ (R.A.) vaktinin çoğunu mezarlıklarda geçirirdi. Sebebini soranlara:

" Öyle kimselerle düşüp kalkıyorum ki, onlar hep bana âhireti hatırlatır. Yanlarından ayrıldığım vakit de beni çekiştirmezler" dedi.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.867}

İnsanlarla biraraya gelince

Allah'ın râzı olacağı amelleri yapmak lazım

Allahu Teâlâ Davud (A.S.) şöyle vahyetmiştir:

"Ey Davud, ne oluyor? Seni tek başına kalmış ve insanlardan uzaklaşmış bir hâlde görüyorum."

Davud (A.S.):

"İlâhi, senin rızân uğrunda insanları terk ettim. "dedi.

{İMAM GAZALİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DIN.CİLD.2.S.399}

Allah'ı seven insanlarla dost olup,

Onlarla beraber olmak lazım.

Allahu Teâlâ:

"Ya Davud, uyanık ol, kendine dost ara.

Beni sevmekte sana uymayanlarla da arkadaşlık yapma;

çünkü, bu gibiler senin düşmanındır, kalbini karartır ve seni Benden uzaklaştırır. "buyurmuştur.

{İMAM GAZALİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DIN.CİLD.2.S.399}

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Takvâ sahibi yaşlılarla birlikte ol.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.117)

Üzerinde Hakk'ın emaresini taşıyan insanlarla

Düşüp kalkmak

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Gâfil olduğunun alâmeti gâfillerle düşüp kalkmandır.

Üzerinde Hakk'ın emaresini taşımayan kimseyle ne diye düşüp kalkıyorsun?

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.351)

Zâhirde halk ile, bâtında Hak ile olmak

Behâeddîn-i Buhârî Hazretlerine soruldu:

Bir kimse sizin yolunuzun esâsı ne üzere kurulmuştur? deyince;

"Zâhirde halk ile, bâtında Hak ile olmak üzere kurulmuştur." buyurdu.

Dışını insanlara,kalbini âhirete ayır.

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Allah'tan başkasıyla meşgul olmak yorgunluktur.

Nefisle meşgul olmak mâsiyettir.

İnsanlarla uğraşmak ise Hakk'ın kapısından ayrılmaktır.

Dışını insanlara,kalbini âhirete ayır.

Sırrını da dünya ve âhiretten çıkartarak Allah'la beraber tut. Aksi halde selamete eremezsin.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.376)

Halvetin için iki kapı belirle

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Kalbim Hak'tan şöyle rivayet etti:

Halvetin için iki kapı belirle: Biri insanlara açılan kapı, diğeri de Allah'a açılan ve O'nun haklarını yerine getirdiğin kapı olsun.

İnsanlarla Allah için beraber ol. Böyle yaparsan insanların şerrinden emin olursun ve Allah'a yakınlığın devam eder.

Halk, Allah'ın dışındaki her şeydir ve bu, bütün halleri kapsar. İnsanlarla arkadaşlık etmek ve beraber olmanın anlamı, Allah'la beraber olduktan sonra insanlara nasihat etmek ve onların iyiliğini istemektir.

Sen Allah'la birlikte olduktan sonra halk ile beraber olursan, halk ile değil, hep Allah ile berabersin demektir.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.362)

Zahiri ile insanlarla kâindir(bulunur), bâtını ile Allahü Teâlâ'dan başka herşeyden bâindir (ayrılmıştır).

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

Uzlet, hakikatte beşeri sıfatlardan ayrılmaktır.

Demek ki beşeriyetten geçen kâmil gönül sahibidir.

İnsanlarla sohbet ona mâni değildir.

Zira o kâin ve báindir.

Yani zahiri ile insanlarla kâindir(bulunur), bâtını ile Allahü Teâlâ'dan başka herşeyden bâindir (ayrılmıştır).

Demek ki kâmil, insanların giydikleri elbiseyi giyip, onlarla yiyip, akılları miktarınca söyler. Diğer âdetlerle uygun gidip onlarla iyi geçinir. Lâkin bâtın ve sırrıyla her şeyden ayrılıp, ancak Mevlâ'sının nizasına muvafakat eder.

(İbrahim Hakki Hz. Marifetname.5.644-658)

Fitne zamanı uzlet gerek

Süfyân-ı Sevri de şöyle demiştir:

"Bu zaman sukût edip, eve çekilip, azıcık geçim ile yetinip, ölünceye kadar sabretme zamanıdır."

{İMAM GAZALİ-İHYÂU 'ULUMI'D-DÎN.CİLD.2.S.568)

Süfyân-ı Sevri şöyle demiştir:

"Âhirzamanda ibadetgahlarınızdan çıkmayınız. İbadetgahlarınız evlerinizdir".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:4,S:405)

İbn Abbas (R.A.):

"Oturacak yerlerin en makbûlü kimseyi görmediğin evin içidir." demiştir.

{İMAM GAZALİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DIN.CİLD.2.S.569}

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

"Evinde otur, dilini koru ve hatalarına ağla!

(İMAM GAZALİ-İHYAU "ULÜMİ'D-DİN.CİLD.2.5.576)

Bir kâmil demiştir ki:

"Bu zaman; dilini tutma, bulunduğu yeri saklama,

aslandan kaçar gibi insanlardan kaçma zamanıdır.

Evde durmak ve Hakk'ın rızasını kaçırmamak zamanıdır".

(İbrahim Hakki Hz. Marifetname.5.644-658)

Âşık, uzlette de yalnız değildir.

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Âşık kimsesiz, tek başına, yapayalnız kalsa da,

o, yalnız değildir; Sevgilisi ile gizlice, beraberdir!

Çünkü o, nerede olursa olsun,gerçek sevgili olan

Allah ile mânen beraberdir!

(MEVLÂNÂ CELÂLEDDÎN-i RÛMÎ)

Yalnızlıkta arkadaş Kur'ân-ı Kerîm

Kâsım bin. Abdurrahman:

"Âbidin birisine burada oturup konuşacağın kimse yok;

bu yalnızlıkta ne yaparsın?" diye sorduğunda,

bana, Kur'ân-ı Kerîm'i gösterdi ve

"bana bundan daha iyi arkadaş olur mu? Dedi."

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.773-776}

İnziva şevki ağır geldi

İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;

Ey Müşfik,

Bu sıralarda, inziva şevki ağır geldi..

Bunun için, bir zaviyede oturmayı tercih ettim..

Hatta cuma namazı hariç; mescide dahi gidemiyorum..

Beş vakit namaz, bu zaviyede kılınmaktadır.

İnsanlarla mülakat yolu kapandı.

Vakitler, tam bir cemiyet içinde geçmektedir.

Ömür boyu temenni edilen, şu anda müyesser oldu.

Sübhan Allah'a hamd olsun..

(MEKTÛBÂT-I RABBÂNÎ 531.MEKTUP)

Sizden bana hayat lezzeti gelmez, benden de size zevk ve safa olmaz

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

Bir kamile, niçin bizimle oturup kalkmazsın, zevk ve ülfetle söz söylemezsin? Dediklerinde,

"Sizden bana hayat lezzeti gelmez,

benden de size zevk ve safa olmaz.

Ben sizinle nasıl ülfet edebilirim ki,

siz, çeşit çeşit yemeklerle karnını doyur dersiniz,

ben ise, bir çeşitten ancak beş on lokma yeyiniz derim;

siz, gece uykusu bedene sıhhattir dersiniz,

ben ise, uyku vakit öldürmektir derim.

Siz, konuş dersiniz,

ben ise sükût et derim.

Siz ara, uğraş dersiniz,

ben ise, terk eyle derim.

Siz, bil dersiniz,

ben ise, unut derim;

işte sizin halleriniz sizin olsun, benim hâlim benim olsun.

Bana mâni olmayınız, tâ ki O'nunla bir saat huzurda olayımı; huşu ve hudû ile huzuruna gideyim'.

(İbrahim Hakki Hz. Marifetname.5.644-658)

Kabirleri kendine mesken edinmişti

Onu kim görüyorsa mutlaka elinde bir kitap okurken görüyordu.

Abdullah b. Abdülaziz el-Ömerî (r.a)

(Abdullah b. Ömer (r.a)'in torunudur)

Abdullah b. Hubayk şöyle diyor:

Abdullah b. Ömerî, kabirleri kendine mesken edinmiştir.

O, çok ibadet eden biriydi. Onu kim görüyorsa mutlaka elinde bir kitap okurken görüyordu. Ona, niçin insanlarla sohbet etmeyi bıraktığı sorulunca şöyle dedi:

"Kabirden daha tesirli öğüt verici hiçbir şey bilmiyorum. Kitaptan daha sıcak dost yok. Yalnızlıktan daha güvenli ve huzurlu hâl yok".

Dinleyenler itiraz etti:

"Ama insana ne kadar vesvese ve bela geldiyse hep yalnız kaldığı için gelir. Sen ise yalnızlığı savunuyorsun".

Abdullah sakince şu cevabı verdi:

"Hayır, hayır. Yalnızlık, yalnız cahil ve kendini bilmez insanları bozar".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:380)

Karanlıkta oturan İmam Şâfîî (r.a)

İmam Şâfîî (r.a)'nin yeğeni olan Ebu Muhammed anlatıyor:

Annem (Şâfîî'nin kızkardeşi) der ki : Bir gece içinde belki yirmi otuz defa Şâfîî'nin yanına kandil getirir götürürdük.

O, arkaya yaslanır, düşünür, câriyeye birden

"Ya câriye! Kandil getir" derdi.

Câriye kandili getirince yazacağını yazar, sonra da :

"Kaldır şunu" derdi.

Ebu Muhammed'e sordum:

"Peki, niye geri gönderirdi kandili"?

"Zira, karanlık insanın kalbini cilalar, bu yüzden böyle yapardı".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:3,S:49)

ŞİİRLER

Uzlet ve Kitap

Hak ile huzur eden gönül gülşendir,

Gaflette kalan gönül değil külhandır.

Çün gaflete gönlümü salan düşmandır,

Pes düşmen ve dostum bana ruşendir.

HAKKI anı fikir kıl ki ülfet oldur,

Nâsı ko, kitâba bak ki, sohbet oldur.

Az ye, az uyu, az iç ki ni'met oldur,

Fakr ile fenâyi bul ki, devlet oldur.

HAKKI anı yåd kıl ki, lezzet oldur,

Benlikten ırak otur ki, uzlet oldur.

Meyletme, karışma halka izzet oldur,

Tenhâda kitâba bak ki sohbet oldur.

HAKKI, bu cihânı halka ver izzet kıl,

Müstagni olup bu nâstan uzlet kıl,

Yârâna bedel kütüble hoş sohbet kıl,

Hikmetle gönülde dem-be-dem ülfet kıl.

HAKKI sana dost daim ol Mevlâdır,

Hem atâdan, anadan sana evlâdır,

Mecnundur o dil ki, kıblesi Leylâ'dır,

Mevlâ'ya teveccüh etse dil a'lâdır.

HAKKI dü cihanda cana Rahmân bestir,

Koy nâsı, hemân oku ki Kur'ân bestir,

Tenhâda kütüb seninle yârân-ı bestir,

Olmasa kütüb gönülde cânân bestir.

(MARİFETNAMEDEN)

(İbrahim Hakkı HAZRETLERİ bu şiiri sanki benim için yazmış).

Allah Dostları / Uzlet, Hicret ve Yolculuk · Marifet Petekleri

İlgili yazılar