Tarihteki tevekküller
Mağaradaki tevekkül
اِلَّا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّٰهُ
اِذْ اَخْرَجَهُ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا ثَانِيَ اثْنَيْنِ
Eğer ona (Muhammed’e) yardım etmezseniz
o takdirde (bilin ki), muhakkak o inkâr edenler,
(Ebû Bekir’le berâber) iki kişiden biri olarak onu
(Mekke’den) çıkardıklarında Allah ona yardım etmişti.
اِذْ هُمَا فِي الْغَارِ اِذْ يَقُولُ لِصَاحِبِه۪
لَا تَحْزَنْ اِنَّ اللّٰهَ مَعَنَاۚ
O zaman o ikisi mağaradaydılar da hani arkadaşına:
“Üzülme, şübhesiz ki Allah bizimle berâberdir!” diyordu.
فَاَنْزَلَ اللّٰهُ سَك۪ينَتَهُ عَلَيْهِ وَاَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْهَا
وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا السُّفْلٰىۜ
Artık Allah, ona sekînetini
(kalblerine sükûnet ve huzur veren rahmetini) indirmiş, sizin görmediğiniz ordularla da ona (Resûlüne) kuvvet vermiş ve inkâr edenlerin sözünü (küfür da‘vâlarını)
en alçak kılmıştı.
وَكَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيَاۜ
En yüce olan, ancak Allah’ın sözüdür.
وَاللّٰهُ عَز۪يزٌ حَك۪يمٌ
Çünki Allah, Azîz (kudreti herşeye üstün gelen)dir,
Hakîm (her işi hikmetli olan)dır.
Tevbe Sûresi, 40.Âyet
Uhud'daki tevekkül
اَلَّذ۪ينَ اسْتَجَابُوا لِلّٰهِ وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ مَٓا اَصَابَهُمُ الْقَرْحُۜۛ
لِلَّذ۪ينَ اَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا اَجْرٌ عَظ۪يمٌۚ
(Uhud’da) kendilerine yara isâbet ettikten sonra
Allah ve Resûlünün (cihad) da‘vetine icâbet edenler var ya, işte onlardan iyilik eden ve (günahlardan) sakınanlar için pek büyük bir mükâfât vardır.
اَلَّذ۪ينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ اِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ
فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ ا۪يمَانًاۗ
Onlar ki, (bir kısım) insanlar kendilerine:
“Şübhesiz insanlar (düşmanlarınız), gerçekten size karşı toplandılar; işte onlardan korkun!” dediler de (bu) onların îmanlarını artırdı ve:
وَقَالُوا حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَك۪يلُ
“Allah bize yeter!
Ve (O) ne güzel Vekîldir!” dediler.
Âl-i İmrân Sûresi, 172-173.Âyet
Yâkup (a.s.) tevekkülü
Önce tedbir sonra tevekkül
وَقَالَ يَا بَنِيَّ لَا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ
وَادْخُلُوا مِنْ اَبْوَابٍ مُتَفَرِّقَةٍۜ
Sonra dedi ki: “Ey oğullarım!
(Mısır’a) tek bir kapıdan girmeyin; ayrı ayrı
kapılardan girin (ki nazar değmesin)!
وَمَٓا اُغْن۪ي عَنْكُمْ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۜ
Bununla berâber, Allah’dan (gelecek)
hiçbir şeyi sizden def‘ edemem.
اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِۜ
عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُۚ
Hüküm ancak Allah’ındır. O’na tevekkül ettim.
وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ
Tevekkül edenler de ancak O’na güvenip dayansın!”
وَلَمَّا دَخَلُوا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوهُمْۜ
Daha sonra babalarının kendilerine emrettiği
şekilde (ayrı ayrı kapılardan şehre) girdiklerinde,
مَا كَانَ يُغْن۪ي عَنْهُمْ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ
(bu tedbir, gerçekten) Allah’dan (gelecek)
hiçbir şeyi onlardan def‘ edecek değildi;
اِلَّا حَاجَةً ف۪ي نَفْسِ يَعْقُوبَ قَضٰيهَاۜ
ancak Ya‘kūb’un içinde bulunan
(tevekkülde, o şeyin sebeblerine de riâyete duyduğu) ihtiyâç ki, onu yerine getirmiş oldu.
وَاِنَّهُ لَذُو عِلْمٍ لِمَا عَلَّمْنَاهُ
وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ۟
Ve şübhesiz ki o, kendisine öğrettiğimizden dolayı elbette bir ilim sâhibi idi; fakat insanların çoğu bilmezler.
Yûsuf (As) Sûresi, 67-88.Âyet
Hz. Mûsa'nın tevekkülü
فَلَمَّا تَرَٓاءَ الْجَمْعَانِ قَالَ اَصْحَابُ مُوسٰٓى اِنَّا لَمُدْرَكُونَۚ
Nihâyet iki topluluk birbirini görünce,
Mûsâ’nın arkadaşları:
“Muhakkak ki biz, elbet (kendilerine) yetişilmiş kimseleriz!” dedi.
قَالَ كَلَّاۚ اِنَّ مَعِيَ رَبّ۪ي سَيَهْد۪ينِ
(Mûsâ:)
“Aslâ! Rabbim şübhesiz benimle berâberdir;
bana yol gösterecektir” dedi.
فَاَوْحَيْنَٓا اِلٰى مُوسٰٓى اَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْبَحْرَۜ
Bunun üzerine Mûsâ’ya,
“Asân ile denize vur!” diye vahyettik.
فَانْفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظ۪يمِۚ
Deniz derhal yarıldı, her parça koca bir dağ gibi oldu.
Şuarâ Sûresi, 61-63.Âyet
Mûsâ’nın annesinin tevekkülü
وَاَوْحَيْنَٓا اِلٰٓى اُمِّ مُوسٰٓى اَنْ اَرْضِع۪يهِۚ فَاِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ
فَاَلْق۪يهِ فِي الْيَمِّ وَلَا تَخَاف۪ي وَلَا تَحْزَن۪يۚ
Mûsâ’nın annesine ise:
“Onu emzir; artık onun hakkında
(başına bir şey gelmesinden) korktuğun zaman,
o takdirde onu denize (Nîl’e) bırak;
ve korkma, hem üzülme!
اِنَّا رَٓادُّوهُ اِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَل۪ينَ
Çünki biz, onu sana geri verecek olanız
ve onu peygamberlerden yapacak olanız”
diye ilhâm ettik.
وَاَصْبَحَ فُؤَادُ اُمِّ مُوسٰى فَارِغًاۜ اِنْ كَادَتْ لَتُبْد۪ي بِه۪
Mûsâ’nın annesinin gönlü ise,
(çocuğundan başka herşeyden)
bomboş olarak sabahladı.
لَوْلَٓا اَنْ رَبَطْنَا عَلٰى قَلْبِهَا لِتَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِن۪ينَ
Eğer (va‘dimize) inananlardan olması için kalbini (sabırla) takviye etmiş olmasaydık,
nerede ise onu(n kendi çocuğu olduğunu)
açığa vuracaktı.
Kasas Sûresi, 7 ve 10.Âyet
Hz. İsmâil'in tevekkülü
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ
اِنّ۪ٓي اَرٰى فِي الْمَنَامِ اَنّ۪ٓي اَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرٰىۜ
Nihâyet (çocuğu) onunla berâber
çalışacak çağa erişince (İbrâhîm):
قَالَ يَا بُنَيَّ اِنّ۪ٓي اَرٰى فِي الْمَنَامِ
اَنّ۪ٓي اَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرٰىۜ
“Ey oğulcuğum!
Doğrusu ben uykuda (rüyâmda) görüyorum ki,
gerçekten ben seni boğazlıyorum (kurbân ediyorum);
artık bak, (bu rüyâm hakkında) sen ne görürsün
(fikrin nedir)?” dedi.
قَالَ يَٓا اَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُۘ سَتَجِدُن۪ٓي
اِنْ شَٓاءَ اللّٰهُ مِنَ الصَّابِر۪ينَ
(Çocuğu İsmâîl:)
“Ey babacığım! Sana emredileni yap!
İnşâallah beni sabredenlerden bulacaksın!” dedi.
فَلَمَّٓا اَسْلَمَا وَتَلَّهُ لِلْجَب۪ينِۚ
Böylece (ikisi de) teslîm olup (İbrâhîm) onu alnının
bir tarafı (yere gelecek şekilde, yanı) üzerine yere yatırınca, artık ona:
وَنَادَيْنَاهُ اَنْ يَٓا اِبْرٰه۪يمُۙ
قَدْ صَدَّقْتَ الرُّءْيَاۚ
“Ey İbrâhîm!
Hakîkaten rüyâya sadâkat gösterdin!
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنٖينَ
İşte biz iyilik edenleri böyle mükâfâtlandırırız.
اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْبَلٰٓؤُ۬ا الْمُب۪ينُ
Şübhesiz ki bu, gerçekten apaçık bir imtihandır!”
diye seslendik.
وَفَدَيْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظ۪يمٍ
Ve (oğluna bedel) ona büyük bir kurbanlık
fidye verdik.
Sâffât Sûresi, 102-107.Âyet
Hz.Şuayb'ın tevekkülü
قَالَ يَا قَوْمِ اَرَاَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبّ۪ي
وَرَزَقَن۪ي مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًاۜ
(Şuayb) dedi ki: “Ey kavmim!
Söyleyin bakalım; ya Rabbimden apaçık bir delîl üzerinde isem ve beni tarafından güzel bir rızık ile rızıklandırmışsa?
وَمَٓا اُر۪يدُ اَنْ اُخَالِفَكُمْ اِلٰى مَٓا اَنْهٰيكُمْ عَنْهُۜ
Sizi kendisinden men‘ ettiğim şeyler husûsunda
(siz onlardan sakınırken) size muhâlefet etmeyi
(onları kendim yapmayı) istiyor da değilim.
اِنْ اُر۪يدُ اِلَّا الْاِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُۜ
(Ben) ancak gücümün yettiği kadar
ıslâh etmek istiyorum.
وَمَا تَوْف۪يق۪ٓي اِلَّا بِاللّٰهِۜ
Muvaffakiyetim ise ancak Allah(’ın yardımı) iledir.
عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ اُن۪يبُ
(Ben) yalnız O’na tevekkül ettim
ve ancak O’na yönelirim.”
Hûd )As(Sûresi, 88.Âyet
Furkân-ı Hakîm / Rızâ, Teslîmiyet ve Tevekkül · Marifet Petekleri