Arama

Başlık ve içerikte ara

İlim

9 dk

Kim ilim sebebiyle bir yola koyulursa

HADİS-İ ŞERİF:

Muhammed İbn Yezîd... Kays İbn Kesîr'in şöyle dediğini nakleder: Ebu Derdâ Şam'da iken Medine'den bir adam onun yanına geldi. Ebu Derdâ dedi ki: Kardeşim seni bana getiren şey nedir? Adam; senin Rasûlullah (s.a.)dan duymuş olduğun bir hadîsin bana ulaşmasıdır, dedi.

Ebu Derdâ; ticâret için gelmedin mi? deyince adam; hayır, dedi. Bir ihtiyâç için gelmedin mi? deyince, adam; hayır, dedi. Sâdece bu hadîsi elde etmek için mi geldin? deyince adanı; evet, dedi.

Ebu Derdâ dedi ki: Ben Rasûlullah (s.a.)m şöyle buyurduğunu işittim:

"Kim ilim sebebiyle bir yola koyulursa; Allah Teâlâ onu mutlaka cennete giden bir yola sevkeder. Melekler ilim taleb edeni hoşnûd etmek için kanatlarını yere sererler. Göklerde ve yerde bulunan, hattâ denizde bulunan balıklar bilginler için mağfiret dilerler.

Alimin ibâdet edene üstünlüğü; ayın diğer yıldızlara üstünlüğü gibidir. Muhakkak ki bilginler, peygamberlerin vârisleridir. Peygamberlerin ne bir dînâr, ne de bir dirhem mirasları kalmıştır. Onların mirasları ilimdir. Kim ilmi alırsa, büyük bir pay almış olur".

Bu hadîsi Ebu Dâvûd, Tirmizî ve İbn Mâce, Kesîr İbn Kays kanalıyla nakletmişlerdir.

(İbn-i Kesir Tefsiri, Fatır-30)

Beni Allah'ın rahmetine yaklaştıracak

HADİS-İ ŞERİF:

"Beni Allah'ın rahmetine yaklaştıracak bir ilim

(ve amel) sahibi olmamı temin etmeyen bir günün üzerime doğmasında benim için bir hayır yoktur".

(Taberânî, Evsat; Ebu Nuaym, Hilye, (Said b. Müseyyeb`den ve Hz. Aişe`den)

(ihyau' ulumi'd-din.cild 1-S.20)

İlim öğrenmenin fazileti

HADİS-İ ŞERİF:

"Bir sabah bir mes'ele öğrenmen, yüz rekât namâz kılmandan hayırlıdır."

"İlimden bir mes'ele öğrenmek, bütün varlığı ile dünyâdan hayırlıdır."

"İlim hazine, sual anahtarıdır. Sorun ki öğrenin. Bir sual sayesinde dört kişi ecir alır. Bunlar da, soran, cevâb veren, dinleyen ve bunları sevenlerdir."

"En güzel hediye, kıymetli bir sözü iyice anlayıp, din kardeşine anlatmaktır. Bu aynı zamanda bir senelik ibâdete de karşılıktır."

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.27-33}

HADİS-İ ŞERİF:

Peygamber Efendimiz (S.A.):

"İlim meclisinde bulunmak, bin rekât namâz,

bin hastayı ziyâret ve bin cenâzeyi teşyiden daha kıymetlidir." Buyurduklarında, dinleyenler:

"Ey Allah'ın Resûlü, Kur'ân okumaktan da hayırlı mıdır?" Diye sorunca;

Peygamber Efendimiz (S.A.) cevâben:

"Kur'ân ilim ile fayda verir. Mânâsı anlaşılmadan bir fayda sağlamaz." buyurmuşlardır.

(İbn Cezvî, Mevzuât'da Ömer'den)

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.28}

HADİS-İ ŞERİF:

Peygamber Efendimiz (S.A.) buyuruyorlar:

"İman çıplaktır, elbisesi takvâ, süsü utanmak, meyvesi ise ilimdir."

(Hâkim.Tarih-i Nişaburda rivâyet etmiştir)

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.18}

HADİS-İ ŞERİF:

Peygamber Efendimiz (S.A.):

"Muhakkak ki Allahü Teâlâ'nın nûrdan yetmiş perdesi vardır. Eğer perdeleri kaldıracak olsa, nûr-u vechi, basarının idrak ettiği herşeyi yakardı."

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.255}

HADİS-İ ŞERİF:

Rasûlullah (s.a.) buyurur ki:

"İki aç gözlü hiç doymaz: İlim arayan ve dünya arayan".

(İbn-i Kesir Tefsiri, Alak,19)

HADİS-İ ŞERİF:

İmâm Ahmed der ki: Bize Ahmed İbn Abdülmelik'in... Dürra Bint Ebu Leheb'den rivayetine göre; o, şöyle anlatıyor: Hz. Peygamber (s.a.) minberde iken birisi kalktı ve:

-Ey Allah'ın elçisi, insanların hangisi en hayırlıdır? diye sordu.

Hz. Peygamber (s.a.) şöyle buyurdu:

"İnsanların en hayırlısı onların en çok okuyanı, Allah'tan en çok korkanı, iyiliği en çok emredeni, kötülükten en çok men edeni ve en çok sıla-i rahimde bulunanıdır".

(İbn-i Kesir Tefsiri-Hucûrat,13)

HADİS-İ ŞERİF:

Peygamber Efendimiz bir hadis-i şeriflerinde:

"Hikmetten bir kelime öğrenmek, bütün varlığı ile dünyadan hayırlıdır." buyurmuşlardır.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.99}

HADİS-İ ŞERİF:

1378: Abdullah ibni Mes'ud (Allah Ondan razı olsun)'dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuşlardır:

"Yalnızca şu iki kimseye imrenilir, onlar gibi olmak istenebilir veya bu iki kimseye hased edilir ve bunlardaki bu nimetin yok olması istenir.

Allah'ın kendisine verdiği malı hak yolunda harcayıp tüketen kimse,

Allah'ın kendisine verdiği ilimle yerli yerince hükmedip onu başkalarına öğreten kimse."

(Buhari, İlim, 15; Müslim, Müsafirin, 268) (Riyâzu's-Sâlihîn)

HADİS-İ ŞERİF:

İbni Mes'ud )r.a(dan rivayetle Peygamber )s.a(şöyle buyurmuştur:

"Üç şeyin (sevabı) kabirdeki mümin için devam eder:

Bıraktığı ilim ile amel eden âlimin.

Verdiği yere fayda vermeye devam eden sadakanın.

Hayır duada bulunan evlad bırakanın sevabı öldükten sonra devam eder".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:4,S:190)

İlim, Allah'ı bilmek,tanımak içindir

HADİS-İ KUDSİ:

"Kazâma teslim olan ve belâma sabr edeni, katımda sıddıklardan yazarım.

Ey kulum, seni bir hâlde bulundurmamı Ben'den isteme.Bunu yapmam. Çünkü seni bütün sıfatlarımla tanıman için yarattım".

(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.724)

En efdal amel Azîz ve Celîl olan Allah'ı bilmektir

HADİS-İ ŞERİF:

Denildi ki: Yâ Resûlallah, en efdal amel hangisidir?

Peygamber Efendimiz (S.A.) buyurdu:

"Azîz ve Celîl olan Allah'ı bilmektir."

Onlar:

-Hangi bilgiyi kastediyorsunuz? Dediler.

Peygamber Efendimiz (S.A.):

"Noksân sıfatlardan münezzeh, kemâl sıfatlarıyla bezenmiş olan Allahü Teâlâ'yı bilmeyi kastediyorum."diye cevap verdiler.

Onlar:

-Ey Allah'ın Resûlü, biz amelden soruyoruz,

siz ilimden cevâb veriyorsunuz, deyince,

Peygamber Efendimiz (S.A.):

" İyi biliniz ki, Allahü Teâlâ'yı bilerek yapılan az amel fayda verir. Fakat, cehâletle yapılan amel, çok da olsa fayda sağlamaz."buyurmuşlardır.

(İbn Abdülberr Enes'den)

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.23}

İlimle amel etmek

HADİS-İ ŞERİF:

Peygamberimiz (s.a.v.):

"Kim bildiğini uygularsa, Allah onu bilmediği şeyin bilgisine ulaştırır", buyurmuştur.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.211)

HADİS-İ ŞERİF:

Peygamberimiz (s.a.v.):

"İlim amele seslenir. Ama bu seslenişe bir karşılık verirse kalır, yoksa çeker, gider," buyurmuştur.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.224)

HADİS-İ ŞERİF:

Peygamberimiz (s.a.v.):

"Bilgisiz kimse bir kere, bilen kimse ise yedi kere azab görür." buyurmuştur.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.236)

HADİS-İ ŞERİF:

Hz. Peygamber (s.a.v.)

"Bilene bir defa, bilmeyene yedi defa yazıklar olsun" buyurduğu rivayet olunmuştur.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.72)

HADİS-İ ŞERİF:

Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

" Eğer bir mü'min bir dağın tepesinde olsa, Allahü

Teâlâ ona ilim öğreten bir âlimi yine de gönderir".

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.395)

İlmi dünyalık için harcayanlar,

HADİS-İ ŞERİF:

Ebû Hureyre (R.A.) Peygamber Efendimizden şöyle rivâyet ediyor:

"Kendisiyle Allahü Teâlâ'nın rızâsı kazanılacak bir ilmi,

dünyalık için harcayanlar, kıyâmette cennet kokusunu alamazlar."

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.1.CİLD.S.157}

Bilmediği konuda 'Allah bilir' demesi ilimdir

HADİS-İ ŞERİF:

Bizzat Peygamberimiz bile

"Bilmem (Lâedri)" demiştir.

"Uzeyr'in peygamber olup olmadığını bilmiyorum.

Zû'l-Karneyn'in peygamber olup olmadığını bilmiyorum…"

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.1.CİLD.S.179}

HADİS-İ ŞERİF:

1658: Abdullah ibn Mes'ud (Allah Ondan razı olsun)'ın yanına varmıştık, bize şunları söyledi:

“Ey insanlar bilen bildiğini söylesin, bilmeyen de Allah bilir desin, zira insanın bilmediği bir konuda Allah bilir demesi de bir ilimdir".

(Buhari, Tefsiru Sure-i Sa'd, 3) (Riyâzu's-Sâlihîn)

Bilgiyi söylemezse

HADİS-İ ŞERİF:

Rasûlullah (s.a.) şöyle buyurmuştur:

"Kime bir bilgi sorulur da o kimse bildiğini gizlerse kıyamet gününde ateşten bir gemle gemlenir".

(İbn-i Kesir Tefsiri,Bakara,162)

HADİS-İ ŞERİF:

Resûl-i Ekrem:

"Câhil, cehâleti sebebiyle mâzur sayılmaz.

Câhilin, cehâletine rızâ gösterip susması helâl olmaz. Âlimin de ilmi üzerine susması helâl olmaz" buyurmuştur.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.665}

HADİS-İ ŞERİF:

İbni Abbas (r.a) Rasûlüllah (s.a)'dan naklediyor:

"İlim hususunda birbirinize öğüt verin, yardım edin, ortaklaşa çaba gösterin. İçinizden bir kısmı diğer kısmınızdan bildiklerini saklamasın.

Zira, ilimde yapılan en küçük bir hıyanet (bilgiyi örtme) dahi, malda yapılan ihanetten çok daha fazladır".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:5,S:405)

HADÎS-İ ŞERİF:

1391: Ebu Hureyre (Allah Ondan razı olsun)'dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:

"Bir kimseye bildiği dini bir konu sorulduğunda cevap vermeyip gizlerse, kıyamet günü ağzına ateşten bir gem vurulur."

(Tirmizi, İlim, 3) (Riyâzu's-Sâlihîn)

İlim nasıl kaldırılır

Halk da cahilleri kendine reis yapar.

HADİS-İ ŞERİF:

1393: Abdullah ibni Amr ibni As (Allah Onlardan razı olsun) şöyle demiştir: Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'i şöyle derken işittim:

"Allah ilmi, insanların hafızalarından silmek, kalplerinden söküp çıkarmak suretiyle almaz, ilim adamlarının ölümüyle almış olur.

Böylelikle ortada âlim kalmamış olur da, insanlar bazı cahilleri önder edinirler. Bu kimseler kendilerine sorulan sorulara bilmedikleri halde fetva verirler ve böylece hem kendilerini, hem de başkalarını saptırırlar."

(Buhari, İlim, 34; Müslim, İlim, 13) (Riyâzu's-Sâlihîn)

HADİS-İ ŞERİF:

1. (4138)- İbnu Amr İbni'l-Âs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor:

"Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:

"Allah ilmi [verdikten sonra], insanların [kalbinden] zorla söküp almaz.

Fakat ilmi, ülemâyı kabzetmek suretiyle alır.

Ülemâ kabzedilir, öyle ki, tek bir âlim kalmaz.

Halk da cahilleri kendine reis yapar.

Bunlara meseleler sorulur, onlar da ilme dayanmaksızın [kendi reyleriyle] fetva verirler, böylece hem kendilerini hem de başkalarını dalâlete atarlar."

[Buhârî, İlm 34, İ'tisam 7; Müslim, İlm 13, (2573); Tirmizî, İlm 5, (2654).](Kütüb-i Sitte,ilim)

HADİS-İ ŞERİF:

2. (4139)- Ebu'd-Derdâ (radıyallahu anh) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) ile beraberdik. Gözünü semaya dikti.

Sonra:

"Şu anlar, ilmin insanlardan kapıp kaçırıldığı anlardır. Öyle ki, bu hususta insanlar hiçbir şeye muktedir olamazlar!" buyurdular.

Ziyad İbnu Lebîd el-Ensârî araya girip:

"Bizler Kur'an'ı okuyup dururken ilim bizlerden nasıl kapıp kaçırılır? Vallahi biz onun hem okuyacağız, hem de çocuklarımıza, kadınlarımıza okutacağız!" dedi.

Resulullah da:

"Anasız kalasın, ey Ziyad, ben seni Medine fakihlerinden sayıyordum. (Bak) işte Tevrat ve İncil, yahudilerin ve nasranilerin elinde, onların ne işine yarıyor (sanki onunla amel mi ediyorlar)?" buyurdu.

Cübeyr der ki: "Ubâde İbnu's-Sâmit (radıyallahu anh)'a rastladım. Kardeşin Ebu'd-Derda ne söyledi, işittin mi? dedim. Ve ona Ebu'd-Derda'nın söylediğini haber verdim. Bana:

"Ebu'd-Derda doğru söylemiş, dilersen kaldırılacak olan ilk ilmin ne olduğunu sana haber vereyim:

İnsanlardan kaldırılacak olan ilk ilim huşûdur.

Büyük bir camiye girip huşu üzere olan tek şahsı göremeyeceğin vakit yakındır!" dedi."

[Tirmizî, İlm 5, (2655).] (Kütüb-i Sitte,ilim)

HADİS-İ ŞERİF:

"Kıyametin kopmasına yakın cehalet yayılır,

ilim yok olur ve cinayetler çoğalır".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:3,S:433)

İlim-Ahlâk ilişkisi

HADİS-İ ŞERİF:

"İlmi çoğaldığı hâlde ahlâkı düzelmeyen,

Allah'a uzaklıktan başka bir şey elde edemez."

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.1.CİLD.S.151}

İlmin yolu

HADİS-İ KUDSİ:

Allahü Teala Hadis-i Kudside buyuruyor ki:

"Ey insanoğlu, karnın tok olduğu halde, nasıl ilme heves edersin, çok konuştuğun halde nasıl hikmete heves edersin. İlmi açlıkta, hikmeti susmada ara.

Ey insanoğlu, Ben mevhibemi seher vaktinde uyanık olanlara veririm, siz ise uyuyorsunuz. Hikmetimi karnı boş olanlara veririm, siz ise toksunuz.O halde bunları nasıl bulabilirsiniz."

(MARİFETNAMEDEN)

Çok okuyan insanların en hayırlısı

HADİS-i ŞERİF:

İmâm Ahmed der ki: Bize Ahmed İbn Abdülmelik'in... Dürra Bint Ebu Leheb'den rivayetine göre; o, şöyle anlatıyor: Hz. Peygamber (s.a.) minberde iken birisi kalktı ve:

-Ey Allah'ın elçisi, insanların hangisi en hayırlıdır? diye sordu.

Hz. Peygamber (s.a.) şöyle buyurdu:

"İnsanların en hayırlısı onların en çok okuyanı,

Allah'tan en çok korkanı,

iyiliği en çok emredeni, kötülükten en çok men edeni

ve en çok sıla-i rahimde bulunanıdır".

(İbn-i Kesir Tefsiri-Hucûrat,13)

İlim ve kalkınma

HADİS-i ŞERİF:

Enes'ten naklediliyor:

Peygamber (s.a) şöyle buyuruyor:

"Allah (c.c) ilim sebebiyle çeşitli kavimleri diğerlerine önder yapar. Onlar hayır ve güzellikte liderlerdir.

İzleri ve âbideleri,menkıbeleri ve faziletleri heryerde anlatırlar durur. Melekler onlara gıpta eder,kanatlarıyla onları okşarlar".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:47)

Hadis-i Şerifler / İlim, Akıl ve Hikmet · Marifet Petekleri

İlgili yazılar