İyilik-Yardım
Essebebükelfail
HADİS-İ ŞERİF:
Hafız Ebu Bekr el-Bezzâr der ki; bize İbrâhîm İbn Abdullah... Abdullah'tan nakletti ki;
Rasûlullah (s-.a.) şöyle buyurmuştur :
"Bir hayra delâlet eden, onu işleyen gibidir".
Sonra Ebu Bekr el-Bezzâr der ki; biz bu hadîsin sadece bu isnâdla rivayet edildiğini biliyoruz.
Ben derim ki; bu hadîsin sahîh bir de mesnedi vardır.
Şöyle ki:
«Kim bir doğru yola davet ederse; o kimseye tâbi olanların mükâfatı kadar —kıyamet gününe kadar— mükâfat verilir. Ayrıca onların mükâfatlarından hiçbir şey eksiltilmez.
Kim de bir sapıklığa davet ederse, kıyamet gününe kadar ona tâbi olanların günâhları kadar o kimseye de günâh yazılır ve onların günâhlarından hiçbir şey eksiltilmez".
(İBN-İ KESÎR TEFSİRİ. MÂİDE.2)
İyiliğe- kötülüğe niyet
HADİS-İ ŞERİFLER:
Buhâil ve Müslim'de Süfyân İbn Uyeyne tarîki ile...
Ebu Hüreyre'den rivayet edildiğine göre
Rasûlullah (s.a.) şöyle buyurmuşlardır :
«Allah Teâlâ buyurdu ki: «Kulum bir kötülük yapmaya niyetlendiğinde bunu onun aleyhine yazmayınız.
Eğer onu işlerse bir kötülük olarak yazınız.
Bir iyilik yapmaya niyet eder de işlemez ise onu bir iyilik olarak; eğer işlerse on iyilik olarak yazınız.»
Hadîsin İsmâîl İbn Ca'-fer tarîki ile sadece Müslim tarafından rivayetinin lafzı ise şöyledir :
«Allah Teâlâ buyurdu ki: «Kulum bir iyilik yapmaya niyet eder de yapmazsa bunu, ona bir iyilik olarak;
eğer yaparsa bunu onun için on iyilikden yediyüz katına kadar olmak üzere yazarım. Bir kötülük yapmaya niyet eder de işlemez ise bunu, onun için yazmam, eğer işlerse tek bir kötülük olarak yazarım.»
Abdürrezzâk diyor ki: Bize Ma'mer'in... Ebu Hüreyre'den, onun da Rasûlullah (s.a.) dan rivayetine göre o, şöyle buyurmuştur:
«Allah Teâlâ buyurdu ki: «Kulum bir iyilik yapmayı gönlünden geçirdiğinde, işlemediği sürece onu bir iyilik olarak yazarım. Bir kötülük yapmayı gönlünden geçirdiğinde onu işlemediği sürece bağışlarım.
Eğer işlerse onu bir misliyle yazarım.»
Rasûlullah (s.a.) şöyle buyurdular:
Melekler: «Ey Rabbım, Senin kulun bir kötülük işlemek istiyor.» derler.
Allah Teâlâ bunu en iyi gören olduğu halde :
«Onu gözetin; eğer işlerse bunu onun hakkında misli ile yazın. Ama terkederse bunu onun için bir iyilik olarak yazın. Çünkü bunu ancak Benim için terketmiş-tir.» buyurur.
Rasûlullah (s.a.) buyurdular ki:
«Kişinin İslâm'ı güzel olduğunda, işlemiş olduğu her bir iyilik, onun için on mislinden yediyüz katına kadar yazılır.
Bir kötülüğü ise misli ile yazılır.
Allah'a kavuşuncaya kadar bu böylece devam eder.»
(İbn-i Kesir Tefsiri,Bakara,284)
İyiliği Allah'tan bilmek
Karşılığını sadece Allah'tan beklemek
Sadakayı vereni hiç anmamıştır
HADİS-İ ŞERİF:
Peygamber Efendimiz fakirin birisine bir sadaka gönderdi, ve giden adama :
"Söylediklerini ezberle."buyurdu.
Sadakayı alan:
" Hamd ol Allah'a ki kendini zikredeni unutmadı ve kendisini şükredeni terk etmedi"
Sonra devamla:
"Allahım, beni unutmadığın gibi, beni de Seni unutmayan kullarından eyle"diye duâ etti.
Böyle söylediği Resûlü Ekrem'e haber verilince:
" Ben onun öyle söyleyeceğini biliyordum." diyerek gülümsemiştir.
Bak nasıl Allah'a bağlanmıştır. Sadakayı vereni hiç anmamıştır.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.608-609}
Bâzı kimseler fakire sadakayı verdikleri vakit, âdeta kendilerini sâil (fakir)yerine koyarak, sâilin karşısına geçer, mütevaziyâne bir şekilde ondan kabulûnu istirham eder ve red etmesinden üzüntü duyar. Bâzıları da sâilin eli üstüne gelsin diye fakire avucunu açmak sûretiyle parayı verirler.
Hazret-i Âişe ve Ümmü Seleme, sâile bir şey gönderdikleri vakit, götürene sâilin ne gibi duâ ettiğini ezberlemesini tenbih ederler ve kendileri de sâile aynı şekilde duâ ederlerdi. Ve duâmız onun duasına karşılık olsun, sadakamız karşılıksız kalsın derlerdi.
Sadakaya karşılık olur diye fakirden duâ beklemezlerdi. Çünkü duâ sadakaya karşılık gibi olur. Bu sebepten sâilin duâsını misliyle karşılarlardı.
Hazret-i Ömer Bin Hattâb ve Abdullah Bin Ömer (R.A.) da böyle yaparlardı. Erbâb-ı basîret kalplerini böylece tedaviye çalışırlardı.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.599-609}
İyilikler kötülükleri giderir
İnsanlara güzel muamele et
HADÎS-İ ŞERİF:
İmâm Ahmed der ki: Bize Vekî'nin... Muâz (r.a.) dan rivayetinde Allah Rasûlü (s.a.) ona :
"Ey Muâz, kötülüğün peşinden onu silecek bir iyilik yap. İnsanlara güzellikle muamele et", buyurmuştur.
Yine İmâm Ahmed —Allah ondan razı olsun— der ki: Bize Vekî'nin... Ebu Zerr'den rivayetine göre;
Allah Rasûlü (s.a.) şöyle buyurmuş :
"Nerede olursan ol Allah'tan kork.
Kötülüğün peşinden onu silecek bir iyilik yap.
İnsanlara güzel muamele et".
Ahmed der ki:
"Bir kötülük yaptığın zaman peşinden onu silecek bir iyilik getir", buyurdu.
Ben : Ey Allah'ın elçisi, Lâ İlahe İllallah iyiliklerden mi? diye sordum.
"O; iyiliklerin en üstünüdür", buyurdu.
(İbn-i Kesîr Tefsiri. Hûd,115)
Sıkıntıda olan birini ferahlığa kavuştursun.
HADÎS-İ ŞERİF:
İmâm Ahmed der ki: Bize Muhammed İbn Ubeyd'in...
İbn Ömer*- den rivayet ettiğine göre,
Rasûlullah (s.a.) şöyle buyurmuşlardır:
«Kim dualarına icabet edilmesini ve sıkıntılarının gitmesini arzularsa sıkıntıda olan birini ferahlığa kavuştursun.»
Bu hadîsi sadece İmâm Ahmed tahrîç etmiştir.
(Ebu’l-Fida İsmail İbn Kesir, Hadislerle Kur’an-ı Kerim Tefsiri, Çağrı Yayınları: 3/1069-1072. )
İyiliğin ecrinin ziyadeleşmesi
HADİS-İ ŞERİF:
İmâm Ahmed diyor ki: Bize Yezîd... Ebu Osman el-Nehdî'den rivayet ediyor ki o şöyle demiştir:
Ebu Hüreyre'ye gelerek ona :
«Senin, bir iyiliğin bin kere bin kat arttırılacağını söylediğin bana ulaştı.» dedim.
Ebu Hüreyre : Bu seni şaşırtmasın;
ben Rasûlullah (s.a.) in :
«Allah iyiliği iki bin kere bin kat artırır» buyurduğunu işittim, dedi.
(İbn-i Kesîr Tefsiri, Bakara,245)
İyilik sadakadır
HADİS-İ ŞERİF:
"İyilik, her şeyiyle sadakadır".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:4,S:28)
Cömertlik-Cimrilik
HADİS-İ ŞERİF:
Peygamber'imiz (S.A.S.) buyuruyor ki:
"Cömert, Allah (C.C)'a, Cennete ve insanlara yakın. Cehenneme uzakdır. Buna karşılık cimri ise,
Allah (CC)'a, Cennete ve insanlara uzak,
Cehenneme yakındır."
Yine Peygamber'imiz (S.A.S.) şöyle buyuruyor:
"Cahil, fakat cömert bir mümin:
Allah (C.C) katında ibadete devamlı fakat cimri bir mü'minden daha sevimlidir."
İbni Abbas'dan (R.A.) rivayet edildiğine göre,
Peygamber (S.A.V)'imiz şöyle buyuruyor:
"Ulu Allah (CC)'in öyle kulları vardır ki, halka fayda versinler diye, Allah (CC) onların eline varlık verir.
Bu kimseler halkı ni'metlendirmekten kaçındıkları takdirde, Allah (C.C) ellerindeki varlığı alarak, başkalarına verir."
Yine Peygamber'imiz (S.A.S.) şöyle buyuruyor:
"Cömertlik, dalları yeryüzüne sarkmış bir Cennet ağacıdır, bu dallardan birine tutunan kimse, onun rehberliğinde Cennet'e varır."
Sahabilerden Cabir (R.A.) den rivayet edildiğine göre, Peygamber'imize (S.A.S.)
«En faziletli amel hangisidir?» diye sorarlar.
Peygamber (SAV)'imiz,
"Sabır ve cömertliktir". diye cevap verir.
Mikdam İbni Süreyh (rahimehullah) bildiriyor, o babasından, babası da dedesinden duymuş, dedesi demiş ki: "Ben Peygamber (S.A.V)'imize"
"Ya Rasulallah! Bana Cennet'e girmeme vesile olacak bir amel söyle» dedim.
Peygamber (S.A.V) imiz bana şöyle cevap verdi:
"Yemek yedirmek, selam vermek ve tatlı dilli olmak..."
Yine Peygamber'imiz (S.A.S.) şöyle buyurur:
"Kıyamet Günü şu dört kimse hesaplaşmasız olarak Cennet'e girer:
1-ilmi ile amel eden álim.
2- Hacca varıp döndükten sonra ölünceye kadar onun bununla didişmeyen ve günah işlemekten titizlikle kaçınan kimse.
3-İslamiyetin nüfuzunu artırmak için savaş alanında can veren şehid.
4-Helal yollardan kazandığı maldan, gösterişe kapılmaksızın Allah (C.C) yolunda bağışta bulunan cömert kimse.
Bu dört kimse Kıyamet günü «Sen mi daha önce gireceksin, yoksa ben mi? diye Cennet kapısında tartışacaklardır."
(İMAM GAZALİ HAZRETLERİ - İHYA'DAN)
HADİS-İ ŞERİF:
Peygamber Efendimiz bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyuruyor:
"Üç şey insanı helâk eder.
Son derece cimrilik,
tamâmen arzularına uymak, ve
kişinin kendini beğenmesi."
(Bezzâr ve Taberâni, Enes'den) {İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.47}
HADİS-İ ŞERİF:
"Cimrilik ile iman bir kalpte toplanmaz."
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.663}
Yardımlaşmak
HADİS-İ ŞERİF:
"Mü'minler, birbirini bağlayıp destekleyen bir binanın taşları gibidir."
{İMAM GAZALİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.479}
HADİS-İ ŞERİF:
"Kardeşinin işi uğrunda-ister gece,ister gündüz- bir saat gezen kimse-o iş ister olsun,ister olmasın-iki ay itikafa girmekten daha hayırlı bir hayr kazanmış olur."
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.523}
HADİS-İ ŞERİF:
"Bir kimsenin sıkıntı ve kederini gideren veya bir mazluma yardım eden kimseyi, Allahû Teâlâ yetmiş üç kere mağfiret eder."
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.523}
HADİS-İ ŞERİF:
"İki haslet vardır ki kötülükte ondan daha kötüsü yoktur: Allah'a şirk koşmak ve Allah'ın kullarına zararlı olmaktır.
İki haslet de vardır ki, iyilikte onlardan daha üstünü yoktur: Allah'a iman etmek ve Allah'ın kullarına yardım etmektir.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.524}
HADİS-İ ŞERİF:
247: Ebu Hüreyre (Allah Ondan razı olsun)’den rivayet edildiğine göre Rasulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:
“Kim bir mü’minin dünyadaki sıkıntılarından bir sıkıntıyı gidererek ona nefes aldırırsa, Allah’ta onun kıyamet günündeki sıkıntılarından birini giderir.
Kim de zor ve dar durumda olan birine kolaylık gösterirse Allah’ta ona dünya ve ahirette kolaylık gösterir,
Bir kimse bir müslümanın ayıbını örterse
Allah’ta onun dünya ve ahiretteki ayıplarını örter.
Mü’min kul din kardeşinin yardımında olduğu sürece
Allah da o kulun yardımındadır.
Bir kimse ilim elde etmek için bir yola girerse
Allah da ona cennetin yolunu kolaylaştırır.
Bir grup Allah’ın evlerinden bir evde toplanıp Allah’ın kitabını okur ve aralarında müzakere eder anlayıp kavramaya çalışırlarsa üzerlerine bir güven indirir(kalp rahatlığı olur), onları rahmet kaplar. Melekler onları çepeçevre kuşatırlar. Allah da onları kendi yanında bulunanlar(melekler, peygamberler...) arasında anar.
Kimin ameli kendisini geri bırakırsa nesebi, soyu, sopu onu ileriye götüremez.”
(Müslim, zikir 38) (Riyâzu's-Sâlihîn)
HADİS-İ ŞERİF:
896: Yine Ebu Hüreyre (Allah Ondan razı olsun)'den rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:
“Allah kıyamet gününde şöyle buyurur:
- Ey Ademoğlu hastalandım, beni ziyaret etmedin. Ademoğlu diyecek ki:
Sen alemlerin Rabbi iken ben seni nasıl ziyaret edebilirdim?
Allah’ta:
- Falan kulum hastalandı, ziyaretine gitmedin.
Onu ziyaret etseydin beni onun yanında bulurdun, bunu bilmiyor musun?
Ey Ademoğlu, beni doyurmanı istedim, doyurmadın, buyurur.
Ademoğlu: Sen alemlerin Rabbi iken ben seni nasıl doyurabilirdim? der.
Allah’ta:
- Falan kulum senden yiyecek istedi vermedin.
Eğer ona yiyecek verseydin, verdiğini benim katımda mutlak bulacağını bilmez misin?
Ey Ademoğlu, senden su istedim vermedin, buyurur.
Ademoğlu:
Ya Rabbi sana nasıl su vereyim, sen alemlerin Rabbisin.
Allah buyuracaktır:
- Falan kulum senden su istedi de vermedin, eğer ona istediğini verseydin verdiğinin sevabını katımda bulurdun, bunu bilmez misin? buyurur.
(Müslim, Birr 43)
HADİS-İ ŞERİF:
Peygamberimiz (s.a.v.):
"Mü'min müminin aynasıdır."buyuruyor.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.283)
HADİS-İ ŞERİF:
895: Ebu Hüreyre (Allah Ondan razı olsun)'den rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:
“Müslümanın müslüman üzerindeki hakkı beştir.
Selam almak, hasta ziyaret etmek, cenazenin arkasından yürümek, davete icabet etmek, aksırana elhamdülillah derse yerhamukellah demek.”
(Buhari, Cenaiz 2, Müslim, Selam 4) (Riyâzu's-Sâlihîn)
HADİS-İ ŞERİF:
3/695: Ebu Zer (Allah Ondan razı olsun) şöyle demiştir: Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) bana şöyle dedi:
“Kardeşini güler yüzle karşılamaktan ibaret bile olsa, hiçbir iyiliği küçük görme.”
(Müslim, Birr 144) (Riyâzu's-Sâlihîn)
HADİS-İ ŞERİF:
Selime de Abdullah ibn umar (R) şöyle haber vermiştir: Rasulullah (S) şöyle buyurdu:
-" Müslüman müslümanın din kardeşidir.
-Müslüman müslümana zulmetmez,
-Müslüman müslümanı (tehlikede ve musibete) terk de edemez.
-Her kim müslim kardeşinin hacetinde bulunursa,
Allah da onun hacetini yerine getirir.
-Her kim bir müslümandan bir keder ( bir darlık) giderip onu ferahlatırsa Allah da onun kıyamet günü kederlerinden bir kederini giderip ferahlatır.
-Her kim bir müslümanı (dünyadaki ayıbından) örterse,
Allah da onu kıyamet günü örter".
BUHARİ- (KİTAB'UL- MEZALİM VE'L-GASB-
Zulümlerin kısas YAPILMASI babı)
HADİS-İ ŞERİF:
Zeyd b. Sabit (r.a.)'den; Resulullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:
"Kul, mü'min kardeşinin ihtiyacını gidermeye devam ettikçe, Allahu Teala da onun ihtiyacını giderir."
(Taberani ,el-Mu'cemu'l-Kebir,V, Hadis No:4801,118)
HADİS-İ ŞERİF:
İbn-i Ömer ,(r.anhüma)'dan; Resulullah. (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:
"Allahu Teala'nın (insanlar arasında) bir kısım yaratıkları vardır ki, onları insanların ihtiyaçları (nı gidermek) için yaratmıştır.İnsanlar ihtiyaçlarında onlara müracaat ederler. İşte Allah'ın azabından emin olanlar onlardır."
(Taberani, el-Mu'cemü'l-Kebir,XII, Hadis No: 13334,274)
HADİS-İ ŞERİF:
Enes (r.a.)'den; Resulullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur:
"Müslüman kardeşinin ihtiyacını gidermek maksadı ile giden bir kimse için,Allahu Teala, onun ayrıldığı yere dönünceye kadar, her bir adımına yetmiş sevab yazar ve yetmiş (küçük) günahını yok eder.
Onun vasıtası ile iş görülürse, anasından doğduğu gün gibi günahından çıkmıs ̧olur. (Şayet)o esnada ölecek olursa,hesabı görmeden Cennete girer."
(Ebu Ya'la, Müsned,5/175,No: 2789)
HADİS-İ ŞERİF:
"Mü'minin dertleriyle alakalanmayan onlardan değildir."
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.524}
HADİS-İ ŞERİF:
Hz. Muhammed (s.a.v.) şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:
"Her kime bir iyilik kapısı açılırsa, onu bir fırsat bilip değerlendirsin. Çünkü o kapının yüzüne ne zaman kapatılacağını bilemez."
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.36)
HADİS-İ ŞERİF:
"İyiliği güzel yüzlüler yanında arayınız".
Yani, iyi insandan güler yüz, tatlı söz görülüp işitildiğini, güzel huylar ve iyi işler meydana geldiğini herkese duyurmuştur.
(İbrahim Hakkı Hz.Mârifetnâme.S.386)
HADİS-İ ŞERİF:
1725: İbni Ömer (Allah Onlardan razı olsun)'dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:
“Her kim Allah için size sığınırsa onu himaye edip koruyunuz.
Allah için isteyene veriniz.
Sizi davet edenin davetine icabet ediniz.
Size iyilik yapana siz de iyilik yapınız.
Şayet iyilikle karşılık vermeye gücünüz yetmezse ona karşılık verdiğinize kanaat getirinceye kadar ona dua ediniz.”
(Ebu Davud, Zekat, 38; Nesei, Zekat, 72) (Riyâzu's-Sâlihîn)
HADİS-İ ŞERİF:
Kütüb-i Sitte
Fasıl : Birr (ebeveyne İyilik) Bölümü
Konu : Yoldan Rahatsız Edici Şey Temizlemeye Dair Ravi : Ebu Zerr
Hadis Numarası : 182
Resulullah (sav) buyurmuştur ki:
`Bana ümmetimin, hayır ve şer, bütün amelleri arzedildi. İyi amelleri arasında rahatsızlık veren bir şeyin yoldan alınması da vardı. Kötü amelleri arasında yere gömülmeden mescide bırakılmış tükrük de vardı.`
Kütüb-i Sitte
Fasıl : Birr (ebeveyne İyilik) Bölümü Konu : İyilik Üzerine Müteferrik Hadisler Ravi : Safvan İbnu Süleym
Hadis Numarası : 184
Hz. Peygamber (sav) buyurdu ki:
`Dul ve kimsesizler için çalışan, Allah yolunda cihad eden veya gündüzleri oruç tutup geceleri de ibadet eden kimse gibidir`
127: Ebû Hureyre (Allah Ondan razı olsun)’den rivayet edildiğine göre Peygamberimiz (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:
“Müslümanları rahatsız eden yol üzerindeki bir ağacı kesen bir kişiyi cennet nimetleri içinde yüzer gördüm.”
(Müslim, Birr 129)
Başka bir rivayette ise şöyle buyurulur:
“Adamın biri yol üzerinde bir ağaç dalı gördü ve Allah’a yemin ederim ki; bunu müslümanları rahatsız etmemesi için buradan kaldıracağım dedi ve o ağacı kaldırdı, bu yüzden cennetlik oldu.”
(Müslim, Birr 128)
Başka bir rivayette de şöyle denilir:
“Bir adam yolda yürürken yol üzerinde bir diken dalı buldu ve insanlara eziyet vermesin diye onu yoldan uzaklaştırdı. Bu yüzden Allah ona teşekkür etti (ondan memnun oldu) ve onu bağışladı.”
(Buhârî, Ezan 32; Müslim, Birr 127) (Riyâzu's-Sâlihîn)
HADİS-İ ŞERİF:
İmam Ahmed îbn Hanbel der ki:
Bize Hasan.;Ebu Saîd el-Hudrî'den nakleder ki;
Rasûlullah (s.a.) şöyle buyurmuş:
"Hangi mü'min, susamış bir mü'mine bir içecek içirirse;
Allah da kıyamet gününde ona mühürlü hâlis bir şarâbtan içirir.
Hangi mü'min aç bir mü'mini doyurursa;
Allah da onu cennet meyveleriyle doyurur.
Hangi mü'min, çıplak bir mü'mine bir elbise giydirirse; Allah da ona cennetin güzelliklerinden giydirir".
(İbn-i Kesir Tefsiri-Mutaffifin,22)
HADİS-İ ŞERİF:
"Cebrâil bana geldi ve dedi ki:
"Cenâb-ı Hak sana şöyle buyuruyor:
Sana zulmedeni sen affet.
Sana gelmeyene sen git.Sana vermeyene sen ver.
Allah'ın nimetlerini, sanatını ve halkı üzerindeki tasarrufunu düşün".
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.429)
Hadis-i Şerifler / İyilik, İnfak ve Yardımlaşma · Marifet Petekleri