İnfak ve Sadaka
İnfak
HADİS-İ ŞERİF:
"Malını hayra ver ve kendinden önce gönder.
Çünkü mü'minin kalbi malı ile beraberdir.
Şâyet kendinden önce servetini gönderirse, o da onun peşinden gitmek ister, geride bırakırsa, kendisi de geride kalmak ister."
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.517}
HADİS-İ ŞERİF:
545: Yine İbni Mes’ud (Allah Ondan razı olsun)’den rivayet edildiğine göre Rasulullah (sallallahu aleyhi vesellem) ashabına:
"Hanginize mirasçısının malı kendi malından daha sevimlidir" ? diye sordu.
Onlar: Hepimiz kendi malımızı başkalarının malından fazla severiz, dediler.
Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) de:
“Kişinin kendi malı hayır ve iyilikler yaparak infak edip önceden gönderdiği mallardır. Mirasçısının malı ise harcamayıp geriye bıraktığı menkul, gayri menkul her türlü maldır”, buyurdu.
(Buhari, Rikak 12)(Riyâzu's-Sâlihîn)
HADİS-İ ŞERİF:
Kütüb-i Sitte
Fasıl : Birr (ebeveyne İyilik) Bölümü Konu : İyilik Üzerine Müteferrik Hadisler Ravi : Adiy İbnu
Hadis Numarası : 192
Resulullah (sav) buyurdular ki:
"Sizden herkese Rabbi, aralarında bir tercüman olmaksızın, doğrudan doğruya hitab edecektir.
Kişi o zaman (ateşe karşı bir kurtuluş yolu bulmak üzere) sağına bakar, hayatta iken gönderdiği (hayır) amellerden başka birşey göremez.
Soluna bakar, orada da hayatta iken işlediği (kötü) amellerden başka birşey göremez. Ön cihetine bakar, karşısında (kendini beklemekte olan) ateşi görür.
(Ey bu dehşetli güne inanan mü`minler!) yarım hurma ile de olsa kendinizi ateşten koruyun. Bunu da bulamazsanız güzel bir sözle koruyun"
1378: Abdullah ibni Mes'ud (Allah Ondan razı olsun)'dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuşlardır:
"Yalnızca şu iki kimseye imrenilir, onlar gibi olmak istenebilir veya bu iki kimseye hased edilir ve bunlardaki bu nimetin yok olması istenir.
1. Allah'ın kendisine verdiği malı hak yolunda harcayıp tüketen kimse,
2. Allah'ın kendisine verdiği ilimle yerli yerince hükmedip onu başkalarına öğreten kimse."
(Buhari, İlim, 15; Müslim, Müsafirin, 268) (Riyâzu's-Sâlihîn)
HADİS-İ ŞERİF:
Fatıma binti Kays’ın bildirdiğine göre Peygamber efendimiz şöyle buyuruyor:
“Malda zekâtın dışında daha başka haklar vardır.”
(Tirmizi)
Zekâtın farz oluşundan daha önce söylenmiş olan bu hadisin temel amacı, yardım etme ilkesinin geniş kapsamlılığını vurgulamaktır.
(Fi Zilal'il Kur'ân. Bakara.3.Âyet)
HADİS-İ ŞERİF:
Evzâî, Abede'den, o da İbn Ömer'den rivayet ediyor:
Rasûlüllah (s.a) şöyle buyurdu:
"Allah (c.c), bazı kullarına etraflarında faydası dokunsun diye birçok nimet ve üstünlük nasip etti. Bu kullar, nimetlerin kadri kıymetini bilip güzelce harcarlarsa, Allah Teâlâ nimetini onlara devamlı ve istikrarlı bir şekilde verir.
Eğer güzelce harcamazlarsa onlardan alır ve başkalarına verir".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:4,S:219)
HADİS-İ ŞERİF:
"Kimin iki gömleği varsa birini (müslüman) kardeşine versin ya da tasadduk etsin".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:4,S:316)
Buluttan filancanın bahçesini sula diye bir ses işitti
HADİS-İ ŞERİF:
562: Yine Ebu Hüreyre (Allah Ondan razı olsun)’den rivayet edildiğine göre
Rasulullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:
"Adamın biri çölde giderken bir buluttan filancanın bahçesini sula diye bir ses işitti. Bunun üzerine o bulut kara taşlık bir yere saptı ve oraya suyunu boşalttı, derken su yollarından biri o suyun hepsini topladı, bu adam suyu takip etti.
Bu sırada bahçesinde bulunan bir adamın çapasıyla o suyu öteye beriye çevirdiğini gördü ve –Ey Allah’ın kulu ismin nedir? Diye sordu. –İsmim filancadır, dedi ve buluttan işittiği ismi söyledi.
Bunun üzerine o adam:
-Ey Allah’ın kulu adımı niçin soruyorsun? dedi.
O da:
-Ben şu suyu yağdıran buluttan isminizi anarak filancanın bahçesini sula dediğini duydum. Onun için soruyorum, sen ne yapıyorsun ki bu lütfa eriştin, dedi.
Bahçe sahibi:
-Madem ki merak ediyorsun söyleyeyim:
“Ben bu bahçeden çıkan ürünü hesap ederim.
Üçte birini sadaka olarak dağıtırım. Üçte birini çoluk çocuğumla yerim, üçte birini de tohumluk olarak ayırırım, dedi".
(Müslim, Zühd 45) (Riyâzu's-Sâlihîn)
Allah infakı büyütür
HADİS-İ ŞERİF:
İbn Cerîr'in Muhammed İbn Abdülmelik İbn İshâk kanalıyla... Ebu Hüreyre'den rivayetinde Allah Rasûlü (s.a.) şöyle buyurmuştur:
"Kul, temiz (kazançtan) tasadduk ettiğinde Allah Teâlâ onun sadakasını kabul buyurur, onu sağ eliyle alıp sizden birinin tayını veya buzağısını büyüttüğü gibi büyütüp artırır.
Kişi bir lokma sadaka verir de bu Allah'ın indinde Uhud (dağı) gibi oluncaya kadar artar. Tasadduk ediniz.»
(Ebu’l-Fida İsmail İbn Kesir, Hadislerle Kur’an-ı Kerim Tefsiri, Çağrı Yayınları: 3/1069-1072. )
HADİS-İ ŞERİF:
"Kim helâl kazancından- Allah helâl ve temizi kabûl eder- bir sadaka verirse, Allah onu kabza-i kudretiyle alır. Sizden biriniz deve yavrusunu büyüttüğü gibi Uhud dağı kadar büyütür ve kıyamet günü sahibine teslim eder."
(Müslim, Müsâfirîn 84) (Riyâzu's-Sâlihîn)
HADİS-İ ŞERİF:
İbn Ebu Hatim diyor ki; bize Ebu Zür'â... İbn Ömer'den rivayet etti ki o şöyle demiştir :
«Mallarını Allah yolunda infâk edenlerin durumu, her başağında yüz tane olmak üzere yedi başak veren tanenin durumu gibidir.» (Bakara, 261) âyeti nazil olunca
Allah Rasûlü: .
«Rabbım, ümmetime arttır» buyurdular.
Bunun üzerine,
«Kimdir o ki, Allah'a güzel bir borç versin de Allah, onu kat kat fazlasıyla ödesin.» âyeti nazil oldu.
Allah Rasûlü:
«Rabbım, ümmetime arttır.» buyurdular.
Bunun üzerine :
«Yalnız sabredenlere ecirleri hesapsız olarak ödenecektir.» (Zümer, 10) âyet-i kerîme'si nazil oldu.
(İbn-i Kesîr Tefsiri, Bakara,245)
Senin de rızkın bağlanır
HADİS-İ ŞERİF:
559: Esma Binti Ebu Bekir (Allah Onlardan razı olsun)’dan rivayet edildiğine göre Esma, Rasulullah (sallallahu aleyhi vesellem) bana şöyle buyurdu demiştir:
“Malını mülkünü(Allah için harcamayıp) bağlatma, bekletme senin de rızkın bağlanır, Allah’da sana sıkarak verir.”
(Buhari, Zekat 20)
HADİS-İ ŞERİF:
“İnfak et, sayıp durma, sana da sayı ile verilir,
fazlalık malını ve paranı muhtaç kimselerden esirgeme, senin de rızkın engelenir.”
(Buhari, Zekat 21, Müslim, Zekat 88) (Riyâzu's-Sâlihîn)
İnfak için çalışanlar
HADİS-İ ŞERİF:
Kütüb-i Sitte
Fasıl : Birr (ebeveyne İyilik) Bölümü Konu : İyilik Üzerine Müteferrik Hadisler Ravi : Safvan İbnu Süleym
Hadis Numarası : 184
Hz. Peygamber (sav) buyurdu ki:
"Dul ve kimsesizler için çalışan, Allah yolunda cihad eden veya gündüzleri oruç tutup geceleri de ibadet eden kimse gibidir".
Herbir eklemi için bir sadaka gerekir
HADİS-İ ŞERİF:
118: Ebû Zerr (Allah Ondan razı olsun)’den rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:
“Herbirinizin herbir eklemi için bir sadaka gerekir.
Öyle ise her sübahnallah demek bir sadakadır.
Her elhamdülillah demek bir sadakadır.
Her lâ ilâhe illallah demek sadakadır,
her Allahüekber demek sadakadır,
iyiliği tavsiye etmek sadakadır,
kötülükten sakındırmak sadakadır,
bir kimsenin kuşluk vakti kılacağı iki rekat kuşluk namazı da bunların yerine geçer.”
(Müslim, Müsâfirîn 84) (Riyâzu's-Sâlihîn)
HADİS-İ ŞERİF:
Hadis-i şeriflerde bahsedilen bu iki rek'at namaz, işrak namazıdır. Güneş doğup kerahet vakti çıktıktan sonra kılınır.
Bir Ayet-i Kerime:
Al-'Ahzab, 33/21. Ayet
Ne mutlu O'nu örnek alıp itaat edenlere!
"Andolsun, Allah'ın Resulünde sizin için; Allah'a ve ahiret gününe kavuşmayı uman, Allah'ı çok zikreden kimseler için güzel bir örnek vardır".
"İnsanın hergün her ek yeri için bir sadaka vermesi lâzımdır. Halbuki cesedinde 360 mafsal vardır.
Emr-i Mârûf sadaka, nehy-i münker sadaka, düşküne yardım sadakadır, eziyet veren şeyi atmak da sadakadır.
İki rekât kuşluk namazı bütün bu sadakaları yerine getirir."
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.1006-1007}
Bağışından dönenler
HADİS-İ ŞERİF:
1614: İbni Abbas (Allah Onlardan razı olsun)'dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:
“Bağışından dönen kimse kusmuğunu tekrar yalayan köpeğe benzer.”
(Buhari, Hibe 30, Müslim, Hibat 2)
Müslim’in diğer bir rivayetinde:
“Verdiği sadakadan dönen kimse yediğini kustuktan sonra dönüp onu yiyen köpeğe benzer” şeklindedir.
(Müslim, Hibat 5)(Riyâzu's-Sâlihîn)
Sadaka
HADİS-İ ŞERİF:
134: Cabir ibn-i Abdullah (Allah Ondan razı olsun)’den rivayete göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:
“Dine dayalı her güzel iş sadaka sevabı kazandırır.”
(Buhari Edeb 33) (Riyâzu's-Sâlihîn)
HADİS-İ ŞERİF:
Kütüb-i Sitte
Fasıl : Birr (ebeveyne İyilik) Bölümü Konu : İyilik Üzerine Müteferrik Hadisler Ravi : Ebu Hüreyre
Hadis Numarası : 187
Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur:
"Güneşin doğduğu her yeni günde kişiye,
her bir mafsalı için bir sadaka vermesi gerekir.
İki kişi arasında adalet yapman bir sadakadır.
Kişiye hayvanına yüklerken yardım etmen bir sadakadır. Güzel söz sadakadır, namaza gitmek üzere attığın her adım sadakadır. Yoldan rahatsız edici bir şeyi kaldınp atman sadakadır".
Peygamber Efendimiz:
"Muhakkak ki sadaka sâilin eline geçmeden, Allahü Teâlâ'nın kabza-i kudretine düşer." buyurmuştur.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD1.S.608}
HADİS-İ ŞERİF:
"Bir hurma da olsa sadaka verin.
Çünkü o bir hurma açlığı giderir, su ateşi söndürdüğü gibi, hataları da söndürür, yok eder."
"Bir hurmanın yarısı ile bile olsa cehennem ateşinden korunun, onu da bulamazsan tatlı ve güzel söz ile."
"Kim helâl kazancından- Allah helâl ve temizi kabûl eder- bir sadaka verirse, Allah onu kabza-i kudretiyle alır. Sizden biriniz deve yavrusunu büyüttüğü gibi Uhud dağı kadar büyütür ve kıyamet günü sahibine teslim eder."
"Çorba pişirdiğin vakit suyunu çok koy, komşularına bak, onlara da ver."
"(Kıyâmet günü) hesab görülünceye kadar herkes sadakasının gölgesinde olacaktır."
"Sadaka yetmiş şerrin kapısını kapatır".
HADİS-İ ŞERİF:
Sahih bir hadîste buyurulur ki:
"Sadakanın en değerlisi senin sağlıklı, istekli, zenginliği bekler ve fakirlikten korkar halde vermiş olduğun sadakadır.
Yani malı sever, mala tutkun ve ona muhtaç iken vermiş olduğun sadakadır".
(İbn-i Kesir Tefsiri-İnsan,12)
HADİS-İ ŞERİF:
İnsanlar seni Allah'tan alıkoymasın.
Ancak onlara anlayacakları şeyleri söyleyebilirsin.
Onları idare ederek (yanlışlarını görmezden gelerek)tasadduk edebilirsin.
Peygamberimiz (s.a.v.):
"İnsanları idare etmek sadakadır" buyurmuştur.
(Abdülkadir Geylâni Küllşyatı-S.190)
HADİS-İ ŞERİF:
Hz Peygamber buyuruyor ki:
"Mü'min kabre konduğu zaman, sadakası başında oturur, namazı sağında oturur, orucu solunda oturur, sabrı ayaklarında oturur.
Azab baş tarafından gelir; sadakası der ki; benden sana geçit yok. Sağ tarafından gelir, namazı der ki benden sana geçit yok. Sol tarafından gelir, orucu derki benden sana geçit yok. Sabrı der ki ben de burada hazırım, ihtiyaç durumunda ben de yardıma hazırım."
(İbni Hıbban,es-Sahih, hadis no. 3113)
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.521)
Sadakayı vereni hiç anmamıştır
HADİS-İ ŞERİF:
Peygamber Efendimiz fakirin birisine bir sadaka gönderdi, ve giden adama :
"Söylediklerini ezberle."buyurdu.
Sadakayı alan:
" Hamd ol Allah'a ki kendini zikredeni unutmadı ve kendisini şükredeni terk etmedi"
Sonra devamla:
"Allahım, beni unutmadığın gibi, beni de Seni unutmayan kullarından eyle"diye duâ etti.
Böyle söylediği Resûlü Ekrem'e haber verilince:
" Ben onun öyle söyleyeceğini biliyordum." diyerek gülümsemiştir.
Bak nasıl Allah'a bağlanmıştır. Sadakayı vereni hiç anmamıştır.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.608-609}
Bâzı kimseler fakire sadakayı verdikleri vakit, âdeta kendilerini sâil (fakir)yerine koyarak, sâilin karşısına geçer, mütevaziyâne bir şekilde ondan kabulûnu istirham eder ve red etmesinden üzüntü duyar. Bâzıları da sâilin eli üstüne gelsin diye fakire avucunu açmak sûretiyle parayı verirler.
Hazret-i Âişe ve Ümmü Seleme, sâile bir şey gönderdikleri vakit, götürene sâilin ne gibi duâ ettiğini ezberlemesini tenbih ederler ve kendileri de sâile aynı şekilde duâ ederlerdi. Ve duâmız onun duasına karşılık olsun, sadakamız karşılıksız kalsın derlerdi.
Sadakaya karşılık olur diye fakirden duâ beklemezlerdi. Çünkü duâ sadakaya karşılık gibi olur. Bu sebepten sâilin duâsını misliyle karşılarlardı.
Hazret-i Ömer Bin Hattâb ve Abdullah Bin Ömer (R.A.) da böyle yaparlardı. Erbâb-ı basîret kalplerini böylece tedaviye çalışırlardı.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.599-609}
Günahkârlara verilen sadakalar
HADİS-İ ŞERİF:
Ebu Zinâd, A'rec tarîki ile Ebu Hüreyre'den rivayet edilen ve Buhârî ile Müslim'de tahrîç olunan bir hadîs-i şerifte Rasûlullah (s.a.) şöyle buyurmuşlardır:
«Bir adam: Bu gece mutlaka bir sadaka vereceğim, diyerek çıktı ve sadakasını zina eden bir kadının eline koydu, (zina eden bir kadına sadaka verdi.)
İnsanlar:
"Zina eden bir kadına sadaka verdi", diye konuşmaya başlayınca
o kişi:
"Allah'ım, zina eden bir kadına sadakamı rast getirdiğin için sana hamdolsun",dedi.
-Bu gece mutlaka bir sadaka vereceğim, dedi ve bir zengine sadaka verdi.
İnsanlar bu sefer :
"Bu gece bir zengine sadaka verdi", diye konuşmaya başladılar.
O yine :
"Allah'ım sadakamı bir zengine rastlattığın için sana hamdolsun". Dedi
-Bu gece mutlaka bir sadaka vereceğim, diyerek çıktı ve bir hırsızın eline sadakasını koydu.
İnsanlar :
"Bu gece de bir hırsıza sadaka verdi", diye konuşmaya başladılar.
O ise :
"Allah'ım, sadakamı zina eden bir kadına, bir zengine, ve bir hırsıza tesadüf ettirdiğin için sana hamdolsun", dedi ve geldiğinde kendisine:
"Sadakaların kabul edildi, zina eden kadın olur ki verdiğin sadaka ile zinadan kendisini alıkor, zengin olur ki ibret alır ve Allah'ın kendisine verdiklerinden infâkta bulunur, umulur ki hırsız senin verdiğinle hırsızlığından kendisini kurtarmış olur, denildi".
(İbn-i Kesir Tefsiri, Bakara,274)
Cömertlik bir ağaç gibidir
HADİS-İ ŞERİF:
"Güzel ahlâk ve cömertlikle dininizi güzelleştirin!
Cömertlik bir ağaç gibidir. Kökü Cennet'te, dalları ise dünyaya sarkmıştır. Her kim, o ağacın altında yaşar ve cömertçe davranırsa, er-geç o ağacın dallarından birine tutunur ve o ağacın kökünün bulunduğu Cennet'e yükselir."[13]
Hz. Hatice Validemiz, İslâm'a en erken uyanan kadındır. Zaten Hatice, kelime mânâsıyla da "erken doğan" demektir. O, Efendimiz'den on beş sene erken doğmuş ve İslâm'a da herkesten erken uyanmıştır. Onda aynı zamanda böyle bir isim-müsemma uygunluğu da var.
Mekke'nin en zenginlerinden olan bu kadın bütün servetini Allah ve Resûlü uğruna harcayıp tüketmiş.. öyle ki vefat ettiği zaman belki bir kefen bezi alacak kadar dahi varlığı kalmamıştı. İhtimal Allah Resûlü, borç bulduğu para ile ona kefen bezi almıştı ki, bence, o büyük kadın için en uygun ölüm şekli, ölüm sonrası hâli de böyle olmalıydı.
Hâlbuki O, İslâm'a girmeden önce zenginliğiyle dillere destandı. Bu koca servet, son kuruşuna kadar dinin i'lâsı uğruna sarfedilmişti. Bu da ayrı bir sırat-ı müstakîm örneğiydi. Allah Resûlü, keremini öyle bir fetanetle kullanmıştı ki, yaptığı cömertliğin zerresi dahi boşa gitmemiş ve İslâm gücü olarak geriye dönmüştü...
[13] İbn Asâkir, Tarih-i Dimeşk, 50/289.
Her Müslüman sadaka vermelidir
HADÎS-İ ŞERİF:
Saîd b. Ebû Bürde b. Ebû Musa el-Eş'arî'nin, babası aracılığıyla dedesinden naklettiğine göre,
Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur:
“Her Müslüman sadaka vermelidir.”
Oradakiler, “Peki, ya verecek bir şey bulamazsa?” deyince Resûlullah,
“O zaman çalışır ve (kazandığından) hem kendisi faydalanır hem de sadaka verir.” buyurdu.
“Buna da güç yetiremez ya da yapamazsa?” dediler.
“Yardıma muhtaç mazlum ve mağdur bir kimseye yardım eder!” buyurdu.
“Bunu da yapamazsa?” dediler.
“İyiliği/hayrı emretsin/teşvik etsin.” buyurdu.
“Bunu da yapamazsa?” dendiğinde,
Resûlullah (sav)
“Kötülükten uzak dursun. Bu da onun için sadakadır.” buyurdu.
(B6022 Buhârî, Edeb, 33)
Hadis-i Şerifler / İyilik, İnfak ve Yardımlaşma · Marifet Petekleri