Arama

Başlık ve içerikte ara

Güzel Ahlak

8 dk

İslâmiyetin özünü terk ettik Kabuğuna ve zâhirine vakf-ı nazar ettik

İslâmiyetin mağz ve lübbünü(özünü) terk ederek kışrına (kabuğuna)ve zahirine vakf-ı nazar ettik ve aldandık.

Ve su-i fehim ve su-i edeple İslâmiyetin hakkını ve müstehak olduğu hürmeti ifa edemedik.

Tâ, o da bizden nefret ederek evhâm ve hayâlâtın bulutlarıyla sarılıp tesettür eyledi.

(RNK.MUHAKEMAT)

Ya sükût ya da sıdk

“Yol ikidir: Ya sükût etmektir (susmaktır),

çünki söylenilen her sözün doğru olması lâzımdır.

Veya sıdktır (doğru söylemektir).

Çünki

İslâmiyet’in esâsı sıdktır.

Îmânın hâssası (husûsiyeti) sıdktır.

Bütün kemâlâta îsâl edici (ulaştırıcı) sıdktır.

Ahlâk-ı âliyenin (yüksek ahlâkın) hayâtı sıdktır.

Terakkıyâtın mihveri (merkezi) sıdktır.

Âlem-i İslâm’ın nizâmı sıdktır.

Nev‘-i beşeri kâ‘be-i kemâlâta îsâl eden (fazîletlerin zirvesine ulaştıran) sıdktır.

Ashâb-ı Kirâm’ı bütün insanlara tefevvuk ettiren (üstün kılan) sıdktır.

Muhammed-i Hâşimî (Aleyhissalâtü Vesselâm’ı) merâtib-i beşeriyenin (insanlık derecelerinin) en yükseğine çıkaran sıdktır.

(RNK.İŞÂRÂTÜ'L-Î'CÂZ)

Bütün hayatımdaki tahkikatımla ve hayat-ı içtimaiyenin çalkamasıyla, hülâsa ve zübdesi bana kat'î bildirmiş ki:

Sıdk, İslâmiyet'in üssü'l-esasıdır ve ulvî seciyelerinin rabıtasıdır ve hissiyat-ı ulviyesinin mizacıdır.

Öyleyse, hayat-ı içtimaiyemizin esası olan sıdkı, doğruluğu içimizde ihya edip onunla mânevî hastalıklarımızı tedâvi etmeliyiz.

Evet sıdk ve doğruluk İslâmiyetin hayat-ı içtimaiyesinde ukde-i hayatiyesidir.

Riyakârlık, fiilî bir nevi yalancılıktır.

Dalkavukluk ve tasannu, alçakça bir yalancılıktır.

Nifak ve münafıklık, muzır bir yalancılıktır.

Yalancılık ise, Sâni-i Zülcelâl'in kudretine iftira etmektir.

Küfür, bütün envâıyla kizbdir, yalancılıktır.

Îmân sıdktır, doğruluktur.

Bu sırra binaen, kizb ve sıdkın ortasında hadsiz bir mesafe var; Şark ve Garp kadar birbirinden uzak olmak lâzım geliyor.

Nar ve nur gibi birbirine girmemek lâzım.

Halbuki, gaddar siyaset ve zalim propaganda birbirine karıştırmış, beşerin kemâlâtını da karıştırmış

Küfrün mahiyeti yalandır. Îmânın mahiyeti sıdktır.

Şu burhan kâfi değil midir ki, hayatımızın bekàsı îmânın ve sıdkın ve tesanüdün devamıyladır?

(RNK.TARİHÇE-İ HAYAT)

Hem âkıbeti görmeyen ve hazır zevke müptelâ olan

insandaki nebâtî ve hayvânî kuvvelerin tatmini, telezzüzü, hürriyeti vardır.

Dalâlette ve küfürde hem adem ve terk var ki, pek kolaydır, hareket istemez. Hem tahrip var ki, çok sehîldir ve âsândır, az bir hareket yeter.

Hem tecavüz var ki, az bir amel ile çoklarına zarar verip, ihâfe noktasında ve firavuniyet cihetinden onlara bir makam kazandırır.

Hem âkıbeti görmeyen ve hazır zevke müptelâ olan insandaki nebâtî ve hayvânî kuvvelerin tatmini, telezzüzü, hürriyeti vardır ki, akıl ve kalb gibi letâif-i insaniyeyi insaniyetkârâne ve âkıbet-endişâne olan vazifelerinden vazgeçiriyorlar.

(RNK-13.LEM'A)

Hayatım Rabbânî bir mektuptur

Hayatın hakiki hukukuna baktım.

Gördüm ki:

Hayatım Rabbânî bir mektuptur; kardeşlerim olan zîşuur mahlûkata kendini okutturur, Yaratanı bildirir bir mütalâagâhtır. Hem Hâlık'ımın kemâlâtını teşhir eden bir ilânnâmeliktir.

Hem hayatı yaratanın hayatla ihsan ettiği kıymettar hediyeler ve nişanlarla bilerek süslenip hergün tekerrür eden resmî küşatta (açılış töreni)mü'minâne, şuurdarâne, şâkirâne, minnettarâne Padişah-ı Bîmisâl'inin nazarına arz etmektir.

Hem hadsiz zîhayatların Hâlık'larına vâsıfâne tahiyyatlarını ve şâkirâne tesbihat hediyelerini anlamak, müşahede etmek ve şehadetle ilân etmektir.

Hem lisan-ı hal ve lisan-ı kàl ve lisan-ı ubudiyet ile

Hayy-ı Kayyûm'un mehâsin-i rubûbiyetini izhar etmektir.

İşte bunlar gibi hayatın yüksek hukukları uzun zaman istemediği gibi, hayatı bin derece i'lâ eder ve dünyevî olan hukuk-u hayatiyeden yüz derece daha kıymettardır diye ilmelyakîn ile bildim ve dedim:

Sübhânallah!

Îmân ne kadar kıymettar ve hayattardır ki, hangi şeye girse canlandırır ve bir şûlesi böyle fâni hayatı, bâkiyâne hayatlandırır, üstündeki fenâyı siler.

(RNK.4.ŞUÂ)

Kâinâtın yaratılmasının gayesi insan-ı kâmil olduğu gibi, Kâinatın bir semeresi,neticesi ve meyvesi de

insan-ı kâmildir.

Kâinattaki güzelliklerden secde-i hayrete

ve insan-ı kâmile yolculuk

Sath-ı âlemde kurulan şu sergi-yi İlâhî'de teşhir edilen tezyinâta, kemâlâta, güzel manzaralara ve rububiyetin haşmetiyle ulûhiyetin azametine bir müşahit, bir mütenezzih, bir mütehayyir, bir mütefekkir lâzımdır ki, o güzellikleri görsün,

o manzaralar arasında tenezzüh etsin, o harika nakışlara, ziynetlere tefekkürle hayran olsun.

Sonra o sergiden Sâni'inin celâline, Mâlik'inin iktidar ve kemâlâtına intikal ile O'nun azametine secde-i hayret etsin.

Bu vazifeyi ifa edecek, insandır.

Çünkü, insan gerçi cahil, zulmetli birşeydir, amma öyle bir istidadı vardır ki, âleme bir enmuzeç(örnek,fihriste) ve bir nümune olmaya liyâkatı vardır.

Hem o insanda öyle bir emânet vedia bırakılmıştır ki, onunla gizli defineyi bulur, açar. Hem o insandaki kuvvetler tahdit edilmeyerek mutlak bırakılmıştır.

Buna binaen, küllî bir nevi şuur sâhibi olur ki,

Sultan-ı Ezel'in azamet ve haşmetinin şâşaasını idrak ediyor.

Evet, mâşukun hüsnü, âşıkın nazarını istilzam ettiği gibi,

Nakkaş-ı Ezelî'nin rububiyeti de insanın nazarını iktizâ eder ki, hayret ve tefekkür ile takdir ve tahsinlerde bulunsun.

Evet, gül ve çiçeklerin yüzlerini güzelleştiren Zât, nasıl o güzel yüzlere arılardan, bülbüllerden istihsan âşıkları icad etmesin?

Ve güzellerin güzel yüzlerinde güzelliği yaratan, elbette o güzelliğe müştakları da yaratır.

Kezâlik, bu âlemi şu kadar ziynetlerle, nakışlarla tezyin eden Mâlikü'l-Mülk, elbette ve elbette o harika, antika, mu'cize manzaraları, ziynetleri, seyircilerden, müşahitlerden, âşık ve müştaklardan, ârif dellâllardan hâli bırakmayacaktır.

İşte, câmiiyeti dolayısıyla insan-ı kâmil, halk-ı eflâke ille-i gaiye olduğu gibi, halk-ı kâinata da semere ve netice olmuştur.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Hikmetin sırrı tahakkuk eder

İbadet, fikirleri Sâni-i Hakîm'e çevirttirmek içindir.

Abdin Sâni-i Hakîm'e olan teveccühü, itaat ve inkıyadını intaç eder. İtaat ve inkıyad ise, abdi intizam-ı ekmel altına idhal eder.

Abdin intizam altına girmesiyle ve nizama ittibâ etmesiyle, hikmetin sırrı tahakkuk eder.

Hikmet ise, kâinat sahifelerinde parlayan san'at nakışlarıyla tebarüz eder.

(RNK.İŞÂRÂTÜ'L-Î'CÂZ)

Güzel ahlâka bu zâviyen bakmak İnsan, hayvaniyetten terakki edip

halife-i zemîn olmuştur.

İnsan gayr-ı mütenahi acz ve fakriyle beraber Cenâb-ı Hakka îmânı ile kudret ve gınâ ve izzetine mazhar olmuştur. İşte bu mazhariyetten dolayı, insan, hayvaniyetten terakki edip halife-i zemîn olmuştur.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

El Kuddûs ve Cemîl-i Mutlak

İsm-i Kuddûs'ün cilve-i âzamına bak ki, kâinatın bütün mevcudatını öyle temiz, pak, sâfi, güzel, süslü, berrak yapar gösterir ki, bütün kâinata ve bütün mevcudata Cemîl-i Mutlak'ın hadsiz derecede cemâl-i zâtîsine lâyık ve nihayetsiz güzel olan Esmâ-i Hüsnâ'sına münasip olacak güzel âyineler şeklini vermiştir.

(RNK-30.LEM'A)

Îmân ile nurlanan vicdânın kâinat ile münasebeti

Îmân, Şems-i Ezelî'den vicdan-ı beşere ihsan edilen bir nur

ve bir şuadır ki, vicdanın içyüzünü tamamıyla ışıklandırır.

Ve bu sayede, bütün kâinatla bir ünsiyet, bir emniyet peyda olur ve her şeyle kesb-i muarefe (tanışma) eder.

(RNK.İŞÂRÂTÜ'L-Î'CÂZ)

Îmân, saadet-i ebediyeye vesile

Îmân, Şems-i Ezelî'den ihsan edilmiş bir nur olduğu gibi, saadet-i ebediyeden de bir parıltıdır.

Ve o parıltıyla, vicdanında bulunan bütün emel ve istidatlarının tohumları bir şecere-i tûbâ gibi neşvünemaya başlar, ebed memleketine doğru hareket eder, gider.

(RNK.İŞÂRÂTÜ'L-Î'CÂZ)

Nefis, Mâlik-i Hakikîsine satılsa ve Onun hesabına çalıştırsan,

Mü'min imanıyla Hâlıkının emanetini Onun namına

ve izni dairesinde istimal etmesidir.

Akıl bir âlettir. Eğer Cenâb-ı Hakka satmayıp belki nefis hesabına çalıştırsan, öyle meş'um(kötü) ve müz'iç (üzüntü veren) ve muacciz (sıkıntı veren)bir alet olur ki,

geçmiş zamanın âlâm-ı hazinanesini

ve gelecek zamanın ehvâl-i muhavvifanesini

senin bu biçare başına yükletecek; yümünsüz ve muzır bir alet derekesine iner.

İşte bunun içindir ki, fâsık adam, aklın iz'aç ve tacizinden kurtulmak için, galiben ya sarhoşluğa veya eğlenceye kaçar.

Eğer Mâlik-i Hakikîsine satılsa ve Onun hesabına çalıştırsan,

akıl öyle tılsımlı bir anahtar olur ki,

şu kâinatta olan

nihayetsiz rahmet hazinelerini

ve hikmet definelerini açar.

Ve bununla sahibini saadet-i ebediyeye müheyya eden

bir mürşid-i Rabbânî derecesine çıkar.

Meselâ göz bir hassedir ki, ruh bu âlemi o pencere ile seyreder. Eğer Cenâb-ı Hakka satmayıp belki nefis hesabına çalıştırsan, geçici, devamsız bazı güzellikleri, manzaraları seyirle şehvet ve heves-i nefsaniyeye bir kavvad derekesinde bir hizmetkâr olur.

Eğer gözü, gözün Sâni-i Basîrine satsan ve Onun hesabına ve izni dairesinde çalıştırsan,

o zaman şu göz,

şu kitab-ı kebir-i kâinatın bir mütalâacısı

ve şu âlemdeki mucizât-ı san'at-ı Rabbaniyenin bir seyircisi

ve şu küre-i arz bahçesindeki rahmet çiçeklerinin mübarek bir arısı derecesine çıkar.

Meselâ dildeki kuvve-i zâikayı Fâtır-ı Hakîmine satmazsan, belki nefis hesabına, mide namına çalıştırsan, o vakit midenin tavlasına ve fabrikasına bir kapıcı derekesine iner, sukut eder.

Eğer Rezzâk-ı Kerîme satsan, o zaman dildeki kuvve-i zâika,

rahmet-i İlâhiye hazinelerinin bir nâzır-ı mâhiri

ve kudret-i Samedâniye matbahlarının bir müfettiş-i şâkiri rütbesine çıkar.

İşte,

Ey akıl, dikkat et!

Meş'um (kötü)bir alet nerede,

kâinat anahtarı nerede?

Ey göz, güzel bak!

Adi bir kavvad nerede,

kütüphane-i İlâhînin mütefennin bir nâzırı nerede?

Ve ey dil, iyi tat!

Bir tavla kapıcısı ve bir fabrika yasakçısı nerede,

hazine-i hassa-i rahmet nâzırı nerede?

Ve daha bunlar gibi başka aletleri ve âzâları kıyas etsen anlarsın ki, hakikaten mü'min Cennete lâyık ve kâfir Cehenneme muvafık bir mahiyet kesb eder.

Ve onların herbiri öyle bir kıymet almalarının sebebi, mü'min imanıyla Hâlıkının emanetini Onun namına ve izni dairesinde istimal etmesidir.

Ve kâfir hıyanet edip nefs-i emmâre hesabına çalıştırmasıdır.

(KAVVAD:Kötü işler için yol gösterici)

(RNK.6.SÖZ)

Allah güzeldir, güzeli sever Zât-ı Vâcibü'l-Vücud mahlûkâtını niçin sever

Zât-ı Vâcibü'l-Vücud'un hadsiz cemâl ve kemâli vardır.

Çünkü, bütün kâinatın aksâmına inkısam etmiş olan cemâl ve kemâlin bütün envâı, O'nun cemâl ve kemâlinin emâreleri, işaretleri, âyetleridir.

İşte, herhalde, cemâl ve kemâl sahibi bilbedâhe cemâl ve kemâlini sevmesi gibi,

Zât-ı Zülcelâl dahi cemâlini pek çok sever.

Hem kendine lâyık bir muhabbetle sever.

Hem cemâlinin şuââtı olan esmâsını dahi sever.

Madem esmâsını sever;

elbette esmâsının cemâlini gösteren san'atını sever.

Öyle ise, cemâl ve kemâline âyine olan masnuatını dahi sever.

Madem cemâl ve kemâlini göstereni sever;

elbette cemâl ve kemâl-i esmâsına işaret eden

mahlûkatının mehâsinini sever.

Bu beş nevi muhabbete, Kur'ân-ı Hakîm, âyâtıyla işaret ediyor.

(RNK-24.MEKTUP)

Allah masnuatındaki cemâlini ve kemâlini sever

Sâni-i Âlem'in, âsârın şehadetiyle, nihayetsiz cemâl ve kemâli vardır. Cemâl, hem kemâl, ikisi de mahbub-u lizâtihîdirler. Yani bizzat sevilirler.

Öyle ise, o Cemâl ve Kemâl Sahibi'nin,

cemâl ve kemâline nihayetsiz bir muhabbeti vardır.

O nihayetsiz muhabbeti, masnuatında çok tarzlarda tezahür ediyor. Masnuatını sever; çünkü masnuatının içinde cemâlini, kemâlini görür.

(RNK.31.SÖZ)

Muhyiddin-i Arabî naklettiği bir hadîs-i şerifde,

Allah c.c. Buyuruyor ki;

"Mahlûkatı yarattım ki, Bana bir âyine olsun ve o âyinede cemâlimi göreyim"

(RNK.İŞÂRÂT-ÜL ÎCAZ)

Risale-i Nur Külliyatı / Ahlâk, İhlas ve Kardeşlik · Marifet Petekleri

İlgili yazılar