Arama

Başlık ve içerikte ara

Îmân ve Dereceleri

6 dk

Îmân nedir?

İmân, Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâmın tebliğ ettiği zaruriyat-ı diniyeyi tafsilen ve zaruriyatın gayrısını icmalen tasdik etmekten hasıl olan bir nurdur.

Îmân, Sa'd-ı Taftazanî'nin tefsirine göre; "Cenâb-ı Hakk'ın, istediği kulunun kalbine, cüz-i ihtiyarının sarfından sonra ilka ettiği bir nurdur" denilmiştir.

(RNK.İŞÂRÂTÜ'L-Î'CÂZ)

Îmân hem nurdur, hem kuvvettir.

(RNK-23.SÖZ)

İnkâr etmemek başkadır,
îmân etmek bütün bütün başkadır

Şimdi, İstanbul'da, daha dehşetli bir fikirde, anarşi fikirli küfr-ü mutlaka düşmüş bir kısım münafıklar, Risale-i Nur gibi, ekmek ve suya ihtiyaç derecesinde herkes muhtaç olduğu îmânî hakikatlerine ihtiyacı düşürmek desisesiyle diyorlar ki:

"Her millet, herkes Allah'ı bilir. Onu, daha yeni ders almaya ihtiyacımız çok yok" diye mukabele etmek istiyorlar.

Halbuki Allah'ı bilmek,

Bütün kâinata ihata eden rububiyetine ve zerrelerden yıldızlara kadar cüz'î ve küllî herşey O'nun kabza-i tasarrufunda ve kudret ve iradesiyle olduğuna kat'î iman etmek; ve mülkünde hiçbir şeriki olmadığına ve Lâ ilâhe illallah kelime-i kudsiyesine, hakikatlerine îmân etmek, kalben tasdik etmekle olur.

Yoksa, "Bir Allah var" deyip,

Bütün mülkünü esbaba ve tabiata taksim etmek ve onlara isnat etmek

hâşâ—hadsiz şerikleri hükmünde esbabı merci tanımak

ve herşeyin yanında hâzır irade

ve ilmini bilmemek

ve şiddetli emirlerini tanımamak

ve sıfatlarını ve gönderdiği elçilerini, peygamberlerini bilmemek,

elbette hiçbir cihette Allah'a iman hakikati onda yoktur.

Belki küfr-ü mutlaktaki mânevî Cehennemin dünyevî tazibinden kendini bir derece teselliye almak için o sözleri söyler.

“Evet, inkâr etmemek başkadır, îmân etmek bütün bütün başkadır".

Evet, kâinâtta hiçbir zîşuûr (akıl sâhibi), kâinâtın bütün eczâsı (cüz’leri-kısımları) kadar şâhidleri bulunan Hâlık-ı zü’l-Celâl’i inkâr edemez.

Etse, bütün kâinât onu tekzîb edeceği için susar, lâkayd kalır.

Fakat O’na îmân etmek,

Kur’ân-ı Azîmü’ş-şân’ın ders verdiği gibi,

O Hâlık’ı sıfatları ile, isimleri ile umum kâinâtın şehâdetine (şâhidliğine) istinâden (dayanarak) kalben tasdîk etmek

ve elçileriyle gönderdiği emirleri tanımak,

ve günah ve emre muhâlefet ettiği vakit kalben tevbe ve nedâmet etmek iledir.

Yoksa,

büyük günahları serbest işleyip istiğfâr (tevbe) etmemek

ve aldırmamak, o îmândan hissesi olmadığına delildir.”

(RNK.EMİRDAĞ LÂHİKASI)

Taklîdi ve tahkîki îmân
erkân-ı îmâniyenin mertebeleri

Îmân, yalnız icmâlî ve taklîdî bir tasdike münhasır değil;

bir çekirdekten, tâ büyük hurma ağacına kadar ve eldeki âyinede görünen misalî güneşten tâ deniz yüzündeki aksine, tâ güneşe kadar mertebeleri ve inkişafları olduğu gibi; îmânın o derece kesretli hakikatleri var ki,

bin bir esmâ-i İlâhiye ve sair erkân-ı îmâniyenin kâinat hakikatleriyle alâkadar çok hakikatleri var ki,

"Bütün ilimlerin ve mârifetlerin ve kemalât-ı insaniyenin en büyüğü îmândır ve îmân-ı tahkikîden gelen tafsilli ve burhanlı mârifet-i kudsiyedir" diye ehl-i hakikat ittifak etmişler.

Evet, îmân-ı taklidî, çabuk şüphelere mağlûp olur. Ondan çok kuvvetli ve çok geniş olan îmân-ı tahkikîde pek çok meratip var.

O meratiplerden ilmelyakîn mertebesi, çok burhanlarının kuvvetleriyle binler şüphelere karşı dayanır. Halbuki taklidî îmân bir şüpheye karşı bazan mağlûp olur.

Hem îmân-ı tahkikînin bir mertebesi de aynelyakîn derecesidir ki, pek çok mertebeleri var.

Belki esmâ-i İlâhiye adedince tezahür dereceleri var.

Bütün kâinatı bir Kur'ân gibi okuyabilecek derecesine gelir.

Hem bir mertebesi de hakkalyakîndir.

Onun da çok mertebeleri var.

Böyle îmânlı zatlara şübehat orduları hücum da etse bir halt edemez.

(RNK.EMİRDAĞ LÂHİKASI)

Îmâna hizmet

SİLSİLE-İ Nakşînin kahramanı ve bir güneşi olan İmam-ı Rabbânî (r.a.), Mektubat'ında demiş ki:

"Hakaik-i îmâniyeden bir meselenin inkişafını, binler ezvak ve mevâcid ve kerâmâta tercih ederim."

Ben tahmin ediyorum ki,

eğer Şeyh Abdülkadir-i Geylânî (r.a.) ve Şâh-ı Nakşibend (r.a.) ve İmam-ı Rabbânî (r.a.) gibi zâtlar bu zamanda olsaydılar, bütün himmetlerini, hakaik-i îmâniyenin ve akaid-i İslâmiyenin takviyesine sarf edeceklerdi.

Çünkü saadet-i ebediyenin medarı onlardır.

Onlarda kusur edilse, şekavet-i ebediyeye sebebiyet verir.

İmânsız Cennete gidemez; fakat tasavvufsuz Cennete giden pek çoktur.

Ekmeksiz insan yaşayamaz, fakat meyvesiz yaşayabilir.

Tasavvuf meyvedir, hakaik-i İslâmiye gıdadır.

Eskiden kırk günden tut, tâ kırk seneye kadar bir seyr ü sülûk ile bazı hakaik-i îmâniyeye ancak çıkılabilirdi.

Şimdi ise, Cenâb-ı Hakk'ın rahmetiyle, kırk dakikada o hakaike çıkılacak bir yol bulunsa, o yola karşı lâkayt kalmak elbette kâr-ı akıl değil.

(RNK.5.MEKTUP)

Hadîs-i şerifte vardır ki:

"Bir adam seninle îmâna gelmesi, sana sahra dolusu kırmızı koyunlardan daha hayırlıdır."

"Bazan bir saat tefekkür, bir sene ibadetten daha hayırlı olur."

Hattâ Nakşîlerin hafî zikre verdiği büyük ehemmiyet, bu nevi tefekküre yetişmek içindir.

(RNK.EMİRDAĞ LÂHİKASI)

Bize ahkâm-ı diniyeyi ve hakaik-i İslâmiyeyi talim edecek
resmî bir dairemiz var

Dünyadan ve huzûzât-ı nefsaniyeden

tecerrüd etmek vesilesiyle o feyizler gelebilir.

Ehl-i dünya diyorlar ki:

"Bize ahkâm-ı diniyeyi ve hakaik-i İslâmiyeyi talim edecek resmî bir dairemiz var. Sen ne salâhiyetle neşriyat-ı diniye yapıyorsun? Sen madem nefye mahkûmsun; bu işlere karışmaya hakkın yok."

Elcevab:

Hak ve hakikat inhisar altına alınmaz.

Îmân ve Kur'ân nasıl inhisar altına alınabilir?

Siz dünyanızın usulünü, kanununu inhisar altına alabilirsiniz.

Fakat hakaik-i îmâniye ve esâsât-ı Kur'âniye, resmî bir şekilde ve ücret mukàbilinde, dünya muamelâtı suretine sokulmaz.

Belki, bir mevhibe-i İlâhiye olan o esrar, hâlis bir niyetle ve dünyadan ve huzûzât-ı nefsaniyeden tecerrüd etmek vesilesiyle o feyizler gelebilir.

(RNK.16.MEKTUP)

Îmân tazelemeye neden ihtiyaç var?

جَدِّدُوا اِيمَانَكُمْ بِلاَ اِلٰهَ اِلاَّ اللهُ ın hikmetini soruyorsunuz.

Onun hikmeti çok Sözlerde zikredilmiştir.

Bir sırr-ı hikmeti şudur ki:

Îmân ise, hem o şahıstaki her ferdin nur-u hayatıdır,

hem girdiği âlemin ziyasıdır.

لاَ اِلٰهَ اِلاَّ اللهُ ise, o nuru açar bir anahtardır.

Hem insanda madem nefis, hevâ ve vehim ve şeytan hükmediyorlar; çok vakit îmânını rencide etmek için, gafletinden istifade ederek, çok hileleri ederler, şüphe ve vesveselerle îmân nurunu kaparlar.

Hem zâhir-i şeriate muhalif düşen ve hattâ bazı imamlar nazarında küfür derecesinde tesir eden kelimat ve harekât eksik olmuyor.

Onun için, her vakit, her saat, hergün tecdid-i îmâna bir ihtiyaç vardır.

(RNK.26.MEKTUP)

İnsan,îmân kulağıyla zevilhayatın da,
belki cemâdâtın da bütün tesbihlerini fehmeder

İnsanı fıtraten bütün hayvanlara tefevvuk ettiren câmiiyetinin meziyetlerinden biri, zevilhayatın Vâhibü'l-Hayata (hayatı veren Allah) olan tahiyye ve tesbihlerini fehmetmektir.

Yani, insan kendi kelâmını fehmettiği gibi, îmân kulağıyla zevilhayatın da, belki cemâdâtın da bütün tesbihlerini fehmeder.

Demek, herşey sağır adam gibi yalnız kendi kelâmını anlar. İnsan ise, bütün mevcudatın lisanlarıyla tekellüm ettikleri Esmâ-i Hüsnâ'nın delillerini fehmeder.

Binaenaleyh, herşeyin kıymeti kendisine göre cüz'îdir. İnsanın kıymeti ise küllîdir. Demek bir insan, bir fert iken, bir nevi gibi olur.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Bütün kâinatı bir Kur'ân gibi okuyabilecek
îmân seviyesine ulaşmak

Îmân-ı tahkikînin bir mertebesi de aynelyakîn derecesidir ki,

pek çok mertebeleri var.

Belki esmâ-i İlâhiye adedince tezahür dereceleri var.

Bütün kâinatı bir Kur'ân gibi okuyabilecek derecesine gelir.

(RNK.EMİRDAĞ LÂHİKASI)

Risale-i Nur Külliyatı / Îmân ve İnsan · Marifet Petekleri

İlgili yazılar