Kur'ân-ı Kerîm
Kur'ân'ı Kerîm nedir?
Rabb'imizi bize tarif eden Kur'ân-ı Hakîm,
Şu kitab-ı kebir-i kâinatın bir tercüme-i ezeliyesi,
Şu sahâif-i arz ve semâda müstetir künûz-u esmâ-i İlâhiye'nin keşşafı,
Şu sutûr-u hâdisâtın altında muzmer hakaikın miftâhı,
Şu âlem-i şehadet perdesi arkasındaki âlem-i gayb cihetinden gelen iltifâtât-ı Rahmâniye ve hitâbât-ı ezeliyenin hazinesi,
Şu âlem-i mâneviye-i İslâmiyenin güneşi, temeli, hendesesi,
Âvâlim-i uhreviyenin (âhiret âlemlerinin) haritası,
Zât ve sıfât ve şuûn-u İlâhiye'nin kavl-i şârihi,
tefsir-i vâzıhı, burhan-ı nâtıkı, tercüman-ı sâtıı,
Şu âlem-i insaniyetin mürebbîsi,
hikmet-i hakikîsi,
mürşid ve hâdîsi,
Hem bir kitab-ı hikmet ve şeriat,
Hem bir kitab-ı dua ve ubûdiyet,
Hem bir kitab-ı emir ve davet,
Hem bir kitab-ı zikir ve marifet gibi,
Bütün hâcât-ı mâneviyesine karşı birer kitap ve bütün muhtelif ehl-i mesâlik ve meşârib olan evliya ve sıddıkînin, asfiya ve muhakkikînin herbirinin meşreplerine lâyık birer risale ibraz eden bir kütüphane-i mukaddesedir.
(RNK.19.SÖZ)
Kur'ân-ı Hakîm mürşidimizdir, üstadımızdır, imamımızdır,
her bir âdabda rehberimizdir.
(RNK-28.MEKTUP)
Kur'ân-ı Hakîm,
ehl-i şuura imamdır,
cin ve inse mürşiddir,
ehl-i kemâle rehberdir,
ehl-i hakikate muallimdir.
(RNK.26.MEKTUP)
Kur'ân'ın vazife-i asliyesi,daire-i Rububiyetin kemâlât ve şuûnâtını ve daire-i ubûdiyetin vezâif ve ahvâlini tâlim etmektir.
(RNK.20.SÖZ)
Kur'ân'ın şebâbeti (gençliği)
Kur'ân'ın şebâbeti (gençliği)dir. Her asırda taze nazil oluyor gibi, tazeliğini, gençliğini muhafaza ediyor.
Evet, Kur'ân, bir hutbe-i ezeliye olarak, umum asırlardaki umum tabakat-ı beşeriyeye birden hitap ettiği için, öyle daimî bir şebâbeti bulunmak lâzımdır.
Hem de öyle görülmüş ve görünüyor. Hattâ, efkârca muhtelif ve istidatça mütebayin asırlardan, her asra göre, güya o asra mahsus gibi bakar, baktırır ve ders verir.
Beşerin âsâr ve kanunları, beşer gibi ihtiyar oluyor, değişiyor, tebdil ediliyor. Fakat Kur'ân'ın hükümleri ve kanunları o kadar sabit ve rasihtir ki, asırlar geçtikçe daha ziyade kuvvetini gösteriyor.
(RNK.25.SÖZ)
Yaş ve kuru ne varsa hepsi apaçık bir kitaptadır
Kur'ân'ın ekser âyetleri, herbiri birer hazine-i kemâlâtın anahtarı ve birer define-i ilmin miftahıdır.
Kur'ân-ı Hakîmde çok hâdisât-ı cüz'iye vardır ki, herbirisinin arkasında bir düstur-u küllî saklanmış ve bir kanun-u umumînin ucu olarak gösteriliyor.
وَعِنْدَهُ مَفَاتِـحُ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَٓا اِلَّا هُوَۜ
وَيَعْلَمُ مَا فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِۜ
وَمَا تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ اِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ ف۪ي ظُلُمَاتِ الْاَرْضِ
وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ اِلَّا ف۪ي كِتَابٍ مُب۪ينٍ
"Gaybın anahtarları Allah'ın yanındadır;
onları O'ndan başkası bilmez.
O, karada ve denizde ne varsa bilir;
O'nun ilmi dışında bir yaprak bile düşmez.
O yerin karanlıkları içindeki tek bir taneyi dahi bilir.
Yaş ve kuru ne varsa hepsi apaçık bir kitaptadır."
(Al-'An`am, 6/59. Ayet)
Bir kavle göre, Kitâb-ı Mübîn, Kur'ân'dan ibarettir.
Yaş ve kuru herşey içinde bulunduğunu, şu âyet-i kerime beyan ediyor.
Öyle mi?
Evet, herşey içinde bulunur.
Fakat herkes herşeyi içinde göremez.
Zira muhtelif derecelerde bulunur.
Bazan çekirdekleri, bazan nüveleri, bazan icmalleri, bazan düsturları, bazan alâmetleri, ya sarahaten, ya işareten, ya remzen, ya ibhâmen (üstü kapalı), ya ihtar tarzında bulunurlar.
Fakat ihtiyaca göre ve maksad-ı Kur'ân'a münasip bir tarzda ve iktizâ-yı makam münasebetinde, şu tarzların birisiyle ifade ediliyor.
(RNK.20.SÖZ)
Felsefe ve Kur'ân'ın kâinâta bakış farkı
Eğer desen:
"Acaba neden Kur'ân-ı Hakîm, felsefenin mevcudattan bahsettiği gibi (kâinattan bahs) etmiyor? Bazı mesâili mücmel bırakır; bazısını, nazar-ı umumîyi okşayacak, hiss-i âmmeyi rencide etmeyecek, fikr-i avâmı tâciz edip yormayacak bir suret-i basitâne-i zahirânede söylüyor."
Cevaben deriz ki:
Felsefe hakikatin yolunu şaşırmış; onun için...
Hem geçmiş derslerden ve Sözlerden elbette anlamışsın ki,
Kur'ân-ı Hakîm şu kâinattan bahsediyor, tâ Zât ve sıfât ve esmâ-i İlâhiye'yi bildirsin. Yani, bu kitab-ı kâinatın maânîsini anlattırıp, tâ Hâlık'ını tanıttırsın.
Demek, mevcudata kendileri için değil, belki Mûcidleri için bakıyor. Hem umuma hitap ediyor. İlm-i hikmet ise mevcudata mevcudat için bakıyor. Hem hususan ehl-i fenne hitap ediyor.
Öyle ise, madem ki Kur'ân-ı Hakîm mevcudatı delil yapıyor, burhan yapıyor; delil zahirî olmak, nazar-ı umuma çabuk anlaşılmak gerektir.
Hem madem ki Kur'ân-ı Mürşid bütün tabakat-ı beşere hitap eder. Kesretli tabaka ise tabaka-i avamdır.
Elbette, irşad ister ki, lüzumsuz şeyleri ipham ile icmal etsin; ve dakik şeyleri temsil ile takrib etsin; ve muğâlatalara düşürmemek için, zahirî nazarlarında bedihî olan şeyleri lüzumsuz, belki zararlı bir surette tağyir etmemektir.
Meselâ güneşe der,
"Döner bir siracdır, bir lâmbadır." Zira, güneşten, güneş için, mahiyeti için bahsetmiyor. Belki bir nevi intizamın zembereği ve nizamın merkezi olduğundan, intizam ve nizam ise Sâniin âyine-i marifeti olduğundan bahsediyor.
Evet, der: وَالشَّمْسُ تَجْرِى ”"Güneş döner."
Bu "döner" tabiriyle, kış-yaz, gece-gündüzün deverânındaki muntazam tasarrufât-ı kudreti ihtar ile azamet-i Sânii ifham eder. İşte, bu "dönmek" hakikati ne olursa olsun, maksud olan ve hem mensuc, hem meşhud olan intizama tesir etmez.
Hem der: وَجَعَلَ الشَّمْسَ سِرَاجًا
Şu "sirac" tabiriyle, âlemi bir kasır suretinde, içinde olan eşya ise insana ve zîhayata ihzar edilmiş müzeyyenat ve mat'ûmat ve levazımat olduğunu ve güneş dahi musahhar bir mumdar olduğunu ihtar ile, rahmet ve ihsan-ı Hâlıkı ifham eder.
Şimdi bak, şu sersem ve geveze felsefe ne der?
Bak, diyor ki: "Güneş bir kütle-i azîme-i mâyia-i nâriyedir. Ondan fırlamış olan seyyârâtı etrafında döndürüp, cesâmeti bu kadar, mahiyeti böyledir, şöyledir..."
Mûhiş bir dehşetten, müthiş bir hayretten başka, ruha bir kemâl-i ilmî vermiyor. Bahs-i Kur'ân gibi etmiyor.
Buna kıyasen, bâtınen kof, zâhiren mutantan felsefî meselelerin ne kıymette olduğunu anlarsın.
Onun şaşaa-i surisine aldanıp Kur'ân'ın gayet mu'ciznümâ beyanına karşı hürmetsizlik etme.
(RNK-19.MEKTUP)
Hayata Kur'ân ve felsefe yaklaşımı
Medeniyet-i hazıra, felsefesiyle hayat-ı içtimaiye-i beşeriyede
nokta-i istinadı "kuvvet" kabul eder.
Hedefi "menfaat" bilir.
Düstur-u hayatı "cidal" tanır.
Cemaatlerin rabıtasını "unsuriyet ve menfi milliyet" bilir.
Gayesi, hevesât-ı nefsaniyeyi tatmin ve hâcât-ı beşeriyeyi tezyid etmek için bazı "lehviyattır."
( haram eğlenceler,oyunlar)
Halbuki,
kuvvetin şe'ni, tecavüzdür.
Menfaatin şe'ni, her arzuya kâfi gelmediğinden, üstünde boğuşmaktır.
Düstur-u cidâlin şe'ni, çarpışmaktır.
Unsuriyetin şe'ni, başkasını yutmakla beslenmek olduğundan, tecavüzdür.
İşte, şu medeniyetin şu düsturlarındandır ki, bütün mehâsiniyle beraber, beşerin yüzde ancak yirmisine bir nevi surî saadet verip seksenini rahatsızlığa, sefalete atmıştır.
Amma hikmet-i Kur'âniye ise,
nokta-i istinadı, kuvvet yerine "hakkı" kabul eder.
Gayede, menfaat yerine "fazilet ve rıza-i İlâhîyi" kabul eder.
Hayatta, düstur-u cidal yerine, ""düstur-u teâvünü" esas tutar.
Cemaatlerin rabıtalarında, unsuriyet ve milliyet yerine, "rabıta-i dinî ve sınıfî ve vatanî" kabul eder.
Gayâtı, hevesât-ı nefsaniyenin nâmeşru tecavüzâtına sed çekip ruhu maâliyâta (yüce fikirler)teşvik ve hissiyat-ı ulviyesini tatmin etmektir ve insanı kemâlât-ı insaniyeye sevk edip insan etmektir.
Hakkın şe'ni ise ittifaktır.
Faziletin şe'ni, tesanüddür.
Teâvünün şe'ni, birbirinin imdadına yetişmektir.
Dinin şe'ni, uhuvvettir, incizaptır.
Nefs-i emmâreyi gemlemekle bağlamak, ruhu kemâlâta kamçılamakla serbest bırakmanın şe'ni, saadet-i dâreyndir.
İşte, medeniyet-i hazıra, edyân-ı sâbıka-i semâviyeden, bahusus Kur'ân'ın irşâdâtından aldığı mehâsinle beraber, Kur'ân'a karşı böyle hakikat nazarında mağlûp düşmüştür.
Evet, Kur'ân'ın düsturları, kanunları, ezelden geldiğinden, ebede gidecektir. Medeniyetin kanunları gibi ihtiyar olup ölüme mahkûm değildir. Daima gençtir, kuvvetlidir.
(RNK.25.SÖZ)
Kur'ân'a ait mesâille iştigal Kur'ân okumak hükmündedir.
Kur'ân'a ait mesâille iştigal, bir nevi mânevî mütefekkirane Kur'ân okumak hükmündedir.
Hem ibadet, hem ilim, hem marifet, hem tefekkür,
hem kıraat-i Kur'ân mânâları risalelerin istinsah ve mütalâalarında vardır itikadındayız.
(RNK.BARLA LÂHİKASI)
Kur'ân okumanın gâyesi
Aziz, mâsum evlâtlarım,
Kur'ân'ı öğrenmek için ders almaya çalışıyorsunuz.
Sizin bildiğiniz yeni harfte noksanlar olduğu için,
mümkün oldukça yeni harften okunmamak lâzım gelir.
Hem Kur'ân'ı okumanın fâidesi, yalnız hafız olmak ve dünyada onunla bir makam kazanmak, bir maaş almak değil;
belki herbir harfi, hiç olmazsa on hayrından tâ yüze, tâ binlere kadar Cennet meyvelerini, âhiret fâidelerini vermesini düşünüp ve ebedî hayatın rahatını ve saadetini temin etmek niyetiyle okumak lâzımdır.
Evet, mekteplerde, dünya maişeti, ya rütbeleri için fenleri ders okumak, bu kısacık dünyevî hayatta derecesi, fâidesi bir ise,
ebedî hayatta Kur'ân ve Kur'ân'ın kudsî kelimelerini ve nurlu ve îmânî mânâlarını öğrenmek binler derece daha kıymetlidir. Onlar şişe hükmünde, bunlar elmas hükmündedir.
Hem peder ve validenize hakikî ve fâideli evlâtlar olabilirsiniz. Siz, mâdem mâsumsunuz, daha günahınız yok; böyle kudsî bir niyetle okusanız, sizleri Risale-i Nur'un mâsum şakirtleri içinde kabul edip umum şakirtlerin dualarına hissedar olursunuz ve nurlu ve mübarek talebeler olursunuz.
(RNK-EMİRDAĞ LÂHİKASI)
Kur’ân, Kâinat hitabını tefsir edip Hâlık'ını tanıtıyor
Kur'ân-ı Hakîm şu kâinattan bahsediyor,
tâ Zât ve sıfât ve esmâ-i İlâhiye'yi bildirsin.
Yani, bu kitab-ı kâinatın maânîsini anlattırıp,
tâ Hâlık'ını tanıttırsın. Demek, mevcudata kendileri için değil, belki Mûcidleri için bakıyor.
(RNK-19.MEKTUP)
Kur'ân-ı Hakîm, şu Kur'ân-ı Azîm-i Kâinatın
en âli bir müfessiridir.
Evet, Kur'ân-ı Hakîm, şu Kur'ân-ı Azîm-i Kâinatın en âli bir müfessiridir ve en beliğ bir tercümanıdır.
Evet, o Furkandır ki, şu kâinatın sahifelerinde ve zamanların yapraklarında kalem-i kudretle yazılan âyât-ı tekvîniyeyi cin ve inse ders verir.
Hem herbiri birer harf-i mânidar olan mevcudata "mânâ-yı harfî" nazarıyla, yani onlara Sâni hesabına bakar. "Ne kadar güzel yapılmış; ne kadar güzel bir surette Sânii'nin cemâline delâlet ediyor" der. Ve bununla kâinatın hakikî güzelliğini gösteriyor.
(RNK.12.SÖZ)
Kâinat mescid-i kebirinde
Kur'ân kâinatı okuyor, onu dinleyelim.
Sus!
Kâinat mescid-i kebirinde Kur'ân kâinatı okuyor,
onu dinleyelim.
O nur ile nurlanalım.
Hidayetiyle amel edelim.
Ve onu vird-i zeban edelim.
Evet, söz odur ve ona derler. Hak olup Hak'tan gelip hak diyen ve hakikati gösteren ve nuranî hikmeti neşreden odur.
(RNK.7.SÖZ)
Herşey Cenâb-ı Hakk'a secde
ve ibadet ve hamd ve tesbih eder.
Kur'ân-ı Hakîm tasrih ediyor ki,
Arştan ferşe, yıldızlardan sineklere, meleklerden semeklere, seyyârâttan zerrelere kadar herşey
Cenâb-ı Hakk'a secde ve ibadet ve hamd ve tesbih eder.
Fakat ibadetleri, mazhar oldukları esmâlara ve kabiliyetlerine göre ayrı ayrıdır, çeşit çeşittir.
(RNK.24.SÖZ)
Kur'ân-ı Mu'cizü'l-Beyân
ukûle tükenmez bir hazine-i ulûm açar
Kur'ân-ı Mu'cizü'l-Beyân'ın, bütün kâinattaki âdiyat nâmıyla yâd olunan, hârikulâde ve birer mucize-i kudret olan mevcudât üstündeki âdet ve ülfet perdesini keskin beyânâtıyla yırtıp, o hakaik-ı acibeyi zîşuura açıp, nazar-ı ibretlerini celb edip, ukûle tükenmez bir hazine-i ulûm açar.
(RNK.12.SÖZ)
Kur'ân bir hafızdır, kudret kalemiyle
kâinat sahifelerinde yazılan âyâtı okuyor.
Üslûb-u Kur'ânî’de öyle bir cezâlet ve selâset ve fıtrîlik var ki, güya
Kur'ân bir hafızdır, kudret kalemiyle kâinat sahifelerinde yazılan âyâtı okuyor.
Güya
Kur'ân, kâinat kitabının kıraatidir ve nizâmâtının tilâvetidir. Ve Nakkaş-ı Ezelî’nin şuûnâtını okuyor ve fiillerini yazıyor.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Herbir harf-i Kur'ân, bir hakaik hazinesi hükmüne
Herbir harf-i Kur'ân, bir hakaik hazinesi hükmüne geçer; bâzan birtek harf, bir sâhife kadar hakikatleri ders verir.
(RNK.29.MEKTUP)
Yalnız tilâvetiyle taberrük olunan bir mübarek derecesinde kalmazdı.
Eğer cemaat-i İslâmiyenin hâcât-ı zaruriye-i diniyesi bizzat Kur'ân'a müteveccih olsa idi, o Kitab-ı Mübîn, milyonlarca kitaplara taksim olunan rağbetten daha şedit bir rağbete, ihtiyaç neticesi olan bir teveccühe mazhar olur ve bu sûretle nüfus üzerinde bütün mânâsıyla hâkim ve nâfiz olurdu.
Yalnız tilâvetiyle taberrük olunan bir mübarek derecesinde kalmazdı.
(RNK.İLK DÖNEM ESERLERİ)
Risale-i Nur Külliyatı / Kur'ân, Sünnet ve Peygamber · Marifet Petekleri