İstikbal endişesi
İstikbal endişesi
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Açlık ve fakirlikten ne kadar da çok korkuyorsunuz!
Eğer yakîniniz olsa idi bu gibi şeyleri düşünmezdiniz. Rabb'inizin irâdesine muvâfakat gösterin.
Aç bırakırsa, kalplerinizden gelen bir güzellikle sabredin. Eğer doyurursa şükredin. O sizin lehinizde olanı daha iyi bilir. O'nun yanında cimrilik ve pintilik yoktur.
Yetmiş Peygamberi açlığın ve bitlenmenin öldürdüğü anlatılır. O memlekette onları doyuracak kimse yok mu idi? Fakat O, onlar hakkında bunu dilemişti, buna râzı olmuştu.
Bunu başka şey için değil, onların derecesini yükseltmek için yapmıştı, onları küçük düşürmek için değil.
Aksine, dünyanın onlara önemsiz gelmesi içindi.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.543)
Hz Ömer (R.A.) :
Hakkımda hangisinin daha hayırlı olduğunu bilemediğim için, darlık ve genişlik günlerimin hiçbirine aldırış etmedim.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.685}
Süleymân Dârâni çok doğru olarak şöyle söylemiştir:
Aklı başında olan kimse geleceği için değil de,
itâat ve ibâdetsiz geçirdiği günleri için ağlasa da bu hâl ölünceye kadar devam etse hakkıdır.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.23}
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Allah'ı seven ve sevgisinde doğru olan kimse kendisini, malını ve son durumunun ne olacağını O'na bırakır.
Kendi hakkında ve başkaları hakkındaki seçim hakkını da O'na bırakır.
Tasarruflarında O'nu suçlamaz,
bir şey isterken aceleci davranmaz,
O'nu cimri bulmaz.
Allah elinden gelen herşey O'na tatlı gelir.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.175)
Yahya b. Muaz şöyle derdi:
Zavallı insanoğlu! Fakirlikten korktuğu gibi cehennemden korksa muhakkak cennete girerdi.
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:6,S:118)
Dünü, yarını değil, bugünü düşün
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Zavallı insan, senin bütün ömrün ancak
bugünkü yaşadığın ömürdür, başka gün değil!
Geçip giden dünü, gelecek olan yarını düşünme!
Bu gününü iyi kullan, dini ve insani vazifelerini bugün yap, yarına bırakma, aklını başına al da hileci nefsin vadesine inanma!
(MEVLÂNÂ CELÂLEDDÎN-i RÛMÎ)
Uzun emel düşüncesi
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Bu hususta insanlar değişik durumdadırlar. Onlardan kimi vardır ki dünyada bâki kalmayı umar ve daima bunu ister.Her biri bin yıl yaşatılmayı ister.
(Bakara/96).
Onlardan kimi de pir-i fani oluncaya kadar yaşamayı ister. Pir-i fani olmak kişinin gördüğü ömrün en uzağına varmak demektir. Bu, dünyayı çok seven bir kimsedir.
Nitekim Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
"İhtiyar, dünya sevgisinde gençtir, velev ki ihtiyarlıktan ötürü onun göğüs kemikleri birbirine geçmiş olsun!
Ancak Allah'tan korkanlar bu hükmün dışındadır. Onlar da pek azdır"!
Onlardan bir kısmı da bir sene yaşamayı ümit eder.
Bir senenin ötesinin tedbiriyle meşgul olmaz. Gelecek senede nefsi için varlık takdir etmez. Bu kimse yazda kış için tedbir alır, kışta da yaz için! Bu bakımdan bir sene kendisine yetecek miktarı derlediğinde ibadetle meşgul olur.
Onlardan bir kısmı da yaz veya kış müddetini ümit eder. Yaz devresinde kış elbisesini, kış devresinde de yaz elbisesini tedarik etmez.
Bir kısmın ümidi de bir gün bir gecedir. O içinde bulunduğu gün için hazırlanır, yarın için hazırlanmaz!
Hz. İsa (a.s) şöyle demiştir:
"Yarının rızkı için boşuna kederlenmeyin!
Eğer yarın ecelinizden ise, onda rızkınız ecellerinizle beraber gelecektir. Eğer ecellerinizden değilse, başkasının eceli için ihtimam göstermeyin!"
Onlardan bir kısmının emeli de bir saati geçmez.
Nitekim, Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
"Ey Abdullah, sabahladığında akşamlayacağını, akşamladığında da sabahlayacağını düşünüp nefsine ümit verme" l33
Onlardan başka bir grup vardır ki bir saat sonraya kalmayı bile düşünmez.
Nitekim Hz. Peygamber (s.a) biraz ilerideki suya gitmeden teyemmüm ederek şöyle demiştir:
`Suya yetişeceğimi nerden bileyim?"
Onlardan bir kısmı da vardır ki ölüm gözlerinin önünde olur. Neredeyse gırtlağına sarıldığı halde hâlâ ölümü bekler. Bu insan öyle bir kimsedir ki hatır isteyen bir kimsenin namazı gibi namaz kılar.
Onun hakkında Muaz b. Cebel'den (r.a) nakledilen şu hadis-i şerif varid olmuştur:
Hz. Peygamber, Muaz'a imanın hakikatini sorduğunda cevap olarak şöyle demiştir:
'Her attığım adımın arkasından ikinci adımı atamayacağımı zannediyorum'.
Nitekim Esved den nakledildiği gibi, o geceleyin namaz kıldığında sağına soluna bakardı.
Biri 'Bu bakış nedir?' diye sorunca, cevap olarak, dedi ki:
"Ölüm meleğinin hangi cepheden bana geleceğine bakıyorum!"
İşte bütün bunlar, insanların değişik durumlarıdır. Bunların her biri için Allah katında dereceler vardır. Emeli bir ay olan bir kimse, emeli bir ay bir gün olan kimse gibi değildir. Allah katında, derece bakımından, bunların arasında fark vardır.
Çünkü Allah Teâlâ zerre kadar zulmetmez. Kim zerre miktarı hayır işlerse onun mükafatını görecektir! Sonra emelin kısaltılmasının tesiri, acele sâlih amele yönelmekle kendini gösterir.
Her insan emelinin kısa olduğunu iddia eder.
Oysa yalancıdır. Bu ancak amellerle belli olur; zira insan bazen öyle şeylere ehemmiyet verir ki çoğu kez onlara ancak senede bir muhtaç olur. Bu ihtimam, uzun emelli oluşuna delâlet eder.
Tevfik 'in alameti, ölümün gözönünde olması ve bir saat dahi ölümden gafil bulunulmamasıdır. Bu bakımdan insan her an ölüme hazırlıklı olmalıdır.
Eğer akşama kadar yaşarsa, Allah Teâlâ'ya, Allah'a itaat üzere akşamladığı için şükretmelidir, gününü zayi etmediğinden dolayı sevinmelidir. O günden nasibini aldığı ve Allah katında nefsi için onu azık edindiği için sevinmelidir.
Sonra sabaha kadar yine aynı şekilde devam etmelidir.
Bu durum kalbi yarın ve yarında olacaklardan boşalmış bir kimse için kolaydır.
Böyle biri öldüğünde said olup ganimet sahibi olur. Yaşadığında ölüme hazırlanmanın güzelliği ve münâcatın lezzetiyle sevinir. Bu bakımdan ölüm bunun için saadet, yaşamak da amel bakımından artıştır.
Öyleyse ey miskin insan! Ölüm senin kalbinde olsun; zira akıntı seni şiddetle sürükleyip götürür. Oysa sen nefsinden gafilsin. Belki de sen menzile yaklaşmış, mesafeyi zafere ulaşmak, ancak sana ganimet olarak verilmiş olan her nefesinde amel yapmana bağlıdır.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN}
Allah Dostları / Sabır, Rıza, Teslim ve Tevekkül · Marifet Petekleri