Takvâ
Takvâ nedir
Takvâ, "vikâye" kelimesinden gelir, ifrat derecede korunma ve siyânet mânasına gelir. Şer'î ıstılahta kişinin, kendisine azab getirecek "fiiller" den veya "terkler" den nefsini korumasıdır.
( İbrahim Canan, Kutub-i Sitte Tercüme ve Şerhi, Akçağ Yayınları:7/458.)
Büyüklerden biri:
"Takvânın özü, kalbinde taşıdığın herşeyi bir tabağa koyup çarşıda dolaştırman ve tabağın içinde taşıdığın hiçbir şeyden utanç duymamandır", demiştir.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.230)
Takvânın mertebeleri
Münavî'nin kaydına göre takvânın mertebeleri var:
1) Şirkten teberrî ederek ebedî azabtan korunmak.
Bu mertebeye,
وَاَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى
"Allah peygamberine ve inananlara huzur indirdi ve onların takva sözünü tutmalarını sağladı" (Fetih 26) âyeti işaret etmektedir..
2) Günah olan her şeyden kaçınmak.
Bu bazan fiildir; kumar gibi, bazan da terktir namasızlık gibi. Bu mertebeye küçük günahlardan kaçınmak da dahildir.
Şeriattaki takva kelimesiyle çoğunlukla bu mertebe kastedilir.
وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرَى آمَنُوا وَاتَّقوا
"Eğer kasabaların halkı inanmış ve bize karşı gelmekten sakınmış olsalardı..." (A'raf 96) âyeti, takvanın bu mertebesine bakar.
3) Kişinin sırr (denen mânevi duygularını) Rabbi ile meşguliyetten alıkoyan şeylerden kaçınmaktır.
اِتَّقُوا اللّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ
"Ey îman edenler, Allah'tan sakınılması gerektiği gibi sakının" (Âl-i İmrân 102) âyetinde talebedilen hakîki takva işte budur.
( İbrahim Canan, Kutub-i Sitte Tercüme ve Şerhi, Akçağ Yayınları:7/458.)
Mübahlardan kaçınmak
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
İhtiyaçtan fazla olan mübahlar,
Allah'tan uzaklaşmanın sebeplerindendir.
Mübah olan nimetlerden kendini çekmedikçe,
âhiret yoluna girmek için kalbini ıslah etmek mümkün olmaz.
Zirâ, nefis bazı mübahlardan uzaklaştırılmazsa,
bu sefer bazı yasaklara da meyl etmeye başlar.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.153-154}
Helâlinden de olsa fazla yemek Allah katında mekruh ve Allah'ın düşmanı olan şeytanın elinde silah olan şehveti takviye eder.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN}
Vera sâhipleri imkân nisbetinde ihtiyaç sahasını daraltmağa gayret ederler.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.621}
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Dünyanın haramlarından ve şüpheli şeylerinden sakının, sonra da nefsinizin arzuladığı mübahlardan kaçının.
Çünkü, hevâ ve şehvet sebebiyle dünyanın mübahlarından yararlanmak sizi Allah'tan alıkoyar.
Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyuruyor:
"Dünya gerçek îmân sahiplerinin zindanıdır".
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı-S.180)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Sen bu dünyâda her neyi terkedersen, O, âhirette onun yerini dolduracak bir şeyi, hattâ ondan daha iyisini halk eder. Dünyâda yaşayacağın yalnız bu günün kalmış farzet ve ölüm meleğinin gelmesini bekleyerek âhiret için çalış.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı-S.24)
Takvâ hayatı yaşamak demek
Takvâ hayatı yaşamak demek; Cenâb-ı Hakk’a dost olabilmek, cenneti kazanabilmek, cennetin güzelliklerinden, derinliklerinden, ilâhî ikramdan anlayabilecek bir kalbe dünyada sahip olabilmek demektir.
Bu sebeple takvâ; kulun, her davranışında, her hâlükârda, hattâ her nefeste Cenâb-ı Hakk’ın rızâsının aranmasıdır. Böylece kul, Allah Rasûlü’ne büyük bir aşk ve muhabbet ile bağlanacak, bütün mahlûkāta da Hâlık’ın nazarıyla merhamet ve şefkat ile bakacaktır.
Velhâsıl insan, bir hiçken yoktan var edildiğini unutmayarak, insanlar nazarında îtibar sâhibi olmaktan ziyâde Allah katında sâlih kul olmanın gayreti içinde olmalı ve şu fânî âlemde en sağlam sığınak ve en çok muhtaç olduğumuz «takvâ»ya sımsıkı sarılmalıdır.
Zira ancak takvâ sahibi kullar, tefekkürde derinleşir; açan çiçeklerin, öten kuşların, meyveli ağaçların lisânına âşinâ olurlar. Onlardaki zarâfet, incelik ve güzelliği, rûhânî hayatlarına aksettirirler. Çiçekler gibi ince ruhlu, meyveli ağaçlar gibi ikram sahibi olurlar.
İşte bunlar, Allâh’ın, Kur’ân-ı Kerîm’de senâ ettiği bahtiyar kimselerdir.
Kaynak: Osman Nuri Topbaş, 40 Soru 40 Cevap
Takvâ, Allâh’a yakınlık ve ebedî vuslat kapısıdır.
Takvâ; kalbi mâsivâdan, yâni Allah’tan uzaklaştıran her şeyden korumak sûretiyle cemâlî tecellîlerin mâkesi hâline gelmektir.
Takvâ, nefsânî arzuları zayıflatmak, rûhânî istîdatları inkişâf ettirmek ve Cenâb-ı Hak’la dostluğun tesisidir.
Takvâ, Allâh’a yakınlık ve ebedî vuslat kapısıdır.
O kapıdan geçenler; hayatı, med-cezirlerine kapılmadan, denge ve muvâzeneyi bozmadan huzûr içinde yaşarlar.
Velhâsıl Takvâ, mü’minin, Allâh’ın hıfz u emânına sığınarak, âhirette kendisine zarar ve elem verecek şeylerden titizlikle korunması ve günahlardan sakınarak sâlih amellere sarılmasıdır.
(İbn-i Kesîr, Tefsîr, I, 42)
Takva; Hayat yolunun dikenlerinden korunmaktır
Bir gün Hz. Ömer, Ubeyy b. Kaab’a takvanın ne olduğunu sordu.
Ubeyy b. Kaab da kendisine
“Sen hiç dikenli bir yolda yürümedin mi?” diye sordu.
Hz. Ömer
“Evet, yürüdüm” dedi.
Ubeyy b. Kaab
“Peki, o durumda ne yaptın?” diye sordu.
Hz. Ömer
“Paçalarımı sıvadım ve dikenlere takılmamaya özen gösterdim” deyince
Ubeyy b. Kaab
“İşte takva budur” dedi.
Evet işte takva budur. Yani kalp duyarlığı, şuur bilenmişliği, sürekli korku, kesintisiz çekingenlik ve yolun dikenlerinden uzak durma titizliği.
Hayat yolunun dikenlerinden; yani arzu ve ihtiras dikenlerinin, istek ve emel dikenlerinin, korku ve vesvese dikenlerinin, boş umut ve asılsız korku (fobi) dikenlerinin ve daha bir çok dikenlerin cirit attığı yol.
(Fi Zilali'l Kur'ân,Bakara,2)
Allah Dostları / Takvâ, Havf-Recâ ve Tevbe · Marifet Petekleri