Sahâbede takvâ
Ashâbın yeme,içmede takvâsı
Hz.Ebû Bekir (R.A.) kölesinin getirdiği bir sütten içti ve hemen kölesine dönerek:
"Bunu nereden aldın?"diye sordu.
Köle:
"Kehânette bulundum, yâni gaybden bazı haberler verdim de bu sütü aldım."dedi.
Bunun üzerine Hz Ebû Bekir içtiği sütü midesinden çıkarmak için boğazına parmak saldı ve boğulacak şekilde istifra ederek çıkarmaya çalıştı.
Sonra da:
"Allahım! Midemde kalıp, damarlarıma karışan kısımlarından da Sana sığınırım."dedi.
Hz Ömer (R.A.) yanlışlıkla sadaka develerinin sütünü içtiği zaman hemen parmak salarak kusmuş ve sütü çıkarmıştır.
Abdullah b.Ömer (R.A.):
"Namâz kılmaktan yay gibi, oruç tutmaktan çöp gibi olsanız da, harâm ve şüpheli şeylerden kaçınmazsanız, Allah o ibâdetleri kabûl etmez."buyurdu.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.235-}
Biz harama düşme korkusuyla helalin onda dokuzunu terkederiz
Ebû Bekir Sıddîk (r.a.) şöyle buyurmuştur:
"Biz günaha düşmek korkusuyla yetmiş tür mübâhı terk ederdik."
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.647)
Hz. Ömer şöyle der:
"Biz harama düşme korkusuyla helalin onda
dokuzunu terkederiz".
Bu söz, İbn Abbas'tan da rivayet edilmiştir.
Ebu Derda şöyle der:
"Haram olmasından korkarak helâlin bir kısmını terketmek ve şüpheli şeylerin zerre kadarından dahi sakınmak kulun takvasının tamam olmasındandır.
Bu şekildeki bir takva kul ile ateş arasında perde olur".
(İMAM GAZALİ HAZRETLERİ - İHYA'DAN)
Küçük ve önemsiz gibi konular
63: Enes ibn Mâlik (Allah Ondan razı olsun) şöyle demiştir:
"Siz gözünüzde kıldan daha küçük ve önemsiz görünen bazı işler yapıyorsunuz ki; biz bu tür işleri Rasûlüllah (sallallahu aleyhi vesellem) zamanında büyük günahlardan sayardık".
(Buharî, Rikâk 32) (Riyâzu's-Sâlihîn)
İbn Mübârek'e, şu kitabımı beraberinde götürsen deyince, İbn Mübârek:
" Ben kiraladığım hayvana bineceğim, sahibine sorayım da öyle."diye cevab vermiştir.
Bak nasıl bir kitap için bile hayvan sahibinin müsadesine müracaat etmiştir. İşte hâlis takvânın yolu budur. Zira insan küçük şeylere aldırış etmemekle, yavaş yavaş büyüklere doğru gider.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.754}
Ebû Said el-Hudri ve diğer Sahabeler:
"Siz öyle günahlar işlersiniz ki, onlar gözükmezler. Halbuki biz onları Resûl-i Ekrem zamanında büyük günahlardan sayardık." demişlerdir.
(İMAM GAZALİ-İHYAU ULÜMİD-DİN.CİLD.4.5.35)
Abdullâh bin Ömer -radıyallâhu anh-’ın da şöyle bir îkâzı vardır:
“Kişi, kalbini tırmalayan, kendisini huzursuz eden şeyleri terk etmedikçe takvâ makâmına ulaşamaz.”
(Buhârî, Îmân, 1)
Bu cümleden olarak Ali b. Ma bed şöyle buyurmuştur:
"Ben kiralık bir evde oturuyordum. Birgün bir mektup yazdım. Mektubu bitirdiğimde duvarın toprağından bir miktar alıp mektup üzerindeki mürekkebi kurutmak istedim.
Sonra da kendi kendime 'Bu duvar benim değildir.
Nasıl olur da toprağını alabilirim? dedim.
Bu meyanda nefsim şu karşılıkta bulundu;
"Duvardan aldığın toprağın kıymeti nedir ki ondan sakınıyorsun?"
Bu vesvese üzerine oradan ihtiyacım kadar toprak aldım. Daha sonra da uykuya daldım.
Bu sırada bir rüya gördüm; rüyamda yanıbaşımda duran bir şahıs şöyle diyordu:
"Ey Ma bed'in oğlu! Yarın (kıyamet gününde) 'Duvardan alınanın kıymeti nedir?' diyen onu bilecektir".
Bu sözün mânâsı; o kimse, bu kadarcık bir toprağın, kendisinin cennetteki derecesinin ne kadarını eksiltip düşüreceğini görecektir demek olabilir; zira takvanın bir derecesi vardır. Muttakinin sakınmasının fevt olmasıyla o da fevt olur. Yoksa o kimse yaptığından dolayı ceza çekecektir mânâsına gelmez.
(İMAM GAZALİ HAZRETLERİ - İHYA'DAN)
Abdullah bin Mes'ud Hazretleri idi (r.a)
Genç bir çobandı. Akabe bin Ebi Muit'in koyunlarını güderdi. Bir gün koyunlarının başında iken iki misafir geldi. Misafirler susadıklarını söyleyerek ondan süt rica ettiler. Genç çoban onlara şöyle cevap verdi:
"Var, ama veremem! Bu koyunlar bana emanet edilmiştir. Sahibinin iznini almadan süt veremem.
Aksi hâlde emanete hiyanet etmiş olurum."
Bunun üzerine misafirler, henüz çocuk yaştaki çobandan, hayatında hiç teke yüzü görmemiş bir keçi istediler. Çoban o vasıftaki bir keçiyi alıp onlara götürdü. Misafirlerden biri keçiyi tuttu, dua etti.
Sonra da sütten kesilmiş keçiyi sağmaya başladı. Sanki keçinin memeleri bir anda sütle doluvermişti... Bir tabak götürüp sütü ona doldurdular. Sağılan sütü sırayla içip susuzluklarını giderdikten sonra, keçiyi sağan zat tekrar dua etti, keçi eski haline döndü.
Karşısındaki zatın Allah'ın Resûl'ü (a.s.m.), yanındakinin de Hz. Ebû Bekir (r.a.) olduğunu bilmeyen genç çoban, heyecan içinde sordu:
"Şu okuduklarınızı bana da öğretir misiniz?"
Resûlullah mübarek elini çobanın başına koyarak ona:
"Sen öğretilmiş bir gençsin" diye cevap verdi.
Ve daha İslam'a girdiği anda Allah Resûlü'nün mübarek dualarına mazhar olan bu çocuk yaştaki çoban, sonradan Kur'ân'ı Kerim'i okuma hususunda bütün diğer Ashabın üstüne çıktı ve sahabilerin
"Altı Abdullah"ından biri olarak tarihe geçti.
Evet, bu masum ve hassas çoban, Abdullah bin Mes'ud Hazretleri idi (r.a.).
Böylece ilk Müslümanlardan olma şerefini kazanıyordu.
Siz haramdan kaçtığınız gibi, onlar helâlden kaçarlardı
Hasan-ı Basri anlatıyor:
"Bedir savaşına katılanlardan yetmiş kişi gördüm.
Siz haramdan kaçtığını gibi, onlar helâlden kaçarlardı" demiştir.
Diğer bir değişle de:
"Siz bolluğa sevindiğiniz gibi, onlar ibtilâ ve darlığa sevinirlerdi. Onları görseniz, bunlar deli derdiniz.
Onlar sizin hayırlı olanlarınızı bile görseler, bunların nasibleri yok, derlerdi.
Kötü olanlarınızı görseler, bunlar hesab gününe inanmamışlar, derlerdi.
Onlara helalden mal verildiği vakit, kalbimi bozmasından korkarım, der ve o malı almazlardı."
(IMAM GAZALİ-İHYAU ULUMID-DIN.CİLD.4.5.439)
Örnek Hayatlar / Ashâb-ı Kirâm · Marifet Petekleri