Zikir - Tesbih
"Lâ ilâhe illallah" nimeti
Süfyan b. Uyeyne (r.a), şöyle demiştir:
"Allah (c.c) kullarına "Lâ ilâhe illallah" ı öğretmek kadar büyük bir nimet vermemiştir.
Zirâ âhirette "Lâ ilâhe illallah" Mümin kullar için
dünyadaki su gibi olacaktır".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:427)
La ilahe illallah, macun ve ilaç
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Zikir, masivayı unutmaktır.
Nitekim Allahü Teala:
"Masivayi unutunca Rabb'ini an", buyurmaktadır.
La ilahe illallah kelimesinde manevi bir macun ve ilaç bulunmaktadır.
0, nefy ü isbat ile terkib olunmuştur.
La (yok) sözü ile, zararlı maddeler giderilir.
Nefsin kuvvetleri, kalp hastalıkları, ruhun bağlantıları hep bu zararlı maddelerden doğar.
İllallah (yalnız Allah vardır ) ile, kalbin sıhhati ile asıl mizacın selameti hasıl olur. Sıfat ve isimlerin tecellileri ile gönül ve ruh süslenir ve teselli olur.
Nefsi sıfatları ile yaşayan kimse, insanlık zulmetinde kalır. Ne marifet gücüyle huzur nuruna gelir,ne de muhabbet semeresi ile, Mahbuba kavuşabilir.
İşte insanlık sıfatlarından kurtulan âşık, elbette Ma'şukun sıfatları ile sonsuz hayat bulur.
Ve O'nunla kalır.
(İBRAHİM HAKKI HAZRETLERİ)
İhlâs ile "Lâ ilâhe İllâllah"diyen Cennete girer
Resûl-i Ekrem (S.A.V.):
"İhlâs ile "Lâ ilâhe İllâllah"diyen Cennete girer" buyurmuştur.
İhlas demek, kalbinde Allah'tan başkasına bırakmamak, kalbini Allah'a ortaklık şâibesinden uzaklaştırıp hâlis etmek. Kalbinin sevgilisi, maksûdu ve mâbûdu yalnız Allah olmak demektir.
Bu durumda olan kimse için dünya bir hapishanedir.
Zirâ dünya, sevgilisini görmesine mânidir. Ölümü ise, bu ceza evinden kurtarıp, sevgilisine yönelmek demektir.
Allah sevgisini zayıflatan sebeplerden birisi dünya sevgisidir. Âile, evlâd, akraba, mal, akar, hayvan, bağ-bahçe ve bostan sevgileri de böyledir. Hepsi Allah sevgisini azaltır
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.569}
La ilâhe illallah' kalbin azığı
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Marifet yolcusunun menzilleri konakları üçtür.
Biri fenâ âlemi, biri cezbe âlemi, biri de kabza âlemidir.
Fenâ âleminde olduğun müddetçe,
'La ilâhe illallah' kelimesine devam edersin,
cezbe âleminde oldukça, her an
'Allah, Allah, Allah' dersin.
Kabz âleminde
'Hû, Hû, Hû' demekle meşgul olursun.
Onun için, kalp keşfine kavuşan 'La ilâhe illallah' der.
Ruh keşfine erişen, 'Allah' der.
Esrar keşfine ulaşan ise 'Hû' der.
Zira;
'Lâ ilâhe illallah' kalbin azığı,
'Allah' rûhun gıdası,
'Hû' esrarın azığıdır.
Kalbin kapısını 'La ilâhe illallah' anahtarıyla açıp, rûhun kapısını 'Allah' anahtarıyla açarsan, sır kuşunu kuş yemi ile beslersin. Zira 'Hû' demek, o kuşa dane serpmektir. Kalbi odaya, rûhu kafese, sırrı kuşa benzetmemiz mecâzidir.
Ancak kalp âleminden geçilmedikçe ruhlar âlemine, ondan geçilmedikçe esrar âlemine kavuşulmayacağına işarettir.
(İbrahim Hakki Hz. Marifetname.5.680-681)
Lâ ilâhe illallah" ı öğretmek kadar büyük bir nimet vermemiştir.
Süfyan b. Uyeyne (r.a), şöyle demiştir:
"Allah (c.c) kullarına "Lâ ilâhe illallah" ı öğretmek kadar büyük bir nimet vermemiştir. Zirâ âhirette "Lâ ilâhe illallah" Mümin kullar için dünyadaki su gibi olacaktır".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:427)
Resûlü Ekrem'in mirası bölünüyor.
Bir gün Ebû Hureyre sokakta gördüğü halka:
"Burada boşu boşuna ne duruyorsunuz; koşun mescide, orada Resûlü Ekrem'in mirası bölünüyor. Siz de hakkınızı alın" der.
Halk hemen mescide koşar ve böyle bir şey olmadığını görünce geri döner. Vaziyeti Ebû Hüreyre'ye anlatırlar ve, biz böyle bir taksimata tesadüf etmedik, derler.
Ebû Hüreyre:
"Ya ne gördünüz?" diye sorunca,
"kimisi Kur'ân okuyor, kimisi zikr yapıyor", dediler.
Ebû Hüreyre:
"İşte Resûl-i Ekrem'in mirası odur. "dedi.
(İMAM GAZALI-IHYAU 'ULUMID-DIN.CİLD.1.5.:851-852)
Şükreden bir kalb, zikreden bir dil, hayırda yardım eden bir eş
Abdürrezzâk'm Ma'mer'den, onun da Katâ-de'den rivayetinde o,
«Ve onu gizlice söyleşmek için yaklaştırdık.» âyeti hakkında : O, doğruluğu ile kurtulmuştur, demiştir.
İbn Ebu Hârtim'in Abdülcebbâr îbn Asım kanalıyla...
Amr İbn Mâ'dî-Kerîb'den rivayetine göre o, şöyle demiştir :
«Hususi bir konuşmada bulunmak üzere Allah Teâlâ Hz. Musa'yı Tûr-ı Sina'da yaklaştırdığında şöyle buyurmuş :
"Ey Mûsâ, senin için şükreden bir kalb, zikreden bir dil, hayırda yardım eden bir eş yaratmışsam senin için hayırdan hiç bir şeyi gizlememişimdir. Kimden de bunları gizlemişsem, onun için hiç bir hayrı açmamışımdır".
(İbn-i Kesir Tefsiri, Meryem 53.Âyet)
Zikrin kalbe tesiri
İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;
Zikir, o şekilde istilâ etmeli ki, batında zikri edilen zattan başkası kalmaya. Zikri edilen zattan başkasına ilmi ve hubbi taalluk zail olup gitmelidir.
(MEKTÛBAT-I İMÂM-I RABBANİ,362.MEKTUP)
Devamlı zikir üzere olmalısın.
Kalbi cilalamalı, ruhu gıdalandırmalısın.
(MEKTUBÂT-I RABBÂNÎ 92.MEKTUP)
İyi bil ki, senin se’âdetin ve belki bütün insanların se’âdeti ve herkesin dünyâ ve âhıret sıkıntılarından kurtulması, sâhibimizin zikri ile olur.
(MEKTUBÂT-I RABBÂNÎ 190.MEKTUP)
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Zikrullah, marifet yolunun esasıdır.
Yezdân'ın ünsünü verir.
Hakk'ı çok zikredenin kalbinde masivâ kalmaz.
Zikrin hakikati Allah'tan başkasını unutmaktır.
Zikrullah marifet sermayesi, muhabbetin esası,
devlet ve sâdet kimyasıdır.
Ârifin âdeti, Allahu Teala'yı zikr ve O'ndan başkasını unutmaktır. Allahü Teâlâ'nın seni zikr ve fikr ile meşgul ettiğini görürsen, müjde olsun ki seni seviyor.
(İbrahim Hakki Hz. Marifetname.S.669-687)
Nazm:
Hoş bulunmaz dilde zevk-i zikr-i Halk,
Sende benlik olsa, ya süd ü ziyan.
.......
Açıklaması:
Eğer kendinde benlik, fayda ve zarar endişesi bulunursa gönüldeki Allah zikrinden zevk alamazsın.
Kalbe müstevli olunca zikr-i zât,
Hatıra gelmez dil û cân ü revân.
Açıklaması:
Allah'ın zikri kalbi kuşatınca gönül ve can hiç hatıra gelmez.
(İbrahim Hakki Hz. Marifetname.S.669-687)
Çok zikredenler, kalb zikrinin sesini harfleriyle işitir. Zikrullahın kalbe geçmesinin alâmeti, zikredenin, kendi içinde nurdan bir pınar bulup, bunun sür'atle aktığını görmesidir. İşte onunla, kalbi mutmain olup, onu münis edinir.
Zikrullah, gafletle de olsa terkine yol bulunmaz.
Zira zikrullah için büyük saltanat vardır ki, inkâr olunmaz. Zikrullaha devamla dilden kalbe geçer.
Ona devamla sırra varır.
Zikr eden gece ve gündüzünü zikrullah ile ihyâ ederse, Hakk yolunu şimşek gibi sür'atle geçip gider.
Zikr eden, dâimi zikr ile bir makama ulaşır ki, kalbine ledünni ilimler münkeşif olup, onlara yapışır ve lezzet alır.
Devamlı zikr ile tabiat, beşeriyet ve nefs derecelerinden, kalp derecesine çıktığın zaman, Hakk'ın tasarrufuna teslim olur, O'na gidersin.
(İbrahim Hakki Hz. Marifetname.S.669-687)
Zikrullah poladını şevkle kalb taşına vurursan,
ondan kıvılcımlar çıkar ve için onlarla nûr ve ışık bulur.
O ateş ile, onda bulunan buğz ve düşmanlık diken ve çalıları, kin ve hased tozları, kibr ve benlik yükü yanıp kül olur.
Nefsâni olan bütün zulmetler gidip, kalbin sâf kalır.
Huzur ve üns ile tecellilere layık olur.
(İbrahim Hakkı Hz. Marifetname.5.800)
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Gerçek zikir, ancak kalbi takvâ ile tamir ettikten ve kalbi kötü sıfatlardan temizledikten sonra kalpte yerleşir.
Yoksa böyle olmazsa zikir, hadis-i nefisten ibaret kalır, kalb üzerinde bir sultası olamaz ve şeytanın sultasını önleyemez.
(İMAM GAZALİ-İHYAU 'ULUMİ'D-DİN.CİLD.3.5.83)
Kim işi ile şeytanın peşinden giderse,
diliyle Allah'ı zikretse de o onun dostudur.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.86}
Onu söyleyen dil bende; ama ona inanan kalp sende
ALLAH DİYEN KALP
Bir gün Hoca vaazında:
"Bismillah diyerek yürürseniz, suyun üzerinden batmadan geçebilirsiniz." der. Bu söze inanan bir köylü, artık köprü yerine nehirden geçmektedir.
Bir gün hocayı evine davet eder. Kabul eden hocayla birlikte giderken, karşılarına nehir çıkar ve adam nehrin üzerinden yürüyerek geçer.Ama hoca suya girmeye cesaret edemez.
Şaşkın köylü:
"Hocam böyle dememiş miydiniz, gelsenize!" diye seslenir.
Hoca şöyle cevap verir:
"Onu söyleyen dil bende; ama ona inanan kalp sende!"
Her amel zikir, her amel ibâdet olabilir.
İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;
Ey Oğul,
Fırsat ganimettir. Sağlık ve boş zaman, iki ganimettir.
Vakitleri, devamlı olarak Allah'ın zikrine sarf etmek gerekir.
Hangi amel olursa olsun; şeriatın emri uyarınca sudur ediyorsa, o zikre dahildir. İsterse alış veriş olsun.
Bütün duruş ve hareketlerde, şeriat hükümlerine riayet etmek gerek. Ta ki, onların hepsi zikir ola.
Zikir, gafletin tardından ibarettir. Bütün fiillerde, emirlere ve yasaklara riayet edilir ise, emirleri veren, yasakları bildiren zata karşı gaflet esaretinden necat müyesser olur.
O yüce Hakkın devamlı zikri dahi hasıl olur.
(MEKTÛBAT-I İMÂM-I RABBANİ,338.MEKTUP)
Rabb'imin beni ne zaman zikr ettiğini ben bilirim
"Siz Beni zikr edin, ki Ben de sizi zikr edeyim"
(BAKARA 152).
Sabit-i Benâni:
"Rabb'imin beni ne zaman zikr ettiğini ben bilirim" dedi.
Bunun üzerine halk başına toplanarak;
"bunu nasıl bilebilirsin"? Dediklerinde:
"O kolay birşeydir.
Ne zaman Rabb'imi zikr edersem, Rabbim de beni zikr eder. "diye cevab verdi.
(İMAM GAZALI-IHYAU "ULÜMİ'D-DIN.CİLD.1.S.:845)
"ALLAH"DİYE feryad etti
Zikirler ağızda kalmamalı, gönüle inmeli;
lafta kalmamalı, hayata inkılab etmelidir.
Abdülkadir Geylani hazretleri bir mecliste vaaz ediyordu. Bir ara öylesine derin mevzulara girdi, öylesine esrarlı şeyler söyledi ki, cemaat kendinden geçer gibi oldu.
İşte bu sırada kubbeyi çınlatan bir ses işitildi: Allah! diye feryad ediyordu biri. Abdülkadir Geylânî hazretleri durakladı.
Sonra, Allah! diye feryad eden adama doğru dönerek şöyle dedi:
"Allahın huzuruna vardığında, bu Allah demenin hesabını vereceksin"!
Kimileri anladı bunun mānāsini, kimileri de anlamayıp hayretle sordu:
Bu nasıl iş? Allah demenin de hesabı olur mu? o izah etti durumu:
Evet, bu Allah! feryadının da hesabı vardır.
Bakalım kalbinden mi dedi, yoksa ağzından mı?
İrâdesi dışında mı oldu, yoksa bir maksada müteveccih mi?
Yani, bununla itibar kazanıp menfaat elde etmek mi var niyette?..
Yoksa Allah için mi?..
Evet, mesele burada;
İhlasla mı attı narayı, yoksa gösteriş için mi?
Bu bakımdan zikirler ağızda kalmamalı, gönüle inmeli;
lafta kalmamalı, hayata inkılab etmelidir.
Selefin zikirleri
Semnun'un
Virdinin hergün beşyüz rekat namaz olduğu söylenmiştir.
Ebu Bekir Mutavvi den şöyle rivayet ediliyor:
"Gençliğimde, her gün ve her gece, benim virdim otuzbirbin defa (veya kirkbin (40.000) defa) 'Kulhuvallahu ehad'i okumaktı".
(Adeddeki şüphe râvinindir).
Hz. Ali'nin arkadaşlarının birinden şöyle rivayet ediliyor:
"Hz. Ali'nin arkasında sabah namazını kıldım.
Selâm verdiğinde sağına döndü.
Üzerinde bir üzüntü vardı.
Böylece güneş doğuncaya kadar durdu.
Sonra elini çevirip şöyle dedi:
"Allah'a yemin ederim! Ben Muhammed'in (s.a) ashabını gördüm.
Onlar pejmürde, tozlu topraklı ve benizleri sapsarı olarak sabahlardı. Çünkü bütün gece Allah için secde edip kıyamda bulunmuş, Allah'ın kitabını okurlardı.
Dizleri ile alınları arasında uyuklarlardı.
Allah'ı zikrettikleri zaman rüzgârlı bir günde ağacın sallanması gibi sallanırlardı.
Elbiselerini ıslatacak kadar, gözlerinden şakır şakır yaşlar akardı.
Sanki bunlar gafil olarak sabahlamışlar!
Bugün onlara benzer kimse görmüyorum".
Hz. Ali bu son cümle ile etrafındaki insanları kasdetmiştir.
(İbn Kesir, el-Bidaye 8/6)
Nuaym b. Muharrir, dedesi Ebu Hüreyre (r.a)'yi anlatıyor:
"Dedemin ikibin düğümlü bir ipi vardı. Bunun sayısınca tesbih çekmese gece yapmazdı".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:71)
Ebu Yezid el-Bestâmî diyor ki:
"Otuz seneden beri ne zaman Allah'ı anmak,
O'nu hakkıyla zikretmek istersem, ağzıma su verir, tertemiz ederim.
Allah'ın zikrine saygısızlık olmasın, en lâyık olan veçhi ile O'nu anayım diye böyle yaparım".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:6,S:130)
Zikir ve şeytan
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Zikrin hakikati ancak kalp, takva ile tamir edildiği ve kötü sıfatlardan temizlendiği takdirde mümkün olabilir, aksi takdirde zikir, nefsin konuşmasından fazla birşey ifade etmez.Kalpte müsbet olarak herhangi bir tesiri bulunmaz ve böylece şeytanın tasallutuna mâni olamaz!
Şehvet kalbe galip geldiği zaman, zikrin hakikatini kalbin etrafına kaydırır ve böylece zikir kalbin merkezinde istikrar bulmaz ve şeytan gelip kalbin merkezinde karar kılar.
Hevâ-i nefis ve kötü sıfatlardan tertemiz ve boş bulunan muttaki kimselerin kalplerine gelince, şeytan bu kalplere şehvet vardır diye değil de zikirden gafil olduğu için ansızın gelmektedir. Ne zaman bu kalbin sahibi zikre dönüş yaparsa, şeytan geri çekilir.
Hz. Peygamber (s.a) şöyle demiştir:
"Ömer (r.a) bir yola giderse, muhakkak şeytan o yolu değiştirip başka bir yola gider".(66)
Bunun hikmeti şudur:
Ashab-ı kiramın kalpleri şeytanın mer'asından ve şehvetlerden tertemizdi.
Bu bakımdan şeytanın senden uzaklaşmasını, mücerred zikir ile sağlamayı Hz. Ömer'in (r.a) sağladığı gibi sağlamak istersen, bu isteğin muhâldir ve sen âdeta kaba maddelerden mideyi boşaltmadan önce ilaç içmek isteyen bir kimseye benzemiş olursun.
Oysa mide, kaba yemeklerle doludur. Buna rağmen midesini boşalttıktan sonra ilacı alıp da fayda gören bir kimse gibi, ilacın kendisine fayda vermesini ümit eder.
Zikir ise ilaçtır, devâdır. Takva ise mideyi kaba maddelerden boşaltmak mânâsına gelen ihtima,
yani kalbi şehvetlerden boşaltmaktır.
Bu bakımdan zikir, temizlenmiş bir kalbe indiği zaman, yemeklerden boşalmış mideye ilacın inmesiyle hastalığın ortadan kalktığı gibi, şeytan ortadan kalkar ve uzaklaşır.
(İMAM GAZALİ HAZRETLERİ - İHYA'DAN)
Allah'a zikirden başka kalbe de her ne korsan,
şeytanın vesvesesine yardımcı olabilir. Kalbi şeytanın vesvesesinden koruyan ancak Allah'ı anmaktır.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.61-63}
Kim işi ile şeytanın peşinden giderse, diliyle Allah'ı zikretse de o onun dostudur.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.86}
Zikrin lezzeti
Mâlik b. Dinar (r.a) şöyle demiştir:
"Hiçbir zengin, hiçbir servet sahibi, Allah'ı anmak kadar güzel bir lezzeti tatmamışlardır".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:5,S:170)
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Senin yâdından başka, gönlümü neye bağlarsam,
ona tevbeler olsun. Seni zikretmeksizin, Seni anmaksızın, nerde oturursam tevbeler olsun.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.323)
Günde bin kere Kelime-i tehlîl (Kelime-i tevhid) söyleyiniz.
Ebü'l-Hasan-ı Harkânî hazretleri şöyle buyurdu:
"En mühim vasiyetim şudur ki: Ölümü, âhiret hallerini ve nîmetlerin hakîki sâhibini unutmayınız. Elden geldiği kadar peygamberlerin efendisinin (sallallahü aleyhi ve sellem) sünnetine uymada ileri gitmeye çalışınız.
Günde bin kere duyulmayacak kadar alçak sesle,
Kelime-i tehlîl (Kelime-i tevhid) söyleyiniz.
Hem kalbe yönelerek, hem de mânâsını düşünerek olsun. Böylece kalpte, hakîkî matlûbdan başka bir şey kalmasın. Zîrâ büyüklerin yolunda asıl maksad mâbûddur".
Tesbih
"Hâlbuki biz, hamdin ile (seni) tesbîh ediyoruz ve seni takdîs ediyoruz”(Bakara 30) dediler.
Tesbîh, Allah Teâlâ'yı tenzih etmek, yani en kudsî zatını inanç, söz ve amel bakımından layık olmayan her türlü kusurdan arı ve uzak tutmaktır.
Aslı, suda pek iyi yüzerek uzaklara gitmek demek olan (sebh) masdarındandır ki "tef'îl" vezninden gelişi teksîr (çoğaltma) ifade eder. Allah'ı takdis de böyledir.
Bu da esasında pek uzağa gitmek demek olan (kuds)den alınmış olarak temizlemek, pek temiz tutmak mânâsınadır. Çünkü "tathir", pislikten çok uzaklaştırmaktır.
Bununla beraber demek olduğu gibi "nefislerimizi, senin rızan için, temizliyoruz" demek de olabilir ki, ikisiyle de rivayet gelmiş ve bunun için yukarda ikisine de işaret edilmiştir.
(Elmalılı Tefdiri. Bakara 30)
Zikrin faydaları
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Allah'ı zikretmekle, değerli bir insanın değeri artar, nûrlanır.
Yolunu kaybetmiş kişiyi zikir, hakikat yoluna getirir.
Her sabah, her akşam, her namazda,
bu " Lâ İlâhe İllallah" sözünü kendine vird edin.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.19)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Allah'ım zikrini bize gıda, yakınlığını da zenginlik eyle. Amin.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.260)
İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;
İyi bil ki, senin se’âdetin ve belki bütün insanların se’âdeti ve herkesin dünyâ ve âhıret sıkıntılarından kurtulması, sâhibimizin zikri ile olur.
(MEKTUBÂT-I RABBÂNÎ 190.MEKTUP)
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Zikr eden aynı minval üzere zikre devam ederse, elbette dilinden kalbine iner, onu uyandırır.
Basiret gözü açılıp, zikrullah ile ünsiyyet bulur.
Halvetinden dışarı çıkmak istemez.
Bir iş için çıksa, bitince hemen gelir.
Gece gündüz orada zikrullaha devam eder.
(İbrahim Hakki Hz. Marifetname.S.669-687)
Allahü Teâlâ'yı seven, gece gündüz O'nu zikr eder, fikreder. Zira seven, sevdiği şeyi ve kimseyi, sevdiği kadar zikr eder, anar.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.797-798)
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Muaz bin Cebel (R.A.) buyuruyor:
"Cennet halkının tek bir hasreti vardır.
O da hayatta Allah'ı zikr etmeden geçirdikleri vakitlerdir."
Ebû Hüreyre (R.A.) buyuruyor:
"Yer halkı gökte yıldızları parlak olarak gördükleri gibi,
gök halkı da yeryüzünde zikrullah olan evleri böyle parlak olarak görürler."
Sufyan bin Uyeyne (Rahimehullah) şöyle diyor:
"İnsanlar bir araya toplanıp Allah'ı zikr ettikleri zaman, şeytan ve dünya oradan uzaklaşır,
şeytan dünyaya:
"Bunların ne yaptıklarını görüyor musun"? Der Dünya:
"İlişme, onlar ayrıldıkları zaman, ben onları teker teker boyunlarından yakalar ve sana teslim ederim, der"
(İMAM GAZALI-IHYAU 'ULUMID-DIN.CİLD.1.5.:851-852)
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Bilmiş ol ki, basiret nuru ve kalb gözü ile bakanlar, kurtuluşun ancak Allah'a ulaşmakta olduğunu ve Allah'a ulaşmak için de Allah'ı bilmek, sevmek ve bu marifet ve muhabbet ile ölmekten başka çare olmadığını anlamışlardır.
Muhabbet ve ünsiyetin,
sevgiliyi devamlı surette zikretmekle kökleşeceğini,
marifetin ise,
O'nun zâtını, sıfat ve ef'alini devamlı sürette düşünmekle mümkün olabileceğini bilmişlerdir.
Hakikatte
Allah'tan ve kâinatta O'nun ef'alinden başka bir şeyin olmadığını,
devamlı sürette Allah'ı zikir ve fikrin dünya şehvetlerine veda edip, bunlardan yalnız muhtaç olduğun kısımlarını almakla mümkün olabileceğini öğrenmişlerdir.
(İMAM GAZALI-IHYAU 'ULUMID-DIN.CİLD.1.5.965)
Allah'ı nasıl zikredelim?
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Ey zâkir!
Allah'ı, bütün varlığınla, kendini O'nun huzurunda bilerek zikret. Kalbin başka yerlerde iken dilinle zikretme.
(Abdülkadir Geylani Külliyatı.5.313)
Kalbinden dünyayı, âhireti ve O'ndan gayri herşeyi çıkar. Sonra kalp,sır ve mânâ diliyle O'nu zikret.
Daha sonra da zâhir dilinle O'nu zikret.
(Abdülkadir Geylani Külliyatı.5.480)
Kalbine ulaşmadan dilde kalan zikrin hiçbir değeri ve önemi yoktur. Zikir, kalp ve sır zikri sonra da dil zikri demektir.
Kalp zikri gerçekleşince
"Siz Beni anın ki Ben de sizi anayım,Bana şükredin ve nankörlük etmeyin".
(Bakara 152.Âyet)
buyruğunun sırrı gerçekleşir.
(Abdülkadir Geylani Külliyatı.5.263)
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Rivayet edildiğine göre
Allah Teâlâ, kulu Musa'ya (as) söyle vahyetmiştir:
"Ey Musa! Beni, azaların tirtir titrediği halde yâdet.
Beni yadettiğinde kalbin mutmain olup korku ile dolsun.
Beni zikrettiğin zaman dilini kalbinin ötesinde kıl.
Huzurumda zelil köleler gibi kararlı ol.
Kork ve benimle sıdk diliyle konuş"!
Yine rivayet edildiğine göre,
Allah Teâlâ, kulu Musa'ya (a.s) şöyle vahyetmiştir:
"Ümmetinin âsilerine söyle ki, beni zikretmesinler.
Çünkü ben nefsime (zâtima); beni yadedeni yȧdetme vazifesini yükledim.
Bu bakımdan ümmetinin âsileri beni isyan anında yadettikleri zaman, ben de kendilerini lânet ile yadederim".
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN}
Kâinâtın zikri
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Gökyüzünde bu eşi bulunmayan mavi kubbedeki parıltı, meleklerle, ruhların tesbihlerinin oraya akseden hoş parıltısıdır.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.245)
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Bahçelerde bütün ağaçlar namaza durmuşlar, kuşlar da tesbih çekmedeler. Menekşeler rukû'a varmış, iki büklüm olmuş.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.360)
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Yeryüzünde birbirine yakın kıtalar, dağlar, karalar, denizler ve muhtelif hayvan ve nebatlar vardır.
Bunların her biri Allahu Teala'nın birliğine şehâdet eder ve her biri fasih bir lisân ile Allah'ı tesbih eder.
Fakat,bunların tesbihini ancak kalbi ile hazır olup gönül kulağı ile dinleyenler duyabilir.
(İMAM GAZALİ-İHYAU 'ULÜMİ'D-DİN.CİLD.2.5.627)
Elmaların zikri
Hâce Behâeddîn Buhârî'ye, talebelerinden biri bir mikdar elma hediye getirdi. O elmaları hazır bulunanlara bölüştürdü ve buyurdu ki:
"Bir saate kadar, kimse kendi elmasını yemesin.
Çünkü bu elmalar, şimdi tesbih ediyorlar."
Hâce hazretlerinin mübârek ağzından bu söz çıkar çıkmaz, elmalardan tesbîh sesleri gelmeye başladı.
Çiçeklerin tesbihi
Üftâde hazretleri müridleriyle Uludağ'a gezintiye çıkmıştı. Dervişler demet demet çiçekler toplayıp Ütâde hazretlerine getirip sundular. Azîz Mahmud ise sapı kopmuş, solmuş bir çiçek getirdi.
Üftâde hazretleri:
"Evlâdım! Arkadaşların demet demet çiçek toplayıp getirdiler. Siz, bize bu çiçeği mi lâyık gördünüz" deyince;
Azîz Mahmud;
"Efendimize ne takdim etsek azdır. Fakat, hangi çiçeğe koparmak için elimi uzatsam tesbih ettiğini duyuyor, elimi çekiyordum. Ancak, sapının kırılması dolayısıyla tesbih edemiyen bir çiçeği görünce alıp size getirdim" karşılığını verdi.
Üftâde hazretleri, bu ruh inceliği karşısında doldu, taştı.
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:8,S:216)
Dilin-Kalbin-Nefsin-Ruhun zikri
Câhidî Ahmed Efendi (r.a) zikri dört esasa bağlar.
Dilin zikri:
Kalpten kötülüklerin ve mâsivânın giderilmesi için Allah'ı anmaktır.
Kalbin zikri:
Allah'ı kapten tefekkür ederek, Allah'ın kalbine nazar ettiğinin şuuruna varmaktır.
Nefsin zikri:
Harf ve ses yerine his ve hayal ile içtenlikle ve kapten Allah'ı anmaktır.
Ruhun zikri:
Alkah'ın kâinatta tecelli eden güzel sıfatlarının neticesine bakarak O'nu tefekkür etmek, düşünmektir.
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:8,S:252)
Paslı Kalbin Cilası: ZİKRULLAH
Osman Nuri Topbaş
YÜZAKI DERGİSİ
Ayet-i kerimede buyurulur:
"Yedi kat gök, yer ve bunlarda bulunan herkes O'nu tesbih eder. O'nu hamd ile tesbih etmeyen hiçbir varlık yoktur. Ne var ki, siz onların tesbihini anlayamazsınız! Şüphesiz ki O, Halim (azapta hiç acele etmeyen)dir, Gafür (çok bağışlayandır)dır." (el-Isra, 44)
Kainatta bizim canlı-cansız diye ayırdığımız her varlık, Allah'ı zikir ve tesbih eder. Kainat zikrullah tecellileriyle doludur. Bir atomu, sonsuz kere büyüttüğümüzde karşımıza adeta sonsuz bir gökyüzü çıkar. Gökyüzü de sonsuz kere sonsuz küçültüldüğünde bir atomun ihtişamı meydana gelir.
Hepsi bir yörüngede idrak ötesi bir süratle dönen, hiçbiri diğerine çarpmayan binlerce yıldız aynı noktada, aynı ȧhenkte, aynı zikirde. Mü'minler de Beytullah'ın etrafında tavaf ederek bu ibadet coşkusuna iştirak ederler. Ay, güneş, gezegenler, yıldızlar ve bütün varlıkların temeli olan atomlardaki bu deveran;
Hay ve Kayyum olan Allah'ı her an tesbih edişleridir.
Gönül hassasiyeti inkişaf etmiş olan ârifler, her seste Allah'ı tesbih sesini duyar ve hissederler.
Yunus Emre Hazretleri varlıkta zikri işitmenin neticesinde şu terennümlerde bulunur:
Şol cennetin ırmakları,
Akar Allah deyû deyû....
Çıkmış İslam bülbülleri,
Öter Allah deyü deyû.....
Salınır Tübá dalları,
Kur'an okur hem dilleri,
Cennet bağının gülleri,
Kokar Allah deyû deyů...
Hazret-i Mevlana sair mahlukatın seslerini de zikir olarak tefsir ederek şöyle der:
"Kuşların sultanı leylektir. Onun "lek, lek"leri nedir, bilir misin? O; Hamd lek, şükrü lek, mülkü lek, ya Müstean! (Yani hamd Sana, şükür Sana, mülk Sen'in ey kendisinden yardım beklenen Rabbim!) demektir."
Hakikaten bülbüllerin bir damlacık yüreklerinden dökülen feryat nağmeleri,kumrulardan takılan "hû hû"lar, leyleklerin "lek, lek "leri, alıcı gönüller için ne duygulu tesbihlerdir.
Şu menkıbe ifade eder ki, gönül gözleri zikrullah ile cilalanmış Hak dostlan nebatâtın zikrine de şahitlik ederler:
Bir gün Üftâde Hazretleri, müridleriyle beraber bir kır sohbetine çıkmıştı. Dervişlerinden kırın en güzel yerlerini dolaşarak birer demet çiçek getirmelerini istedi.
Bir müddet sonra her biri ellerinde güzel çiçeklerle geldiler.
Ancak Kadı Mahmud Efendi'nin elinde sadece sapı kırılmış, solgun bir çiçek vardı. Diğerlerinin ellerindekileri neşeyle hocalarına takdiminden sonra Kadı Mahmud, boynunu bükerek bu kırık ve solmuş çiçeği Üftâde Hazretleri'ne takdim etti. Üftâde Hazretleri diğer müridânın meraklı bakışları arasında sordu:
"Evladım Mahmud! Arkadaşların güzel güzel çiçekler getirdikleri hâlde sen niçin sapı kırık, solgun bir çiçek getirdin"?
Kadı Mahmud edeple boynunu büküp cevap verdi:
"Efendim! Size ne takdim etsem azdır. Ancak hangi çiçeği koparmak için elimi uzattıysam, onun; «Allah, Allah!» diyerek Rabbini zikrettiğini işittim. Koparıp da zikirlerine mâni olmaya gönlüm razı olmadı. Çaresiz ben de elimdeki, zikrine devam edemeyen şu çiçeği getirmek zorunda kaldım."
Kadı Mahmud, Aziz Mahmud Hüdayi olma yolunda böyle tecellilere mazhar olmaktaydı.
Yunus Emre'nin de «Sarı Çiçek le konuştuğu mâlum ve mâruftur.
Yine Hazret-i Mevlâna; «ney in sesinde, insan ruhunun ezeli vatanından ayrılığının figanlarını ve muhabbetullah ateşinin yanıklığını duymuş ve bunları dile getirerek Mesnevi'sini söylemeye başlamıştır.
Cansız sandığımız varlıkların zikirlerini Hazret-i Davud'un hayatında da görmekteyiz. Ayet-i kerimede buyurulur:
"Doğrusu Biz akşam-sabah onunla beraber tesbih eden dağları, toplu halde kuşları, onun emri altına vermiştik. Hepsi O'na yönelmiştir." (Sad, 18-19)
Rivayet edilir ki:
Allah Teâlâ, Dâvûd-aleyhisselâm-'a verdiği güzel sesi yarattıklarından hiçbirine vermemiş olduğu için; Hazret-i Dâvûd'un nağmeleri dağlara ulaşınca, dağlar bu sesi işitmenin zevkinden onun zikir ve tesbihine katılırlardı.
Bu nağmeleri duyduğunda kuşlar da tesbih ve takdis ifade eden nağmelerle şakıyıp ötmeye başlarlardı.
Vahşi hayvanlar da Hazret-i Dâvûd'un sesini işitip boyunlarından tutulacak kadar ona yaklaşırlardı.
Hasılı, tüm varlıklar istidatları ölçüsünde marifet ve hal alışını (feyezan) kabule elverişlidirler. (Rühu'l-Beyan, Säd, 18-19)
Bu hål, o idrake sahip gönüllere bambaşka sırlar fısıldar.
Nitekim; Varlıktaki zikri işiten Hak dostlarından Mevlânâ Hazretleri; bir gün, bir kuyumcu dükkânı önünden geçerken işittiği çekiç sesinin nağmelerindeki zikirden vecde gelip huşu içinde semă ederek Allah'ı zikre dalmış, öğleden ikindiye kadar uzun bir vakit kainattaki umumi zikrin ahengine bürünmüştü.
Erbab-ı gönül der ki:
Hazret-i Mevlana'nın bu hali, Hazret-i Dâvûd'un mazhar olduğu tecelliden bir ilahi nasip idi. O nasiple Hazret-i Mevlâna, yanık bir ney gibi nice hikmet ve sırların lisâni olmuş ve bir ömür; «hamdım, piştim, yandım" diye ifade ettiği bir mahiyette yaşamıştır.
Varlıkların zikri ve onlara şahit oluş, Peygamber Efendimiz'i tasdik ve O'na olan dostâni aşkın mucizevi bir hakikatidir:
Ebû Cehil'in elindeki taşlar, Efendimiz'in peygamberliğini, dile gelip tasdik etti.
Mesciddeki hurma kütüğü; yerine bir minber yapılmasından dolayı, Efendimiz'den ayrı düştüğü için ağladı.
Bundan sonrasını, Hazret-i Mevlana bir hicran hâli olarak müşahhaslaştırarak şöyle izah eder:
Hazret-i Peygamber-sallallahu aleyhi ve sellem, minberden indi ve mübarek elleriyle hurma kütüğünü okşayarak:
"Ey hurma kütüğü! Ne istiyorsun? Bu feryadin niye? Nedir bu halin?" diye derin bir anlayışla sordu.
Hurma kütüğü, kendi hal lisâni ile konuşmaya başladı. Sıcak gözyaşları içinde dedi ki:
"-Ya Rasulallah! Senin hicranın beni yaktıkça yaktı.
İçime tarifsiz bir gam, keder ve hasret doldurdu.
Daha evvel hutbe vakitlerinde senin dayandığın o talihli ve mesut direk bendim.
Şimdi ise beni terk ettin; bir minbere yükseldin. Şimdi senin mesnedin o minberdir. Fakat ey Allah'ın Rasûlü! Lutfen ve merhameten bana hak ver, dünyada hangi varlık senin bu hicranina tahammül edebilir?"
Rasulullah-sallallahu aleyhi ve sellem, hurma kütüğünün bu derûni muhabbet feryadı karşısında onu teselli sadedinde şöyle buyurdu:
"Ey hurma kütüğü! Mademki feryadın böyle bir ayrılık açısındandır, dile benden, ne dilersen!.. İster misin, Allah'a yalvarayım da; seni doğunun ve batının bütün insanlarına meyve yetiştiren yemyeşil, dipdiri bir ağaç yapsın? Yahut seni bir cennet fidani, cennette bir servi fidanı yapsın ki, sonsuzluğa kadar en güzel, en taze vücutlar gibi genç ve dilber kalasın!.."
Bu iltifata mazhar olan hurma kütüğü, Rasulullah-sallallahu aleyhi ve sellem-'den, yakıcı ve kavurucu aşkının bir tezahürü olarak şu talepte bulundu:
"Ya Rasulallah! ikisini de istemem. Tek arzum, sende fânî olmak, bunun için de beni gömüp yok etmen, beni bu fani vücudumdan kurtarmandır.
Çünkü bir ağaç ne kadar taze ve güzel olursa olsun gıdasını güneşten ve sudan alır. Halbuki benim hayatım, Sen'in nürâniyetinin nuruyla beslendi. Sana destek olmanın, Sen'in hararetinle ısınmanın, Sen'de yanıp kavrulmanın lezzetini tattı.
Ben artık bu hoş ve tatlı hazdan ayrılamam. Daima baki olanı isterim. Beni öylesine göm ve yok et ki, Sen'de, Sen'in biricik nurun içinde dirilip ebedi olayım."
Allah Rasûlü-sallallahu aleyhi ve sellem, o hurma kütüğünü toprağa gömdürdü. Ta ki kıyamet gününde insan gibi dirilsin!"
İşte cansız zannedilen varlıklardaki zikir ve aşk hâli.
Fahr-i Kâinat-sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz'in talebesi Abdullah ibn-i Mes'ud -radıyallahu anh-'in şu beyanı da, bu zikirleri işitebilecek rühâniyete işaret eder:
"Bize Allah Rasulü'nden öyle hâller in'ikâs etti ki, yenen lokmaların zikrini duyuyorduk."
(Bkz.Buhari, Menakab, 25)
Muhyiddin-i Arabi -kuddise sirruh- da bu hususta şöyle buyurur:
"Bütün varlıklar kendilerine has bir sürette Allah'ı zikrederler. Fakat bu hususta varlıklar farklı seviyelerdedir”
Mahlukat içinde gafletten en uzak olanı cemâdattır. Çünkü onlar, yemek-içmek, hava teneffüs etmek gibi ihtiyaçlardan müstağnidirler.Cemadattan sonra nebâtat gelir ki, ihtiyaç başlar. Zira; toprak, su ve güneşten aldıkları gıdaları İlâhî tayinle terkip edip rengarenk çiçekler, yapraklar ve meyveler vücuda getirirler.
Daha sonra hayvanat gelir. Bunların hayati fonksiyonları nebâtattan daha mütekâmildir. Bundan dolayı ihtiyaçları çoğalmıştır. Nefsâniyet artmıştır.
İnsanın ihtiyaçları ise bitmek tükenmek bilmez. Benilik, hayâlât ve dünyevi ihtiraslar onu devamlı gaflete sevk eder."
Kainatta her şeyin Cenâb-ı Hakk'ı zikrettiğinin şuur ve idraki; günümüzde her şeyi maddeden ibaret görerek, maneviyatı inkâr eden materyalist felsefeye de muazzam bir cevaptır.
Fiziki âlemin kaidelerine istinad ederek, o kaideleri vaz eden Cenâb-ı Hakk's inkâr etme cehaletini gösterenlere; Hazret-i Mevlână, her şeyin Cenab-ı Hakk'a teslimiyet ve ubúdiyetini anlatır:
"Allah seni bir avuç toprak iken nasıl insan yaptı?
Bütün toprakları ve cansız sandığın şeyleri de böyle bilmek ve tanımak gerek.
Gördüğümüz cansızların hepsi de, bu yanda; yani bize, bu âleme göre cansızdır, ölüdür. O yanda, hakikat âleminde canlıdırlar. Burada susup duruyorlar, orada konuşmaktadırlar.
Allah onları o taraftan bizim tarafa gönderince,
Musa-aleyhisselâm-'in asâsı gibi bize karşı ejderhâ olurlar.
Dağlar, Hazret-i Davud'un sesine ses verir, onunla beraber ilahi okur. Demir, onun avucunda mum
gibi yumuşar.
Rüzgar, Hazret-i Süleyman'a hamal olur, onu taşır.
Deniz, Hazret-i Musa'ya söz söyler, onunla konuşur.
Ay, Hazret-i Ahmed -sallallahu aleyhi ve sellem-'in işaretini görür ve ortasından ikiye ayrılır. Nemrud'un ateşi İbrahim-aleyhisselâm-'a gül bahçesi olur.
Toprak, Kârün'u ejderha gibi sömürür yutar. Hannane direği (hurma kütüğü) akıl fikir sahibi olur; Peygamber Efendimiz'den ayrı düşünce ağlar, inler.
Taş, Hazret-i Ahmed -aleyhisselâm-'a selam verir.
Dağ, Yahya -aleyhisselam- a söz söyler."
Hazret-i Mevlânâ; cansız gibi görünen varlıkları,
lisân-ı hâl ile gâfil insanlara şöyle söylettirir:
EY GAFİL İNSAN!
"Cansız gibi görünen varlıklar insanlara şöyle derler:
«Ey gafiller! Siz cansızlar tarafına gidiyorsunuz. Yani altın, gümüş, mevki, şöhret peşinde koşuyorsunuz. Cansızların canına ve ruhani olan diline nasıl mahrem olabilirsiniz, onların zikir ve tesbihlerini hangi kulakla dinleyebilirsiniz?
Siz madde âlemini bırakınız, canlılar alemine gidiniz de, âlemin cüzlerinin tesbihlerini ve vecd hâlinde zikirlerini işitiniz!"
Hakikaten, dağlar ve taşlar dahi Allah'ı zikrederken; Cenâb-ı Hakk'ın ruh verdiği, şekilsizlikten en güzel şekle getirdiği, ahsen-i takvim üzere yarattığı insanın, Allah'tan gafil olması ne hazin bir ziyandır.
Eşya dahi Allah'a koşarken, insanın eşya peşinde koşması ne büyük bir israftır!..
Ayet-i kerimede buyurulur:
"Ey insan! Seni yaratıp seni düzgün ve dengeli kılan, seni istediği bir şekilde birleştiren ihsanı bol Rabbine karşı seni aldatan nedir?" (el-Infitár, 6-8)
Hazret-i Mevlana, insanın bu gafletini gidermenin yolunu da ifade eder. İnsanın türâbi tarafı da,cansız görünen maddeler gibidir. Onu maddenin ataletinden kurtarmak için, «zikrullah” gerekir.
Hazret-i Mevlânâ buyurur:
"Ey insan; topraktan yaratılmış olduğun için, senin varlığın da demir gibi kapkara, paslı bir bedenden ibaret! Onun için, kendini Allah'ın zikrinin nuru ile cilâlandır, cilalandır, cilalandır!..
Demir; kapkara, nursuz olmakla beraber, silinince, cilalanınca ondaki pas gider! Bir ayna, demirden de olsa, cilalanınca, yüzü parlar, güzelleşir; orada şekiller, süretler görülür.
Topraktan yaratılmış olan beden de, etten ve kemikten ibarettir; kabadır, kesiftir! Ama sen, onu da,Allah'ı zikrederek cilala, o da demir gibi cila kabul eder!"
Hazret-i Mevlana'nin bu ifadeleri şu rivayetin şerhi sadedindedir. Bir gün Rasulullah-sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz:
"-Kalpler, demirin paslandığı gibi paslanır." buyurdu.
Bunun üzerine:
"Onun cilâsı nedir ey Allah'ın Rasûlü?" diye sorulunca,
şu cevabı verdi:
"Allah'ın kitabını çokça tilavet etmek ve Allah'ı çok çok zikretmektir."
(All el-Müttaki, Kenzü'l-Ummal, II, 241)
Hazret-i Mevlana'nın şu hikmetli sözleri de bu cilalayışı izah eder:
ZİKRULLAH GÜNEŞİ
"Eğer fikrinde bir durgunluk varsa, iyi düşünemiyorsan; Allah'ı zikrederek fikrini uyandır, harekete geçir.
Çünkü zikir, düşünceyi harekete getirir, sen zikri şu uyuşmuş fikre güneş yap da onu canlandır!"
Temiz bir vicdanla yaşamanın, imanla ölüp ebedi huzur ve safaya kavuşmanın yolu Rabbi unutmamaktır. Zira Rabbini unutanın ömrü, bir gaflet girdabında ziyan olur gider.
O gafletten ancak ölümle uyanılır. Lakin o vakit her şey bitmiş ve büyük bir hüsranın içine düşülmüş olur.
Ayet-i kerimede buyurulur:
"Allah'ı unutan ve bu yüzden Allah'ın da onlara kendilerini unutturduğu kimseler gibi olmayın.
Onlar yoldan çıkan kimselerdir."
(el-Haşr, 19)
Bir sahabi;
"-Ya Rasulallah! İslami hükümler çoğaldı. Bana Allah'ın rızasını ve âhiret saadetini kolayca kazanacağım bir şey öğret ki yapayım." demişti.
Fahr-i Kâinat-sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz ona şu telkinde bulundu:
"Dilin zikrullah tesbihiyle daima islak olsun."
(Tirmizi, Daavat, 4; Ibn-i Máce, Edeb, 53)
Allah'ı zikretmek, Allah lafını sadece kelime olarak tekrarlamaktan ibaret değildir. Zikir, ancak tehassus istidadının merkezi olan kalpte mekân bulduğu zaman niyet ve amellerin seviye bulmasına amil olur. İşte bu keyfiyette bir zikir, kulun bezm-i elestte;
"Evet! Sen bizim Rabbimizsin!" şeklinde Cenab-ı Hak ile yapmış olduğu ahdine vefâ göstermesi ve o sadakatle Rabbini asla unutmamasıdır. Zikir, aynı zamanda Kur'ân-ı Kerim tilavetidir.
Hasılı, bu cihanda gafil insan dışında her varlık Allah'ı zikreder, tesbih eder, O'na secde eder, Kelamullah ile cûş u huruşa gelir, yanar, titrer, deverän eder...
İnsan; hâlini, cansız ve değersiz gördüğü varlık ile mizan etmeli. Rabbini bir an olsun kalbinden, zikrini dilinden, Kelamullah'ı elinden ve ahkâmını hayatından düşürmemelidir.
Rabbimiz; bizlere zikreden bir dil, şükreden bir kalp, haşyetullah ile yaşaran bir göz nasib buyursun.
Halimizi nzasıyla te'lif eylesin. Bize zâtını bir an dahi unutturmasın. Amin!..
ŞİİRLER
Beyitler
Hergün Hakkı zikretmez, bedende cân durur iken?
Niçin küfrân eder insan, Hüdâ ni'met verir iken,
Utanmayıp eder isyan, kamuyu ol görür iken.
Beher an hamdü şükretmez, dahi ihsânı fikretmez,
Hergün Hakkı zikretmez, bedende cân durur iken?
(İMAM-I RABBANI AHMED-I FARÜKI-MEKTUBAT-9.MEKTUB)
Her bir çiçek bin nâz-ıla,
Öğer Hakk'ı niyâz-ıla,
Bu kuşlar hoş avâz-ıla,
Ol pâdişâhı zikr eder.
Yûnus Emre
Şol cennetin ırmakları,
Akar Allah deyû deyû....
Çıkmış İslam bülbülleri,
Öter Allah deyü deyû.....
Salınır Tübá dalları,
Kur'an okur hem dilleri,
Cennet bağının gülleri,
Kokar Allah deyû deyů...
Yûnus Emre
Nazm:
Eğer cihânı gönülden cüdâ edersen sen,
Huzur u zevk ile zikr-i Hudá edersin sen.
Bu hâr-ı çün ü çerâda güzâr edersen eğer,
Visal gülşeni içre safâ edersin sen.
Açıklaması:
Eğer dünya sevgisini gönlünden çıkarırsan,
huzur ve zevk ile Allah'ı zikredersin.
Şu "nasıl, niçin?"dikeninden vazgeçersen eğer,
vuslat güllüğü içinde safâ edersin sen
(İbrahim Hakki Hz. Marifetname.S.669-687)
Zikrullah
Dil hânesi pür-nûr olur
Envâr-ı zikrullah ile
İklîm-i ten ma'mur olur
Mi'mâr-ı zikrullah ile
Her müşkil iş âsân olur
Derd-i dile dermân olur
Cânın icinde cân olur
Esrâr-ı zikrullâh ile
Gamgîn gönüller şâd olur
Dem-besteler âzâd olur
Güm-geşteler irşâd olur
Âsâr-ı zikrullah ile
Zikr eyle Hakk'ı her nefes
Allah bes bâkî heves
Bes gayriden ümmîdi kes
Tekrâr-ı zikrullah ile
Gör ehl-i hâlin firkasın
Çâk etti ceyb-i hırkasın
Devr eyle zikrin halkasın
Pergâr-ı zikrullah ile
Terk et cihân ârâyişin
Nefsin gider âlâyişin
Bu cân ü dil âsâyişin
Efkâr-ı zikrullah ile
Bahtî sana ikrâr eder
Tevhîdini tekrâr eder
İhlâsını iş'âr eder
Eş'âr-ı zikrullâh ile
(Kayaalp, 1994:92)
1.Sultan Ahmed
Allah Dostları / Zikir ve Duâ · Marifet Petekleri