Hikmet
Hakîm (her işi hikmetli olan) ise, ancak Allah’dır.
وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْعَزٖيزُ الْحَكٖيمُ
Muhakkak ki Azîz (kudreti dâimâ gālib gelen),
Hakîm (her işi hikmetli olan) ise, ancak Allah’dır.
Âl-i İmrân Sûresi 62. Âyet
Peygamberlere Hikmet ve İlim Verdik
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهُٓ اٰتَيْنَاهُ حُكْماً وَعِلْماًۜ
وَكَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِن۪ينَ
Nihâyet (Yûsuf’un) gücü kemâle erince,
(biz) ona hikmet ve ilim verdik.
وَكَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِن۪ينَ
İşte iyilik edenleri böyle mükâfâtlandırırız.
Yûsuf (As) Sûresi, 22.Âyet
وَلُوطًا اٰتَيْنَاهُ حُكْمًا وَعِلْمًا
Lût’a da hikmet ve ilim verdik;
Enbiyâ Sûresi,74.Âyet
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهُ وَاسْتَوٰٓى اٰتَيْنَاهُ حُكْماً وَعِلْماًۜ
Nihâyet (Mûsâ’nın) gücü kemâle erip olgunlaşınca,
ona hikmet ve ilim verdik.
وَكَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِن۪ينَ
İşte iyilik edenleri böyle mükâfâtlandırırız.
Kasas Sûresi, 14.Âyet
İlimdeki hikmeti göremeyen ibreti de alamaz
İlim-Hikmet-İbreti bağlayan köprü de akıldır
يُؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَٓاءُۚ
(O,) hikmeti dilediğine verir.
وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُو۫تِىَ خَيْرًا كَثٖيرًاۜ
Kime de hikmet verilirse,
artık şübhesiz (ona) pek çok hayır verilmiş demektir.
وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّٓا اُو۬لُوا الْاَلْبَابِ
(İstikāmetli)
akıl sâhiblerinden başkası ise ibret almaz.
Bakara Sûresi 269. Âyet
Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel nasîhatle da‘vet et
اُدْعُ اِلٰى سَب۪يلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ
(Habîbim, yâ Muhammed!)
Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel nasîhatle da‘vet et
وَجَادِلْهُمْ بِالَّت۪ي هِيَ اَحْسَنُۜ
ve onlarla en güzel bir şekilde mücâdele et!
اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَب۪يلِه۪
Şübhe yok ki yolundan sapanları
en iyi bilen ancak Rabbindir;
وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَد۪ينَ
hidâyete erenleri de en iyi bilen O’dur.
Nahl Sûresi, 125.Âyet
Kâinat bir hikmet kitabıdır
Kâinat bir hikmet kitabıdır. Kur'ân ise bu hikmetin ilâhî dille oluşumunu anlatır ve hatırlatır. Kâinat bir hâl, Kur'ân ise bu hâlin başı ve sonudur; akıl sahipleri şimdiki hâli görüp, öncesini ve sonrasını da akılla kavramaya çalışmalı ve böylece hikmete ermelidir.
Şimdiki hâli görmemek veya onun içinde boğulup kalmak, ondan öncesine ve sonrasına intikal edememek veyahut edip de bir yerde yine takılıp kalmak, baştan sona kadar hikmet düzenini takip etmemek, ettikten sonra da onun icabına uygun olarak hareket etmeyip aksine davranmak,
işte bunların hepsi hikmete aykırı düşen şeylerdir.
Bu şekilde hikmetin başı ve başlangıcı varlıklara dikkatli bir gözle bakabilmek, tanıyabilmek, kavrayıp üzerinde düşünebilmek ve bir sonuca varabilmektir.
Bu bakımdan
hikmetin başlangıç noktası ilim,
ortası din, ibadet ve tâat,
sonu da ahiret mutluluğudur.
Bunun içindir ki hikmet çok hayrı içine alır.
)Elmalılı Tefsiri,Bakara,269.Âyet(
Furkân-ı Hakîm / Akıl, İlim ve Hikmet · Marifet Petekleri