Nankörler
Doğrusu insan gerçekten çok nankördür
Görmedin mi ki
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءًؗ
فَتُصْبِحُ الْاَرْضُ مُخْضَرَّةًۜ
Görmedin mi ki, doğrusu Allah, gökten bir su
indirdi de (böylece) yeryüzü yemyeşil oluyor.
اِنَّ اللّٰهَ لَطٖيفٌ خَبٖيرٌۚ
Muhakkak ki Allah, Latîf (çok ihsân eden)dir,
Habîr (herşeyden haberdâr olan)dır
.
لَهُ مَا فِى السَّمٰوَاتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۜ
Göklerde ne var, yerde ne varsa O’nundur.
وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْغَنِىُّ الْحَمٖيدُ۟
Şübhesiz ki Ganî (hiçbir şeye ihtiyâcı olmayan),
Hamîd (hamd edilmeye yegâne lâyık) olan
elbette ancak Allah’dır
.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِى الْاَرْضِ
وَالْفُلْكَ تَجْرٖى فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖۜ
Görmedin mi ki şübhesiz Allah, yerde bulunanları
ve emriyle denizde akıp giden gemileri
sizin emrinize verdi.
وَيُمْسِكُ السَّمَٓاءَ اَنْ تَقَعَ عَلَى الْاَرْضِ اِلَّا بِاِذْنِهٖۜ
Göğü de, izni olmaksızın yerin üzerine
düşmesin diye (O) tutuyor.
اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُ۫فٌ رَحٖيمٌ
Şübhesiz ki Allah, insanlara karşı elbette Raûf (çok şefkatli olan)dır,Rahîm (çok merhametli olan)dır
.
وَهُوَ الَّذٖٓى اَحْيَاكُمْؗ
Hem O’dur ki size hayat verdi;
ثُمَّ يُمٖيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيٖيكُمْۜ
sonra sizi vefât ettirecek;
sonra sizi tekrar diriltecek!
اِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُورٌ
Doğrusu insan gerçekten çok nankördür
Hacc Sûresi63,--66Âyet
O zaman da insan pek nankör olur.
وَاِنَّٓا اِذَٓا اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَاۜ
Şu bir gerçek ki, biz insana rahmetimizi
tattırdığımız zaman ona sevinir;
وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْد۪يهِمْ
فَاِنَّ الْاِنْسَانَ كَفُورٌ
yapıp ettiklerinden ötürü başlarına bir fenalık geliverse,
o zaman da insan pek nankör olur.
Şûrâ Sûresi48,.Âyet
Zarar gelince Rabbe yalvarmak
Rahmet tadınca şirk koşmak
وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُن۪يب۪ينَ اِلَيْهِ
Hâlbuki insanlara bir zarar dokunduğu zaman,
O’na yönelen kimseler olarak Rablerine yalvarırlar;
ثُمَّ اِذَٓا اَذَاقَهُمْ مِنْهُ رَحْمَةً
اِذَا فَر۪يقٌ مِنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَۙ
sonra (Rableri) onlara katından bir rahmet
tattırınca, bir de bakarsın ki, onlardan
bir tâife Rablerine ortak koşuyorlar!
لِيَكْفُرُوا بِمَٓا اٰتَيْنَاهُمْۜ
Tâ ki kendilerine verdiğimiz şeylere
(ni‘metlere) nankörlük etsinler!
فَتَمَتَّعُوا۠
Şimdi zevk edin (bakalım)!
فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ
Artık ileride bileceksiniz!
Rûm Sûresi,33-.-34Âyet
İnsan gerçekten çok nankördür
اِنَّ الْاِنْسَانَ لِرَبِّه۪ لَكَنُودٌۚ
Şübhesiz ki insan,
Rabbisine karşı gerçekten çok nankördür!
Âdiyât Sûresi,6.Âyet
Ve gökten tertemiz bir su indirdik.
Fakat insanların çoğu nankörlükten
başka bir şeye yanaşmamaktadır.
وَهُوَ الَّذ۪ٓي اَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِه۪ۚ
Hem rüzgârları rahmetinin önünde
bir müjdeci olarak gönderen, O’dur.
وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً طَهُورًاۙ
Ve gökten tertemiz bir su indirdik.
لِنُحْيِيَ بِه۪ بَلْدَةً مَيْتًا وَنُسْقِيَهُ مِمَّا خَلَقْنَٓا
اَنْعَامًا وَاَنَاسِيَّ كَث۪يرًا
Tâ ki onunla ölü bir yeri diriltelim ve yarattığımız birçok hayvanlara ve insanlara onunla su verelim.
وَلَقَدْ صَرَّفْنَاهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُواۘ
Celâlim hakkı için, ibret alsınlar diye bunu
aralarında çeşitli şekillerde açıkladık;
فَاَبٰٓى اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُورًا
fakat insanların çoğu nankörlükten
başka bir şeye yanaşmamaktadır.
Furkân Sûresi,48-50.Âyet
Muhakkak ki insan, (Allah’ın bunca ni‘metlerine rağmen) gerçekten çok zâlimdir, çok nankördür.
قُلْ لِعِبَادِيَ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا يُق۪يمُوا الصَّلٰوةَ
وَيُنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلَانِيَةً
مِنْ قَبْلِ اَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لَا بَيْعٌ ف۪يهِ وَلَا خِلَالٌ
(Ey Resûlüm!)
Îmân eden kullarıma söyle, namazı hakkıyla edâ etsinler ve içinde ne bir alış-verişin, ne de bir dostluğun olmadığı bir gün gelmeden önce,
kendilerini rızıklandırdığımız şeylerden, gizlice ve açıkça (Allah yolunda) sarf etsinler!(1)
(1) Bu âyetin meâlinde geçen “gizlice” ta‘bîri nâfile olarak verilen sadakalara işâret etmektedir. Nâfile olan ibâdetlerin, riyâ (gösteriş) olmaması için gizli yapılması daha efdâldir. “Açıkça sarf etmek” ta‘bîri ise, farz olan zekâta işâret etmektedir. Zîrâ farz olan ibâdetlerin, başkalarına misâl olması için açıktan yapılması daha fazîletlidir.
(Celâleyn Şerhi, c. 4, 151)
اَللّٰهُ الَّذ۪ي خَلَقَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَ
Allah O (Rabbiniz)dir ki, gökleri ve yeri yarattı
وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً
ve gökten bir su indirdi de
فَاَخْرَجَ بِه۪ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْۚ
onunla size rızık olmak üzere mahsûller çıkardı.
وَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ بِاَمْرِه۪ۚ
Ve izni ile denizde akıp gitmesi için
gemileri emrinize itâat eder kıldı.
وَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهَارَۚ
Nehirleri de hizmetinize verdi.
وَسَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ دَٓائِبَيْنِۚ
(Yörüngelerinde) devamlı olarak hareket eden
güneşi ve ayı yine sizin için itâatkâr kıldı.
وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۚ
Geceyi ve gündüzü de hizmetinize verdi.
وَاٰتٰيكُمْ مِنْ كُلِّ مَا سَاَلْتُمُوهُۜ
Ve size, kendisinden istediğiniz
şeylerin hepsinden verdi.
وَاِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللّٰهِ لَا تُحْصُوهَاۜ
Bununla berâber, Allah’ın ni‘metini
sayacak olsanız, onu sayamazsınız.
اِنَّ الْاِنْسَانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ۟
Muhakkak ki insan, (Allah’ın bunca ni‘metlerine rağmen) gerçekten çok zâlimdir, çok nankördür.
İbrâhîm )As(Sûresi,31-34.Âyet
Eğer nankörlük ederseniz, azâbım pek şiddetlidir
وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكُمْ
Bir vakit de Rabbiniz: ‘Celâlim hakkı için,
لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَاَزٖيدَنَّكُمْ
eğer şükrederseniz, muhakkak
size (ni‘metimi) artırırım
وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ اِنَّ عَذَابٖى لَشَدٖيدٌ
ve eğer nankörlük ederseniz,şübhesiz ki
azâbım pek şiddetlidir!’ diye bildirmişti.
İbrâhîm (As) Sûresi 7. Âyet
Ni'metlere şükretmemek azab sebebi
مَا يَفْعَلُ اللّٰهُ بِعَذَابِكُمْ اِنْ شَكَرْتُمْ وَاٰمَنْتُمْۜ
Eğer (verilen ni‘metlere) şükredip îmân ederseniz,
Allah size azâbı neylesin?
وَكَانَ اللّٰهُ شَاكِراً عَل۪يماً
Çünki Allah, Şâkir (iyiliklerin mükâfâtını
fazlasıyla veren)dir, Alîm (herşeyi bilen)dir.
Nisâ Sûresi, 147.Âyet
Mekke halkının nankörlüğü ve açlık ve korku elbisesini tattırılması
وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلاً قَرْيَةً
Allah, bir şehri (Mekke’yi size) misâl getirdi.
كَانَتْ اٰمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْت۪يهَا رِزْقُهَا رَغَداً
مِنْ كُلِّ مَكَانٍ
(Bu şehir) emniyet ve huzûr içinde idi,
ona rızkı her taraftan bol bol geliyordu.
فَكَفَرَتْ بِاَنْعُمِ اللّٰهِ
Fakat (halkı) Allah’ın ni‘metlerine nankörlük etti;
فَاَذَاقَهَا اللّٰهُ لِبَاسَ الْجُوعِ
وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ
Allah da onlara, (özene bezene) yapmakta oldukları şeyler sebebiyle açlık ve korku elbisesini tattırdı!
Nahl Sûresi, 112.Âyet
Sebe’ (kavmi)nin nankörlüğü ve cezaları
لَقَدْ كَانَ لِسَبَإٍ فٖى مَسْكَنِهِمْ اٰيَةٌۚ
Celâlim hakkı için, Sebe’ (kavmi) için
oturdukları yerde bir ibret vardı.
جَنَّتَانِ عَنْ يَمٖينٍ وَشِمَالٍۜ
(Oturdukları yeri) sağdan ve soldan
(çevreleyen) iki bahçe (vardı).
كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُۜ
(Onlara:) “Rabbinizin rızkından
yiyin de O’na şükredin!
بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ
(İşte) hoş bir memleket
ve çok bağışlayıcı bir Rab!” (denilmişti.)
فَاَعْرَضُوا
Fakat (onlar, şükürden) yüz çevirdiler;
فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ
وَبَدَّلْنَاهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ
جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَىْ اُكُلٍ خَمْطٍ وَاَثْلٍ وَشَىْءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلٖيلٍ
bu yüzden üzerlerine Arim selini gönderdik ve onların iki bahçesini (de) buruk yemişli,
acı ılgınlı ve (içinde) sidir ağacından az bir şey bulunan iki (harab) bahçeye çevirdik.
ذٰلِكَ جَزَيْنَاهُمْ بِمَا كَفَرُواۜ
Nankörlük ettiklerinden dolayı
onları böyle cezâlandırdık.
وَهَلْ نُجَاز۪ٓي اِلَّا الْكَفُورَ
(Biz,) çok nankörlük edenden
başkasını mı cezâlandırırız?
Sebe’ Sûresi 15-. 17Âyet
Allah,hiçbir nankörü sevmez.
اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُورٍ۟
Muhakkak ki Allah, hiçbir hâini,
hiçbir nankörü sevmez.
Hacc Sûresi, 38.Âyet
Kim de nankörlük ederse
Çünkü;Allah,Ganî)hiçbirleye ihtiyacı olmayan( ve
Hamîd )Hamd edilmeye lâyık olan(dir
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا لُقْمٰنَ الْحِكْمَةَ اَنِ اشْكُرْ لِلّٰهِۜ
And olsun ki, Lokmân’a:
“Allah’a şükret!” diye hikmet verdik.
وَمَنْ يَشْكُرْ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ
Ve kim şükrederse, artık ancak kendisi
için şükretmiş olur.
وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِىٌّ حَمٖيدٌ
Kim de nankörlük ederse, hiç şübhesiz ki Allah,
Ganî (hiçkimsenin şükrüne muhtaç olmayan)dır,
Hamîd (hamd edilmeye yegâne lâyık olan)dır.
Lokmân (As) Sûresi 12. Âyet
Furkân-ı Hakîm / Şükür · Marifet Petekleri