Nimetler şükür için verildi
Denizi hizmetinize veren de O’dur.
tâ ki şükredesiniz.
وَهُوَ الَّذ۪ي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا
وَتَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَهَاۚ
İçinden tâze bir et (balık) yiyesiniz ve kendisinden onu takınacağınız bir ziynet (inci ve mercan) çıkarasınız diye, denizi hizmetinize veren de O’dur.
وَتَرَى الْفُلْكَ مَوَاخِرَ ف۪يهِ
Ayrıca gemileri onda (suları)
yara yara giden (vâsıta)lar olarak görürsün.
وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِه۪ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
(Bütün bunlar, ibret almanız) ve
O’nun fazlından (rızkınızı) aramanız içindir;
tâ ki şükredesiniz.
Nahl Sûresi, 14.Âyet
Rızık Allah katından kullarına verildiği için şükür
فَابْتَغُوا عِنْدَ اللّٰهِ الرِّزْقَ
Rızkınızı Allah’ın katında arayın,
وَاعْبُدُوهُ وَاشْكُرُوا لَهُۜ
O’na kul olun, O'na şükredin
اِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
sonunda O’na döneceksiniz.
Ankebût Sûresi,17.Âyet
Allah insanları rızıklandırdığı için O'na kullukla şükür
Nefsine kulluk eden, ya da rızkının başkalarından
geldiğini düşünen Allah'a şükretmez
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ
وَاشْكُرُوا لِلّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُونَ
Ey îmân edenler!
Sizi rızıklandırdığımız şeylerin temiz olanlarından
yiyin ve eğer sâdece O’na kulluk ediyorsanız,
Allah’a şükredin!
Bakara Sûresi,172.Âyet
Eğer yalnız Allah’a kulluk ediyorsanız
O’nun nimetine de şükredin
فَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلَالًا طَيِّبًاۖ
Allah’ın size verdiği helâl ve güzel rızıktan yiyip için
وَاشْكُرُوا نِعْمَتَ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُونَ
ve eğer yalnız Allah’a kulluk ediyorsanız
O’nun nimetine de şükredin.
Nahl Sûresi,114.Âyet
Rabbinin ni‘metini şükranla anlat
وَاَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ
Ve Rabb'inin ni‘metine gelince,
onu minnet ve şükranla anlat.
Duhâ Sûresi 11. Âyet
Eğer şükrederseniz
Eğer nankörlük ederseniz,
وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكُمْ
“Bir vakit de Rabbiniz: ‘Celâlim hakkı için,
لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَاَزٖيدَنَّكُمْ
eğer şükrederseniz, muhakkak
size (ni‘metimi) artırırım
وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ اِنَّ عَذَابٖى لَشَدٖيدٌ
ve eğer nankörlük ederseniz,şübhesiz ki
azâbım pek şiddetlidir!’ diye bildirmişti.”
İbrâhîm (As) Sûresi 7. Âyet
Şükredenlerden ol!
فَخُذْ مَٓا اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِنَ الشَّاكِرٖينَ
Artık (lütfumdan) sana verdiğimi al
ve şükredenlerden ol!
A‘râf Sûresi, 144. Âyet
Gökten suyu indirenin kim olduğunu bilenler şükreder
وَلَئِنْ سَاَلْتَهُمْ مَنْ نَزَّلَ مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً
فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ مِنْ بَعْدِ مَوْتِهَا
And olsun ki onlara: “Gökten bir su indirip,
yeryüzünü ölümünden sonra onunla dirilten kimdir?”
لَيَقُولُنَّ اللّٰهُۜ
diye sorsan, mutlakā: “Allah!” derler.
قُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِۜ
De ki: “Hamd, Allah’a mahsustur.”
بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ۟
Fakat onların çoğu (buna) akıl erdirmezler.
Ankebût Sûresi, 63. Âyet
Gece ve gündüzün ardarda gelmesine Ve verilen rızka şükür
قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ جَعَلَ اللّٰهُ عَلَيْكُمُ الَّيْلَ سَرْمَداً
اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ
مَنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْت۪يكُمْ بِضِيَٓاءٍۜ
De ki: “Söyleyin bakalım!
Eğer Allah, geceyi üzerinizde kıyâmete kadar
devamlı kılacak olsa, Allah’dan başka size
bir ışık getirecek ilâh kimdir?
اَفَلَا تَسْمَعُونَ
Hiç (söz) dinlemez misiniz?”
قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ جَعَلَ اللّٰهُ عَلَيْكُمُ النَّهَارَ سَرْمَداً
اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ
مَنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْت۪يكُمْ بِلَيْلٍ تَسْكُنُونَ ف۪يهِۜ
De ki: “Söyleyin bakalım!
Eğer Allah gündüzü üzerinizde kıyâmete kadar dâimî kılacak olsa, Allah’dan başka, içinde istirâhat edeceğiniz bir geceyi size getirecek ilâh kimdir?
اَفَلَا تُبْصِرُونَ
Hiç (hakkı) görmez misiniz?”
وَمِنْ رَحْمَتِه۪ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لِتَسْكُنُوا ف۪يهِ
“Hâlbuki (Allah) rahmetinden sizin için geceyi ve gündüzü (bir ni‘met) kıldı ki, (geceleyin) onda istirâhat edesiniz
وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِه۪ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
ve (gündüzün) O’nun fazlından (rızkınızı)
arayasınız ve tâ ki şükredesiniz.”
Kasas Sûresi, 71-72-73.Âyet
Hayvanlar nimeti için şükür
اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا خَلَقْنَا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ
اَيْد۪ينَٓا اَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مَالِكُونَ
Görmediler mi ki, şübhesiz biz kudretimizin yaptıklarından, onlar için nice hayvanlar yarattık
da onlar bunlara sâhib olmuş kimselerdir.
وَذَلَّلْنَاهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَكُوبُهُمْ وَمِنْهَا يَأْكُلُونَ
Hem bunları kendilerine boyun eğdirdik de,
onların bir kısmı binekleridir, bir kısmından da yerler.
وَلَهُمْ ف۪يهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُۜ
Hem bunlarda kendileri için (daha birçok)
menfaatler ve içecekler vardır.
اَفَلَا يَشْكُرُ
Hâlâ şükretmezler mi?
Yâsîn Sûresi, 71-73.Âyet
Yedikleri toprak mahsulleri ve akan pınarlar için Hâlâ şükretmeyecekler mi?
وَاٰيَةٌ لَهُمُ الْاَرْضُ الْمَيْتَةُۚ اَحْيَيْنَاهَا
Hâlbuki o ölü yeryüzü de (öldükten sonra dirilme husûsunda) kendileri için bir delildir.
وَاَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ يَأْكُلُونَ
(Biz) onu dirilttik ve ondan dâneler çıkardık da
bundan yiyorlar.
وَجَعَلْنَا ف۪يهَا جَنَّاتٍ مِنْ نَخ۪يلٍ وَاَعْنَابٍ
وَفَجَّرْنَا ف۪يهَا مِنَ الْعُيُونِۙ
Hem orada hurmalıklardan ve üzüm bağlarından nice bahçeler yaptık ve orada gözelerden (pınarlar) akıttık.
لِيَأْكُلُوا مِنْ ثَمَرِه۪ۙ
Tâ ki onun mahsûlünden yesinler!
وَمَا عَمِلَتْهُ اَيْد۪يهِمْۜ
Hâlbuki onu (o mahsulü) elleri yapmamıştır.
اَفَلَا يَشْكُرُونَ
Hâlâ şükretmeyecekler mi?
Yâsîn Sûresi,33-35.Âyet
Bağına girdiğin zaman
وَلَوْلَٓا اِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ
“Bağına girdiğin zaman:
قُلْتَ مَا شَٓاءَ اللّٰهُۙ لَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللّٰهِۚ
‘Mâşâallah!
Kuvvet ancak Allah’(ın yardımı) iledir!’
demen gerekmez miydi?
Kehf Sûresi, 39. Âyet
Ekmekte olduğunuz şeyleri?
اَفَرَاَيْتُمْ مَا تَحْرُثُونَۜ
Peki söyleyin bana, ekmekte olduğunuz şeyleri?
ءَاَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُٓ اَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ
Onu siz mi bitiriyorsunuz,
yoksa bitiren (onu yetiştiren) biz miyiz?
لَوْ نَشَٓاءُ لَجَعَلْنَاهُ حُطَامًا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ
Dileseydik onu elbette kuru bir çöp
yapardık da şaşar kalırdınız.
اِنَّا لَمُغْرَمُونَۙ
(O vakit:)
“Doğrusu biz, gerçekten zarara uğratılmışlarız!”
بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ
“Daha doğrusu biz mahrum bırakılanlarız!”
(derdiniz.)
Vâkıa Sûresi,63-67.Âyet
Allah, emri ile içinde gemilerin akıp gitmesi
اَللّٰهُ الَّذ۪ي سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ ف۪يهِ بِاَمْرِه۪
وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِه۪ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَۚ
Allah, emri ile içinde gemilerin akıp gitmesi
ve lütfundan (rızık) aramanız için
denizi sizin emrinize verendir;
tâ ki şükredesiniz.
Câsiye Sûresi,12.Âyet
وَمِنْ اٰيَاتِه۪ٓ اَنْ يُرْسِلَ الرِّيَاحَ مُبَشِّرَاتٍ
O’nun delillerinden biri de,
(yağmurun önünde) rüzgârları müjdeciler olarak göndermesidir.(1)
وَلِيُذ۪يقَكُمْ مِنْ رَحْمَتِه۪
وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِاَمْرِه۪ وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِه۪
وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
Bu sâyede size rahmetinden tattırsın, emriyle gemiler akıp gitsin ve fazlından (rızkınızı) arayasınız;
tâ ki şükredesiniz.
Rûm Sûresi,46.Âyet
(1) “Şimdi rüzgârlara bak ki: Sâir hakîmâne (hikmetli), kerîmâne (cömertçe) fâidelerinin ve vazîfelerinin şehâdetiyle gāyet mühim ve kesretli (pek çok) vazîfelere koşuyorlar. Demek o dalgalanmak bir Sâni‘-i Hakîm (san‘at ve hikmetle yaratan Allah) tarafından bir tavzifdir (vazîfelendirmedir), bir ta‘rifdir, bir kullanmaktır. Dalgalanmaları ise, emr-i Rabbânînin (Allah’ın emrinin) çabuk yerine getirilmesine sür‘atle çalışmaktır.”
(Mektûbât, 33. Mektûb, 326)
Rüzgarlar ve su için şükür
وَهُوَ الَّذ۪ٓي اَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِه۪ۚ
Hem rüzgârları rahmetinin önünde
bir müjdeci olarak gönderen, O’dur.
وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَٓاءِ مَٓاءً طَهُورًاۙ
Ve gökten tertemiz bir su indirdik.
لِنُحْيِيَ بِه۪ بَلْدَةً مَيْتًا وَنُسْقِيَهُ مِمَّا خَلَقْنَٓا
اَنْعَامًا وَاَنَاسِيَّ كَث۪يرًا
Tâ ki onunla ölü bir yeri diriltelim ve yarattığımız birçok hayvanlara ve insanlara onunla su verelim.
وَلَقَدْ صَرَّفْنَاهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُواۘ
Celâlim hakkı için, ibret alsınlar diye bunu
aralarında çeşitli şekillerde açıkladık;
فَاَبٰٓى اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُورًا
fakat insanların çoğu nankörlükten başka
bir şeye yanaşmamaktadır.
Furkân Sûresi,48-50.Âyet
Su için şükür
اَفَرَاَيْتُمُ الْمَٓاءَ الَّذ۪ي تَشْرَبُونَۜ
Peki söyleyin bana, içmekte olduğunuz suyu!
ءَاَنْتُمْ اَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ اَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ
Onu buluttan siz mi indirdiniz,
yoksa indiren biz miyiz?
لَوْ نَشَٓاءُ جَعَلْنَاهُ اُجَاجًا فَلَوْلَا تَشْكُرُونَ
Dileseydik onu tuzlu (acı bir su) yapardık;
o hâlde şükretmeniz gerekmez mi?
Vâkıa Sûresi, 68-70.Âyet
Eğer suyunuz (yerin dibine) çekilecek olsa
قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ اَصْبَحَ مَٓاؤُ۬كُمْ غَوْراً
فَمَنْ يَأْت۪يكُمْ بِمَٓاءٍ مَع۪ينٍ
De ki: “Söyleyin bana!
Eğer suyunuz (yerin dibine) çekilecek olsa,
artık size kim bir akar su getirebilir?”(1)
Mülk Sûresi, 30.Âyet
1,Bir hadîs-i şerîfte Peygamberimiz (ASM): “Bu âyeti okuyan kimse, مَع۪ينٍ den sonra اَللّٰهُ رَبُّ الْعاَلَم۪ينَ [Alemlerin Rabbi olan Allah] demelidir!” buyurmuştur.
(Celâleyn Şerhi, c. 8, 70)
Furkân-ı Hakîm / Şükür · Marifet Petekleri