Uzun emel
Uzun Emel'in Kötülenmesi, Kısa Emel'in Fazileti, Uzun Emel'in Sebebi ve Çaresi
Kısa Emelin Fazileti:
HADİS-İ ŞERİFLER:
Hz. Peygamber (s.a), Abdullah b. Ömer'e hitaben şöyle buyurmuştur:
"Sabahladığında, nefsine akşamlayacağını,
akşamladığında sabahlayacağını söyleme!
Hayatında ölümün için,
sıhhatinde de hastalığın için tedbir al!
Ey Abdullah! Muhakkak ki sen yarın isminin ne olacağını bilmezsin".
Hz. Ali, Hz. Peygamberin şöyle buyurduğunu rivayet eder:
"Sizin için en fazla korktuğum şey; hevâ-i nefse tâbi olmanız, tûl-i Emel (uzun yaşama hayali) beslemenizdir!
Hevâ-i nefse tâbi olmak, Hakk'tan uzak durmaktır,
tûl-i emel de dünyayı sevmektir".
Sonra şöyle dedi:
"İyi bilin ki Allah dünyayı, sevdiği kimseye de buğzettiği kimseye de verir.
Fakat bir kulunu sevdiğinde ona îmânı verir.
Muhakkak ki dinin evlatları vardır.
Dünyanın (da) evlatları vardır.
Siz dinin evlatlarından olunuz.
Dünyanın evlatlarından olmayınız.
Elbette dünya arkasını çevirdiği halde göç etmiştir.
Muhakkak ki içinde hesap olmayan bir çalışma gününde bulunuyorsunuz.
Muhakkak ki içinde amel ve çalışma olmayan bir hesap gününe yaklaşmış durumdasınız"!
Ümmü Münzir şöyle demiştir:
Hz. Peygamber (s.a) bir akşam halka baktı ve şöyle dedi:
- "Ey insanlar! Allah'tan utanmıyor musunuz?
- Ey Allah'ın Rasûlü! Niçin utanalım!
"Yemeyeceğinizi derliyor, yetişmeyeceğinizi umuyorsunuz.
İçinde oturmayacağınız binalar inşa ediyorsunuz".
Ebû Said el-Hudrî der ki:
Usame b. Zeyd, Zeyd b. Sabit'ten bir ay vâde ile yüz dinara bir câriye aldı.
Hz. Peygamber hâdiseyi işitti ve şöyle dedi:
"Bir ay vâde ile câriye satın alan Usame`ye hayret etmiyor musunuz?
Muhakkak ki Usame uzun emellidir!
Nefsimi kudret elinde tutan Allah'a kasem ederim!
Gözlerim her açıldığında göz kirpiklerimin bir daha kapanmayacağını sanıyorum.
Bu durum, Allah ruhumu kabzedinceye kadar devam edecektir.
Ağzıma bir lokmayı aldığımda, onu yutamayacağımı ve öleceğimi sanıyorum.
Ey Ademoğulları! Eğer aklınız yetiyorsa, kendinizi ölmüş sayın. Nefsimi kudret elinde bulunduran Allah'a yemin ederim ki size va`dedilen muhakkak başınıza gelecektir.
Siz onu geri çeviremezsiniz".
İbn Abbas'tan şöyle rivayet ediliyor:
Hz. Peygamber dışarı çıkıp su döküyordu, toprak ile siliniyordu. Bunun üzerine
`Ey Allah'ın Rasûlü! Su sana yakındır!` dedim.
Cevap olarak dedi ki:
'Suya yetişeceğimi nerden bileyim?`
Rivayet ediliyor ki;
Hz. Peygamber eline üç çöp aldı. Birini önüne, diğerini onun yanına, üçüncüsünü de uzağa dikerek şöyle dedi:
"Bunun ne olduğunu biliyor musunuz"?
- Allah ve Rasûlü daha iyi bilir!
"Şu önümdeki çöp insandır. Yanındaki çöp ise eceldir. Uzaktaki ise, emelidir.
Ademoğlu emelini işlemeye başlar.
Emelden önce ecel gelip onu apar topar götürür".
Hz. Peygamber (s.a) şöyle buyurmuştur:
"Ademoğlunun, yanında doksan dokuz mukadderat vardır.,
Eğer mukadderatin pençesinden kurtulursa, ihtiyarlığa girer".
İbn Mes'ud (r.a) şöyle demiştir:
" İşte bu kişi, bunlar da onun etrafındaki tehlikelerdir, ona doğru gelmektedirler.İhtiyarlık, tehlikelerin arkasında ve emel de ihtiyarlığın ötesindedir.
İnsan uzun emel besler. Tehlikeler de ona doğru akıp gelirler. Bunların hangisi onun yanından geçerse onu kapar götürür. Eğer tehlikelerin pençesinden kurtulursa, emelini beklerken ihtiyarlık onu öldürür.
Abdullah (r.a) der ki:
Hz. Peygamber dörtgen bir çizgi, onun ortasına da ikinci bir çizgi çizdi. Ortadaki çizginin etrafına da birçok çizgiler çizdi. Bir çizgi de dörtgenin dışına çizdi ve şöyle dedi:
"Bunun ne olduğunu biliyor musunuz"?
- Allah ve Rasûlü daha iyi bilir!
"Şu ortada bulunan çizgi insandır. Bu dörtgen de onu kapsayan eceldir.Şu etraftaki çizgiler de olaylardır.
Onu durmadan ısırırlar.Bunlardan biri onu ısırmazsa öbürüsü ısırır.Şu dörtgenin dışındaki çizgi ise insanın emelidir".
Enes Hz. Peygamberin şöyle buyurduğunu rivayet eder:
"Ademoğlu ihtiyarlar.Onunla beraber iki şey kalır:
Hırs ve emel" !
Bir rivayette de şöyledir:
"Onunla beraber iki şey de ihtiyarlar:
Mal ve ömür için hırs!
Hz. Peygamber (r.a) şöyle demiştir:
" Bu ümmetin ilki yakin ve zühd ile kurtuldu.
Bu ümmetin sonu ise, cimrilik ve emel ile helāk olacaktır".
Şöyle anlatılıyor:
Hz. İsa (a.s), oturan ve elinde bir kürek ile yeri kazan bir ihtiyar gördü.
Bunun üzerine İsa (a.s) şu duayı yaptı:
"Ey Allahım! Onun kalbinden emeli söküp at".
Dua akabinde, ihtiyar küreği elinden attı.
Sırt üstü uzanıp bir saat durdu.
Bu manzara karşısında İsa (a.s) şöyle dua etti:
"Ey Allahım! Ona emeli geri ver!"
Bunun üzerine ihtiyar kalkarak çalışmaya başladı.
Hz. İsa ihtiyardan bahsi geçen durumu sordu.
İhtiyar şu cevabı verdi:
"Çalıştığım bir anda nefsim bana şöyle dedi:
'İhtiyar olduğun halde daha ne zamana kadar çalışacaksın?"
Dolayısıyla ben küreği elimden atıp uzandım.
Sonra nefsim bana 'Yemin olsun!
Hayatta kaldıkça senin için geçim lâzımdır! dedi.
Böylece kalkıp çalışmaya başladım".
Hasan, Hz. Peygamberin şöyle buyurduğunu rivayet eder:
"Acaba hepiniz cennete girmeyi sever misiniz"?
-Evet ya Rasûlullah!
"Emelinizi kısaltınız, ecellerinizi gözlerinizin önüne getiriniz. Gereği gibi Allah'tan utanınız"! (Bu takdirde cennete girersiniz)
Hz. Peygamber duasında şöyle derdi:
"Ey Allahım!
Ahiretin hayrını engelleyen dünyanın şerrinden sana sığınıyorum.
Ölümün hayrını engelleyen bir hayattan sana sığınıyorum.
Amelin hayrını engelleyen her emelden sana sığınıyorum".
(İMAM GAZALİ HAZRETLERİ-İHYA'DAN)
Hadis-i Şerifler / Dünya Sevgisi ve Zühd · Marifet Petekleri