Arama

Başlık ve içerikte ara

İnfak ve Îsâr

6 dk

Bizim Belh'in köpekleri

İbrâhim b. Edhem, varlığını terk ederek Horasan'dan ayrılıp, Belh'e ve orada Şakîk'in yanına gittiği vakit,

Şakîk ona:

" Dostlarının yoksullarını ne halde bıraktın?" diye sordu.

İbrâhim:

"Kendilerine verildiği vakit şükrederler, verilmediği vakit de sabrederler, dilencilik etmezler."dedi.

Şakîk tarafından takdirle karşılanacaklarını sandı.

Şakîk:

"Bizim Belh'in köpekleri de aynen böyle yaparlar."dedi.

İbrâhim:

"Ya sizdeki fakirler nasıl yaparlar?" Deyince:

Şakîk:

"Bizim fakirlerimiz, verilmediği vakit şükreder, verildiği vakit, daha muhtaçları kendi üzerlerine tercih ederler"dedi.

Bunun üzerine İbrâhim Şakîk'in başını öptü ve:

"Doğru söylüyorsun"dedi.

(İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.396}

Keselerden damlayan kan

Seyyidliği ile tanınan zenginlerden biri Abdülkâdir-i Geylâni Hazretlerine iki kese altın getirir,dergâha hediye eder.

Hazret, keseleri iki elinin arasına alır ve sıkar.

Keselerden kan damlar.

Ve der ki:

"Bizim böylesi zulme uğrayan işçilerin kan ve terinden kazanılmış met'alara ihtiyacımız yoktur".

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.26)

Benim hoşnutluğumu istiyorsanız fakirleri hoşnut edin.

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Hikaye edildiğine göre İsrailoğullarının başına büyük bir sıkıntı geldi. Peygamberlerinin yanında toplandılar ve

O'na:

"Bize Allah'ı hoşnut edecek bir şey söyle ki ona uyalım ve bu sayede sıkıntılardan kurtulalım" dediler.

O da bunu Allah'a sordu.

Allah c.c. O'na:

" Onlara de ki: Benim hoşnutluğumu istiyorsanız fakirleri hoşnut edin. Siz onları hoşnut ederseniz ben hoşnut olurum, Onları kızdırırsanız Ben kızarım"diye vahyetti.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.165-166)

Câfer-i Sâdık, elinde on dinarı olup, onbeş dinara ihtiyacı olduğunda, o on dinarı tasadduk edermiş.

Birkaç gün içinde onbeş dinarı gelirmiş.

Eğer gelmeyecek olsa ne Rabb'ini itham edermiş,

ne O'na itirazda bulunurmuş,

ne de O'nu cimrilikle suçlarmış.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.504)

Malının bir kısmıyla fakirlere yardım etmen

Allah'la bağlantı kurmanın bir parçasıdır.

Sen Allah rızası için bir zerre verirsin,

Allah sana bir dağ verir.

Sen O'na bir damla verirsin,

O sana dünyada iken bir derya verir,

âhirette de ecrini, sevabını fazlasıyla verir.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.76)

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

Yalnız iki kişiye gıpta olunur:

Biri Allahü Teâlâ'nın mal verip, bu maldan gece gündüz veren kimse,

diğeri de, Allahü Teâlâ'nın kendisine Kur'an verip,

gece gündüz onunla amel eden kimsedir.

(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.528-529)

Parası ve malı çalınan

Rivâyete göre Abdullah İbn Ömer'in (R.A.) bir devesi çalındı. Deveyi araya araya yoruldu.

Nihâyet:

"Allah rızası için olsun"dedi ve aramaktan vaz geçerek mescide girdi, iki rek'ât namaz kıldı.

Bu sırada bir adam gelerek

"Deven falan yerde"diyerek haber verdi.

İbn Ömer, ayakkabısını giyip çıkmak üzere iken

"Estağfurullah" diyerek geri döndü.

Adam

"Ne yapıyorsun,deveni almaya gitmiyor musun?" deyince,

İbn. Ömer (R.A.):

"Ben, Allah rızası için olsun,dedim. Artık onu almam"dedi

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.511}

Fazl'ın oğlu Ali'nin tavaf esnasında bir miktar altını çalınmıştı.

Babası onun ağladığını görünce:

"Altunlara mı ağlıyorsun?"diye sordu.

Oğlu:

" Hayır, altunlara değil, çalana ağlıyorum; kıyamet günü bundan sorulduğunda cevap verecek durumu olmayınca hâli nice olur, diye ona acıyarak ağlıyorum"demiştir.

Yine, malı çalınan bir adama"Hırsıza bedduâ et"dediklerinde"adam:

"Ben ona acımakla meşgulüm, ona bedduâ edecek vaktim yoktur"dedi.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.513}

Âbidin biri, hikâye edildiğine göre, Mekke'de bir adamın yanında uyudu. Uyandığı vakit kemerini bulamadı ve yanındaki adama:

" Kemeri sen aldın"dedi.

Adam:

" Kemerinde ne kadar paran vardı"?diye sordu.

Ve eve giderek o kadar parayı saydı, kendisine verdi.

Sonra âbidin adamları gelerek:

"Biz sana oyun ettik, kemerini aldık"demeleri üzerine, öteki adama gitti, özür dileyerek parayı iade etmek istediler.

Adam:

" Ben Allah rızası için verdiğimi geri almam", demesi üzerine, onlar ısrar ettiler. Adam da oğlunu çağırttı. İade etmek istedikleri parayı kese kese yoksullara dağıttı.

İşte eskilerin ahlâkı bu idi.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.512}

Fakire sadaka nasıl verilir

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Bâzı kimseler fakire sadakayı verdikleri vakit, âdeta kendilerini sâil (fakir)yerine koyarak, sâilin karşısına geçer, mütevaziyâne bir şekilde ondan kabulûnu istirham eder ve red etmesinden üzüntü duyar.

Bâzıları da sâilin eli üstüne gelsin diye fakire avucunu açmak sûretiyle parayı verirler.

Hazret-i Âişe ve Ümmü Seleme, sâile bir şey gönderdikleri vakit, götürene sâilin ne gibi duâ ettiğini ezberlemesini tenbih ederler ve kendileri de sâile aynı şekilde duâ ederlerdi.

Ve duâmız onun duasına karşılık olsun, sadakamız karşılıksız kalsın derlerdi. Sadakaya karşılık olur diye fakirden duâ beklemezlerdi.

Çünkü duâ sadakaya karşılık gibi olur. Bu sebepten sâilin duâsını misliyle karşılarlardı. Hazret-i Ömer Bin Hattâb ve Abdullah Bin Ömer (R.A.) da böyle yaparlardı. Erbâb-ı basîret kalplerini böylece tedaviye çalışırlardı.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.599-609}

Veren de verdiren de Sensin Allah'ım!

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Eğer avucum cömertlikte bulunursa;

o cömertlik benim değil, senin cömertliğindir.

Çünkü cömertlik duygusunu benim gönlüme sen verdin,

bu sebeple veren ben değilim, veren sensin.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.290)

Dilenciye para vermek

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Gücünüz bir şeyler vermeye yetiyorsa, dilenciyi boş çevirmeyin. Onları boş çevirmeniz nimetin elden gitmesine sebep olur.

Hz. Peygamberden şöyle rivâyet olunmuştur:

"Hiçbir özrü olmaksızın , dilenciyi kapısından boş çeviren kimsenin kapısına hâfiza melekleri kırk gün uğramaz".

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.448)

İki Ekmek Eksik

Bir gün iki kişi, Râbia-tül Adeviyye'yi ziyârete geldiler.

İkisi de açtı. "Yemeği helâldir" diye içlerinden yemek yemek geçti.

O anda kapıya biri gelerek, Allah rızâsı için bir şeyler istedi. Râbia hazretleri evdeki iki ekmeğini buna verdi.

Gelen sevinerek gitti.

Bir saat kadar sonra bir kişi kucağında bir yığın ekmekle geldi. Râbia hazretleri ekmekleri saydı.

On sekiz ekmek vardı.

Dedi ki:

-Ekmekler yirmi olsa gerektir.

Ekmeği getiren, ikisini saklamıştı.

Çıkarıp iki ekmeği de verdi.

Oradakiler hayretle sordular.

-Bu ne sırdır? Biz senin ekmeğini yemeye gelmiştik.

Önümüze koyacağın ekmekleri kapıya gelene verdin. Ardından ekmek geldi. Eksik olduğunu söyledin.

Cevâbında şöyle buyurdu:

-Siz ikiniz gelince karnınızın aç olduğunu anladım.

Önünüze koyacağım o iki ekmeği kapıya gelene verdim. Allahü teâlâdan bu ekmeklerin misâfirlerin karnını doyuramayacağını, bunun için bir yerine on vermesini istedim.

Çünkü Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde (En'âm sûresi 160. ayet-i kerîmesinde) bire on vereceğini bildiriyor.

Ben O'nun bu vâdine güvendim. İki ekmek yerine yirmi ekmek geleceğini bildiğim için de ekmeklerin noksan olduğunu söyledim.

Ölen oğlunun kendisine borcu olduğunu söyledi

Evzâî der ki: Bilal b. Sad'ın oğlu İstanbul kuşatması esnasında öldü. Bir adam Bilal'e gelerek ölen oğlunun kendisine bir miktar borcu olduğunu söyledi.

Bilal: "Delilin var mı"? dedi. Adam:"Yok" dedi.

Bilal:"Bir yere yazdın mı"? dedi. Adam:"Hayır".dedi.

Bilal:"Yemin edebilir misin"dedi. Adam:"Evet" dedi.

Bu cevabı alan Bilal, adamı evine getirdi ve oğlunun borcunu ödedi ve şöyle dedi:

"Eğer doğru söylüyorsan, oğlumun borcunu ödemiş oldum. Eğer yalan söylediysen, bu paralar sana verdiğim sadaka olsun".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:6,S:274)

Cömertlik-Îsâr

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Eğer avucum cömertlikte bulunursa;

o cömertlik benim değil, senin cömertliğindir.

Çünkü cömertlik duygusunu benim gönlüme sen verdin,

bu sebeple veren ben değilim, veren sensin.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.290)

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

Allahü Teâlâ'yı sevenin üç kerameti vardır:

1-Deniz gibi cömertlik.
2-Güneş gibi şefkat.
3-Toprak gibi tevazudur.

Zira vücûdun, varlığın menbaı muhabbettir.

Belki varlığın hilkatinin aslı muhabbettir.

(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.797-798)

İsâr ve cömertlik

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Cömertliğin en üstün derecesi isâr'dır. İsâr demek, kendisi muhtaç olduğu hâlde başkasını tercih etmektir.

Cömertlik, insanın muhtaç olmadığı şeyleri ihtiyacı olanlara ve olmayanlara vermektir. Kendisi muhtaç olduğu halde vermesi , şüphesiz daha mühimdir.

Hz. Âişe (R.A.)diyor ki; "Resûl-i Ekrem (S.A.V.) dünyadan irtihâl edinceye kadar üç gün birbiri peşine karnını doyurmamıştır".

"Dilesek doyabilirdik, fakat başkasını kendi üzerimize tercih ederdik." Demiştir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.569-570}

Allah Dostları / Güzel Ahlâk · Marifet Petekleri

İlgili yazılar