Arama

Başlık ve içerikte ara

İstişare

5 dk

Peygamberin istişareleri

HADİS-İ ŞERİF:

Bedir günü (Kureyş) kervanının üzerine gidip gitmeme konusunda ashabı ile müşavere etmiş ve onlar da;

"Ey Allah'ın Rasûlü, sen bizden denizi geçmemizi istesen muhakkak ki, seninle birlikte denizi geçeriz. Dünyanın öbür ucuna bizi yürütsen seninle birlikte yürürüz.

Biz, Mûsâ'nın kavminin ona : «Sen ve Rabbın gidin ve dövüşün, biz burada oturucularız» dedikleri gibi demeyiz.

Aksine biz; git, biz de seninle beraberiz, önündeyiz, sağında ve solundayız, deriz, demişlerdi".

(İbn-i Kesir Tefsiri, Âl-i İmrân,164)

HADİS-İ ŞERİF:

Uhud'da Rasûl-i Ekrem Medine'de kalmak ya da düşmana karşı çıkmak hususunda ashabı ile müşavere etmiş, çoğunluk çıkmaya taraftar olunca da düşmana karşı çıkılmıştır.

(İbn-i Kesir Tefsiri, Âl-i İmrân,164)

HADİS-İ ŞERİF:

Hendek (muharebesi) günü Medine'nin o yılki mahsûlünün üçte biri mukabilinde düşmanla sulh yapıp yapmama konusunda Rasûl-İ Ekrem ashabı ile müşavere ettiğinde iki Sa'd, yani Sa'd îbn Muâz İle Sa'd İbn Ubâde, buna karşı çıkmışlar; Rasûlullah (s.a.) da bu düşüncesinden vazgeçmiştir.

(İbn-i Kesir Tefsiri, Âl-i İmrân,164)

HADİS-İ ŞERİF:

Hz. Peygamber Hudeybiye günü müşriklerin üzerine yürüme (onlarla harbetme) konusunda da ashabı ile istişare etmiş; Hz. Ebubekir'in; biz birileriyle harbetmek için değil, umre yapmak üzere çıktık, demesi üzerine, onun görüşünü tasvîb buyurmuşlardı.

(İbn-i Kesir Tefsiri, Âl-i İmrân,164)

HADİS-İ ŞERİF:

Rasûlullah (s.a.) ifk hâdisesinde şöyle buyurmuşlardı:

"Ey müslüman topluluğu; ailemi töhmet altında bırakanlar hakkında bana akıl verin.

Vallahi ben ailemin bir kötülüğünü bilmiyorum.

Allah'a yemîn ederim ki; hakkında hayırdan başka bir şey bilmediğim birisi ile töhmet altına almışlardır".

Hz. Âşe'den ayrılıp ayrılmama konusunda da Hz. Ali ve Üsâme ile istişarede bulunmuşlardı.

(İbn-i Kesir Tefsiri, Âl-i İmrân,164)

HADİS-İ ŞERİF:

Bilinen odur ki Allah Rasûlü (s.a.) Bedir'e doğru yürüdüğünde, oradaki en yakın suyun yani bulduğu ilk suyun başına konaklamıştı. Habbâb İbn Münzir, Allah Rasûlü'ne yaklaşıp :

Ey Allah'ın elçisi, bu konak yeri Allah'ın seni indirdiği, konaklattığı ve bizim geçme hakkımız olmayan bir yer mi yoksa harb ve harb hilesi için indiğin bir yer mi? diye sormuş,

Allah Rasûlü :

"Bilakis harb ve hile için indiğim bir yerdir", buyurmuştur.

Habbâb ; Ey Allah'ın elçisi, burası (uygun) bir konak değildir. Bizi yürüt, tâ ki müşrikleri ta'kîb eden yerdeki en yakın su başına inelim, onun dışındaki kuyuları kapatalım, havuzlara su çekelim. Bizim suyumuz olsun, onların ise olmasın, demişti.

Allah Rasûlü (s.a.) yürüdü ve öylece yaptı.

Ümevî'nin Meğâzî'sinde belirtildiğine göre;

Habbâb bu -sözü söylediğinde, gökten bir melek inmiş. Cibril, Allah Rasûlü (s.a.) nün yanında oturuyormuş.

Bu melek :

Ey Muhammed, Rabbın sana selâm söylüyor ve sana buyuruyor ki: Uygun olan görüş, Habbâb îbn Münzir'in işaret etmiş olduğu görüştür, demiş. Allah Rasûlü Cibril'e dönüp :

"Bunu tanır mısın"? diye sormuş.

Cibril, meleğe bakmış ve : Ben bütün melekleri tanır değilim. Kesin olan şu ki o bir melektir, şeytân değildir, demişti.

(İbn-i Kesir Tefsiri, Enfâl,14)

HADİS-İ ŞERİF:

Bedir İstişaresi

Bedir günü Hz. Peygamber, Bedir kuyusundan daha aşağı bir yere konakladığı sırada, Habbâb îbn Münzir; ey Allah'ın Rasûlü, şu konakladığın yerde Allah mı seni konaklattı?

O takdirde burayı aşmak veya buradan, geri durmak bizim elimizde değildir. Yoksa görüş, savaş ve tuzak mıdır demiş, Hz. Peygamber; hayır görüş, savaş ve tuzak buyurmuş.

Bunun üzerine Habbâb İbn Münzir, ey Allah'ın Rasûlü, burası konaklanacak yer değil demiş. Halkı kaldırın da düşmandan daha fazla suya yakın olan bir yere varıp konaklayalım. Sonra buradan saldıralım demiş. (...)

Bunun üzerine Hz. Peygamber sen güzel görüş beyân ettin diyerek onun görüşüyle amel etmiştir.

Hz. Peygamber Şûra kaidesini zamanında, durumun icâbına göre kullanmıştır. O gün müslümanlar azınlıkta bulunuyorlardı. Mekke'nin fethiyle sonuçlanacak olan hicret görevi geldiği zaman, toplam bir mescidi dolduruyorlardı. Buna rağmen Hz. Peygamber kendisiyle beraber bulunan görüş ve bilgi sahiplerinin büyük çoğunluğuyla istişare ediyordu. Hattâ açıklanması zararlı olan mese'leleri bile onlara açıklıyordu.

Nitekim Kureyş'lilerin Mekke'den savaş için çıktıkları bilgisini alınca, Bedir harbinden önce ashâbıyla istişare etmişti. Mes'ele ancak Muhacirlerin ve Ansârın görüş birliği neticesinde kararlaştırılmıştı.

Aynı şekilde Uhud günü de onlarla istişare etmişti. Böylece Hz. Peygamber vahyin gelip açıklanmasını emrettiği konuların dışında kalan her mevzuda ümmettiyle istişare ederdi. Ve karârı anında uygulardı.

Mekke'nin fethinden sonra müslümanlann sayısı çoğalıp İslâmın hâkimiyeti Medine'den uzak bölgelere yayılınca; uzak diyardaki her kabile veya köyde görüş sahibi olabilecek üstün değerli muslüman erler bulunuyordu.

Devletin yüce yönetim noktasından uzakta bulunan bu insanların görüşlerini belirtmek üzere dönüşümlü olarak bir kural veya sistem koymak ihtiyâcı hissedilmiş olabilir. Ancak Hz. Peygamber bile çok neden ve hikmetle böyle bir kuralı koymamıştır:

Ebu’l-Fida İsmail İbn Kesir, Hadislerle Kur’an-ı Kerim Tefsiri, Çağrı Yayınları: 4/1364-1367

İbn Mâce der ki: Ebu Bekr... Câbir'den haber veriyor ki:

Rasûlullah (s.a.) şöyle buyurdular:

"İstişare edilen, güvenilir kişidir. Sizden birisi kardeşiyle İstişare ettiğinde (kardeşi ona) yol göstersin".

Bu hadîsi sadece İbn Mâce tahrîc etmiştir.

(İbn-i Kesir Tefsiri, Âl-i İmrân,164)

HADİS-İ ŞERİF:

Peygamberimiz (s.a.v.):

"Her sanatta ustasından yardım isteyiniz" buyurmuştur.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.171)

HADİS-İ ŞERİF:

Ebu îsâ et-Tirmizî der ki: Saîd İbn Ya'kûb... Ebu Ümeyye eş Şa'-bânî'den nakletti ki; o, şöyle demiş: Ben Ebu Sa'lebe'ye gidip şu âyet hakkında ne yapıyorsunuz? dedim. O, hangi âyet? dedi.

Ben, Allah Teâlâ'nm «Ey îmân edenler; siz kendinize bakın. Siz doğru yolda bulunursanız; sapıtmış olanlar size zarar veremez.» âyeti, dedim.

O;

"Allah'a an-dolsun ki, sen bu konuda bilgisi olan birine sordun, dedi.

Ve devam etti: Ben, bu âyeti Rasûlullah'a sorduğumda buyurdu ki:

"Sen ma'rûfu emret, münkerden nehyet. Eğer kendisine uyulan bir cimrilik, peşinden gidilen bir heves, tercih edilen bir dünya ve herkesin kendi görüşünü beğendiği bir zamanı görürsen; sen özellikle kendi nefsine bak ve halkı bırak.

Çünkü sizin arkanızdan öyle günler olacak ki; bu günlerde sabır, avuç içindeki koru tutmaya benzeyecek. O günlerde amel işleyenin ecri, sizin ameliniz gibi amel işleyen elli kişinin ecrine denktir".

Abdullah İbn Mübarek dedi ki: Utbe'den başkaları da bu hadîse şu kısmı ilâve ettiler :

Denildi ki;

ey Allah'ın Rasûlü, onlardan mı elli kişinin ecri, yoksa bizden mi?

Rasûlullah (s.a.) buyurdu ki:

"Hayır, sizden elli kişinin ecrine denktir".

Sonra Tirmizî; bu hadîs hasendir, garîbtir, sahihtir, dedi. Bu hadîsi Ebu Dâvûd, İbn Mübarek tankıyla; İbn Mâce, İbn Cerîr; İbn Ebu Hatim de Utbe tarîkıyla aynı şekilde rivayet etmişlerdir.

(Mâide, 105)İbn-i Kesìr. HADİSLERLE KUR'AN-I KERÎM TEFSÎRÎ 2503)

Hadis-i Şerifler / Peygamber ve Sünneti · Marifet Petekleri

İlgili yazılar