Arama

Başlık ve içerikte ara

Ehlullah

39 dk

Ehlullahın Faydaları

Allah-ü Teâla'nın rahmetlerinden bir rahmettir.

Biz şöyle deriz:

"Hakikatta ehlullahın varlığı, kerametlerden bir keramettir; onların varlığı dahi, Allah-ü Teâla'nın rahmetlerinden bir rahmettir. Onların ölü kalbleri diriltmesi ise büyük âyetlerden bir âyettir.

Onlar, yer ehlinin emanıdır. Günler, onların ganimetleridir. Yağmur onlar hürmetine yağar; rızıklar onlar hürmetine gelir..

Onların şanında şu cümleler varid olmuştur:

— Sözleri devâdır, nazarları şifâdır.

Onlar öyle bir topluluktur ki, onlarla oturan şaki olamaz; onlarla ünsiyet eden kaybetmez..

(MEKTUBÂT-I RABBANÎ 405.MEKTUP)

Onların sözleri devadır

"Hikmet ve ilim sahiplerinin sözlerini küçümsemeyin. Çünkü onların sözleri devadır, kullandıkları her kelime de Allah'ın vahyinin bir meyvesidir.

Sizin aranızda canlı bir peygamber yoktur ki ona uyasınız. Resûlullah'a (s.a.v.) gerektiği gibi uyanlara uyduğunuz zaman O'na uymuş gibi olursunuz. Onları gördüğünüz zaman Resûlullah'ı (s.a.v.) görmüş gibi olursunuz.

Takvâ sahibi alimlerle birlikte olun. Çünkü onlarla beraberlik sizin için berekettir".

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.74-75)

İmâm-ı Ahmed bin Hanbel'den hikmetli sözler

İmam-ı Ahmed İbni Hanbel (rahimehullah)'dan hikmetli sözler :

-Allah Resulü'nün ashabının hepsinin iyiliklerini saymak ve kötülüklerinden söz etmemek,aralarında çıkan anlaşmazlıkları körüklememek de sünnettendir.

Allah Resulü'nün ashabindan herhangi birine dil uzatan kimse bidatçi olup pis ve kaba bir Rafizi'dir. Allah onun ne nafilesini ne de farzını kabul etmeyecektir."

(es- Sunne sf: 77/7)

-Yemeği din kardeşleriyle sürûr içinde, fakirlerle ikram ve cömertlikle, diğer insanlarla da mürüvvet içinde yemek lazımdır.

-Kulun kalbini islah etmesi için iyilerle beraber olması kadar faydalı bir şey yoktur. Yine kulun fasıklarla beraber olup onların işlerine dikkat ve nazar etmesi kadar zararlı bir şey yoktur.

-İlim insanlara ekmek ve su kadar lazımdır. İlim, rivayet ve kuru malumat çokluğu değildir. İlim,faydalı olan ve kendisiyle amel edilen şeydir.

-Sizde olmayan meziyetlerle sizi metheden kimsenin, sizde olmayan kötülüklerle de bir gün kötüleyeceğini unutmayınız.

-Günahlar imanı zayıflatır.

-Kibir taşıyan kafada akla rastlayamazsınız.

-Her şey için kerem vardır.

Kalbin keremi Allah-u Teâlâ'dan razı olmak, kadere rıza göstermektir.

-İstediklerini vermediğiniz zaman kızan, kırılan veya küsen arkadaş, gerçek arkadaş değildir.

-İnsanların ahmak sınıfı, kendilerinin methedilmesinden hoşlananlarıdır.

-İnsana az bir mal yetişir. Çok mal ise kâfi gelmez.

-Tevekkül, her şeyi Allah'tan bilmek ve rızkı O'nun verdiğine inanmaktır."

-Tevekkül, bütün işlerinde Allah-u Teâlâ'ya teslim olmak, başa gelen her şeyi O'ndan bilip katlanabilmektir.

-Bir kimse sâdık bir arkadaşını kaybederse kendisi için zillettir."

-Hüsn-i zannı olanın hayatı hoş geçer.

" -Yalan söylemek emniyeti giderir."

-Meziyet, fazilet, ilim ve irfan tamamlığı iledir."

-Ayıplardan uzak arkadaş arayanlar arkadaşsız kalır."

-Her gün sabahtan akşama kadar camide ibadet edip Allah-u Teâlâ benim rızkımı nereden olsa gönderir diyen kimse câhildir. İslamiyet'ten haberi yoktur."

-İhlas, amellerin afetlerinden kurtulmaktır."

-Zühd üç türlüdür.

Câhilin zühdü haramlan terk etmektir.

Âlimlerin zühdü helal olanların fazlasından sakınmaktır.

Ârifin zühdü Allah-u Teala'yı unutturan şeyleri terk etmektir."

-Fütüvvet; korktuğun şey yani cehennem için, arzu ettiğin şeyi yani heva ve hevesi terk etmekir."

Fudayl bin İyâd

Evliyânın büyüklerinden Fudayl bin İyâd (rahmetullahi teâlâ aleyh) hazretleri tövbe edenlerin önde gelenlerinden emsâli az bulunan bir zâttı.Tövbe etmezden önce gençlik yıllarında Ebiverd ile Serahs arasında eşkiyâ kervanları soyardı.

Böyle olmasına rağmen namazlarını bırakmaz, oruçlarını tutardı.Soygun esnasında kervanda kadın olursa, ona dokunmaz, borçlu ve sermayesi az olanların mallarını almazdı.Adamları arasında namaz kılmayan olursa onu kovardı.

Bir gün yine bir kervanı soydular. İşlerini bitirince yemek yemek için oturdular.Kervanın sahiplerinden birisi gelip;

"Reisiniz kimdir?" diye sordu.

"O, burada değil! Şu ağacın altında namaz kılıyor." dediler.

"Niçin sizinle beraber yemek yemiyor?" deyince;

"O, oruçludur." dediler.

Gelen adam iyice şaşırdı ve yanına gitti. Huzur içinde namaz kıldığını gördü.Namaz bitince;

"Namaz, oruç ve eşkiyalık bir arada nasıl bulunur?" dedi.

Fudayl bu suale, Kur'ân-ı kerimdeki meâlen;

"Diğer bir kısım insanlar daha vardır ki, günahlarını itiraf ederler ve yaptıkları iyi amelleri, sonradan yaptıkları kötü amellerle karıştırırlar..." (Tövbe sûresi: 102) âyet-i kerimesini okudu.

Adam hayret etti. Fakat niçin tövbe etmiyorsun diyemedi. Bir gün büyük bir kervan geldi. Fuday! bin İyad'ın arkadaşları kervanı fark edince, yolunu kesmek üzere hazırlanmaya başladılar.

Kervan içinde bulunan zengin birisi, eşkiyâları fark etti ve;

"Altınlarımı öyle bir yere saklayayım ki, eşkıyâlar eşyalarımızı alırsa geriye bunlar kalsın."

düşüncesiyle kervandan ayrılıp uygun bir yer aramaya başladı.

Bir çadır gördü, hemen oraya koştu. Orada, sırtında abası, başında külahı olan biri namaz kılıyordu. Ona, bir miktar parası olduğunu ve emanet etmek istediğini bildirdi.

Fudayl bin İyâd, çadırın içine girip bir köşeye bırakıvermesini işaret etti. Gelen kimse altınları bırakıp kervanın yanına dönünce, eşkiyaların kervandaki eşyaları alıp götürdüklerini gördü.Orada kalan eşyalarını da toparlayıp tekrar çadırın yanına döndü.

Baktı ki, eşkiyalar kervandan aldıkları malları paylaşıyorlar. Adam şaşırdı ve;

"Demek altınları eşkiyaların reisine vermişim" deyip geri dönmek istedi.

Fudayl, adama niçin geldiğini sordu.Gelen kimse şaşkın vaziyette;

"Emânet bıraktığım altınları almak için!" deyince,

Fudayl; "Bıraktığın yerden al!" dedi.

Adam gidip altınlarını alınca diğer eşkiyalar;

"Biz hiç para bulamadık, sen ise bunları geri veriyorsun!"dediler.

Fudayl;

"O, bana hüsn-i zan etti. Ben de Allahü teâlâya hüsn-i zan ediyorum. Ben o kimsenin, benim hakkımdaki iyi niyetini doğru çıkardım.Ola ki, Allahü teâlâ da benim kendisi hakkındaki hüsn-i zannımı doğru çıkarır." dedi.

Bir gün yoldan bir kervan geçiyordu. Kervandan biri, Kur'ân-ı kerimin;

"Îmân edenlere vakti gelmedi mi ki, kalpleri Allah'ın zikrine ve inen Kur'ân-ı Kerîme saygı ile yumuşasın!.." (Hadid süresi: 16) meâlindeki âyet-i kerîmesini okudu.

Bu ayet-i kerime kendisine öyle tesir etti ki, gönlünden yaralandı.

İçinden; "Geldi, geldi. Hatta geçti bile!" diyerek kendinden geçmiş bir halde şaşkın ve mahcup olarak bir harabeye sığındı.

Bu sırada kervan yola çıktı. Giderlerken, kervandakiler; "Fudayl yolumuzun üzerinde bulunuyor.Acaba nasıl gideceğiz?" diye birbirleri ile konuşurlarken, bu konuşmaları duydu ve;

"Size müjdeler olsun! Şimdi o, yaptıklarına pişman olup tövbe etti. Bundan önce, nasıl siz ondan kaçmışsanız, o da bundan sonra sizden kaçmakta, aynı işleri yapmaktan uzaklaşmakta, sakınmaktadır." diyerek tövbe ettiğini bildirdi.

Bundan sonra, her tarafı gezerek, üzerinde hakkı olanları buldu ve fazlasıyla ödeyerek hepsi ile helallaştı.

Bire on vereceğini bildiriyor İki Ekmek Eksik

Bir gün iki kişi, Râbia-tül Adeviyye'yi ziyârete geldiler.

İkisi de açtı. "Yemeği helâldir" diye içlerinden yemek yemek geçti. O anda kapıya biri gelerek, Allah rızâsı için bir şeyler istedi. Râbia hazretleri evdeki iki ekmeğini buna verdi. Gelen sevinerek gitti.

Bir saat kadar sonra bir kişi kucağında bir yığın ekmekle geldi. Râbia hazretleri ekmekleri saydı.

On sekiz ekmek vardı. Dedi ki:

-Ekmekler yirmi olsa gerektir.

Ekmeği getiren, ikisini saklamıştı. Çıkarıp iki ekmeği de verdi. Oradakiler hayretle sordular.

-Bu ne sırdır? Biz senin ekmeğini yemeye gelmiştik. Önümüze koyacağın ekmekleri kapıya gelene verdin. Ardından ekmek geldi. Eksik olduğunu söyledin.

Cevâbında şöyle buyurdu:

-Siz ikiniz gelince karnınızın aç olduğunu anladım.

Önünüze koyacağım o iki ekmeği kapıya gelene verdim. Allahü teâlâdan bu ekmeklerin misâfirlerin karnını doyuramayacağını, bunun için bir yerine on vermesini istedim.

Çünkü Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde (En'âm sûresi 160. ayet-i kerîmesinde) bire on vereceğini bildiriyor.

Ben O'nun bu vâdine güvendim. İki ekmek yerine yirmi ekmek geleceğini bildiğim için de ekmeklerin noksan olduğunu söyledim.

Azîz Mahmud Hüdâi hazretlerinin nefsini terbiye etmesi

Üftâde Hazretleri'ne intisab eden Hüdâyî Hazretleri, O'nun yanında sıkı bir riyâzat ve nefs terbiyesine başladı. İşte Aziz Mahmud Hüdayi Hazretleri'nin manevi yolda yaşadığı nefis terbiyesi ve bunları bir bir aşma macerası.

Hz. Üftâde bir gün müridine:

"Haydi evladım, bir sırık ciğeri omuzuna alarak Bursa sokaklarında dolaşıp satmalısın, diye emretmiş"

Hz. Hüdâyi de tereddütsüz sırığı samur kürkü üzerine almış ve çarşı çarşı, mahalle mahalle dolaşmaya başlamıştı.

Bu hali gören ahâli, "Kadı Efendi çıldırmış" diyerek aleyhinde bir sürü dedikodular uydurdular.

Fakat Hz. Hüdayi bunların hiçbirine aldırmadı.

Ve vazifesini kemâl-i ihtimamla yerine getirerek döndü.

Hüdayi, ciğer satma işini gerektiği şekilde başardıktan sonra şeyhi O'nun, dergâhın helâlarını temizlemeğe me'mur etti. Bir gün abdesthaneleri yıkarken kulağına davul zurna sesleri geldi.

Hüdâyi bir an kulak kabarttı, bunlar neyin nesi diye düşündü. Meğer Hüdayi'nin yerine yeni ta'yin olunan kadı Nâibi geliyormuş,halk da onu karşılamaya çıkmış.

Hüdâyî, beldenin bu âdetini bildiği için sesi duyunca kendi kendine:

"Yeni kadı geliyor hâ!..

Biçâre Mahmûd, sen böyle bir mesleği bıraktın... Şimdi helalara hizmetkâr oldun." diyerek nefsinin iğfal ve iğvâsına kapıldı.

Hatırından bir an bunlar geçince derhal toparlandı ve:

"-Mahmûd! Sen şeyhine nefsini ayaklar altına alacağına dair söz vermedin miydi?" diyerek kalbinden geçen bu hâle tevbekâr oldu ve nefsini tahkir için elindeki süpürgeyi atarak taşları sakalıyla süpürmeye başlayacağı bir anda şeyhi Üftâde hızır gibi yetişti ve:

"-Evladım, sakal mübarek şeydir, onunla böyle bir iş yapılmaz." diyerek omuzundan yakaladı ve:

"-Maksad bu mertebeyi atlatmaktı." buyurarak Hüdayi'yi alıp dergâha götürdü.

Hz. Hüdâyi, Üftâde'nin nezdinde her geçen gün ma'nevi tecellilere nail oluyor,ruhu olgunlaşıyor ve yüceliyordu. Nefsini tezkiye ve kalbini tasfiyeye muvaffak olan Hüdayi, artık nebâtâtın bile tesbihini duyar hâle gelmişti.

Nitekim şu olay bunu gösterir.Üftâde hazretleri bir gün müridân ile tenezzühe çıkmışlardı. Dervişler, efendilerine takdim etmek üzere her biri birer demet çiçek topladılar.

Hüdâyî de eline bir adet sapı kırılmış çiçek aldı ve geri döndü. Herkes hediyelerini şeyhleri Üftâde'ye takdim etmiş. Üftâde de kabul ile memnuniyetini izhâr etmişti.

Hz. Hüdâyi hediyesini verince Hz. Üftâde:

"-Oğlum, arkadaşlarınız demet demet çiçek getirdiler, siz bize bir tek çiçeği mi layık gördünüz?" buyurdu.

Hz. Hüdâyi de:

"-Efendimize ne takdim etsek azdır; fakat hangi çiçeği koparmak için uzandımsa tesbihini işiterek elimi çekmek zorunda kaldım. Ancak sapının kırık olmasından dolayı bu çiçeği tesbihinden kalmış gördüm. Bunu bir hediye olmak üzere huzurunuza getirdim. Bunu keşfen siz de biliyorsunuz zaten" zarif cevabını vererek şeyhinin bir kat daha muhabbet ve teveccühünü kazandı.

Hz. Hüdâyî, üç günde bir elmayı koklayıp onunla iftâr edecek derecede sıkı bir riyâzat devresinin sonunda nefsini iyice Hakk'a râm etmiş, ruhunu kuvvetlendirmişti. Bu yüzden de yolda dirilerden çok ölülerle mülâki olmaya başlamıştı.

Hatta bir gün şeyhinin halvethanesine giderken yolda daha önce vefat etmiş bir müezzine tesadüf etmiş ve selâm vermişti. Halvethaneye girip durumu şeyhine anlatınca Hz. Üftâde:

"-Oğlum, riyazatla ruhunu güçlendirmişsin, onun eseridir. Fakir dahi riyâzatimiz zamanında ba'zan çarşıya çıktığımda dirilerden çok ölüleri müşâhede ederdim."buyurdu.

Kaynak: Aziz Mahmud Hüdayi Hayatı ve Menkibeleri, Prof. Dr. Hasan Kamil Yılmaz, Aziz Mahmud Hüdayi Vakfı Yayınları, 2004

Şarap bal şerbeti olur Ahmed-i Namiki Câmî hazretleri

Horasan'ın büyük velilerinden olan Ahmed Namıki Câmî (rahmetullahi teâlâ aleyh) ümmîydi. Yani okula gitmemişti.Yirmi iki yaşında iken tövbe etmek nasib oldu.O yaşa kadar arkadaşları ile zevk ü sefâ içinde yiyip içerdi.

Bir gün içki getirmek sırası ona geldi.Bulundukları yerde kırk küp içkileri vardı.İçki almak için gidip baktığında hiç birinde şarap bulamadı.Şaşırıp kaldı.Sonra merkebi ile şarap için bağa gitti.Oradaki şarapları merkebe yükledi.Merkep yürümemekte inad ediyordu. Hayvanı şiddetle dövmeye başladı, sonra âniden;

"Ahmed niçin bu hayvanı incitirsin? Onu biz yürütmüyoruz. Biz irâde etmeden yürümeyeceğini bilmiyor musun? Arkadaşların özrünü kabul etmezse, biz kabul ederiz." diye bir ses işitti.

Hemen yere kapandi ve;

"Ya Rabbi! Tövbe ettim.Bundan sonra hiç şarap içmeyeceğim.Emreyle merkep yürüsün.O insanlara mahcub olmayayım." dedi.

Merkeb yürümeye başladı.Arkadaşlarının yanına varıp şarabı önlerine koyduğunda, ona sen de iç dediler.

"Ben tövbe ettim." dedi.

Fakat içirmek için ısrar ettiler.

Âniden kulağına yine bir ses geldi;

"Ya Ahmed! Ellerinden al, iç ve içtiğin bardaktan onlara da içir." diyordu.

Hemen alıp içti, şarap bal şerbeti olmuştu.

Allahü teâlânın kudreti ile şarap şerbete çevrilmişti. Orada bulunanlara da tattırdı, hepsi tövbe ettiler ve dağıldılar. Sonra dağa çıktı, uzun müddet insanlardan uzak durdu.İbadet ve nefs terbiyesi ile meşgul oldu.

Seneler sonra bir gün kalbine;

"Ahmed! Hak yoluna böyle mi giderler? Kavminden senin üzerinde hakları olan birçok insanı bıraktın." düşüncesi geldi.

İnsanların arasına döndü ve eline bir odun alıp, evvelki şarap küplerini kırmaya başladı.Köyün muhtarına onu şikâyet edip; "Ahmed delirdi.Şarap küplerini parçalıyor." dediler.

Muhtar, bir adam gönderip onu evden çıkardı ve atların bulunduğu ahırda hapsetti.O da ahırın bir köşesine oturdu.Ellerini başına koyup;

"Katır, şarap küpüyle hiç durmadan dönüyor,Ey gönül! Allah için sen de gel bir defâ dön. beytini okudu.

Bu sözlerini işiten ahırdaki atlar, önlerindeki otları yemeyi bırakıp, başlarını duvarlara vurmaya başladılar.

Gözlerinden yaşlar akıttılar.Atların bakıcıları bu hâli görüp muhtara haber verdiler. Muhtar gelip onu serbest bıraktı ve özür diledi.

Yine dağa dönüp gitti.Nice yıllar orada kalıp, ibâdet ve tâat ile meşgul oldu.Artık okuyup yazmaya başladı.Kur'ân-ı kerim ile diğer temel dini kitapları, din büyüklerinin hayatını devamlı okuyordu.Bir taraftan da bazı kimselerin üzerinde hakları olduğunu düşünüyordu.Acaba onları nasıl ödeyecekti.

Bu düşünceler içindeyken, kalbine şöyle bir nida geldi:

"Ahmed! Sen, insanı Allahü teâlâya kavuşturan yolda iyi gidiyorsun.Allahü teâlânın lütfuna ve keremine olan tevekkülün sebebiyle, senden alacaklı olanların borcunu, O, nihayetsiz hazinesinden fazlasıyla öder.Gerçekte rızıkların hakiki sahibi de odur..."

Bundan sonra Allahü teâlâ, nihayetsiz ihsan hazinesinden onun üzerinde hakları bulunanların ve ona muhabbeti olanların her birine, her gün bir batman (7,692 kg) buğday verirdi.

Şöyle ki, alacaklılar her sabah o bir batman buğdayı sandıklarında bulurlardı. Bu buğday, o gün evdekilerin hepsine yeterdi. Hatta misâfirleri gelse, onlara da yetip artardı.

Bir zaman sonra, ona verilen månevi bir işâret üzerine tekrar insanlar arasına döndü ve doğru yolu göstermeye başladı.

Sirac-us-Sairin kitabını yazdığı ana kadar 80 bin kişi elinde tövbe etti. Ahmed Cami'nin oğullarından Zahirüddin isâ, babasının elinde 600 bin kişinin tövbe ederek doğru yolu bulduklarını bildirmiştir.

Ahmed-i Namiki Câmî hazretleri uzun riyâzetler ve mücâhedelerden nefsin isteklerini yapmayıp istemediklerini yaparak insanlar arasına dönüp, bir yandan onlara İslâmiyeti anlatırken, diğer taraftan yüzlerce eser yazdı.Âlimlerin herbirisi bu kitapları çok beğendi.

Çok yüksek veliydi.Bütün mahlukata karşı çok merhametli ve çok cömertti.Herkese maddi ve manevi iyilik ederdi. Sıkıntısı olanlar ona giderdi.

Bahaeddin-i Buhari "kuddise sirruh Nakşibendi hazretleri

İLK GÜNDEN AŞIK OLDUM!

Bahaeddin-i Buhari "kuddise sirruh" Hazretlerinin bir talebesi naklediyor:

Ben Semerkant'ta iken, Behaeddin-i Buhari hazretlerinin "büyük bir Veli" olduğunu işittim bir dostumdan.

O anda sevgisi yer etti kalbimde.

Onu görmek için Buhara'ya gittim.

Annem, harçlık olarak "dört altın" dikmişti gömleğime.Buhara'ya varıp, o büyük Velinin sohbetiyle şereflendim.İlk günden aşık oldum kendisine.

Beni de talebeliğe kabul etmesini çok istiyor, ama söylemeye cesaret edemiyordum.

Nihayet kendisi çağırdı beni yanına.Kulağıma eğilip:

- İsteğini yaparız, ama altın vermen lazım, buyurdu.

- Ben fakir biriyim, bende altın ne arasın, dedim.

Gülümseyerek:

- Dört altının varken, yok diyorsun, buyurdu.

Çok utanmıştım.Mecburen o "dört altın"ı söküp arzettim kendisine.Onları alıp, uzattı bir çocuğa.

Fakat istemedi çocuk.Hatta yüzünü buruşturdu.

Ben ise sevinmiştim almadığına.

Bir gün, bir köye gidilmişti.Orada bir fırsatını bulup:

- Beni ne zaman talebeliğe kabul edeceksiniz efendim? diye sordum.

O zaman o "dört altın"ı isteyip, köyün çocuklarından birine verdi.Fakat o da reddetti altınları.

Ben ise sevinmiştim yine.

Ben, bu olanlardan birşeyler sezdim.

Zira kalbimde "altın sevgisi" vardı hâlâ.

Belki de bunun için kabul etmiyordu.

O anda büyük Veli bana bakıp:

-Evet öyledir. Kalbte altın sevgisi, bu yolda bulunmaya manidir, buyurdu.

"Ben bundan kurtulmak istiyorum" diye düşünürken, bir nazar etti bana.

İşte ne olduysa o anda oldu.

"Altın sevgisi" çıktı kalbimden.Yerine "Allah sevgisi" doldu.Ve o zaman talebeliğe kabul edildim.

BENİ HATIRINDAN ÇIKARMA ?

Bahaeddin-i Buhari Hazretleri, "kuddise sirruh" bir gün sevdiği bir talebesine:

-Evladım, her zaman beni yad et, hatırından hiç çıkarma, buyurdu.

O talebe anlatıyor:Hocamın bu emri mucibinde, Onu unutmamaya çalışırdım.Bir sene, babamla Hac yoluna çıkmış ve Hirat'a ulaşmıştık.Oranın meraklı yerlerini gezerken, bir an için unuttum hocamı.

Unutmamla birlikte, bütün güzel hallerim gitti.Sanki feyz kesilmişti.Kendimi, kupkuru bir odun gibi hissettim.

Ne aşk kaldı kalbimde, ne de sevgi. Babam bunun farkına varıp:

- İstersen seni başka bir Veli'ye götüreyim, dedi.

- Hayır, olmaz dedim.Bu hål, benim bir kabahatimden oldu.

- Ne kabahati oğlum?

- Ben hocamdan gafil oldum.Bu yüzden bunlar oldu. Haccımızı yapıp dönünce, hocamın huzuruna vardım. Beni görür görmez:

- Ey oğlum! Hirat'ta, beni unuttun.Gerçi biz kasıtsız yapılan kusurları görmeyiz.Ama dostu unutmak, dostluğa sığar mı? Seven, hiç sevdiğini unutur mu? buyurdu.Ve ilave etti:

-O Veli'ye gitseydin, hiç faydası olmazdı.Çünkü sen, bu menba'dan feyz alıyorsun.Benim talebelerim, benim oğlum gibidirler.Başkasının, onlara tasarruf haddi yoktur.

O HİMMET OLMASA

Bahaeddin-i Buhari Hazretlerinin "kuddise sirruh" bir talebesi anlatıyor:

Bir gün, hocamı ziyaret maksadıyla evden çıktım. Yolumun üzerinde büyük bir ırmak vardı.Ve her zaman köprüden geçip giderdim hocamın evine.O gün köprü çok uzak geldi bana.O esnada, kalbime bir fikir geldi.

"Suyun üstünden yürüyerek gideyim" dedim kendi kendime.

Ama o güne kadar hiç böyle bir şey yapmamıştım.Aklıma gelmezdi böyle şey.Ama şimdi böyle düşünmüştüm?" Bunda bir hikmeti olsa gerek" dedim içimden.Ve büyük bir cesaretle ve Allah'a güvenerek, ırmağın üstünden yürüyerek geçtim karşıya.Hayret, başarmıştım bu işi.

-Bu, bir keramet, dedim.Ve yola devam ettim.

Bir anlık gaflet işte.Hocamın himmetini unutup, kendimden bilmiştim bu işi.Öğleye doğru kavuştum hocama.

Huzuruna girince:

- Evladım! Seni adım adım gözetliyorum, buyurdu.

"Eyvah! Hata yaptım galiba, dedim.

Ama ne hatası olduğunu anlayamadım.

Mübarek hocam;

-Suda yürümeyi, hatırına ben getirdim ve elimi ayağının altına koydum.Sen de rahatça yürüyüp geçtin, buyurdu.Ve devam etti:

- Ama şimdi istesem, kalbindeki hallerin hepsini alır ve seni himmetimden mahrum ederim.

Nitekim himmetini kesti birden.Ve bütün güzel hallerimi geri aldı.Kendimi kupkuru ve ruhsuz buldum.

İşte o zaman anladım hatamı.Zira ben, kendim yürüdüğümü zannetmiş, "hocamın himmeti"ni unutmuştum.

Tövbe istiğfar ettim.Sonra yine geri verip, bir teveccüh ettiler.Ve beni çok yüksek makamlara ilerlettiler.

ELMALARIN ZİKRİ

Bahaeddin-i Buhari "kuddise sirruh" Hazretlerinin bir talebesi, bir gün ziyaretine geldi bu büyük Veli'nin. Gelirken bir miktar "elma" hediye getirmişti. Hocası, elmaları alıp dağıttı herkese.Tam yiyeceklerdi ki:

-Durun, hemen yemeyin! buyurdu.

Şaşırdılar:

-Niçin efendim?

-Çünkü şu anda zikrediyorlar.

-Elmalar mı zikrediyor efendim.

-Evet.

-Ama biz duymuyoruz ki hocam.

- Duymak ister misiniz?

-Elbette efendim, çok isteriz.

-Pekâlâ, buyurdu ve dua etti içinden.

O anda hepsi işittiler "elmaların tesbihi"ni.

HOCASINA İTİRAZ EDİNCE

Bahaeddin-i Buhâri kuddise sirruh Hazretleri birkaç talebesiyle bir eve yemeğe gitmişlerdi.Sofra hazırlandı.

Büyük Veli ve talebeleri kalkıp sofraya oturdular.Ancak biri oturmadı.

Mübarek zât:

-Sen niçin sofraya gelmiyorsun? diye sordu.

O talebe:

-Bu gün oruca niyet ettim, dedi.

Farz orucu mu?

-Hayır nafile.

-Öyleyse bozabilirsin evladım.Haydi gel, bizden ayrılma.Ancak talebenin gelmeye niyeti yoktu.

Hocası bir daha:

-Gel, bizimle ye! buyurdu.

Yine gitmedi.Açıkça inat ve itiraz ediyordu hocasına.

O zaman büyük Veli diğerlerine dönüp:

- Bu adamı terkedin.Bu, Allahtan uzaktır, buyurdu.

Eyvaah! Bir Allah dostu'nu incitmişti.Hem de hocasını. Onun bu itirazı, felaketine sebep oldu.Nitekim sonraları tamamen bıraktı ibadeti.Kalmadı namaz niyaz.

FAKİR AMA CÖMERTTİ

Bahaeddin-i Buhârî Hazretlerinin talebesi Alaeddin-i Attar Hazretleri şöyle anlatıyor:

Mübarek hocam o kadar fakir idi ki, kış günü, bir sergisi bile bulunmazdı evinde.Namazını, eski bir kilim üzerinde kılardı.Helâl'den kazanmaya çok dikkat eder, haramdan bir çekirdek bile girmezdi kazancına.

Fakir olduğu kadar "cömert"ti de. Hediye getirene, kat kat verirdi.Nafakasını kendi te'mîn eder, tarlasını bizzat kendi eker ve kendi biçerdi.Her işinde sünnete uyardı. Bilhassa "yemek" te çok titizlik gösterirdi buna.

Ekmeğini evde pişirttirir, misafirine bizzat kendi hizmet etmeyi severdi.

Sevdiklerine:

- Yemek yerken, edebi gözetin.Kendinizi, Allahın huzurunda farzedin, buyururdu.

Talebesiyle yemek yerken, birisi gafletle ağzına lokma alsa, onu hemen ikâz edip:

- Evladım, Rabbinin huzurunda olduğunu bil de öyle ye, buyururdu.

Eğer bir yemek "öfke" ve "gaflet" ile pişmişse, onu anlar ve yemezdi.

NİÇİN YEMEZSİNİZ?

Bir gün, bir talebesinin evine gitmişti.Önüne yemek getirdiler.Ama yemedi.Talebe çok üzülüp:

- Efendim niçin yemiyorsunuz? diye sordu edeble.

Büyük Veli:

- Bu yemeği pişiren, gadaplı ve öfkeliymiş, buyurdu.

Böyle pişen yemekte, hayır ve bereket olmaz.Hatta şifa değil, hastalık olur yiyene.

Ebû Bekr el-Betâihî (rahmetullahi teâlâ aleyh)

Irak'ta yetişen evliyanın büyüklerinden Ebû Bekr el-Betâihî (rahmetullahi teâlâ aleyh) önceleri, Betâih beldesinde yol kesicilik yapardı.

Bu yolda beraber oldukları arkadaşları vardı, onların reisi idi.Bir gece tenhâda, bir kadının, kocasına;

"Çabuk buraya gel! Nerede ise İbn-i Hüvârâ ve arkadaşları gelip bizi bulurlar, yakalarlar." dediğini duydu.

Gizliden de bir ses;

"Allahü teâlâdan korkma zamanın gelmedi mi?" diyordu.

Bu sözler çok tesir etti. Ağlamaya başladı.

"İnsanlar benden korkuyorlar, ben ise Allahü teâlâdan korkmuyorum. Olacak iş değil." dedi.

Tövbe edip Allahü teâlâya yöneldi. Arkadaşları da tövbe edip, haydutluktan vazgeçtiler.

İbn-i Hüvârâ, bundan sonra tam bir dönüşle Allahü teâlâya yöneldi.Tam bir sıdk, ihlás ve kuvvetli bir irade ile Allahü teâlâya giden yolda ilerlemeye, yükselmeye başladı.Allahü teâlânın lütfu, inayeti ve tevfiki ile kısa zamanda velilerden oldu ve şânı yüceldi.

Ebû Bekr el-Betâihi, hazret-i Ebû Bekr'in rüyada kendisine hırka ve takke giydirdiği ilk zâttır.

Şöyle ki; Ebu Bekr el-Betâihî bir gece rüyasında Resûlullah efendimizi gördü.

Yanlarında da hazret-i Ebû Bekr vardı.

Ebû Bekr el-Betȧihi, Peygamber efendimize;

"Ya Resûlallah! Bana bir hırka verir misiniz?" dedi.

Resûlullah efendimiz;

"Ben senin peygamberinim.(Hazret-i Ebû Bekr'i işaret ederek) Bu da senin üstâdındır."

buyurup, sonra hazret-i Ebû Bekr'e döndü ve;

"Arkadaşın olan Ebû Bekr el-Betâihî'ye giydir!" buyurdu.

Hazret-i Ebû Bekr de ona, hırka ve takke giydirip, başını okşadı, alnını sıvazladı.

Sonra da;

"Allahü teâlâ, bunu sana mübarek eylesin." buyurdu.

Resûlullah efendimiz de, Ebû Bekr el-Betâihî'ye hitaben;

"Ya Eba Bekr! Sen Irak'ta, ümmetimden tasavvuf ehli olanların, unutulmuş yolunu yaşatacaksın. Allahü teâlânın dostlarından hakikat ehli olanların, kaybolan yollarını canlandıracaksın.

Bu yolda olanların öncüsü, ışığı, yol göstericisi olacaksın.

Bu yolun önderliği, kıyamete kadar sende kalacak.

Senin ortaya çıkman ile, Allahü teâlânın rahmet rüzgârları esecek.Senin meydana çıkman ile, Allahü teâlânın yardım, lütuf ve ihsanı bol bol gönderilecek." buyurdu.

Ebû Bekr el-Betaihi uyandığında, kendisine rüyada giydirilen elbise ve takkeyi üzerinde buldu.O zaman Irak ufuklarından, herkesin rahatlıkla duyabileceği bir ses;

"Muhakkak ki Ebû Bekr el- Betâihi, Allahü teâlâya vâsıl olan velilerdendir." diyordu.

Bundan sonra, her taraftan insanlar, onu görmek için akın akın yollara düştü.

Bu rüyadan hemen sonra, onda Allahü teâlâya yakın olma alametleri görülmeye başladı.

Veysel Karani (r.a.)

Veysel Karani'nin aile fertleri Veysel Karani'nin deli olduğunu sanıyorlardı.Çünkü o nefsini pek fazla tazyik ediyordu. Kapılarının yanında ona bir ev inşa ettiler.

Bir sene, iki sene, üç sene geçtiği halde onun yüzünü görmüyorlardı. O, evinden sabah ezanının ilk çağında çıkıyor, en son yatsı namazında dönüyordu.

Onun geçimi, hurma çekirdeklerini toplayıp bedeliyle geçinmekti. Atılmış bir hurmayı yerde görürse, akşam onunla iftar etmek için alırdı. Eğer iftar için birşey bulamazsa, topladığ çekirdekleri satar, onun parası ile gıdasını temin ederdi.

Veysel Karani'nin elbisesi mezbeleliklere atılan paçavralardı. Onları Fırat nehrinde yıkar, yamalar ve giyerdi. İşte onun elbisesi bu idi. Bazen mahalle çocuklarının yanından geçerken kendisini deli sanan çocuklar onu taşlarlardı. Çocuklar onu deli sanarlardı.

Onlara şöyle derdi:

"Kardeşlerim! Eğer beni taşlayacaksınız, bari bana küçük taşları atın, çünkü topuklarımın kanayıp namaz vaktinin geçmesinden korkuyorum".

İşte onun sireti böyleydi.

Oysa Hz. Peygamber (s.a) onun şanını yücelterek şöyle buyurmuştur:

"Ben Yemen tarafından Rahman in nefesini hissediyorum".

Bu hadis, Veysel Karani'ye işarettir.

Hz. Ömer, halife seçildiği zaman şöyle bir hutbe irad etti:

"Ey insanlar! Sizden Iraklı olanlar ayağa kalksın!

Bu söz üzerine Iraklılar ayağa kalktı.

Hz. Ömer

'Siz oturunuz! Sadece Küfeliler ayakta kalsın!" dedi.

Iraklılar oturdular.

Küfelilere

'Siz de oturun! Sadece Murad kabilesinden olanlar ayakta kalsın!" dedi.

Onlar da oturunca, Murad kabilesine şöyle hitap etti:

'Siz de oturunuz!

"Sadece Karan kabilesinden olan ayakta kalsın!"

Hepsi oturdu. Bir tek kişi ayakta kaldı.

Hz. Ömer ona hitaben şöyle dedi: -

"Beni görüyor musun" ?

"Evet! Seni görüyorum".

"Karan'lı Amr'in oğlu Üveys'i tanıyor musun"?

Sonra Üveys in, Hz. Peygamber'den dinlediği vasıflarını saymaya başladı. -

"Evet! Tanıyorum. Sen niçin onu soruyorsun"?

Allah'a yemin ederim,bizim içimizde, ondan daha ahmak, ondan daha vahşi, ondan daha hakir bir kişi bulunamaz!

Bu durum karşısında Hz. Ömer ağladı ve sonra şöyle dedi:

"Ben dediklerimi, Hz. Peygamber'in şöyle dediğini işittiğimden dolayı dedim":

"Onun şefaatıyla Rabia ve Mudar kabileleri adedince insan cennete dahil olacaktır".61

Herem b. Heyyan (62) şöyle dedi:

"Ben Hz. Ömer'in bu sözünü dinledikten sonra Kûfe de hiçbir işim olmadığı halde Üveys-i Karani'yi arayıp bulmak ve onun durumunu sormak için kaldım. Araya araya onu Fırat nehrinin kıyısında, gündüzün ortasında, abdest alırken gördüm. Onu, bana söylenen vasıflanından tanıdım.

Baktım ki etine dolgun, teni bembeyaz, başı traşlı, sakalı gür, rengi bozulmuş, yüzü buruşmuş, manzarası heybet verici bir kişi... Ona selam verdim. Selâmımı aldıktan sonra beni dikkatle süzdü.

Ben ona

Allah senin gibi bir kahramana uzun ömür versin"

dedim ve elimi musafaha etmek için onun eline uzattım. Benimle musafaha etmekten kaçındı.

Ben

"Ey Uveys! Allah sana rahmet edip seni affetsin! Nasılsın, ey Allah'in rahmetine mazhar olan kişi"?

dedikten sonra, onu sevdiğimden ve ona karşı şefkatimden gözlerimden yaşlar boşanıp konuşamaz hale geldim.

Zira onun durumundan gördüklerim bunu gerektirmişti.

O da bana dedi ki:

"Allah sana da uzun ömür versin ey Heyyan 'in oğlu Herem! Nasılsın"? "Beni sana kim gösterdi"?

Cevap olarak

"Allah!" dedim.

Buna karşılık şunları söyledi:

"Allah'tan başka ilah yoktur. Allah ortaktan münezzehtir. Muhakkak Rabbimizin va'di yerine gelecektir".

Herem der ki:

"Beni tanıdığı zaman hayrete düştüm. Allah'a yemin ederim, ondan önce ne ben onu görmüştüm, ne de o beni görmüştü".

Kendisine şöyle sordum:

"Benim ve babamın ismini nereden duydun?

Oysa bundan önce seni görmüş değilim"?

Cevap olarak

"Alim ve habir olan Allah bunu bana haber verdi. Nefsim senin nefsinle konuşurken ruhum senin ruhunu tanıdı.

Ruhların da bedenlerin nefisleri gibi nefisleri vardır. Mü'minlerin bazıları bazılarını tanırlar. Allah ın vermiş olduğu ruh vasıtasıyla sevişirler.

Her ne kadar daha önce karşılaşmamış olsalar da... tanışırlar, konuşurlar her ne kadar memleketleri birbirlerinden uzak, konakları ayrı aynı olsa da".

"Allah senden razi olsun! Hz. Peygamber'den bir hadis bana naklet ki ben onu senin ağzından dinleyeyim dedim".

Cevap olarak şöyle dedi:

"Ben Hz. Peygamber e yetişemedim. Onunla sohbetim yok. Annem ve babam ona feda olsun.

Fakat Hz. Peygamber ile karşılaşan kişileri gördüm. Senin kulağına geldiği gibi benim de kulağıma hadisler gelmiştir. Ben, nefsim için bu kapıyı açıp da muhaddis, mufti veya kadı diye bilinmek istemiyorum!

Ey Heyyan'in oğlu Herem! Benim nefsimde bir meşguliyet vardır, beni insanlardan alıkoydu".

Ben ona

"Kardeşim! Bana Kur'an'dan bir ayet oku ki onu senin ağzından duyayım. Bana bir tavsiyede bulun! Çünkü ben seni Allah için pek fazla seviyorum!" dedim.

Herem der ki:

"Benim bu ısrarıma karşı ayağa kalktı, Fırat nehrinin kıyısına kadar elimden tuttu ve sonra şöyle dedi:

"Bilen ve dinleyen Allah'ın rahmetinden kovulmuş şeytanın şerrinden Allah'a sığınıyorum.

Sonra ağladı ve dedi ki:

"Rabbim demiştir. Hak da Rabbimin sözüdür. Rabbimin sözü, sözlerin en doğrusudur".

Sonra şu ayeti okudu:

"Biz gökleri, yeri ve aralarındakileri eğlence olarak yaratmadık. Onları sadece gerçek bir sebeple yarattık. Fakat onların çoğu bilmezler. O fasıl günü, hepsinin varacağı gündür. O gün dost dosttan hiçbir şey engelleyemez ve kendilerine yardım da olunmaz. Ancak Allah' ın merhamet ettiği kimseler böyle değildir. Çünkü O Aziz'dir, Rahim'dir!

(Duhan/38-42)

Bu ayeti okuduktan sonra bayıldığını sandığım şekilde bir ses çıkardı, sonra şöyle dedi:

"Ey Heyyan'ın oğlu! Senin baban Heyyan öldü! Senin de ölümün yaklaştı. Ya cennete veya cehenneme...

Baban Adem (a.s) öldü, annen Havva öldü, Nüh (a.s) öldü, Rahma'nın dostu ibrahim (a.s) öldü! Rahman'ın kurtardığı Musa (a.s) öldü. Rahman ın halifesi Davud (a.s) öldü! Muhammed, (ona ve diğerlerine, salát ve selam olsun) öldü.

Oysa Hz. Peygamber (s.a) alemlerin Rabbi olan Allah in Rasûlü'dür. Müslümanların halifesi olan Ebubekir öldü. Dostum ve kardeşim Hattab'in oğlu Ömer öldü!

Bunu söyledikten sonra:

"Ey Ömeeer! Ey Ömeeer!!!' diye bağırdı.

Herem der ki, ben kendisine

"Allah senden razı olsun! Ömer ölmemiştir" dedim.

O cevap olarak

'Rabbim bana Ömer'in ölüm haberini verdi, nefsim de ölümünü hissetti" dedi

ve şöyle devam etti:

"Ben de sen de ölüler zümresindeniz.

Sanki bu olmuştur".

Sonra Hz. Peygamber'e salat ve selam getirdi.

Birtakım gizli dualar okudu, sonra şöyle dedi:

"Ey Heyyan'ın oğlu! Şu benim sana tavsiyemdir:

Allah in Kitabı'ndan ve salih mü'minlerin yolundan ayrılma! Benim ölüm haberim bana ulaştırıldı. Senin ölüm haberin de bana ulaştırıldı.

Bu bakımdan Allah'ın zikrinden ayrılma! Hayatta kaldıkça, göz açıp kapatıncaya kadar kalbin senden ayrılmasın! Döndüğün zaman kavmini Allah ın azabıyla korkut. Bütün ümmete nasihatçi oll Bir karış dahi cemaattan ayrılma yoksa bilmeden dinin senden ayrılır dolayısıyla kıyamet günü ateşe girersin!'

dedikten sonra şöyle dua etti:

"Ey Allahım! Şu kişi (Herem) senin yolunda beni sevdiğini ve rızan için beni ziyarete geldiğini söylüyor. Yarab! Cennette bana yüzünü tanıt. Dâr us- selâm'da onu benim yanıma koy! Nerede olursa olsun, dünyada kaldıkça onu koru. Onun kaybolmuş şeylerini ona ihsan et!

Onu dünyanın azıyla razı et! Dünyadan ona vermiş olduğunu onun için kolaylaştır. Ona vermiş olduğun nimetlerinden dolayı onu şükreden kullarından kıl. Benden taraf ona en hayırlı mükafatı ihsan eyle!"

Bunu dedikten sonra şöyle devam etti:

"Ey Heyyan ın oğlu Herem! Seni Allah'a emanet ediyorum. Selam, Allah'ın rahmet ve bereketi senin üzerine olsun! Allah senden razı olsun! Bugünden sonra seni, beni ararken görmeyeyim. Çünkü ben şöhretten nefret eden ve tenhayı seven bir kimseyim. Meşguliyetim çoktur.

Hayatta kaldıkça bu insanlarla beraber üzüntüm pek şiddetlidir. Ne sen beni sor, ne de ben seni arayayım. Bil ki sen daima benim hatırımdasın. Sen beni görmesen dahi seni anarım. Bana dua et. Eğer Allah dilerse ben de seni anar ve sana dua ederim, sen şu tarafa git, ben de öbür tarafa gideyim".

Bunun üzerine kendisiyle bir saat yürümeyi arzuladım.

Fakat bu imkânı bana vermedi. Kendisinden ayrıldım. Hem kendisi ağladı, hem de beni ağlattı. Ben gidip bazı sokaklara girinceye kadar arkasından baktım. Ondan sonra onu sordumsa da ondan haber veren bir kimseye tesadüf etmedim. Allah ondan razı olsun, makamı cennet olsun!

.....

İşte dünyadan yüzçevirip ahirete yönelenlerin sireti ve ahlakı böyle idi. Dünya bahsinde geçen hakikatlerden, peygamberler ve veli kulların siretinden anlaşıldı ki dünyanın tarifi şudur:

Yemyeşil kubbenin gölgelendirdiği herşeye, külümsü toprağın üzerinde bulunan herşeye dünya denilir. Ancak bu şeylerden Allah rızası için olanlar müstesnadır ve dünyalıktan sayılmazlar.

Dünyanın zıddı ve kuması ahirettir.Kendisiyle Allah talep edilen herşey âhirettendir. Allah'a ibadet etmek için, dünyadan zaruret miktarı alınan şeyler dünyadan değil âhirettendir.

Bu bir misal ile açığa kavuşur.

Şöyle ki: Kâbeyi kasteden bir kimse, hac yolunda olduğu halde, hacdan başka şeylerle meşgul olmayacağına, kendisini tamamen hacca vereceğine dair yemin etse, sonra bu kimse yolda azığını korumak, devesinin yemini vermek, yemek torbasını dikmek ve hac için lazım olan şeyleri yapmakla meşgul olsa, kendisine yeminini bozdu diye kefaret düşmez.

Çünkü hacdan başka şeyle meşgul olmuş sayılmaz.

İşte beden de böylece nefsin bineğidir. Onunla ömür mesafesi katolunur. Bu bakımdan bedenin yola tahammülünü ve gücünü sağlayan ilim ve amelle meşgul olmak dünyadan değil, ahirettendir.

Evet! Bu sebeplerin herhangi birisiyle bedenin lezzetlenmesi kastedildiği zaman, kasteden, ahiretten inhiraf etmiş olur ve kalbinin katılaşmasından korkulur.

Tanafusi 63 şöyle anlatıyor:

"Mescid-i Haram'da Beni Şeybe kapısında birkaç gün birşey yemeden karnımın büklümlerini bükerek duruyordum. Sekizinci gün, uyku ile uykusuzluk arasında iken bir dellalın şöyle bağırdığını duydum:

'Dikkat edin! Kim, muhtaç olduğundan fazlasını dünyadan alırsa onun kalbinin gözünü Allah kör eder (veya etsin)".

İşte bu, dünyanın senin hakkındaki hakikatinin beyanıdır.

Bunu bil, Allah'ın izniyle irşad ol.

........

53)Nesai, Hakim.

54) Vali mektubu aldığı zaman, aile efradıyla Şam'a gitti, ölünceye

kadar orada kaldı. İbn Hibban der ki: "Hz. Ömer'in hilafetinde Muaviye onu Şam kadılığına tayin etmiştir.

55)Taberani 56)Müslim, Buhari

57)lbnEbi Dünya, Beyhák:

58) Yemek bahsinde geçmişti.

59)imam Ahmed, Buhari, Tirmizi ve ibn Mâce

60) Ebu Nuaym, Beyhäki

61)ibnSemmak, (Ebu Umame'den)

62) Abdi soyundan olan bu zat, ashabın küçüklerinden. İbnEbi Hatim

ise onu tabiinin meşhur sekiz zahidinden saymıştır.

63) Adı Muhammed b. Ubeyd b. Ebi Umayye el-Küfi'dir. H. 204 senesinde vefat etmiştir.

(İMAM GAZALİ HAZRETLERİ-İHYA'DAN 3. Cild)

Bâyezid'in işlediklerini işlemedikçe Bâyezid olamazsın

Bâyezid-i Bistami Hazretleri karlı bir günde yürüyormuş.

Biri de ardınca Hazreti tâkip ediyormuş. Ama ne tâkip.

O kişi Bâyezid'in karda iz bırakan izlerine itina ile basıyormuş.

Bir ara Bâyezid Hazretleri durmuş, tâkip edene dönerek:

" Ne yapmak istiyorsun, murâdın nedir"? Diye sormuş.

Adam:

" Efendim, sizin gibi olmak istiyorum".

Bâyezid:

"Değil benim ayaklarımın izine basmak, derimi soysan da içine girsen, Bâyezid'in işlediklerini işlemedikçe Bâyezid olamazsın". Demiş.

Cüneyd'in mahfiyeti

Cüneyd'i Bağdadi Hz.Hicaz'dan Bağdad'a döndüler. Cüneyd dükkanda sırça satardı. Hergün dükkana perde asar, 400 rekat namaz kılardı.

Bir zaman sonra dükkanı terk ederek halvete girdi. Kırk yıl ibadetle meşgul oldu. Tamam 30 yıl yatsı namazını kıldıktan sonra sabaha kadar ayak üzere durup, Allah Allah derdi.

Kırk yıl yatsı abdestiyle sabah namazını kıldı. Birgün hatırından "işim tamam maksudum hasıl oldu mu?" Diye geçti.

Derhal hafiften bir avaz işitti: "Vakit oldu ki zünnar koyasın" Cüneyd bunu işitince feryadı göğe çıktı.

"Bari Hüda ' Cüneyd'den ne günah sadır oldu?"

Yine bir nida işitti:"Tamamlık istemek günahından terbiye idesin"

Cüneyd derdle ah eyledi. Üç gün başını secdeye bırakarak üç gün üç gece kaldırmadı.

Hayâtını ilim öğrenmek, öğretmek ve Allahü Teâlânın rızâsına kavuşmak için sarf eden Cüneyd-i Bağdâdî, vefâtına yakın mahzûn ve üzgün bir hâldeydi. Talebeleri onun bu hâlini görüp;

“Efendim bizim ümidimiz, sizin şefâatiniz bereketiyle kurtulmaktır. Sizin ise üzüntülü ve ızdıraplı bir hâliniz var.

Bu hâliniz yüreğimizi parçalıyor!” dediler.

Bunlara hitâben;

“Ey dostlarım! Ben yaptığım ibâdet ve tâatımın ve sizlere hoca olmakla kazandıklarımın hepsinin bir kılla asılmış olduğunu ve rüzgâr esmesiyle bir tüy misâli sallandığını hissediyorum. Bu esen rüzgârın red rüzgârı mı yoksa kabul yeli mi olduğunu bilmiyorum!” buyurdu.

Biraz sonra “Allah!” diyerek rûhunu teslim etti.

911 (H.298)’ de 91 yaşındayken vefât eden Cüneyd-i Bağdâdî, Bağdât’ta hocası ve dayısı Sırrî-i Sekâtî’nin kabri yanına defnedildi.Kabri, sevenleri tarafından ziyâret edilmektedir.

Süleyman b. Yesar (r.a)

Tabiînin büyüklerinden. Medîne-i münevveredeki fukaha-i seb’adan (yedi büyük fıkıh âlimi) biridir. Künyesi Ebû Eyyûb’dür. Hazreti Osman’ın halifeliği sırasında doğdu. 104 (m. 722) senesinde 73 yaşında iken vefât etti.

Hubeyb bin Yesâr Külâbî, Ebû Hazım’dan şöyle nakletmiştir: “Süleymân bin Yesâr, bir defasında bir arkadaşı ile Medine’den Ebva’ya gitmişti. Bir ara arkadaşı onu çadırda bırakıp, bir iş için yanından ayrılmıştı. Yakınlarındaki çadırdan bir kadın onu görmüş, güzel sûretine hayran kalıp, çadıra gelmişti.

Bir şeyler istiyor zannederek yiyecek öteberi vermek üzere iken, kadın kötü düşüncesini söyledi. Süleymân bin Yesâr, kadına seni şeytan saptırmış deyip, başını ellerinin arasına alıp, ağlamaya başladı. Kadın onun ağlamaya başladığını görerek şaşırdı. Oraya geldiğine pişman olup, hemen çadırına döndü.

Arkadaşı gelip, onun ağladığını görünce hayrola çocuklarını mı hatırladın, dedi. Durumu öğrenince o da ağlamaya başladı. Bunun üzerine Süleymân bin Yesâr, peki sen niçin ağlıyorsun, dedi. Arkadaşı sen böyle bir tehlikeden kurtuldun. Acaba ben böyle birşeyde tehlikeden kurtulabilir miydim diye ağlıyorum, dedi.

Bundan sonra Kâ’beyi ziyâret için Mekke’ye gittiler. Mekke’ye varıp, Kâ’beyi tavaf ettiler. Süleymân bin Yesâr, tavaftan sonra bir köşeye çekilip biraz uyudu. Rü’yâsında Yûsuf aleyhisselâmı gördü. Hazreti Yûsuf onun Ebva’daki kadından sakınmasından dolayı onu methetti ve o hâlini çok beğendiğini söyledi.”

Ali bin Hüseyin bin Ali bin Ebî Talib- Zeynü'l Âbidîn (r.a)

Tabiînin büyüklerinden ve oniki imam’ın dördüncüsü, ismi, Ali bin Hüseyin bin Ali bin Ebî Talib’dir. Künyesi, Ebû Muhammed ve Ebü’l-Hasen’dir. Lakabı, Şeccâd ve Zeynel Âbidîn’dir. Hazreti Hüseyin’in oğludur.

Annesi Acem padişahının kızı Şehr-i Bânû Gazâle’dir.

46 (m. 666) senesinde Medine-i Münevvere’de doğdu.

94 (m. 713) senesi Muharrem ayının onsekizinde yine doğum yerinde şehîd edildi. Bakî kabristanında amcası Hazreti Hasan’ın yanına defn edildi.

İmamlığı, yani tasavvufta insanlara feyz vermesi, doğru yola kavuşturması otuzdört sene sürmüştür. Hadîs, fıkıh ve tasavvuf ilminde âlimdir. Eshâb-ı kiramdan çoğunu görmüştür. Hazreti Abdullah İbn-i Abbas, Hazreti Ebû Hüreyre, Hazreti Âişe, babası Hazreti Hüseyin, amcası Hazreti Hasan, Hazreti Ümmî Seleme ve diğerlerinden hadîs-i şerîfler işitip rivâyet etmiştir. Rivâyet ettiği bazı hadîs-i şerîfler, Kütüb-i Sitte adı verilen altı hadîs kitabında yazılıdır.

İmâm-ı Zührî “Ondan daha üstün fıkıh âlimi görmedim” demiştir.

Tasavvuf ilmindeki yüksek derecesi ve hâlleri de medh edilmiştir. Hergün ve gecede bin rekât namaz kıldığı ve buna ölünceye kadar devam ettiği nakledilmiştir.

Hazreti Zeynel Âbidîn, her abdest aldığında yüzü sararır, vücudu titrerdi. Sebebini sorduklarında

“Kimin huzûruna çıkacağımı biliyor musunuz?” buyururdu.

Bir gece teheccüd namazı kılıyordu. Şeytan ejderha şekline girip, kendisini meşgûl etmek istedi. Fakat o hiç aldırış etmeyince, ayak parmağını ısırdı. Namazdan sonra ejderhanın şeytan olduğunu anlayınca ona vurup “Defol ey mel’ûn” dedi.

İbadetlerini tamamlamak için kalktığında gaybdan bir ses üç kere; “Sen Zeynel Âbidîn’sin (yani ibadet edenlerin süsüsün)” dedi.

Birisi aleyhinde konuşmuştu.

Bu kendisine söylenince onun yanına gitti.

Onunla biraz sohbet ettikten sonra buyurdu ki:

“Hakkımda bazı şeyler söylediğini duydum. Dediklerin doğruysa, Allahü teâlâdan mağfiret dilerim, beni affetsin. Dediklerin iftira ise, Allah seni affetsin, selâmı, rahmeti, bereketi de üzerine olsun.”

İmâm-ı Zeynel Âbidîn’in bir devesi vardı. Yolda kamçı vurmadan gider ve üzerindekini hiç incitmezdi. Zeynel Âbidîn vefât edince devesi kabri üzerine gelip göğsünü yere koyup inledi. Hiç kimse bu deveyi mezar başından kaldıramadı. Oğlu Hazreti Muhammed Bâkır orada bekleşen halka buyurdu ki:

“Kalkması için fazla uğraşmayın. Bu deve burada ölecek!”

Üç gün sonra deve orada öldü.

Birgün Ali Zeynel Âbidîn hazretlerinin elleri kelepçeli, ayaklarında kayış bağlı olduğu halde Medine’den Bağdâd’a götürüyorlardı. Hazreti Zührî, onu bu halde görünce çok ağladı.

Ve dedi ki;

“Keşke şimdi sizin yerinizde benim ellerim kelepçeli olsaydı.”

Zeynel Âbidîn ( radıyallahü anh ) de ona dedi ki:

“Yâ Zührî bu bize hiç zor gelmez, istediğim zaman el ve ayaklarımı açabilirim.”

Ve çok hafif bir silkinme ile elindeki kelepçeyi ve ayağındaki kayışı açtı. Kısa bir zaman sonra eline kelepçeyi ayağına kayışı tekrar geçirerek buyurdu ki;

“Bunlar kulların cezasıdır ve kolaydır, istediğimiz zaman açabiliriz. Esas zor olan Allahü teâlânın azâbıdır.”

Minhal bin Amr anlatır: “Hacca gitmiştim. Zeynel Âbidîn’e rastladım. Halka zulmüyle meşhûr Huzeyme bin Kabil’i sordu.

“Ben Kûfe’de iken hayatta idi” dedim.

Ellerini kaldırıp: “Yâ Rabbi Huzeyme’ye demirin ve ateşin hararetini göster” diye duâ etti.

Kûfe’ye geri dönerken yolda eski bir dostum olan Muhtâr bin Ebî Ubeyd’i gördüm. Huzeyme’yi sordum. Ellerinin kesildiğini ve cesedinin yakıldığını söyledi. Bunu duyunca “Sübhanallah!” dedim. Muhtâr sebebini sual etti. Ben de Zeynel Âbidîn’in duâsını anlattım. Hemen iki rekât namaz kıldım. Huzeyme’nin zulmünden halkın kurtulduğu için şükür ettim.

Birgün oğulları, hizmetçileri ve birkaç kişi ile sahraya çıkmışlardı. Sabah kahvaltısı hazırlandı. Bir ceylan gelip yakınlarında durdu. Zeynel Âbidin ona:

“Ben Ali bin Hüseyin bin Ali bin Ebû Tâlib, annem de, Resûlullah’ın kızı Fâtıma’dır. Gel bizimle biraz yemek ye!” buyurdu.

Ceylan gelip beraber yediler. Sonra ceylan bir tarafa gitti. Hizmetçilerinden biri, yine çağırın, gelsin dedi. “Dokunmayacağınıza söz verirseniz, çağırayım” buyurdu. Hepsi, dokunmayacaklarına söz verdiler.

“Ben Ali bin Hüseyin bin Ali bin Ebû Tâlib’im, annem de, Resûlullah’ın ( aleyhisselâm ) kızı Fâtıma’dır. Soframıza gel, biraz daha yiyelim” buyurdu. Ceylan tekrar geldi. Yemeğe başladı. Sofradakilerden biri, elini ceylanın sırtına koydu. Ceylan ürküp gitti.

Zeynel Âbidîn yine bir gün arkadaşları ile sahrada oturuyordu. Bir ceylan yanına geldi. Ayaklarını yere vurarak bir takım sesler çıkarttı. Etrâfındakiler ceylanın ne dediğini sordular. Zeynel Âbidîn buyurdu ki:

“Dün bir Kureyşli, bu ceylanın yavrusunu tutmuş,

“Yavruma dünden beri süt vermedim” diyor.”

Bunun üzerine ceylanın yavrusunu tutan Kureyşli’yi çağırdılar. Zeynel Âbidîn Kureyşli’ye buyurdu ki’

“Bu ceylanın yavrusunu tutmuşsun. Dünden beri süt vermemiş, o yavruyu getir sütünü versin!”

Kureyşli adam ceylanın yavrusunu getirdi. Ceylan, yavrusuna süt verdi. Zeynel Âbidîn Kureyşli’ye, yavruyu annesine bağışlamasını söyledi. O da râzı oldu. Ceylan, yavrusu ile beraber sesler çıkararak gitti. Oradakiler ceylanın ne söylediğini sordular. Zeynel Âbidîn de buyurdu ki: “Allahü teâlâ size hayır ve iyilikler versin” diye duâ ediyor.

Abdülmelik bin Mervan, Haccâc’a:

“Abdülmuttalib’in oğullarını öldürmekten çok sakın, onlara iyi muâmele et” diye bir mektûb yazarak gizlice gönderdi.

Bu, Zeynel Âbidîn’e ( radıyallahü anh ) ma’lûm oldu. O da Abdülmelik bin Mervan’a

“Falan gün ve saatte Haccâc’a şöyle bir mektûb yazdın. Resûlullah bana, bu yaptığının Allahü teâlânın katında makbûl olduğunu, bunun karşılığı olarak da mülkün sende sabit kalıp, padişahlık zamanının biraz daha arttırıldığını haber verdi” diye bir mektûb yazdı. Ve bunu kendi devesiyle birine verip gönderdi. Abdülmelik mektûbtaki târih ile yazdığı târihin aynı olduğunu görünce hayret etti. Deveye götürebileceği kadar hediyeler yükletip Zeynel Âbidîn’e gönderdi.

Rivâyet edilir ki, bir zaman Zeynel Âbidîn hastalanmıştı.

Bir gurup insan ziyâretine gelmişlerdi. Onlara buyurdu ki: “Buraya ne için geldiniz?”

Onlar da “Seni sevdiğimiz için buraya geldik.” dediler.

“Bizi neden seversiniz?” deyince, oradakiler de,

“Siz Resûlullah ( aleyhisselâm ) efendimizin torunu olduğunuzdan, Allah ve Resûlü için seviyoruz” dediler.

Buyurdu ki: “Kim Allah ve Resûlü için bizi severse Allahü teâlâ da kıyâmet günü onu arşın gölgesi altında gölgelendirecektir. O gün o gölgeden başka gölge yoktur. Bu sevgilerinin mükâfatını Allahü teâlâ Cennette onlara verecektir. Lâkin kim bizi dünyalık için severse Allahü teâlâ onlara da hesabsız rızık verecektir.”

Birgün Zeynel Âbidîn’in misâfirleri vardı. Kölesi sofrayı getirirken, sofra kölenin elinden kaydı merdivenin altında oynayan küçük çocuğun üzerine düştü. Bu küçük oğlu vefât etti. Köle bu durum karşısında çok korkup titremeye başladı. Zeynel Âbidîn onun bu hali karşısında buyurdu ki:

“Sen hiç korkma. Seni afv ettim. Ve Allah rızası için âzâd ettim.” Bundan sonra da çocuğunun techîz ve tekvin işlerini kendi elleri ile yaparak cenâzeyi kaldırdı.

Oğlu Muhammed Bâkır’a buyurdu ki:

“Ey oğlum! Şu dört çeşit kimselerle arkadaşlık etme ve onlara güvenme. Fâsık olan kimselerle arkadaşlık etme, zira fâsık kimse seni bir lokma ekmek için terk eder. Cimri ile arkadaşlık etme, cimri senin çok muhtaç olduğun şeylerini elinden almak ister. Yalancı ile arkadaşlık etme. Yalancı da fâsık bir kadına benzer, senin yakınlarını senden uzaklaştırmak ister ve senden uzak kimseleri sana yaklaştırmak ister. Bir de sıla-i rahmi terk edenlerle arkadaşlık yapma. Zira onlar Kur’ân-ı kerîmin üç âyeti ile lanetlenmiştir.”

Buyurdu ki:

“Allahü teâlâ, günâhlarına pişman olup, tövbe edenleri sever.”

“Hakiki cömert, Allahü teâlâya itaat eden, kulların haklarını gözeten, yaptığı iyiliği Allah için yapıp, karşılığında insanlardan teşekkür beklemeyendir.”

“İnsanlar zarûret diyerek, yiyecek kazanma peşinde koşarlar. Halbuki esas zarûret günâhlardan kaçınmaktır. Fakat çokları bundan kaçınmayıp, yiyecek peşinde koşarlar.”

Zeynel Âbidîn ( radıyallahü anh ) ibâdet edenleri şöyle sınıflandırırdı.

. “Allahü teâlâdan korktukları için O’na ibâdet ederler.

Ba’zı insanlar da Allahü teâlânın rahmetini ve Cennetini istedikleri için O’na ibâdet ederler. Bu ibâdet tüccâr ibâdetidir.

İnsanların diğer bir kısmı ise Allahü teâlânın gazâbından korkarak sadece Cenab-ı Hak ibâdete lâyık olduğu için, şükrünü ifâ etmek için ibâdet ederler, işte tam mânâda müttekî olanların ibâdetidir” diye buyurmuştur.

Sabit bin Ebî Hamza es-Simâlî, İmâm-ı Zeynel Âbidîn’in şöyle buyurduğunu nakletmiştir:

“Kıyâmet günü, ehli fazîlet kalksın diye çağrılır, insanlar arasında bir grup kalkar. Onlara hadi Cennete giriniz denilir. Onlar Cennete giderken meleklerle karşılaşırlar. Melekler nereye gidiyorsunuz derler. Cennete derler. Hesaptan önce mi Cennete giriyorsunuz? derler. Evet cevabını verirler. Sizler kimlersiniz? dediklerinde, biz fazîlet ehliyiz derler.

Sizin fazîletiniz nedir? diye sorarlar.

Onlar da, dünyâda bize hakaret edildiğinde tahammül ederdik. Bize zulmedildiğinde sabrederdik ve bize kötülük yapıldığında affederdik derler. Bunun üzerine melekler, hadi Cennete giriniz. Sâlih amel işleyenlerin mükâfatı ne güzeldir, derler.

Sonra sabır ehli kalksın diye nidâ olunur. Bir grup insan kalkar. Onlara da, hadi Cennete giriniz, denilir. Onlar da meleklerle karşılaşırlar. Melekler onlara da aynı şeyi sorarlar.

Biz sabır ehliyiz dediklerinde sizin sabrınız ne idi? derler.

Biz Allahü teâlâya ibâdet etme husûsunda zorluklara katlandık. Nefsimize uymayıp, günâhlardan sakındık ve bu husûslarda sabrettik, derler. Melekler onlara da, hadi Cennete girin, sâlih amel işleyenlerin mükâfatı ne güzeldir, derler.

Sonra bir nidâ daha gelir. Allahü teâlânın komşuları kalksın, denir. Bir grup insan kalkar, fakat bunların sayıları azdır. Onlara da, hadi Cennete giriniz, denilir. Melekler karşılayıp aynı şeyleri onlara da sorarak sizin ameliniz nedir? dediklerinde,

“Biz Allah rızası için birbirimizi ziyâret ederdik. Allah rızası için oturup sohbet ederdik ve Allah rızası için birbirimize mallarımızı bol bol verirdik,” derler. Bunun üzerine melekler sâlih ve iyi amel işleyenlerin mükâfatları ne güzeldir.

Hadi girin Cennete, derler.”

Zeynel Âbidîn’e ( radıyallahü anh ) bir gün birisi gelip,

“Sizi filan şahıs evine davet ediyor. Mümkünse beraber gidelim” dedi. Sonra beraberce çıkıp o kimsenin evine gittiler. Daha o şahıs bir şey söylemeden buyurdu ki:

“Biz hiç kimseden dünyalık yardım beklemedik, verileni de almadık. Allahü teâlâ bizim rızkımızı göndermektedir.

Siz yardımınızı ihtiyâç sahibi fakîrlere veriniz. Allahü teâlâ bizi de sizi de affetsin.”

Vefât edecekleri gece oğlu Muhammed Bâkır’dan abdest almak için su istedi. Suyu getirdiklerinde buyurdu ki:

“Bu su içinde hayvan ölmüş, bununla abdest alınmaz.” Yakınları mum ışığında kabın içine dikkatlice baktıklarında kabın içinde bir fare ölüsü gördüler. Oğlu tekrar su getirdi. Abdest aldı ve “Artık ölümüm yakındır” buyurup, vasıyyetini bildirdi.

O gece Osman bin Hayyam tarafından zehirletildiğinden şehîd oldu 94 (m. 713)

İslam Âlimleri Ansiklopedisi

İmam Mâlik b. Enes (r.a)

Rivayete göre Mâlik uzun boylu, beyaz ve güzel yüzlü, mavi gözlüydü. Güzel ve pahalı elbiseler giyer, bunu ilim ehli için gerekli görürdü. Evinin döşenmesine ve görünüşüne dikkat eder, güzel eşyalar alırdı. Yeme içme konusunda da titiz olduğu, beslenmesine özen gösterdiği kaydedilir.

Kaynaklarda İmam Mâlik’in yüz bin civarında hadis ezberlemekle birlikte bu konudaki titizliği sebebiyle ancak az bir kısmını rivayet ettiği belirtilir.

Fetva konusunda olduğu gibi hadis rivayeti hususunda da çekingen davranır, çok hadis rivayet edenleri, her bildiğini söyleyenleri kınar, böyle yapanların insanların sapmasına sebep olabileceğini söylerdi.

Vefat ettiğinde evinde sandıklar dolusu hadis yazılı sayfalar bulunduğu halde sağlığında bunları rivayet etmediği anlaşılmıştır.

Yöneticilerle iyi ilişkiler içinde bulunmasına rağmen zaman zaman İmam Mâlik de haksız muamelelere mâruz kaldı. Derslerinde, baskı altında meydana gelen boşamanın geçersiz olduğuna dair hadisi rivayet etmekle Ebû Ca‘fer el-Mansûr’a yapılan biatın da geçersiz olduğunu ima ve Muhammed en-Nefsüzzekiyye’ye biatı teşvik ettiği iddiasıyla 146 (763) yılında Medine valisinin emriyle tutuklanıp kırbaçlandı ve omuzu sakatlandı.

Anılan hadisi Nefsüzzekiyye’nin isyanı sırasında rivayet etmesi onun taraftarlarınca işaret edildiği şekilde yorumlanmış olabileceği gibi sevmeyenleri tarafından yönetim katında aleyhine kullanılmış olması da muhtemeldir.

Gerçekte İmam Mâlik’in yönetime karşı bir tavrının olmadığının anlaşılması, ayrıca halkın ona yapılan haksızlığa büyük tepki göstermesi sebebiyle Halife Mansûr hac için geldiğinde kendisini çağırarak özür diledi ve gönlünü aldı.

Ayrıca ondan derlediği hadisleri kitap haline getirmesini, bunu çoğaltarak bütün şehirlere göndermeyi ve onunla amel edilmesini emretmeyi düşündüğünü belirttiyse de Mâlik bunun doğru olmadığını söyleyerek karşı çıktı (İbn Sa‘d, s. 440; İbn Abdülber en-Nemerî, el-İntiḳāʾ, s. 80-81).

Daha sonra Mehdî ve Hârûnürreşîd’in de aynı talepte bulunduğu, ancak onun yine kabul etmediği rivayet edilir (İbn Abdülber en-Nemerî, el-İntiḳāʾ, s. 80; Süyûtî, s. 71).

İmam Mâlik fıkhî bir konuda kendisine danışıldığında hemen görüş belirtmez, konu üzerinde uzun süre düşünür, araştırma yapar, sonra cevabını verirdi.

Talebesi İbnü’l-Kāsım onun, “Bir mesele hakkında on küsur yıldan beri düşünmekteyim, henüz kesin bir görüşe varamadım” dediğini nakleder

(Kādî İyâz, I, 144).

Kur’an ve Sünnet’e aykırı davranmaktan, Allah ve resulü adına yanlış bir hüküm vermekten çekindiği için fetva konusunda son derece hassas davranır ve acele etmezdi. Bu sebeple henüz meydana gelmemiş farazî meselelerle ilgili olarak görüş belirtmez, bir şeyin helâl veya haram olduğunu söylemek yerine, “Şu güzeldir, bir beis yoktur veya şundan hoşlanmam” gibi ifadeler kullanırdı.

Kur’an ve Sünnet’te açık hüküm bulunmayan hususlarda görüş bildirirken, “Zannımızca böyledir, böyle sanıyoruz, kesin olarak bilmeyiz” gibi ifadeler kullanır, belli bir kanaate ulaşamamışsa çekinmeden bunu da söylerdi.

Bir defasında kendisine kırk sekiz meselenin sorulduğu, bunlardan otuz ikisine “bilmiyorum” diye karşılık verdiği, bir defasında da kendisine sorulan kırk sorudan yalnız beşini cevaplandırdığı söylenir (a.g.e., I, 146).

Bir insan olarak hata da isabet de edebileceğini, bir konuda ileri sürdüğü görüşün Kur’an ve Sünnet’le karşılaştırılmasını, eğer bunlara uygunsa alınmasını, aksi takdirde terkedilmesini isterdi (a.g.e., I, 147).

(T.D.VAKFI.İSLAM ANSİKLOPEDİSİ

İmam-ı Malik hazretlerinin Medine-i münevverede hayvana bindiği görülmemiştir.“Resulullah efendimizin mübarek kabrinin bulunduğu bir yerde hayvan üzerinde nasıl gezebilirim" buyururdu.

İmam-ı Malik hazretleri insanlara hadis-i şerif okuttuğu sırada bir hadis-i şerifi rivayet edeceği zaman abdest alır, sarığını ve elbisesini giyer, sakalını tarar, iki rekat namaz kılar, güzel kokular sürünür, her haliyle bedenini süsler, sonra meclisin baş tarafına vakarlı bir şekilde otururdu. Başını önüne eğerdi ve hadis-i şerifi okurdu.

Ona böyle yapmasının sebebi sorulunca; "Resulullahın hadis-i şerifine saygı göstermek için böyle yapıyorum. Eğer âlimler ilme karşı böyle saygı gösterirlerse, Allahü teâlâ da insanlar yanında onların derecesini yükseltir ve devlet adamlarının kalbinde heybetli ve vakarlı kılar.

Ey ilim talep etmek isteyen kimse! Sen de ilme saygı göster. Kim ilme tevazu gösterirse, Allahü teâlâ onu yükseltir. Çünkü kim Allahü teâlâ için tevazu ederse, Allahü teâlâ onun derecesini yükseltir" buyurdu.

Örnek Hayatlar / Evliyâ ve Ârifler · Marifet Petekleri

İlgili yazılar