Gaflet ve Cehalet
Günahla ibadet
Abdullah b.Ömer (R.A.):
"Namâz kılmaktan yay gibi, oruç tutmaktan çöp gibi olsanız da, harâm ve şüpheli şeylerden kaçınmazsanız, Allah o ibâdetleri kabûl etmez."buyurdu.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.235-}
Kim işi ile şeytanın peşinden giderse,
diliyle Allah'ı zikretse de o onun dostudur.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.86}
Allahü teâlâdan bir an gâfil olmak
Bâyezîd-i Bistâmî hazretleri diyor ki;
"Bir gece karanlığında odamda otururken ayaklarımı uzatmıştım. Hemen bir ses duydum. Sultanla oturan edebini gözetmelidir diyordu. Hemen toparlandım."
"Allahü teâlânın kendileri sebebiyle nefsimi cezâlandırdığı bütün şeyler üzerinde düşündüm. Onların en şiddetlisi olarak gafleti buldum. Allahü teâlâdan bir an gâfil olmak
(bir an O'nu unutmak) Cehennem ateşinden daha şiddetlidir."
"İnsana zararı en şiddetli olan şeyin ne olduğunu bilmek istedim. Bunun, gaflet olduğunu anladım. Gafletin insana yaptığı zararı, Cehennem ateşi yapmaz.
Yâ Rabbî! Bizleri gaflet uykusundan uyandır.
Lütuf ve keremin ile bu duâyı kabûl eyle."
En iyi şey, Allahü teâlâyı unutmayan gönüldür.
Ebü'l-Hasan-ı Harkânî hazretleri, birgün sohbetinde bulunanlara şöyle sordu:
"Dünyâda en iyi şey nedir?"
Orada bulunanlar;
"Siz, bizden daha iyi bilirsiniz. Siz bildirin." dediler.
Bunun üzerine Ebü'l-Hasan hazretleri,
"En iyi şey, Allahü teâlâyı unutmayan gönüldür." buyurdu.
Gaflet pamuğun kulağından çıkar, at!
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Gaflet pamuğun kulağından çıkar, at!
Aşk gözünü aç, hasîs nefsi bırak, gel Hakk âşıklarının arasına karış.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.105)
Ey benim canım!
Sensiz yaşayış haramdır.
Zaten sensiz yaşayış yaşayış mıdır?
Allah'a yemin ederim ki sensiz yaşayış, yaşamak adı verilmiş bir ölümden başka bir şey değildir.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.224)
Çocukluk geçti gitti.
Gençlik de uçtu.
İhtiyarlık geldi çattı.
Artık şu dünyadan geç git.
Her misafir, üç gün ağırlanır.
Efendi, üç gün oldu, kalk, artık eşeğini daha hızlı sür.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.227)
Bana;" Gece oldu, pencereye bak"! Diyorsun.
Hayır hayır, bence ancak sen gidince gecedir.
Başka gece yoktur.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.304)
O'nun aşkından, ateşinden haberi olmayan mümin,
aşk yoluna düşmüş, Hakk âşıklarının gözlerinde kafirdir.
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.259)
Zamanını gafletle boşa geçirenler
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
Ömür sermayesinden olan bir nefesini dahi, kendisini Allah'a yaklaştıracak iyiliklerde kullanmayıp, gafletle boşa geçirenler, kıyâmet günü sonsuz hasret ve nedâmet çekeceklerdir.
Bu korkunç ve büyük tehlikeyi sezenler, paçaları sıvadı ve bütün imkânları ile geri kalan ömürlerini Allah rızâsı uğrunda geçirmeye çalıştılar.
Âhirette Allah'a yaklaşmak için, gece ve gündüzleri ibâdetle ve Allah rızâsına yarayacak işlerle geçirmek gayretine sarılarak, vakitlerin tekerrürünü nazar-ı dikkate aldılar. Evrâd ve ibâdetlerini ona göre ayarlayıp vakitlere böldüler.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.964}
"Süleymân Dârâni çok doğru olarak şöyle söylemiştir:
"Aklı başında olan kimse geleceği için değil de,
itâat ve ibâdetsiz geçirdiği günleri için ağlasa da bu hâl ölünceye kadar devam etse hakkıdır."
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.23}
Kim işi ile şeytanın peşinden giderse,
diliyle Allah'ı zikretse de o onun dostudur.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.86}
Gaflet uykunuzdan uyanın
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Gaflet uykunuzdan uyanın. Siz çok büyük bir gaflet içindesiniz. Sanki hesaba çekilip köprüyü geçmiş, cennetteki yerlerinize yerleşmiş gibisiniz. Bu büyük aldanma nedir böyle.
Herbiriniz düşünmeden Allah'a karşı nice günahlar işlediniz de tevbe bile etmiyorsunuz, unutulduğunu sanıyorsunuz. O günahlar amel defterinizde tarih ve saatiyle yazılıdır, Onların azından da, çoğundan da hesaba çekilip cezasını göreceksiniz.
A gâfiller! A uykucular! Uyanın da Allah'ın rahmetine kendinizi sunun. Kimin küçük ve büyük günahları çok olur da, onlarda direnir, tevbe etmez, pişman olup durumunu düzeltmezse küfre düşmesi yakındır.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.98)
Hakk'ı kaybetmekten sakının.
O'nu kaybettiğiniz zaman herşeyi kaybetmişinizdir.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.418)
Asıl ölü, dünyada yaşıyor olsa da Rabb'inden gaflet eden kimsedir.O, hayatını nefsinin arzularına, hazlarına, saçmalıklarına harcayıp dururken, hayatının ona ne gibi bir yararı olabilir ki? O kimse, görünüşte yaşıyorsa da mânen ölüdür.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.418)
Sanki hiç ölmeyecek, kıyamet gününde haşredilmeyecek ve Hakk'ın huzurunda hesaba çekilmeyecek, sırat köprüsünden hiç geçmeyecek gibi gaflet içinde yürüyorsunuz.
Müslüman ve îmân sahibi olduğunu iddia eden sizlerin durumu işte budur.Şayet Kur'ân'la ve bildiğinizle amel etmezseniz ikisi de sizin aleyhinizde birer delil olur.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.43)
Gaflet ağacı bilgisizlik suyu ile büyür.
Uyanıklık ve ma'rifet ağacı ise düşünce ve tefekkür suyu ile büyür.
Tevbe ağacı pişmanlık suyu ile büyür.
Sevgi ağacı ise rıza suyu ile büyür.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.117)
İnsanların hesâb görme zamanı yaklaştı Fakat onlar hâlâ gaflet içinde yüz çeviriyorlar
İbn Asâkir'in Âmir İbn Rabîa'nın hal tercemesinde Mûsâ İbn Ubeyd el-Âmidî kanalıyla...Âmir tbn Rabîa'dan rivayetine göre bir arap ona misâfir olmuş,Âmir ona güzelce ikramda bulunmuş ve Allah Rasûlü (s.a.) nden bahsetmiş.
Adam daha sonra Âmir'e gelip :
"Allah Rasûlü'nden araplâr içinde bir vâdîyi bana arazî olarak vermesini istedim.
Allah Rasûlü;
(bu isteğimi kabul edip bana o yeri verdi) istiyorum ki sana ve senden sonra nesline âit olacak ondan bir parçayı sana vereyim", dedi.
Âmir ona şöyle cevab verdi:
"Senin bana vereceğin arazîye ihtiyâcım yok.
Bugün öyle bir sûre nazil oldu ki bize dünyayı unutturdu.
O, şu sûredir:
«İnsanların hesâb görme zamanı yaklaştı.
Fakat onlar hâlâ gaflet içinde yüz çeviriyorlar.»
(Enbiya,1.Âyet)
(İbn-i Kesir Tefsiri, Enbiya,1.Âyet)
Allah anıldığında rüzgar gibi sallanırlardı
Hz. Ali (r.a.) sahabeleri anlatıyor:
Sahabelerden öyle kimseleri gördüm ki;
"...Allah anıldığında rüzgar gibi sallanırlar, kendilerinden geçerlerdi.
Gözlerinden yaşlar boşanır ve vallahi elbiseleri ıslanırdı.
Vallahi onlar yine de kendilerini gâfil sabahlamış sayarlardı".
('Gece yolcuları' kitabı.sâhife:248)
Allah'ı unutmuşlar, Allah da onları kendilerine unutturmuştur.
İmam Gazâli (r.a) diyor ki;
İnsanın şerefi ve bütün yaratıklara kendisini üstün kılan fazileti, Allah'ın marifetine hazırlanmakla elde edilir.
Öyle marifet ki dünyada, dünyanın güzelliği, kemâli ve medár-ı iftiharıdır.Öyle marifet ki ahiretin zahiresi ve azığıdır.
İnsanoğlu ancak kalbiyle Allah'ın marifetine hazırlanabilir. Kalbin dışında herhangi bir azasıyla marifete hazırlanamaz.
O halde Allah'ı bilen, Allah'a yaklaştıran, Allah için çalışan ve Allah için gayrette bulunan, Allah nezdindeki sırları keşfeden kalptir.
Diğer ȧzalar ise kalbin yardımcılarıdır.
Kalbin çalıştırdığı aletlerdir.
Efendinin, kölesini çalıştırdığı, çobanın (idarecinin) halkını güttüğü ve sanatkârın aletini çalıştırdığı gibi, kalp de diğer azaları çalıştırmaktadır.
Bu bakımdan Allah nezdinde makbul olan kalptir.
Şu şartla ki, Allah'ın gayrisinden boş olmalıdır.
Allah' ın gayrisiyle dolu olduğu zaman da Allah'tan (cemâlinden) mahcub (perdelenmiş) olan da kalptir.
Kendisine hitap edilen, kendisine itâb edilen de kalptir.
Allah'a yaklaşmakla said olan da kalptir.
Bu bakımdan insanoğlu kalbini temizlediği zaman felaha kavuşur, kalbini kirlettiği ve gaflete daldırdığı zaman şekavete sapar ve rahmetten mahrum olur.
Hakikatte Allah'a itaat eden kalptir.
İbadetlerden gelen nurlarını azalar üzerine saçan kalptir.
Allah'a karşı inat ve isyan bayrağını açan kalpten başka hangi âza olabilir?
Âzalara sirayet eden fuhşiyât ancak onun eseridir.
Zâhirin güzellikleri ve çirkinlikleri ancak ve ancak kalbin karanlık ve nurlu olmasından ileri gelir.
Zira her kalp, içindekini dışarıya sızdırır.
Kalp, öyle bir şeydir ki insanoğlu onu tanıdığı zaman, muhakkak nefsini tanımıştır. Nefsini tanıdığı zaman muhakkak Rabbini tanımıştır.
İnsan kalbini tanımadığı zaman, kendi nefsini tanımamıştır. Kendi nefsini tanımadığı zaman da Rabbini tanımamıştır. Kalbini bilmeyen de kalbinin gayrisini haydi haydi bilemez.
Zira insanların çoğu, kalplerini ve nefislerini bilmemekte, kalpleri ve nefisleri arasında perdeler gerilmiş bulunmaktadır.
Çünkü Allah Teâlâ bazen insanoğlu ile kalbi arasına kuvvet ve kudretiyle girer.
Allah'ın kuvvet ve kudretiyle insanoğlu ile kalbi arasına girmesinin mânâsı,
- kendisinin müşâhedesinden,
- murakabesinden,
- sıfatlarının marifetinden
- ve Rahman olan Allah'ın kudret parmaklarının ikisi arasında nasıl evrilip çevrildiğini görmekten men eder,
- esfel-i sâfiline nasıl indiğini,
- şeytanların ufkuna doğru nasıl yuvarlandığını
- ve nasıl à'lâ-i illiyyin'e yükseldiğini,
- mukarreb meleklerin âlemine nasıl yükseldiğini
ona bildirmez demektir.
Kalbini murakebe ve gözetmek için melekût âleminin hazinelerinden kalbinin üzerine akan ve kalpte beliren incelikleri gözlemek için kalbini tanımayan bir kimse
Allah Teala'nın şu âyetinin mefhumuna dahil olmuş olur!
"O kimseler gibi olmayın ki, Allah'ı unutmuşlar,
Allah da onları kendilerine unutturmuştur.
İşte bunlar fasık olanlardır".
(Haşr/19)
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN}
Neden yaratana değil de, onun yarattığı esere gönül veriyorsun!
Mevlâna (r.a) diyor ki;
Ey ümitle, korku ile dünya malı üzerinde titreyip duran kişi! Biraz da sana bu malları, bu nimetleri vereni,
sana bakışı, görüşü ve bağışlayanı düşün, ona bak!
Ey isteyen, ey âşık!
Sana bu isteği vereni düşün; eseri yaratanı gör!
Neden yaratana değil de, onun yarattığı esere gönül veriyorsun!
Daha ne zamana kadar dünya nakışlarını, dünya güzellerini ve güzelliklerini, dünya gül bahçelerinde seyre dalacaksın?
Dön de, onun sırlarını, hikmetlerini düşün!
Kara topraktan başkaldırıp çıkan çeşitli meyve ağaçlarındaki meyvelere o tadı, o kokuyu, o rengi,
o güzelliği kim verdi?
O güzel renkler hangi ressamın fırçasından çıktı?
(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 2.S.25-29)
Artık, yaratılmışlardan vaz geç de, yaratılışı seyret,
Yaratanı düşün, hayran ol! Yarattıklarına bakarak yaratıcıyı düşünelim, ötemize geçirerek O’nu gönlümüzde arayalım!
(MEVLÂNÂ CELÂLEDDÎN-i RÛMÎ)
Kuş havadadır, gölgesi yerde kuş gibi uçar görünür. Ahmağın biri, o gölgeyi avlamaya kalkışır, tâkati kalmayıncaya kadar koşar.
O gölgenin havadaki kuşun aksi olduğundan;
o gölgenin aslının nerde bulunduğundan haberi yok!
(MEVLÂNÂ CELÂLEDDÎN-i RÛMÎ)
Ne vakte kadar fâni olan, ölü sayılan sevgiliyi kucaklayacaksın?
Öyle bir cânı kucakla ki, O’na son yoktur.
(MEVLÂNÂ CELÂLEDDÎN-i RÛMÎ)
Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;
Dünyanın isteklisi çoktur.
Âhiretin isteklisi ise azdır.
Hakk'ın isteklisi ise azın da azıdır.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.334)
ŞİİRLER
Uyan Ey Gözlerim Gafletten Uyan
Uyan Ey Gözlerim Gafletten Uyan
Uyan Uykusu Çok Gözlerim Uyan
Azrail'in Kasti Canadır inan
Uyan Ey Gözlerim Gafletten Uyan
Uyan Uykusu Çok Gözlerim Uyan
Seherde Uyanırlar Cümle Kuşlar
Dil'ü Dillerince Tesbihe Başlar
Tevhid Eyler Dağlar, Taşlar, Ağaçlar
Uyan Ey Gözlerim Gafletten Uyan
Uyan Uykusu Çok Gözlerim Uyan
Semavatın Kapuların Açarlar
Müminlere Rahmet Suyun Saçarlar
Seherde Kalkana Hülle Biçerler
Uyan Ey Gözlerim Gafletten Uyan
Uyan Uykusu Çok Gözlerim Uyan
Bu Dünya Fanidir Sakın Aldanma
Mağrur Olup Tac-u Tahta Dayanma
Yedi iklim Benim Deyu Güvenme
Uyan Ey Gözlerim Gafletten Uyan
Uyan Uykusu Çok Gözlerim Uyan
Benim, Murad Kulun, Suçumu Affet
Suçum Bağışlayub Günahım Ref'et
Resul'un Sancah Dibinde Hasret
Uyan Ey Gözlerim Gafletten Uyan
Uyan Uykusu Çok Gözlerim Uyan
III.Murat
Beyitler
Duygusuz olmak kadar dünyâda lâkin derd yok;
Öyle salgınmış ki mel’un: Kurtulan bir ferd yok!
Kendi sağlam... Hissi ölmüş, ruhu ölmüş milletin!
İşte en korkuncu hüsrânın, helâkin, haybetin!
Ey, ölüm renginde topraktan hayat i’lâ eden,
Bir yığın toprak da olsak, sâde çiğnenmek neden?
Mehmet Âkif Ersoy
Hakka kul ol kul olasın makbul,
Dil müslümanının şahidi zordur.
Niyâzî-i Mısrî
Sûreti insan, içi hayvan olursa kişinin,
Taşlar ile döğünüp insanı bulmazsa ne güç.
Niyâzî-i Mısrî
Nazm:
Dildedir dildâr dâim, sanma bir dem dûr olur,
Gerçi dil gafletle andan dem be dem mahcûr olur.
Hâb-ı gafletten uyansa, dil bulur dildârını,
Cân olur hâzır, huzûr eyler gönül mesrûr olur.
......................
Dil: Gönül
Dildâr: Gönül dostu, Allah c.c.
Dûr: Uzak
Mahcûr: Ayrılmış, uzaklaşmış
Hâb-ı gaflet: Gaflet uykusu
Cân:Allah c.c.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.574-575)
Allah Dostları / Gaflet, Günah ve Kötü Ahlâk · Marifet Petekleri