Arama

Başlık ve içerikte ara

Gaflet ve Dalâlet

7 dk

Akılları gözlerindedir

Evet, herşeyi maddiyatta arayanların akılları gözlerindedir. Göz ise mâneviyatı göremez.

(RNK-MUHÂKEMAT)

Dalâlet ehlinin galibiyetinin sebebi

Ben kendim mükerreren müşahede etmişim ki, yüzde on ehl-i fesat, yüzde doksan ehl-i salâhı mağlûp ediyordu. Hayretle merak ettim.

Tetkik ederek kat'iyen anladım ki, o galebe kuvvetten, kudretten gelmiyor, belki fesattan ve alçaklıktan ve tahripten ve ehl-i hakkın ihtilâfından istifade etmesinden ve içlerine ihtilâf atmaktan ve zayıf damarları tutmaktan ve aşılamaktan ve hissiyat-ı nefsaniyeyi ve ağrâz-ı şahsiyeyi tahrik etmekten ve insanın mahiyetinde muzır madenler hükmünde bulunan fena istidatları işlettirmekten ve şan ve şeref namıyla riyâkârâne nefsin firavuniyetini okşamaktan ve vicdansızca tahribatlarından herkes korkmasından geliyor.

Ve o misilli şeytanî desiseler vasıtasıyla muvakkaten ehl-i hakka galebe ederler.

Fakat وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ sırrıyla,

اَلْحَقُّ يَعْلُو وَلاَ يُعْلٰى عَلَيْهِ

(Hadis-i Şerif: Hak dâima üstün gelir; Hakk'a galebe edilmez) düsturuyla, onların o muvakkat galebeleri, menfaat cihetinden onlar için ehemmiyetsiz olmakla beraber, Cehennemi kendilerine ve Cenneti ehl-i hakka kazandırmalarına sebeptir.

(RNK-13,LEM'A)

İnsandaki nebâtî ve hayvânî kuvvelerin tatmini, telezzüzü, hürriyeti vardır ki,

akıl ve kalb gibi letâif-i insaniyeyi insaniyetkârâne ve âkıbet-endişâne olan vazifelerinden vazgeçiriyorl

Dalâlette ve küfürde hem adem ve terk var ki, pek kolaydır, hareket istemez. Hem tahrip var ki, çok sehîldir ve âsândır, az bir hareket yeter.

Hem tecavüz var ki, az bir amel ile çoklarına zarar verip, ihâfe noktasında ve firavuniyet cihetinden onlara bir makam kazandırır.

Hem âkıbeti görmeyen ve hazır zevke müptelâ olan insandaki nebâtî ve hayvânî kuvvelerin tatmini, telezzüzü, hürriyeti vardır ki, akıl ve kalb gibi letâif-i insaniyeyi insaniyetkârâne ve âkıbet-endişâne olan vazifelerinden vazgeçiriyorlar.

(RNK-13.LEM'A)

Ne vakte kadar zâilât-ı fâniyeye ihtimam ve bâkiyat-ı dâimeden tegafül edeceksin?

İ'lem eyyühe'l-aziz!

Senin önünde çok korkunç büyük meseleler vardır ki, insanı ihtiyata, ihtimama mecbur eder.

Birisi:

Ölümdür ki, insanı dünyadan ve bütün sevgililerinden ayıran bir ayrılmaktır.

İkincisi:

Dehşetli, korkulu ebed memleketine yolculuktur.

Üçüncüsü:

Ömür az, sefer uzun, yol tedariki yok, kuvvet ve kudret yok, acz-i mutlak gibi elîm elemlere mâruz kalmaktır.

Öyleyse, bu gaflet ü nisyan nedir?

Devekuşu gibi başını nisyan kumuna sokar, gözüne gaflet gözlüğünü takarsın ki Allah seni görmesin. Veya sen O'nu görmeyesin.

Ne vakte kadar zâilât-ı fâniyeye ihtimam ve bâkiyat-ı dâimeden tegafül edeceksin?

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Namaz, gafleti izale eder

Ey şek cephesinde, gaflet gölgesinde istirahate çekilen biçare! Gaflet serinliğinde, şek içinde zevk ettiğin lezzeti lezzet sanma! O zehirli baldır. Az bir zaman sonra Cehennemî bir azaba inkılâp edecektir.

Eğer âlâmın lezâize, nârın nura inkılâp etmesi emelinde isen, evkat-ı hamsede rükû ve sücud kancası ile gururun hortumunu bük, sık, başını kır, imanı doldur.

Sonra âyâta tefekkür ile tâate devam eyle ki, şek ve gaflet perdeleri yırtılsın. Bu dalâlât acılığından, necatın halâveti tavazzuh ile münacat lezzeti ortaya çıksın.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Nimet içinde in'âmı görmüyorlar- Mün'im-i Hakikîden gaflet ederler

Kur'ân-ı Kerim nimetleri, âyetleri, delilleri tâdât ederken

فَبِأَىِّ اٰلاَءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ âyet-i celilesi tekrarla zikredilmekte olduğundan şöyle bir delâlet vardır ki:

Cin ve insin en çok isyanlarını, en şedit tuğyanlarını, en azîm küfranlarını tevlid eden şöyle bir vaziyetleridir ki, nimet içinde in'âmı görmüyorlar.

İn'âmı görmediklerinden, Mün'im-i Hakikî'den gaflet ederler. Mün'im'den gafletleri saikasıyla, o nimetleri esbaba veya tesadüfe isnad ederek, Allah'tan o nimetlerin geldiğini tekzip ediyorlar.

Binaenaleyh, herbir nimetin bidayetinde, mü'min olan kimse besmeleyi okusun.

Ve o nimetin Allah'tan olduğunu kastetmekle,

kendisi ancak Allah'ın ismiyle, Allah'ın hesabına aldığını bilerek, Allah'a minnet ve şükran ile mukabelede bulunsun.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Mânen sıkışmış ve kurumuş akıllar Bozulmuş ve mâneviyatta ölmüş olan kalbler

Azamet ve kibriya ve nihayetsizlik noktasında,

ya gaflete

veya mâsiyete

veya maddiyata dalmak sebebiyle

darlaşan akıllar, azametli meseleleri ihata edemediklerinden, bir gurur-u ilmî ile inkâra saparlar ve nefyederler.

Evet,

o mânen sıkışmış ve kurumuş akıllarına

ve bozulmuş ve mâneviyatta ölmüş olan kalblerine,

çok geniş ve derin ve ihatalı olan îmânî mes'eleleri sığıştıramadıklarından, kendilerini küfre ve dalâlete atarlar, boğulurlar.

(RNK.7.ŞUÂ)

Medeniyet-i sefihe ile gaflet perdesi pek kalınlaşmıştır.

Küre-i arzı bir köy şekline sokan şu medeniyet-i sefihe ile gaflet perdesi pek kalınlaşmıştır. Tâdili, büyük bir himmete muhtaçtır.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Zararlı, menfaatli herşeyi tahsin ve hüsn-ü rızâyla kabul etmek lâzımdır.

Madem ki herşeyin Allah'tan olduğunu bilirsin ve ona iz'ânın vardır. Zararlı, menfaatli herşeyi tahsin ve hüsn-ü rızâyla kabul etmek lâzımdır. Ve illâ, gaflete düşmeye mecbur olursun.

Bunun için esbab-ı zahiriye vaz edilmiş ve gözlere de gaflet perdesi örtülmüştür.

Kâinat hâdiselerinden insanın heva ve hevesine muhalif olan kısım, muvafık olan kısımdan daha çoktur.

Eğer heva sahibi, bu esbab-ı zahiriyeyi görüp Müsebbibü'l-Esbab'dan gaflet etmese, itirazlarını tamamen Allah'a tevcih eder.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Gafleti dağıtıp ins ve cinnin nazarlarını esbabdan Müsebbibü'l-Esbab'a çeviren hâdiseler

Kadîr-i Alîm ve Sâni-i Hakîm, kanuniyet şeklindeki âdâtının gösterdiği nizam ve intizamla kudretini ve hikmetini ve hiçbir tesadüf işine karışmadığını izhar ettiği gibi;

şuzûzât-ı kanuniye ile, âdetinin harikalarıyla, tagayyürat-ı sûriye ile, teşahhusatın ihtilâfâtıyla, zuhur ve nüzul zamanının tebeddülüyle meşietini, iradetini, fâil-i muhtar olduğunu ve ihtiyarını ve hiçbir kayıt altında olmadığını izhar edip yeknesak perdesini yırtarak ve herşey, her anda, her şe'nde, her şeyinde O'na muhtaç ve rububiyetine münkad )boyun eğen ,bağlılık gösteren( ilâm etmekle gafleti dağıtıp ins ve cinnin nazarlarını esbabdan Müsebbibü'l-Esbab'a çevirir.

Kur'ân'ın beyanatı şu esasa bakıyor.

Meselâ, ekser yerlerde bir kısım meyvedar ağaçlar bir sene meyve verir. Yani rahmet hazinesinden ellerine verilir, o da verir. Öbür sene, bütün esbab-ı zahiriye hazırken, meyveyi alıp vermiyor.

Hem meselâ, sair umur-u lâzımeye muhalif olarak, yağmurun evkat-ı nüzulü o kadar mütehavvildir ki, mugayyebat-ı hamsede dahil olmuştur.

Çünkü vücutta en mühim mevki hayat ve rahmetindir. Yağmur ise, menşe-i hayat ve mahz-ı rahmet olduğu için, elbette o âb-ı hayat, o mâ-i rahmet, gaflet veren ve hicap olan yeknesak kaidesine girmeyecek.

Belki, doğrudan doğruya Cenâb-ı Mün'im, Muhyî ve Rahmân ve Rahîm olan Zât-ı Zülcelâl, perdesiz, elinde tutacak, ta her vakit dua ve şükür kapılarını açık bırakacak.

Hem meselâ, rızık vermek ve muayyen bir sima vermek, birer ihsan-ı mahsus eseri gibi ummadığı tarzda olması, ne kadar güzel bir surette meşiet ve ihtiyar-ı Rabbâniye'yi gösteriyor.

Daha tasrif-i hava ve teshir-i sehab gibi şuûnât-ı İlâhiye'yi bunlara kıyas et.

(RNK.16.SÖZ)

Tefekkür gafleti izale eder.

Neyi,nasıl tefekkür etmeli

Tefekkür gafleti izale eder.

Dikkat, teemmül, evham zulümatını dağıtıyor.

Lâkin nefsinde, bâtınında, hususî ahvâlinde tefekkür ettiğin zaman, derinden derine tafsilât ile tetkikat yap. Fakat âfakî, haricî, umumî ahvâlâta teemmül ettiğin vakit, sathî, icmâlî düşün, tafsilâta geçme.

Çünkü icmalde, fezlekede olan kıymet ve güzellik tafsilâtında yoktur. Hem de âfakî tefekkür, dipsiz denize benziyor, sahili yoktur. İçine dalma, boğulursun.

Arkadaş! Nefsî tefekkürde tafsilâtlı, âfâkî tefekkürde ise icmâlî yaparsan, vahdete takarrüb edersin.

Aksini yaptığın takdirde, kesret fikrini dağıtır. Evham seni havalandırır, enâniyetin kalınlaşır. Gafletin kuvvet bulur, tabiata kalb eder.

İşte dalâlete isâl eden kesret yolu budur.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Gözleri açan, yalnız nücûm-u Kur'âniyedir.

Lübbü bulmayan, kışır ile meşgul olur.

Hakikati tanımayan, hayalâta sapar.

Sırat-ı müstakîmi göremeyen, ifrat ve tefrite düşer.

Muvazenesiz ve mizansız olan çok aldanır, aldatır.

Evet, gözleri açan, yalnız nücûm-u Kur'âniyedir.

Öyle nücum-u sâkıbedirler (ışığı ile karanlığı delip geçen yıldızlar) ki, cehlin zulmünü ve nazar-ı sathînin zulümatını def ettikleri gibi;

âyât-ı beyyinat, yed-i beyzâ ile, ülfet ve sathiyetin hicaplarını ve zahirperestliğin perdesini parça parça ederek, ukulü, âfâk ve enfüsün hakaikine tevcih edip irşad etmişlerdir.

(RNK-MUHÂKEMAT)

İnsan,kesrete dalarsa, kâinat içinde boğulur

İnsan, eğer kesrete dalıp, kâinat içinde boğulup, dünyanın muhabbetiyle sersem olarak fânilerin tebessümlerine aldansa, onların kucaklarına atılsa, elbette

nihayetsiz bir hasârete düşer.

Hem fenâ, hem fâni, hem ademe düşer.

Hem mânen kendini idam eder.

(RNK.24.SÖZ)

Kesret dairelerini unutmaya çalışıyorlar

Güneş gibi bir îmân lâzım ki,

herşeyde, her vaziyette, herbir harekette kader-i İlâhî ve kudret-i Rabbâniye'nin izini, eserini görsün,

tâ o zulm u zulmette kalb boğulmasın,

îmân sönmesin;

akıl, tabiat ve tesadüfe saplanmasın.

Hattâ ehl-i hakikat, hakikat ve mârifetullahı bulmak için, kesret dairelerini unutmaya çalışıyorlar

tâ kalb dağılmasın

ve lüzumlu ve kıymetli şeye sarf etmek lâzım gelen merakı, zevki, şevki, lüzumsuz fâni şeylerde telef olmasın.

(RNK.EMİRDAĞ LÂHİKASI)

Risale-i Nur Külliyatı / Nefis, Günah ve Gaflet · Marifet Petekleri

İlgili yazılar