Arama

Başlık ve içerikte ara

Kâînat-Mevcûdat

5 dk

Allah, yok gibi görünen bir varlık

Büyük bir velî şöyle demiştir:

Allah, yok gibi görünen bir varlık,

dünya ve bütün kâinat, var gibi görünen bir yokluktur.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.282)

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Allah'tan başka ne görürsen hepsi hayaldir, hepsi hiçtir.

Bir ateş gibi yanar, parlar ve söner.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.244)

Kâinâtın ve tüm varlığın yaratılış gâyesi, insanların onları tefekkür ederek

mârifet makamına ulaşması içindir.

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

Ey aziz!

Mârifet ehli demişlerdir ki, Hakk Teâlâ iki cihânı ve onlarda olanları tamamen insan için var etmiştir.

Ta ki âlemde olan san'atlara bakıp, eşyada bulunan hikmetleri bilsin.

(İbrahim Hakkı Haz. Mârifetnâme.S.407)

Tefekkür,insanları mârifet makamına çıkarır

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

İnsanların özelliği, yeryüzüne ve göklerin melekûtuna, âfak ve enfüsün şayân-ı hayret hallerine bakarak, bundan Allah'ı mârifete geçmektir.

Zirâ, bu mârifet sayesinde insan, mukarreb meleklerin arasına girer ve Allahü Teâlâ'ya yaklaşarak, sıddıklar ve Peygamberler zümresinde haşrolur.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.786}

Ârif kurbete uçarken,âbid ise cennete yürümektedir.

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Tefekkür ilmi, Furkan yani tevhid bilgisidir.

Ârif kişi, ma'rûf ve mahbûbuna bu ilimle ulaşır.

Ârifin ilminin neticesi, rûhanîyet ile kurbet âlemine uçmaktır.

Demek ki ârif kurbete uçmaktadır, âbid ise cennete yürümektedir.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.781)

Hüner, O'nu düşünmektir, yoksa görülenleri değildir.

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Göz ile görülen her şeyi Kur'ân-ı Kerîm şehâdet âlemi (görülen âlem) diye anlatır. Göz ile görülmeyene de gayb ve melekût âlemi der.

Yâni,"İbrâhime göklerin melekûtunu gösterdik" buyururken, gözle görülmeyen âlemi kastetmiştir.

Hüner, O'nu düşünmektir, yoksa görülenleri değildir.

O hâlde, aklın başında ise melekût âlemini düşün ki belki bu sayede sana gök kapılarının esrarı açılır da kalbin ile onun içersinde cevelân ederek Arş-ı A'zam'a kadar yükselirsin.

O sırada da Ömer b. El-Hattâb'ın (R.A.):

"Kalbim Rabb'imi gördü" dediği mertebeye yükselmen umulur.

Zira uzak mesafelere ulaşmak, yakın mesafeleri aşmakla mümkündür. İnsana en yakın olan nefistir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.795}

Kâinâtı tefekkür, insanı mârifete,

oradan da muhabbetullaha götürür.

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

Allahü Teâlâ'nın sanatındaki, yaptıklarındaki bediayı, nizam, intizam ve güzellikleri düşünmek ve kalbe getirmek, Allahü Teâlâ'yı tanımaya götürür.

Tefekkür, kalbi gaflet denizine dalmaktan korumaktır.

Tefekkür, hikmet pınarlarının coştuğu menba ve cevherler madenidir.

Tefekkür, maksud olan mârifeti istemek,

Mevlâ'nın ni'met ayetleriyle neş'elenmektir,

muhabbet denizinden bir kâse içmektir.

(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.688-689)

Dünyadaki bütün mahlûkat,

insanı Allah'a yaklaştırmak içindir.

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Dünyadaki bütün mahlûkat, insanı âhiret saadetine ulaştırmak ve Allah'a yaklaştırmak içindir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.168}

Gözün yaratılma sebebi

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Göz, göklerin ve yerlerin melekûtuna ibret nazarıyla bakmak için yaratılmıştır.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN}

Yaratılanlar birer perdedir.

Allah (c.c), yarattığı eserlerini Kendine perde yapmıştır.

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Yarattığı eserlerini kendine perde yaparak kendini gizlemiş olan, eşsiz güzeli mânâ gözüyle gören gönül,

nasıl olur da, gelip geçici olan dünya mülküne bakar?

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.109)

Allahım!

Yarattığın her varlık, her şey, Sen'in san'atını, yaratma gücünü, kuvvetini, kudretini gösteren birer ayna.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 3.S.202)

Bu dünyada gördüğümüz güzellikler, güzel eserler canları Hakk'a götürürler.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.53)

Şu dünyada gördüğümüz güzeller, gönüldeki güzeli gizleyen perdedeki resimlerdir. Perdeyi kaldır, içeri gir de. sevgilinle başbaşa kal!

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 2.S.132)

Gözümü açınca herşeyde senin güzelliğini, san'atını, yaratma gücünü görürüm. Dudaklarımı açınca hepsinin vahdet şarabını içerim.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 2.S.276)

Hz. Ali (ra):

"Ben görmediğim Allah'a ibadet etmem", diye buyurmuştu.

"Yâ Ali! Sen bu baş gözü ile Allah'ı nasıl görebilirsin"? diye sonranlara;

"Her şeyde, her zerrede O'nun kudretini, sıfatını görüyorum" diye cevap vermişti.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 3.S.309)

Her zerrede, her şeyde kâinatı yaratanın kudretini görenler ve onun ilâhi güzelliğini kendilerine mihrap edinenler için, yüz çeşit namaz, yüz çeşit rükû, yüz çeşit secde vardır.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.21)

Ey âşıklar, benlik elbisesinden, kendinde oluş elbisesinden soyunun! Dâima, diri olanın yarattığı varlıklarda, onun kendi san'atını, kendi güzelliğini görün, seyre dalın, hayrân olun!

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.392)

O, yüzünü sizden gizlemiştir. Kendinin göstermiyor ama, eserleriyle kendi varlığını apaçık göstermektedir.

Yüzü ile gizlenmiştir ama, eserleri ile kendini açığa vurmuştur.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.437)

Âlemin Anlamı

Aziz Nesefî, İnsân-ı Kâmil adlı eserinde şöyle der:

"Âllah, mevcûdâtı yarattığında ona âlem adını verdi.

Çünkü, mevcûdât, O'nun varlığının (ilim, irâde ve kuvvetinin) alâmetidir".

Âlem-dünya, Allahü Tealâ'nın sanatının alâmetidir.

İsim ve kemâl sıfatlarının büyüklüğünü gösteren aynadır.

(MEKTUBÂT-I RABBANÎ 31.MEKTUP)

İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;

Allah'ın yarattığı şeylerin hepsine birden âlem denir.

Çünkü herşey, onun varlığını ve sıfatlarını gösteren birer âlâmettir, işarettir.

(MEKTUBÂT-I RABBANÎ 34.MEKTUP)

Beyitler

Ârife eşyada esmâ görünür

Sağu solum gözler idim, dost yüzünü görsem deyu,

Ben taşrada arar idim, ol cân içinde cân imiş.

Öyle sanırdım ayrıyam, dost gayrıdır ben gayrıyâm,

Benden görüp işiteni, bildim ki ol cânân imiş.

Niyâzî-i Mısrî

Ârife eşyada esmâ görünür,

Cümle esmâdan müsemmâ görünür,

Bu Niyâzî'den de Mevlâ görünür.

Âdem isen semme vechullahı bul,

Kanda baksan ol güzel Allah'ı bul.

Niyâzî-i Mısrî

Vahdeti kesrette bulmak, kesreti vahdette hem,

Bir ilimdir ol ki cümle ilm-ü irfân andadır.

Niyâzî-i Mısrî

Tevhid imiş cümle âlem, tevhidi bilendir Âdem,

Bu tevhidi inkâr eden, öz cânına düşman imiş.

Niyâzî-i Mısrî

Ben bilmez idim gizli âyan hep Sen imişsin,

Tenlerde vü cânlarda nihân hep Sen imişsin,

Bu cihân içre Senden nişân ister idim ben,

Âhir şunu bildim ki cihân hep Sen imişsin.

Molla Câmî

İy ışk eri aç gözüni yir yüzine kılgıl nazar,

Gör bu lâtif çiçekleri bezenüp uş geldi geçer.

Bunlar böyle bezenüben, dosttan yana uzanuban,

Bir sor ahî bunlara sen kancarudur azm-i sefer.

Her bir çiçek bin nâz-ıla, öğer Hakk'ı niyâz-ıla,

Bu kuşlar hoş avâz-ıla, ol Pâdişâh'ı zikreder.

Rengi döner günden güne, toprağa dökilür gine,

İbrer-durur anlayana, bu ibreti

Yûnus Emre

Hep kitâb-ı Hak'tır eşyâ sandığın,

Ol okur kim seyr-i evtan eylemiş.

Hüsnünü izhâr eder bunca sıfat,

Zâtına insânı burhân eylemiş.

Hakk'ı istersen yürü insana bak,

Şems-i Zât yüzünde rahşân eylemiş.

Hak yüzü insan yüzünden görünür,

Zât-ı Rahmân şeklin insan eylemiş.

Niyâzî-i Mısrî

Bir kitabullah-ı âzamdır serâser kâinat,

Hangi harfi yoklasan, manası hep Allah çıkar.

Recaizade Mahmut Ekrem

Allah Dostları / Tefekkür Yolculuğu · Marifet Petekleri

İlgili yazılar