Emr-i bi'l-ma'ruf ve Nehy-i ani'l-münker
Fesad çıkaranları men eden insanlar olmalı değil miydi?
فَلَوْلَا كَانَ مِنَ الْقُرُونِ مِنْ قَبْلِكُمْ اُو۬لُوا بَقِيَّةٍ
يَنْهَوْنَ عَنِ الْفَسَادِ فِي الْاَرْضِ
Hâlbuki sizden önceki (helâk ettiğimiz) nesiller içinde, yeryüzünde fesad çıkarmaktan (insanları) men‘ eden fazîletli kimseler bulunmalı değil miydi?
اِلَّا قَل۪يلًا مِمَّنْ اَنْجَيْنَا مِنْهُمْۚ
Onlardan,kurtardığımız pek az kimse müstesnâ (içlerinde fazîletli insanlar yoktu).
وَاتَّبَعَ الَّذ۪ينَ ظَلَمُوا مَٓا اُتْرِفُوا ف۪يهِ وَكَانُوا مُجْرِم۪ينَ
Zulmedenler ise, içinde şımartıldıklarının (o sayısız ni‘metlerin) peşine düştü ve günahkâr kimseler oldular.
وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرٰى بِظُلْمٍ وَاَهْلُهَا مُصْلِحُونَ
Rabbin o şehirleri, ahâlisi (kendi hâllerini
ve diğer insanları) ıslâh eden kimseler iken,
zulümle helâk edecek değildi.
Hûd Sûresi, 116-117.Âyet
Dindar insanların ve âlimlerin, men etmeleri gerekmez miydi?
وَتَرٰى كَث۪يراً مِنْهُمْ يُسَارِعُونَ فِي الْاِثْمِ
وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۜ
Hem onlardan birçoğunun günah işlemede,
düşmanlık yapmada ve haram yemelerinde
koşuştuklarını görürsün.
لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
Yapmakta oldukları şey, gerçekten ne kötüdür!
لَوْلَا يَنْهٰيهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَالْاَحْبَارُ
عَنْ قَوْلِهِمُ الْاِثْمَ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۜ
(İçlerindeki) dindar insanların ve âlimlerin,
onları, günah (söz) söylemelerinden ve haram yemelerinden men‘ etmeleri gerekmez miydi?
لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَصْنَعُونَ
İşleye geldikleri şey gerçekten ne kötüdür!
Mâide Sûresi, 62-63.Âyet
İşledikleri kötülükten birbirlerini vazgeçirmeye çalışmıyorlardı.
كَانُوا لَا يَتَنَاهَوْنَ عَنْ مُنْكَرٍ فَعَلُوهُۜ
İşledikleri kötülükten birbirlerini
vazgeçirmeye çalışmıyorlardı.
لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَفْعَلُونَ
Yaptıkları ne fena idi!
Mâide Sûresi,79.Âyet
Yeryüzünde fesad çıkarıyorlardı, ıslâh etmiyorlardı.
قَالَ يَا قَوْمِ لِمَ تَسْتَعْجِلُونَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِۚ
(Sâlih:) “Ey kavmim!
Niçin iyilikten önce kötülüğü acele istiyorsunuz?
لَوْلَا تَسْتَغْفِرُونَ اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
Allah’dan mağfiret dileseniz olmaz mı?
Olur ki size merhamet olunur” dedi.
قَالُوا اطَّيَّرْنَا بِكَ وَبِمَنْ مَعَكَۜ
(Onlar:)
“Senin ve berâberinde bulunanların yüzünden
uğursuzluğa uğradık” dediler.
قَالَ طَٓائِرُكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ
(Sâlih:) “Sizin uğursuzluğunuz(un sebebi)
Allah katındadır
بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُونَ
(O takdîr etmiştir); hayır, siz imtihâna
çekilen bir kavimsiniz” dedi.
وَكَانَ فِي الْمَد۪ينَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍ
يُفْسِدُونَ فِي الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ
O şehirde ise dokuz kişi vardı ki, yeryüzünde
fesad çıkarıyorlardı, ıslâh etmiyorlardı.
Neml Sûresi,46-48.Âyet
Sadece şahsi kazanç ve menfaati peşinde koşup da toplumun ve gençlerin ıslahına çalışmayanlar
اَتُتْرَكُونَ ف۪ي مَا هٰهُنَٓا اٰمِن۪ينَۙ
ف۪ي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍۙ
وَزُرُوعٍ وَنَخْلٍ طَلْعُهَا هَض۪يمٌۚ
“(Siz) burada (her belâdan) emîn kimseler olarak bahçeler, pınarlar, ekinler ve tomurcukları olgunlaşan hurmalıklar içinde bırakılacak mısınız (sandınız)?”
وَتَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا فَارِه۪ينَۚ
“(Kendi hâline bırakılacağını zanneden)
şımarık kimseler olarak dağlardan evler yontuyorsunuz.”
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَط۪يعُونِۚ
“Artık, Allah’dan sakının ve bana
(Sâlih Peygambere) itâat edin!”
وَلَا تُط۪يعُٓوا اَمْرَ الْمُسْرِف۪ينَۙ
“Ve o haddi aşanların emrine uymayın!”
اَلَّذ۪ينَ يُفْسِدُونَ فِي الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ
“Onlar ki, yeryüzünde fesad çıkarırlar
ve (gerek kendilerini, gerekse çevrelerinde bulunanları) ıslâh etmezler.”
Şuarâ Sûresi,146-152.Âyet
Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel nasîhatle da‘vet et
اُدْعُ اِلٰى سَب۪يلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ
(Habîbim, yâ Muhammed!)
Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel nasîhatle da‘vet et
وَجَادِلْهُمْ بِالَّت۪ي هِيَ اَحْسَنُۜ
ve onlarla en güzel bir şekilde mücâdele et!
اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَب۪يلِه۪
Şübhe yok ki yolundan sapanları
en iyi bilen ancak Rabbindir;
وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَد۪ينَ
hidâyete erenleri de en iyi bilen O’dur.
Nahl Sûresi, 125.Âyet
Furkân-ı Hakîm / Emr-i bi'l-Ma'rûf ve Tebliğ · Marifet Petekleri