Günah-Haram-Kötülük
Zan,Gıybet,Kusur araştırma
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اجْتَنِبُوا كَث۪يراً مِنَ الظَّنِّۚ
Ey îmân edenler!
Zannın çoğundan sakının!
اِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ اِثْمٌ
Şübhesiz ki zannın bazısı günahtır;
وَلَا تَجَسَّسُوا
(birbirinizin kusûrunu inceden inceye)
araştırmayın;
وَلَا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاًۜ
bazınız, bazınızı gıybet etmesin!
اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ اَخ۪يهِ مَيْتاً فَكَرِهْتُمُوهُۜ
Sizden bir kimse, ölmüş kardeşinin
etini yemekten hoşlanır mı?
فَكَرِهْتُمُوهُۜ
İşte bundan tiksindiniz!
وَاتَّقُوا اللّٰهَۜ
O hâlde Allah’dan sakının!
اِنَّ اللّٰهَ تَـوَّابٌ رَح۪يمٌ
Şübhe yok ki Allah,
Tevvâb (tevbeleri çok kabûl eden)dir,
Rahîm (çok merhamet eden)dir.
Hucurât Sûresi, 12.Âyet
Hakkında bilgi sâhibi olmadığın bir şeyin
ardına da düşme!
وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِه۪ عِلْمٌۜ
Hakkında bilgi sâhibi olmadığın
bir şeyin ardına da düşme!
اِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤٰادَ كُلُّ
اُو۬لٰٓئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْؤُ۫لاً
Çünki kulak, göz ve kalb,
bunların hepsi ondan mes’ûldür.
İsrâ Sûresi, 36.Âyet
Kıskançlık ve hased
وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللّٰهُ بِه۪ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍۜ
Hem Allah’ın bazınızı, bazınızdan kendisi ile
üstün kıl(maya vesîle yap)tığı şeyleri temennî etmeyin!
لِلرِّجَالِ نَص۪يبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا
وَلِلنِّسَٓاءِ نَص۪يبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَۜ
Erkeklere kazandıklarından bir nasib vardır,
kadınlara da kazandıklarından bir nasib vardır.
وَسْـَٔلُوا اللّٰهَ مِنْ فَضْلِه۪ۜ
O hâlde Allah’dan lütfunu isteyin!
اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَل۪يماً
Muhakkak ki Allah, herşeyi hakkıyla bilendir.
Nisâ Sûresi32,.Âyet
Allah’ın lütfundan verdiği şeyler
اَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلٰى مَٓا اٰتٰيهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِه۪ۚ
Yoksa onlar, Allah’ın lütfundan verdiği şeylerden
dolayı insanlara haset mi ediyorlar?
Nisâ Sûresi,54.Âyet
Kıskançlık ve hased şeytandandır
قَالَ يَا بُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ
(Babası Ya‘kūb ise) dedi ki:
“Ey oğulcuğum! Rüyânı kardeşlerine anlatma!
فَيَك۪يدُوا لَكَ كَيْداًۜ
Sonra sana (hased ederler ve)
bir hîle olarak tuzak kurarlar.
اِنَّ الشَّيْطَانَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُب۪ينٌ
Çünki şeytan, insan için apaçık bir düşmandır.”
Yûsuf (As) Sûresi, 5.Âyet
Alay etmeyin-Ayıplamayın
يَٓا اَيُّهَا الَّذٖينَ اٰمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ
Ey îmân edenler!
Bir topluluk, (başka) bir toplulukla alay etmesin;
عَسٰٓى اَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ
olur ki(onlar),
kendilerinden daha hayırlı olabilirler!
وَلَا نِسَٓاءٌ مِنْ نِسَٓاءٍ عَسٰٓى اَنْ يَكُنَّ خَيْرًا مِنْهُنَّۚ
Birtakım kadınlar da (başka) kadınlarla
(alay etmesinler)! Belki (onlar da) kendilerinden
daha hayırlıdırlar.
وَلَا تَلْمِزُٓوا اَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْاَلْقَابِۜ
Kendinizi (birbirinizi) de ayıplamayın
ve birbirinizi (kötü) lâkablar ile çağırmayın!
بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْاٖيمَانِۚ
Îmandan sonra fâsıklık ismi (günahla anılmak),
ne kötüdür!
وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَاُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
Artık kim (bu kötü amelinden vazgeçerek) tevbe etmezse, işte onlar zâlimlerin ta kendileridir!
Hucurât Sûresi, 11. Âyet
Günahda yardımlaşmayın
وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ
Hem iyilik ve takvâ üzerine yardımlaşın,
وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِۖ
günah ve düşmanlık üzerine ise yardımlaşmayın,
وَاتَّقُوا اللّٰهَۜ
hem Allah’dan sakının!
اِنَّ اللّٰهَ شَد۪يدُ الْعِقَابِ
Şübhe yok ki Allah, azâbı çok şiddetli olandır.
Mâide Sûresi, 2.Âyet
Musibet ve günah ilişkisi
وَمَٓا اَصَابَكُمْ مِنْ مُص۪يبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ اَيْد۪يكُمْ
Hem size isâbet eden herhangi bir musîbet,
işte kendi ellerinizin işlediği (o günahlar) yüzündendir;
وَيَعْفُوا عَنْ كَث۪يرٍۜ
bununla berâber (Allah) birçoğunu affeder.
Şûrâ Sûresi, 30.Âyet
Fuhuş-kötülük-azgınlık
اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَا۪يتَٓائِ ذِي الْقُرْبٰى
Şübhesiz ki Allah, adâleti, iyiliği
ve akrabâya (muhtaç oldukları şeyleri)
vermeyi emreder;
وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَٓاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِۚ
fuhşiyâttan, kötülükten ve azgınlıktan da men‘ eder.
يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ
İbret alasınız diye size (Allah, böyle) nasîhat eder.
Nahl Sûresi,90. Âyet
Canı öldürmeyin
Allah’ın haram kıldığı canı öldürmeyin!
وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّت۪ي حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۜ
Hem hak bir sebeb olmadıkça,
Allah’ın haram kıldığı canı öldürmeyin!
En'âm Sûresi,151.Âyet
Mallarınızı Haram Yolla Yemeyin
اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا لَا تَأْكُلُٓوا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ
اِلَّٓا اَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ
Ey îmân edenler!
Kendiliğinizden anlaşarak yaptığınız bir ticâret
olması müstesnâ, mallarınızı aranızda bâtıl
(haram yollar)la yemeyin
Nisâ Sûresi29, .Âyet
Haram kılınan işler
قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ
De ki:
“Gelin, Rabbinizin size neleri haram kıldığını okuyayım:
اَلَّا تُشْرِكُوا بِه۪ شَيْـًٔاۜ
O’na hiçbir şeyi şirk koşmayın!
وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ
Hem ana-babaya iyilik (edin)!
وَلَا تَقْتُلُٓوا اَوْلَادَكُمْ مِنْ اِمْلَاقٍۜ
Ve fakirlikten dolayı çocuklarınızı öldürmeyin!
نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْۚ
Sizi de onları da (ancak) biz rızıklandırırız.
وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ
(Zinâ gibi) çirkin işlere, açığına da gizlisine de yaklaşmayın!
وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّت۪ي حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۜ
Hem hak bir sebeb olmadıkça,
Allah’ın haram kıldığı canı öldürmeyin!
ذٰلِكُمْ وَصّٰيكُمْ بِه۪ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
İşte bunlar (Allah’ın) size o emrettiği (şeyler)dir;
tâ ki akıl erdiresiniz.”
وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَت۪يمِ اِلَّا بِالَّت۪ي هِيَ اَحْسَنُ
حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهُۚ وَاَوْفُوا الْكَيْلَ
Ve rüşdüne erinceye kadar yetimin malına, o en güzel bir şekilde (onu muhâfaza ve yetime yardım etme maksadıyla) olanı müstesnâ, yaklaşmayın!
وَالْم۪يزَانَ بِالْقِسْطِۚ
Hem ölçüyü ve tartıyı adâletle tam yapın!
لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا
(Biz) kimseyi gücünün yetmeyeceği
bir şeyle mükellef tutmayız;
وَاِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۚ
söz söylediğiniz zaman ise, akrabâ bile olsa,
artık adâletli olun!
وَبِعَهْدِ اللّٰهِ اَوْفُواۜ
Ve Allah’ın ahdini (verdiğiniz sözü) yerine getirin!
ذٰلِكُمْ وَصّٰيكُمْ بِه۪ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَۙ
İşte bunlar (Allah’ın) size o emrettiği (şeyler)dir;
tâ ki ibret alasınız.
وَاَنَّ هٰذَا صِرَاط۪ي مُسْتَق۪يمًا فَاتَّبِعُوهُۚ
Ve şübhesiz bu, benim dosdoğru yolumdur;
öyle ise ona tâbi‘ olun!
وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ
Ve (başka) yollara tâbi‘ olmayın!
فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَب۪يلِه۪ۜ
Sonra sizi O’nun (Allah’ın) yolundan ayırır(lar).
ذٰلِكُمْ وَصّٰيكُمْ بِه۪ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
İşte bunlar (Allah’ın) size o emrettiği (şeyler)dir;
tâ ki (günahlardan) sakınasınız.
En'âm Sûresi,151-153.Âyet
İsraf
Namaz kılan israf etmez
يَا بَن۪ٓي اٰدَمَ خُذُوا ز۪ينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ
Ey Âdemoğulları!
Her namaz yerinde (ve vaktinde) ziynetinizi alın
(namazlarınızda temiz elbiselerinizi giyinin),
وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَاتُسْرِفُواۚ
yiyin, için, fakat isrâf etmeyin!
اِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِف۪ينَ۟
Çünki O, isrâf edenleri sevmez.
A‘râf Sûresi, 31.Âyet
İftirâ Atanlar
وَالَّذ۪ينَ يُؤْذُونَ الْمُؤْمِن۪ينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوا
فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتَاناً وَاِثْماً مُب۪يناً۟
Mü’min erkeklere ve mü’min kadınlara,
yapmadıkları bir şeyden dolayı eziyet edenler ise,
bu takdirde gerçekten bir iftirâ
ve apaçık bir günah yüklenmişlerdir.
Ahzâb Sûresi, 58.Âyet
Suçunu Başkasına Atmak
وَمَنْ يَكْسِبْ خَط۪ٓيـَٔةً اَوْ اِثْماً ثُمَّ يَرْمِ بِه۪ بَر۪ٓيـٔاً
فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتَـاناً وَاِثْماً مُب۪يناً۟
Kim de bir hatâ veya bir günah işler,
sonra da onu bir suçsuzun üzerine atarsa,
o takdirde şübhesiz ki bir iftirâ
ve apaçık bir günah yüklenmiş olur.
Nisâ Sûresi, 112.Âyet
Hakkında bilgi sâhibi olmadığın bir şeyin
ardına da düşme!
وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِه۪ عِلْمٌۜ
Hakkında bilgi sâhibi olmadığın
bir şeyin ardına da düşme!
اِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤٰادَ كُلُّ
اُو۬لٰٓئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْؤُ۫لاً
Çünki kulak, göz ve kalb,
bunların hepsi ondan mes’ûldür.
İsrâ Sûresi, 36.Âyet
İhânet ve hâinlik etmeyin!
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا لَا تَخُونُوا اللّٰهَ وَالرَّسُولَ
Ey îmân edenler!
Allah’a ve Resûl(ün)e ihânet etmeyin!
وَتَخُونُٓوا اَمَانَاتِكُمْ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُونَ
Hem siz bile bile emânetlerinize de hâinlik etmeyin!
Enfâl Sûresi,27.Âyet
اِنَّ اللّٰهَ يُدَافِـعُ عَنِ الَّذ۪ينَ اٰمَنُواۜ
Şübhesiz Allah, îmân edenleri müdâfaa eder.
اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُورٍ۟
Muhakkak ki Allah, hiçbir hâini, hiçbir nankörü sevmez.
Hacc Sûresi, 38.Âyet
Yapmayacağınız şeyleri niçin söylüyorsunuz?
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ
Ey îmân edenler!
Yapmayacağınız şeyleri niçin söylüyorsunuz?
كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللّٰهِ اَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ
Yapmayacağınız şeyleri söylemeniz,
Allah katında büyük bir gazab (sebebi) oldu.
Saff Sûresi.2-3. Âyet
İnsan öfkelenince şerre de dua eder
وَيَدْعُ الْاِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَٓاءَهُ بِالْخَيْرِۜ
İnsan ise, (bazen öfkelenerek, bazen bilmeyerek)
hayra olan duâsı gibi (kendi aleyhine olarak)
şerre duâ eder.
وَكَانَ الْاِنْسَانُ عَجُولاً
Çünki insan, (işin sonunu düşünmez ve) çok acelecidir.
İsrâ Sûresi, 11.Âyet
Yeryüzünde (günahları) süsleyeceğim ve mutlakā onların hepsini azdıracağım!
اِلَّٓا اِبْل۪يسَۜ اَبٰٓى اَنْ يَكُونَ مَعَ السَّاجِد۪ينَ
Ancak (cinlerden olan) İblis hâriç!
(O,) secde edenlerle berâber olmaktan kaçındı!
قَالَ يَٓا اِبْل۪يسُ مَا لَكَ اَلَّا تَكُونَ مَعَ السَّاجِد۪ينَ
(Allah:) “Ey İblis!
Sana ne oldu ki secde edenlerle berâber
olmuyorsun?” buyurdu.
قَالَ لَمْ اَكُنْ لِاَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهُ
مِنْ صَلْصَالٍ مِنْ حَمَأٍ مَسْنُونٍ
(İblis:)
“(Benim,) kendisini kuru bir çamurdan,
şekillenmiş bir balçıktan yarattığın bir insana
secde etmem mümkün değildir!” dedi.
قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا
(Allah) buyurdu ki:
“Öyle ise oradan (Cennetten) çık!
فَاِنَّكَ رَج۪يمٌ
Artık hiç şübhesiz sen,
(benim rahmetimden) kovulmuş birisin!”
وَاِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَةَ اِلٰى يَوْمِ الدّ۪ينِ
“Ve muhakkak ki kıyâmet gününe kadar
lâ‘net, senin üzerinedir!”
قَالَ رَبِّ فَاَنْظِرْن۪ٓي اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُونَ
(İblis:) “Rabbim!
Öyle ise bana, (insanların) diriltilecekleri
güne kadar mühlet ver!” dedi.
قَالَ فَاِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَر۪ينَۙ اِلٰى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ
(Allah:)
“Haydi, doğrusu sen, bilinen vaktin gününe
(kıyâmete) kadar mühlet verilenlerdensin!” buyurdu.
قَالَ رَبِّ بِمَٓا اَغْوَيْتَن۪ي لَاُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْاَرْضِ
وَلَاُغْوِيَنَّهُمْ اَجْمَع۪ينَۙ
(İblis) dedi ki:
“Rabbim! Beni azdırmandan dolayı,
(ben de) mutlakā onlara yeryüzünde (günahları) süsleyeceğim ve mutlakā onların hepsini azdıracağım!”
اِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَص۪ينَ
“Ancak onlardan ihlâsa erdirilmiş olan
kulların müstesnâ.”
قَالَ هٰذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَق۪يمٌ
(Allah) buyurdu ki:
“İşte bu (ihlâslı kullarımı senin şerrinden korumak) bana âid dosdoğru bir yoldur.”
اِنَّ عِبَاد۪ي لَيْسَ لَكَ
عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ اِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغَاو۪ينَ
“Gerçekten kullarımın (hiçbiri) üzerinde senin bir hâkimiyetin yoktur; ancak azgınlardan sana uyanlar müstesnâ.”
Hicr Sûresi, 31-38.Âyet
Azâbımı, (kötülük yapanlardan) dilediğime isâbet ettiririm.
Demek ki dilediğini affedecek
وَاكْتُبْ لَنَا ف۪ي هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً
وَفِي الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَٓا اِلَيْكَۜ
Ve (Mûsâ:)
“Bize bu dünyada da, âhirette de iyilik yaz;
şübhesiz ki biz sana yöneldik.” (dedi).
قَالَ عَذَاب۪ٓي اُص۪يبُ بِه۪ مَنْ اَشَٓاءُۚ
(Allah ise) buyurdu ki:
“Azâbımı, (kötülük yapanlardan) dilediğime
isâbet ettiririm.
وَرَحْمَت۪ي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۜ
Rahmetim ise herşeyi kaplamıştır.
فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذ۪ينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكٰوةَ
وَالَّذ۪ينَ هُمْ بِاٰيَاتِنَا يُؤْمِنُونَۚ
Fakat (âhirette) onu (günahlardan) sakınanlara,
zekâtı verenlere ve âyetlerimize îmân edenlere yazacağım!”
A'râf Sûresi,156.Âyet
Rahmetimizi dilediğimiz kimseye nasîb ederiz
نُص۪يبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَشَٓاءُ وَلَا نُض۪يعُ اَجْرَ الْمُحْسِن۪ينَ
Rahmetimizi dilediğimiz kimseye nasîb ederiz
ve iyilik edenlerin mükâfâtını zâyi‘ etmeyiz.
وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِلَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ۟
Âhiret mükâfâtı ise, îmân edip (günahlardan)
sakınmakta olanlar için elbette daha hayırlıdır.
Yûsuf )As( Sûresi, 57-56.Âyet
Furkân-ı Hakîm / Günah, Kötülük ve Şeytan · Marifet Petekleri