Kibirlenmeyenler
Doğrusu Rabbim rüyamı gerçek kıldı.
Hem şübhesiz bana ihsanda bulundu
وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوا لَهُ سُجَّدًاۚ
Böylece (sarayına geldiklerinde) ana-babasını (kendi) tahtın(ın) üstüne çıkardı ve (derken hepsi) onun (Yûsuf) için secde ediciler olarak, secdeye kapandılar.
وَقَالَ يَٓا اَبَتِ هٰذَا تَاْوٖيلُ رُءْيَاىَ
مِنْ قَبْلُؗ قَدْ جَعَلَهَا رَبّٖى حَقًّاۜ
(Yûsuf) dedi ki:
“Ey Babacığım!
İşte bu, evvelki rüyâmın ta‘bîridir.
Doğrusu Rabbim onu gerçek kıldı.
وَقَدْ اَحْسَنَ بٖٓى اِذْ اَخْرَجَنٖى مِنَ السِّجْنِ
وَجَٓاءَ بِكُمْ مِنَ الْبَدْوِ مِنْ بَعْدِ اَنْ نَزَغَ الشَّيْطَانُ بَيْنٖى وَبَيْنَ اِخْوَتٖىۜ
Hem şübhesiz bana ihsanda bulundu;
çünki beni zindandan çıkardı ve şeytan benimle kardeşlerimin arasını bozduktan sonra sizi çölden getirdi.
اِنَّ رَبّٖى لَطٖيفٌ لِمَا يَشَٓاءُۜ
Muhakkak ki Rabbim,
ne dilerse çok hoş tedbîr edendir.
اِنَّهُ هُوَ الْعَلٖيمُ الْحَكٖيمُ
Şübhesiz ki, Alîm (hakkıyla bilen),
Hakîm (her işi hikmetli olan) ancak O’dur
1,Yûsuf (AS)’ın ebeveyninin ve kardeşlerinin kendisine secde etmeleri, meleklerin Âdem (AS)’a olan secdeleri gibi olup, ona selâm ve hürmet içindir. Bu tarz, hürmet için yapılan secde onların şeriatında câiz olmakla berâber İslâmiyet bunu kaldırmıştır. İbn-i Abbâs (ra)’dan gelen bir rivâyete göre de onlar Yûsuf için, yani ona kavuştukları için Allah’a şükür secdesine kapandılar.
(İbn-i Kesîr, c. 2, 262; Râzî, c. 9/18, 216)
رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنٖى مِنَ الْمُلْكِ
وَعَلَّمْتَنٖى مِنْ تَاْوٖيلِ الْاَحَادٖيثِۚ
“Rabbim!
Bana mülkden (bir nasib) verdin ve bana rüyâların ta‘bîrinden (bir ilim) öğrettin.
فَاطِرَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ
اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ
Ey gökleri ve yeri hakkıyla yaratan!
Sen, dünyada da âhirette de benim velîmsin
(gerçek dostumsun).
تَوَفَّنٖى مُسْلِمًا وَاَلْحِقْنٖى بِالصَّالِحٖينَ
Canımı Müslüman olarak al
ve beni sâlih kimseler arasına kat
Yûsuf (As) Sûresi 100.-101.Âyet
Bu, Rabbimin bir lütfudur
قَالَ الَّذ۪ي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتَابِ
اَنَا۬ اٰت۪يكَ بِه۪ قَبْلَ اَنْ يَرْتَدَّ اِلَيْكَ طَرْفُكَۜ
Yanında kitabdan bir ilim bulunan zât
(Âsaf bin Berhıya):
“(Senin) göz açıp kapaman (esnâsında, henüz nazarın) sana dönmeden önce, ben onu sana getiririm” dedi.
فَلَمَّا رَاٰهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قَالَ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبّ۪ي۠
(Süleymân) birden onu (o tahtı) yanına yerleşivermiş olarak görünce: “Bu, Rabbimin bir lütfudur!
لِيَبْلُوَن۪ٓي ءَاَشْكُرُ اَمْ اَكْفُرُۜ
Tâ ki şükür mü edeceğim,yoksa nankörlük mü
edeceğim diye beni imtihân ediyor!
وَمَنْ شَكَرَ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِه۪ۚ
Hâlbuki kim şükrederse,
o takdirde ancak kendisi için şükreder;
وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ رَبّ۪ي غَنِيٌّ كَر۪يمٌ
kim de nankörlük ederse, artık şübhesiz ki Rabbim, Ganî (hiçbir şeye muhtaç olmayan)dır, Kerîm (çok cömert olan)dır” dedi.
Neml Sûresi,40.Âyet
Bu, Rabbimden bir rahmettir.
قَالُوا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ اِنَّ يَأْجُوجَ
وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِي الْاَرْضِ
Dediler ki: “Ey Zülkarneyn! Bu memlekette
Ye’cûc ve Me’cûc bozgunculuk yapmaktadırlar.
فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلٰٓى اَنْ تَجْعَلَ
بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا
Bizimle onlar arasında bir sed yapman için sana
bir bedel ödesek kabul eder misin?”
قَالَ مَا مَكَّنّ۪ي ف۪يهِ رَبّ۪ي خَيْرٌ
Zülkarneyn şöyle cevap verdi:
“Rabbimin beni içinde bulundurduğu nimet
ve kudret sizinkinden üstündür.
فَاَع۪ينُون۪ي بِقُوَّةٍ اَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًاۙ
Siz bana kuvvetinizle destek olun da,
sizinle onlar arasına aşılmaz bir engel yapayım.
اٰتُون۪ي زُبَرَ الْحَد۪يدِۜ
Bana, demir kütleleri getirin.
حَتّٰٓى اِذَا سَاوٰى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُواۜ
” Nihayet (vadiyi demirle doldurup) iki dağın
arasını aynı seviyeye getirince, “Ateşi körükleyin!” dedi.
حَتّٰٓى اِذَا جَعَلَهُ نَارًاۙ قَالَ اٰتُون۪ٓي اُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًاۜ
Artık onu kor haline getirdiği vakit,
“Getirin bana, üzerine bir miktar erimiş
bakır dökeyim” dedi.
فَمَا اسْطَاعُٓوا اَنْ يَظْهَرُوهُ وَمَا اسْتَطَاعُوا لَهُ نَقْبًا
Artık onu ne aşabildiler ne de delebildiler.
قَالَ هٰذَا رَحْمَةٌ مِنْ رَبّ۪يۚ
Zülkarneyn, “Bu, Rabbimden bir rahmettir.
فَاِذَا جَٓاءَ وَعْدُ رَبّ۪ي جَعَلَهُ دَكَّٓاءَۚ
Fakat Rabbimin vaadi gelince O, bunu yerle bir eder.
وَكَانَ وَعْدُ رَبّ۪ي حَقًّاۜ
Rabbimin vaadi haktır” dedi.
Kehf Sûresi,94-98.Âyet
.........
ALINACAK DERSLER VE BİZLERE TAVSİYELER:
- “Rabbimin beni içinde bulundurduğu nimet ve kudret sizinkinden üstündür". Deyip, kullardan bir ücret istenmemesi.Kullardan alınacak ücret, Allah'tan gelecek ücrete engel olabilir. Bu nedenle, insanlardan bir ücret kabul edilmemiş, Allah'tan gelecek ücrete razı olunmuştur.
- Demir ve bakır alaşımlı ile çok sağlam bir duvar yapılabileceğini bizlere öğretmesi.
- İnsanların yardımıyla kendisinin yaptığı bu iş için kendisine bir pay çıkarıp övünmemesi ve "Bu, rabbimden bir rahmettir". Diyerek, bu başarıyı Allah'ın rahmetine bağlaması.
- Kullara göre; "aşılamayan ve delinemeyen" bir surun, "Fakat rabbimin vaadi gelince O, bunu yerle bir eder". Deyip, O'nun herşeye gücü yeteceğini söylüyor.
- "Rabbimin vaadi haktır” demekle de kıyamet gününün mutlaka geleceğini haber veriyor.
.......
Fahirlenmiyor
حَتّٰٓى اِذَٓا اَتَوْا عَلٰى وَادِ النَّمْلِۙ
Nihâyet neml (karınca) vâdisine geldiklerinde, (içlerinde reis olan) bir karınca:
قَالَتْ نَمْلَةٌ يَٓا اَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسَاكِنَكُمْۚ
“Ey karıncalar! Yuvalarınıza girin!
لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمٰنُ وَجُنُودُهُۙ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ
Süleymân ve orduları farkında olmayarak
sizi ezmesin!” dedi.
فَتَبَسَّمَ ضَاحِكًا مِنْ قَوْلِهَا
Bunun üzerine (Süleymân) onun sözünden dolayı gülercesine tebessüm etti ve dedi ki:
رَبِّ اَوْزِعْنٖٓى اَنْ اَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتٖٓى اَنْعَمْتَ عَلَىَّ
وَ عَلٰى وَالِدَىَّ وَاَنْ اَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضٰيهُ
وَاَدْخِلْنٖى بِرَحْمَتِكَ فٖى عِبَادِكَ الصَّالِحٖينَ
“Rabbim!
Beni ve ana-babamı ni‘metlendirdiğin ni‘metine şükretmemi ve râzı olacağın sâlih ameller işlememi bana ilhâm eyle ve rahmetinle beni sâlih kullarının arasına kat!”
Neml Sûresi, 18. -19. Âyet
ALINACAK DERSLERDEN BAZILARI:
- Karıncaların konuşmalarını duyup anlamış olmasından fahirlenmeyip, onu Allah'ın kendisine vermiş olduğu bir ni'met olarak değerlendirmesi.
- Allah'ın kendisine ikrâm etmiş olduğu bu ni'metin şükrü gerektirdiğini düşünmesi.
- Bu şükrü edâ edebilmek için de Allah'tan yardım istemesi.
- Sâlih ameller işlemesi için Allah'a dua etmesi.
- Kendisi Peygamber olduğu halde öldükten sonrasını da düşünüp, sâlih insanların arasına katılmak için Allah'tan niyazda bulunması.
(Biz) âhireti yeryüzünde büyüklenmeyi ve fesâdı istemeyenlere veririz.
تِلْكَ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ
İşte âhiret yurdu!
نَجْعَلُهَا لِلَّذ۪ينَ لَا يُر۪يدُونَ عُلُوًّا فِي الْاَرْضِ وَلَا فَسَادًاۜ
(Biz) onu yeryüzünde büyüklenmeyi
ve fesâdı istemeyenlere veririz.
وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّق۪ينَ
(Güzel) âkıbet ise, takvâ sâhiblerinindir
Kasas Sûresi 83. Âyet
Furkân-ı Hakîm / Günah, Kötülük ve Şeytan · Marifet Petekleri