Güzel ahlâkın yolları
Allah size öğretiyor.
وَاتَّقُوا اللّٰهَۜ
Allah’dan sakının!
وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُۜ
Hem Allah size
(neyi, nasıl yapmanız gerektiğini)
öğretiyor.
وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَل۪يمٌ
Çünki Allah, herşeyi hakkıyla bilendir.
Bakara Sûresi,282.Âyet
Kâinatta Rabbinin delillerini görmeyen kimseye kötü ameli kendisine süslü gösterilir.
اَفَمَنْ كَانَ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهٖ
كَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُٓوءُ عَمَلِهٖ وَاتَّبَعُٓوا اَهْوَٓاءَهُمْ
Rabbisinden apaçık bir delil üzerinde bulunan kimse,
hiç kötü ameli kendisine süslü gösterilen
ve (nefislerinin) arzularına uyan kimse gibi midir?
Muhammed (Asm) Sûresi 14. Âyet
Muhâcir ve Ensâr'ın yoluna uy!
Güzel ahlâkı kazanmış olursun.
Allah,sâlih kimselerin yollarına
sizi hidâyet etmek ister
يُر۪يدُ اللّٰهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ
وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذ۪ينَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَيَتُوبَ عَلَيْكُمْۜ
Allah, size (bilmediklerinizi) açıklamak
ve sizden evvelki (sâlih kimse)lerin yollarına
sizi hidâyet etmek ve tevbelerinizi kabûl etmek ister.
وَاللّٰهُ عَل۪يمٌ حَك۪يمٌ
Çünki Allah, Alîm (herşeyi hakkıyla bilen)dir,
Hakîm (her işi hikmetli olan)dır.
Nisâ Sûresi,26.Âyet
Bana yönelenlerin yoluna uy!
وَاتَّبِعْ سَب۪يلَ مَنْ اَنَابَ اِلَيَّۚ
Ve bana yönelenlerin yoluna uy!
ثُمَّ اِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ
Sonra dönüşünüz ancak banadır;
فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
o zaman size yapmakta olduklarınızı
haber vereceğim.
وَالَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِ
Îmân edip hicret edenler
ve Allah yolunda cihâd eden (Muhâcir)ler
وَالَّذ۪ينَ اٰوَوْا وَنَصَرُٓوا
ve (onları) barındırıp yardım edenler (Ensâr) var ya,
اُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقاًّۜ
işte gerçek mü’minler, ancak onlardır!
لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَر۪يمٌ
Kendileri için (Rablerinden)
bir mağfiret ve dâimî bir rızık vardır.
Lokmân Sûresi,15.Âyet---Enfâl Sûresi, 74.Âyet
Muhâcirler'e ve Ensâr'a güzelce tâbi‘ olanlar
Allah onlar için, altlarından ırmaklar akan
Cennetler hazırlamıştır
وَالسَّابِقُونَ الْاَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِر۪ينَ وَالْاَنْصَارِ
وَالَّذ۪ينَ اتَّبَعُوهُمْ بِاِحْسَانٍۙ
Sâbikūn’un,
(İslâm’a olan hizmetleriyle öne geçenlerin) birincileri olan Muhâcirler ve Ensâr ile
onlara güzelce tâbi‘ olanlar var ya,
رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْه
Allah onlardan râzı olmuştur
ve (onlar da) O’ndan râzı olmuşlardır
وَاَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْر۪ي تَحْتَهَا الْاَنْهَارُ
ve (Allah) onlar için, altlarından ırmaklar akan
Cennetler hazırlamıştır;
خَالِد۪ينَ ف۪يهَٓا اَبَداًۜ
orada ebedî olarak devamlı kalıcıdırlar.
ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظ۪يمُ
İşte büyük kurtuluş budur!
Tevbe Sûresi,100. Âyet
Allah’a ve Resûl’e itâat eden
peygamberlerin, sıddîklerin )Hz. Ebûbekir(,
şehîdlerin )Hz. Ömer,Hz.Osman,Hz.Ali(
ve sâlih kimselerin dosdoğru yoluna bizi hidâyet eyle!
اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَق۪يمَۙ
Bizi dosdoğru yola hidâyet eyle!
صِرَاطَ الَّذ۪ينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْۙ
Kendilerine ni‘met verdiğin kimselerin yoluna
وَمَنْ يُطِعِ اللّٰهَ وَالرَّسُولَ
O hâlde kim Allah’a ve Resûl’e itâat ederse,
فَاُو۬لٰٓئِكَ مَعَ الَّذ۪ينَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ
مِنَ النَّبِيّ۪نَ وَالصِّدّ۪يق۪ينَ وَالشُّهَدَٓاءِ وَالصَّالِح۪ينَۚ
işte onlar;
Allah’ın kendilerine ni‘met verdiği peygamberler,
sıddîklar, şehîdler ve sâlih kimselerle berâberdirler.
وَحَسُنَ اُو۬لٰٓئِكَ رَف۪يقًاۜ
Hem işte onlar, ne güzel arkadaştırlar!
ذٰلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللّٰهِۜ
Bu lütuf, Allah’dandır!
وَكَفٰى بِاللّٰهِ عَل۪يمًا۟
(Ona mazhar olanı) hakkıyla bilici olarak da
Allah yeter!
Fâtiha Sûresi, 6-7.Âyet ---Nisâ Sûresi, 69 70-.Âyet
Hakîki îmân,Allah'ın insanın kalbine koyduğu bir nurdur
İnsan,kalbindeki o nurla hayatına yön verirse
en doğru yolu bulmuş olur.
يَٓا اَيُّهَا الَّذٖينَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَاٰمِنُوا بِرَسُولِهٖ
Ey îmân edenler!
Allah’dan sakının ve Resûlüne
(Muhammed’e) îmân edin ki,
يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهٖ
size rahmetinden iki kat nasib versin
وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهٖ وَيَغْفِرْ لَكُمْۜ
ve sizin için bir nûr kılsın;
ki onunla (doğru yolu bulup) yürürsünüz
ve size mağfiret etsin!
وَاللّٰهُ غَفُورٌ رَحٖيمٌۙ
Çünki Allah, Gafûr (çok bağışlayan)dır,
Rahîm (çok merhamet eden)dir.
Hadîd Sûresi, 28. Âyet
Sâyesinde yürüye(bile)ceği bir nûr verdiğimiz kimse
اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَاَحْيَيْنَاهُ
وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا
يَمْشٖى بِهٖ فِى النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ
فِى الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَاۜ
(Küfür içinde olmakla) ölü (hükmünde) iken, bunun ardından kendisini (îmanla) dirilttiğimiz ve kendisine insanlar içinde, sâyesinde yürüye(bile)ceği bir nûr verdiğimiz kimse, hiç karanlıklarda kalan, (ve) ondan (bir türlü) çıkamayacak durumda olan kimse gibi olur mu?
كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْكَافِرٖينَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
İşte kâfirlere, yapmakta oldukları şeyler
böyle süslü gösterildi.
En‘âm Sûresi, 122. Âyet
Hak gelmeden bâtıl zâyi olmaz
Kur'ân'ın şifa ve rahmeti kalplere gelip yerleşmeden, kalplerdeki yaralar,hastalıklar iyileşmez
وَقُلْ جَٓاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُۜ
Yine de ki: “Hak geldi, bâtıl zâil oldu!
اِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا
Şübhesiz ki bâtıl, yok olmaya mahkûmdur.”
İsrâ Sûresi, 81.Âyet
بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِل
ِ فَيَدْمَغُهُ فَاِذَا هُوَ زَاهِقٌۜ
Bil‘akis hakkı, bâtılın üzerine atarız da beynini parçalar;bir de bakarsın ki o (bâtıl)yok olmuştur.
Enbiyâ Sûresi, 18.Âyet
Kalbin ahlâkla ilişkisi
O’nun âyetleri okunduğunda
Allah anıldığı zaman kalbleri ürperiyorsa
İşte gerçek mü’minler onlardır.
وَاَط۪يعُوا اللّٰهَ وَرَسُولَهُٓ اِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِن۪ينَ
Eğer (gerçek) mü’minler iseniz,
Allah’a ve Resûlüne itâat edin!
اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذ۪ينَ اِذَا ذُكِرَ اللّٰهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ
Mü’minler ancak o kimselerdir ki,
Allah anıldığı zaman kalbleri ürperir;
وَاِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ اٰيَاتُهُ زَادَتْهُمْ ا۪يمَاناً
kendilerine O’nun âyetleri okunduğunda
(bu, onların) îmanlarını artırır
وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَۚ
ve (onlar yalnız) Rablerine tevekkül ederler.
اَلَّذ۪ينَ يُق۪يمُونَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَۜ
Onlar ki, namazı hakkıyla edâ ederler
Ve kendilerini rızıklandırdığımız şeylerden
(Allah yolunda) sarf ederler.
اُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَـقاًّۜ
İşte gerçek mü’minler onlardır.
لَهُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَمَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌكَر۪يمٌۚ
Onlar için Rableri katında dereceler,
bir mağfiret ve dâimî bir rızık vardır.
Enfâl Sûresi, 1-2-3-4.Âyet
Toprağı İyi Olan Belde
Mü’minin kalbi münbit arâzi,
وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ
(Toprağı) iyi olan beldeye gelince,
onun bitkisi, Rabbinin izniyle, (güzel) çıkar.
وَالَّذٖى خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۜ
Kötü olanın ise ancak zor çıkar(1)
(çıksa da pek faydası olmaz).
كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيَاتِ لِقَوْمٍ يَشْكُرُونَ۟
Şükredecek bir kavim için âyetleri böyle açıklıyoruz.
A‘râf Sûresi, 58.Âyet
1,Bütün iyilikler Allah’dan, kötülükler nefistendir. Bu âyette de latîfâne işâret edildiği üzere, mü’minin kalbi münbit arâzi, kâfirinki ise çorak arâzi gibidir ki; mü’min kişi, Allah’ın Kelâmı’nı işitince kabûl eder. Allah da bu güzel hâline binâen ona hidâyet ihsân eder. Kâfirin kalbi ise nasîhat tohumunu kabûl etmediğinden, hidâyet ni‘metine nâil olamaz. Bazı güzel sayılabilecek hâllerinden, keşif ve îcadlarından da bir hayır görmezler.
(Râzî, c. 7/14, 150)
Allah'a itaat kalpledir
وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَٓائِرَ اللّٰهِ فَاِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ
Kim Allah’ın şeâirine (dîninin alâmetlerine)
hürmet ederse, artık şübhesiz bu, kalblerin takvâsındandır.
Hacc Sûresi,32.Âyet
Bazı kalpler içlerinden su çıkaran
taşlardan bile daha katıdır
ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ
ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةًۜ
Bundan sonra kalpleriniz yine katılaştı;
artık kalpleriniz taş gibi, hatta daha da katıdır.
وَاِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْاَنْهَارُۜ
Taşın öylesi var ki ondan ırmaklar kaynar;
وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَٓاءُۜ
öylesi de var ki çatlayıp bağrından su fışkırır;
وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِۜ
bazı taşlar da var ki Allah korkusuyla
yuvarlanıp düşer.
وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ
Allah, yapmakta olduklarınızdan habersiz değildir.
Bakara Sûresi 74.Âyet
]"Allah, yapmakta olduklarınızdan habersiz değildir." Âyetiyle, âyetin başında anlatılan kalbin durumunun ilişkisi dikkat çekicidir.[
İyiliğin Hikmet ve İlimle ilgisi
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهُٓ اٰتَيْنَاهُ حُكْماً وَعِلْماًۜ
وَكَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِن۪ينَ
Nihâyet (Yûsuf’un) gücü kemâle erince,
(biz) ona hikmet ve ilim verdik.
وَكَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِن۪ينَ
İşte iyilik edenleri böyle mükâfâtlandırırız.
Yûsuf (As) Sûresi, 22.Âyet
وَلُوطًا اٰتَيْنَاهُ حُكْمًا وَعِلْمًا
Lût’a da hikmet ve ilim verdik;
Enbiyâ Sûresi,74.Âyet
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهُ وَاسْتَوٰٓى اٰتَيْنَاهُ حُكْماً وَعِلْماًۜ
Nihâyet (Mûsâ’nın) gücü kemâle erip olgunlaşınca,
ona hikmet ve ilim verdik.
وَكَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِن۪ينَ
İşte iyilik edenleri böyle mükâfâtlandırırız.
Kasas Sûresi, 14.Âyet
Îmân kalbe girip onu süslerse, O kişide küfür,fısk ve Allah'a isyan olmaz
günah işlemez.
اللّٰهَ حَبَّبَ اِلَيْكُمُ الْاٖيمَانَ وَزَيَّنَهُ فٖى قُلُوبِكُمْ
Allah, size îmânı sevdirmiş
ve onu kalblerinizde süslemiştir.
وَكَرَّهَ اِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَۜ
Küfrü, fıskı ve isyânı ise size
(kalblerinize) çirkin göstermiştir.
اُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَۙ
İşte onlar, gerçekten doğru yolda olanlardır!
فَضْلًا مِنَ اللّٰهِ وَنِعْمَةًۜ
(Bu,) Allah’dan bir lütuf ve bir ni‘mettir.
وَاللّٰهُ عَلٖيمٌ حَكٖيمٌ
Allah ise, Alîm (herşeyi hakkıyla bilen)dir,
Hakîm (her işi hikmetli olan)dır.
Hucurât Sûresi 7-8. Âyet
Kalplerin takvâsındandır
ذٰلِكَۗ وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَٓائِرَ اللّٰهِ فَاِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ
Bu (böyle)dir!
Kim Allah’ın şeâirine (dîninin alâmetlerine)
hürmet ederse, artık şübhesiz bu, kalblerin takvâsındandır.
Hacc Sûresi, 32. Âyet
Her ne hâlde bulunsan mutlakā (biz) üzerinizde şâhidizdir.
وَمَا تَكُونُ ف۪ي شَأْنٍ وَمَا تَتْلُوا مِنْهُ مِنْ قُرْاٰنٍ
وَلَا تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ اِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ
شُهُوداً اِذْ تُف۪يضُونَ ف۪يهِۜ
(Ey Resûlüm!) Her ne hâlde bulunsan,
o Kur’ân’dan her ne okusan ve (ey insanlar)
her ne iş yapsanız, ona daldığınız zaman
mutlakā (biz) üzerinizde şâhidizdir.
وَمَا يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقَالِ ذَرَّةٍ فِي الْاَرْضِ
وَلَا فِي السَّمَٓاءِ وَلَٓا اَصْغَرَ مِنْ ذٰلِكَ
وَلَٓا اَكْبَرَ اِلَّا ف۪ي كِتَابٍ مُب۪ينٍ
Ne yerde, ne de gökte zerre kadar bir şey
Rabbinden gizli kalır; ne bundan daha küçük,
ne de daha büyük (hiçbir şey) yoktur ki,
apaçık bir kitabda (Levh-i Mahfûz’da) bulunmasın
Yûnus (As) Sûresi .61.Âyet
Furkân-ı Hakîm / Güzel Ahlâk · Marifet Petekleri