İyiler kimlerdir
Dâima Allah'a yönelen kimseler iyi kimselerdir
وَهَبْنَا لِدَاوُ۫دَ سُلَيْمٰنَۜ
Bir de Dâvûd’a (oğlu) Süleymân’ı ihsân ettik.
نِعْمَ الْعَبْدُۜ
(O Süleymân) ne iyi kuldu!
اِنَّهُٓاَوَّابٌۜ
Hakîkaten o, dâimâ (Allah’a) yönelen
bir kimseydi!
Sâd Sûresi,30. Âyet
İyilik,sabırla Allah'a yönelmektir
اِنَّا وَجَدْنَاهُ صَابِرًاۜ
Gerçekten biz onu )Hz. Eyyub'u(
sabırlı bir kimse olarak bulduk.
نِعْمَ الْعَبْدُۜ
(O) ne iyi kuldu!
اِنَّهُٓ اَوَّابٌ
Hakîkaten o, dâimâ (Allah’a) yönelen bir kimse idi.
Sâd Sûresi 44. Âyet
Namaz, iyilik olarak gösteriliyor
Hakkıyla edâ edilen namaz iyiliktir
Küçük günah kötülüklerini siler
Namaz kötülükleri giderince geriye iyilikler kalır
وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ طَرَفَىِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ الَّيْلِۜ
Gündüzün iki tarafında (öğle ve ikindi vakitlerinde)
ve gecenin (gündüze) yakın saatlerinde
(akşam, yatsı ve sabah vakitlerinde)
ise namazı hakkıyla edâ et!
اِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّـَٔاتِۜ
Muhakkak ki iyilikler,
(büyük günahlardan kaçınmak şartıyla)
kötülükleri giderir.
ذٰلِكَ ذِكْرٰى لِلذَّاكِرٖينَۚ
Bu, ibret alanlara bir nasîhattir.
Hûd (As) Sûresi 114. Âyet
Hikmet ve ilim sahibi olarak iyi insan olmak
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهُٓ اٰتَيْنَاهُ حُكْماً وَعِلْماًۜ
Nihâyet (Yûsuf’un) gücü kemâle erince,
(biz) ona hikmet ve ilim verdik.
وَكَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِن۪ينَ
İşte iyilik edenleri böyle mükâfâtlandırırız.
Yûsuf (As) Sûresi, 22.Âyet
İyilik,sevdiğiniz şeylerden Allah yolunda sarf etmektir.
لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتّٰى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَۜ
Sevmekte olduğunuz şeylerden (Allah yolunda)
sarf etmedikçe, (gerçek) iyiliğe aslâ erişemezsiniz.
وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِه۪ عَل۪يمٌ
O hâlde her ne sarf ederseniz,
artık şübhesiz ki Allah, onu hakkıyla bilendir.
Âl-i İmrân Sûresi, 92.Âyet
İnsanları affetmek iyiliktir
اَلَّذ۪ينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّٓاءِ وَالضَّرَّٓاءِ
وَالْكَاظِم۪ينَ الْغَيْظَ وَالْعَاف۪ينَ عَنِ النَّاسِۜ
Onlar ki, bollukta ve darlıkta (mallarını Allah yolunda)
sarf ederler, (kızdıkları zaman) öfkelerini yenerler
ve insanları affederler.
وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِن۪ينَۚ
Allah ise, iyilik yapanları sever.
Âl-i İmrân Sûresi, 136.Âyet
فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْۜ
Sen yine de onları affet, hoş gör.
اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِن۪ينَ
Çünkü Allah iyilik edenleri sever.
Mâide Sûresi 13.Âyet
خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَاَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِل۪ينَ
(Ey Habîbim!)
Af (ve kolaylık) yolunu tut;
iyiliği emret ve câhillerden yüz çevir!
A‘râf Sûresi, 199.Âyet
Taberî’nin kaydettiği bir rivayete göre bu âyet geldiğinde Resûlullah’ın bir sorusu üzerine Cebrâil, “Rabbin sana kötülük edene senin iyilik etmeni, sana vermeyene senin vermeni ve senden uzak kalıp ilgileri koparanlarla senin dostluk ve akrabalık ilişkini sürdürmeni emrediyor” diyerek âyete örnekleme yoluyla açıklama getirmiştir.
(Diyanet tefsiri)
Fesad çıkarmamak iyiliktir
Allah’ın rahmeti, iyilik edenlere (pek) yakındır.
تُفْسِدُوا فِي الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَلَا
Ve ıslâh edilmesinden sonra
yeryüzünde fesad çıkarmayın;
وَادْعُوهُ خَوْفاً وَطَمَعاًۜ
(azâbından) korkarak ve (rahmetini)
ümîd ederek O’na duâ edin!
اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَر۪يبٌ مِنَ الْمُحْسِن۪ينَ
Şübhe yok ki Allah’ın rahmeti,
iyilik edenlere (pek) yakındır.
A‘râf Sûresi, 56.Âyet
İyilik,Allah'dan sakınmak ve sabretmektir.
الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ
İyilik, (günahlardan) sakınan kimse(nin iyiliği)dir.
وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
Allah'tan sakının, tâ ki kurtuluşa eresiniz.
Bakara Sûresi 189.Âyet
وَاصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَايُضٖيعُ اَجْرَ الْمُحْسِنٖينَ
(Habîbim, yâ Muhammed!)
Artık sabret! Zîrâ şübhesiz ki Allah,
iyilik edenlerin mükâfâtını zâyi‘ etmez.
Hûd (As) Sûresi 115. Âyet
Rabbinizden sakınanlar
قُلْ يَا عِبَادِ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْۜ
(Tarafımdan kullarıma) de ki:
“(Rabbiniz buyuruyor ki:)
Ey îmân eden kullarım! Rabbinizden sakının!
لِلَّذ۪ينَ اَحْسَنُوا ف۪ي هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌۜ
Bu dünyada iyilik edenlere,
(âhirette de) iyilik (Cennet) vardır.
وَاَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةٌۜ
Çünki Allah’ın arzı geniştir.
اِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ اَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ
(O gün) ancak, sabredenlere mükâfâtları
hesabsız olarak verilecektir.”
Zümer Sûresi 10.Âyet
Mahlûkātın en hayırlısı Îmân edip sâlih ameller işleyenler
اِنَّ الَّذٖينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِۙ
اُو۬لٰٓئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِۜ
Şübhesiz ki îmân edip sâlih ameller işleyenler var ya, işte mahlûkātın en hayırlısı (da) ancak onlardır
جَزَٓاؤُ۬هُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرٖى
مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهَارُ خَالِدٖينَ فٖيهَٓا اَبَدًاۜ
Onların Rableri katındaki mükâfâtı,
altlarından ırmaklar akan Adn Cennetleridir;
orada ebedî olarak devamlı kalıcıdırlar.
رَضِىَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُۜ
Allah onlardan râzı olmuştur
ve (onlar da) O’ndan râzı olmuşlardır.
ذٰلِكَ لِمَنْ خَشِىَ رَبَّهُ
.İşte bu (karşılık),
Rabbisinden korkan kimseler içindir
Beyyine Sûresi, 7-8.Âyet
Nefsini Allah’a teslîm eden kimseler iyi kimselerdir.
وَمَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُٓ اِلَى اللّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ
فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰىۜ
Kim, iyi bir kimse olarak kendini Allah’a teslîm ederse,
o takdirde muhakkak ki en sağlam kulpa tutunmuştur.
وَاِلَى اللّٰهِ عَاقِبَةُ الْاُمُورِ
(Bütün) işlerin âkıbeti ise, Allah’a (varacak)tır.
Lokmân (As) Sûresi, 22. Âyet
بَلٰى مَنْ اَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلّٰهِ
وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُٓ اَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّه۪ۖ
وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ۟
Hayır!
Kim (güzel bir niyet ve ihlâsla) iyilik eden
bir kimse olarak kendini Allah’a teslîm ederse,
artık onun, Rabbi katında mükâfâtı vardır;
hem onlara bir korku yoktur, onlar mahzun da olmazlar.
Bakara Sûresi,112.Âyet
Kur'ân'a uyarak iyi insan olanlar
Kur'ân iyilik kaynağıdır
تِلْكَ اٰيَاتُ الْكِتَابِ الْحَك۪يمِۙ
Bunlar, hikmetli Kitâb’ın (Kur’ân’ın) âyetleridir.
هُدًى وَرَحْمَةً لِلْمُحْسِن۪ينَۙ
(Her âyet) iyilik edenler için bir hidâyet
ve bir rahmettir.
اَلَّذ۪ينَ يُق۪يمُونَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكٰوةَ
وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَۜ
Onlar ki,
namazı hakkıyla edâ ederler ve zekâtı verirler;
onlar, âhirete de gerçekten kat‘î olarak îmân edenlerdir.
اُو۬لٰٓئِكَ عَلٰى هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ
وَاُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
İşte onlar, Rablerinden bir hidâyet üzeredirler
ve yine onlar, gerçekten kurtuluşa erenlerdir.
Lokmân Sûresi, 2-5.Âyet
Kitap ve namazla iyi insan olmak
وَالَّذ۪ينَ يُمَسِّكُونَ بِالْكِتَابِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۜ
اِنَّا لَا نُض۪يعُ اَجْرَ الْمُصْلِح۪ينَ
Kitâb’a sımsıkı tutunup namazı hakkıyla edâ edenler ise (bilsinler ki), şübhesiz biz, iyilik için çalışanların mükâfâtını zâyi‘ etmeyiz.
A'râf Sûresi,170.Âyet
Sizler kitabı okuduğunuz halde
اَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ اَنْفُسَكُمْ
وَاَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَۜ
Sizler kitabı okuduğunuz halde insanlara
iyiliği emredip kendinizi unutuyor musunuz?
اَفَلَا تَعْقِلُونَ
Aklınızı kullanmıyor musunuz?
Bakara Sûresi 44.Âyet
İyilerin Kur'ân'daki özellikleri
لَيْسَ الْبِرَّ اَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ
(Ey ehl-i kitab!)
Yüzlerinizi (ibâdet maksadıyla) doğu ve batı
tarafına çevirmeniz iyilik (için yeterli) değildir,
وَلٰكِنَّ الْبِرَّ
fakat iyilik o kimsenin (iyiliği)dir ki,
مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰٓئِكَةِ
وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيّ۪نَۚ
(o kişi) Allah’a, âhiret gününe, meleklere,
kitab(lar)a ve peygamberlere îmân eder;
وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّه۪ ذَوِي الْقُرْبٰى وَالْيَتَامٰى
وَالْمَسَاك۪ينَ وَابْنَ السَّب۪يلِ وَالسَّٓائِل۪ينَ وَفِي الرِّقَابِۚ
ona (o elindeki mala) olan sevgisine rağmen malı akrabâlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışa, dilenenlere ve köleler uğrunda verir;
وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَۚ
namazı hakkıyla edâ eder ve zekâtı verir.
وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُواۚ
Çünki (onlar) söz verdikleri zaman
sözlerini yerine getirenler
وَالصَّابِر۪ينَ فِي الْبَأْسَٓاءِ وَالضَّرَّٓاءِ وَح۪ينَ الْبَأْسِۜ
ve sıkıntı (fakirlik), hastalık ve savaşın
şiddetli ânında sabredenlerdir.
اُو۬لٰٓئِكَ الَّذ۪ينَ صَدَقُواۜ
İşte onlar, doğru olan kimselerdir.
وَاُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ
Takvâ sâhibi olanlar da işte ancak onlardır.
Bakara Sûresi177, .Âyet
Furkân-ı Hakîm / İyilik, İnfak ve Sâlih Amel · Marifet Petekleri