Arama

Başlık ve içerikte ara

Namazın keyfiyeti

10 dk

Namazda kalbin durumu

HADİS-İ ŞERİF:

"Bir kul namaza durduğu ve kalbiyle Rabb'inin huzûrunda bulunduğu zaman onun etrâfında nurdan otağlar kurulur; etrâfında melekler döner; gökten onun üzerine iyilikler iner; Cenâb-ı Hak onunla övünür".

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.428)

HADİS-İ ŞERİF:

Tirmizî ve İbn Mâce'nin İmrân İbn Zaide kanalıyla...

Ebu Hüreyre'den rivayetlerinde

Allah Rasûlü (s.a.) şöyle buyurmuştur :

"Allah Teâlâ buyurur ki:

Ey Âdemoğlu (kalbini) Bana ibâdet için boşalt ki göğsünü zenginlikle doldurup fakirliğini gidereyim. Eğer böyle yapmazsan senin kalbini meşguliyetle doldurur ve fakirliğini giderip kapatmam".

(İbn-i Kesir Tefsiri, Tâ-hâ,132.Âyet)

Cübeyr der ki: "Ubâde İbnu's-Sâmit (radıyallahu anh)'a rastladım. Kardeşin Ebu'd-Derda ne söyledi, işittin mi? dedim. Ve ona Ebu'd-Derda'nın söylediğini haber verdim.

Bana:

"Ebu'd-Derda doğru söylemiş, dilersen kaldırılacak olan ilk ilmin ne olduğunu sana haber vereyim: İnsanlardan kaldırılacak olan ilk ilim huşûdur.

Büyük bir camiye girip huşu üzere olan tek şahsı göremeyeceğin vakit yakındır!" dedi."

[Tirmizî, İlm 5, (2655).] (Kütüb-i Sitte,ilim)

İbâdetin mânâsı

HADİS-İ ŞERİF:

Peygamber a.s. buyururlar ki:

"İbâdet; Allah'ı bilmek (ma'rifetullah)

ve O'nu tevhid etmektir".

(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.422)

Namazda huşû

HADİS-İ ŞERİF:

Tâ'zim: Kalbde bir keyfiyettir. İki ilimden doğar:

Allahü Teâlâ'nın azâmet ve celâlini bilmek.

Bu, îmânın esâsını teşkil eder.

Çünkü O'nu azâmetine inanmayan kimse O'na gerekli saygıyı gösteremez.

Kendisinin hakîr, zelîl ve Allahü Teâlâ'nın emrinde müsahhar, âciz bir kul olduğunu bilmektir. Tâ ki bu iki ilimden Allahü Teâlâ'ya karşı, huşû, huzû, zillet ve inkisar hâsıl olsun. İşte bu hâle tâzim, saygı denir.

Allah'ın celâlini bilmekle, nefsin hakîr bir şey olduğunu bilmek birleşmedikçe, tâ'zim ve huşû meydana gelmez. Allahü Teâlâ ne kadar daha iyi bilinirse, haşyet ve heybet de o nisbette artar.

Kalbin huşûu yakînin derecesi ile ölçülür.

Bunun içindir ki Hazret-i Âişe:

"Resûlüllah bizim ile konuşur ve gülerdi.

Fakat namaz vakti gelince, sanki ne o bizi tanır ve ne de biz onu tanırdık."buyurmuştur.

İbrahim (A.S.) namaz kılarken kalp atışları iki mil öteden duyulurdu.

Peygamber Efendimiz Ebû Cehm'in kendisine getirdiği yünlü ve nakışlı siyah elbise ile namaz kıldıktan sonra onu çıkardı ve;

"Bunu Ebû Cehm'e götürün de, onun işlemesiz olan kaba elbisesini bana getirin. Çünkü bu işlemeli elbise namazda huzûrumu bozmuştur."buyurdular.

Yine Peygamber Efendimiz yeni nalınları ile eskisinin kayışlarının değiştirilmesini emir buyurdu. Çünkü namaz kılarken onlara gözü ilişince, yenilerinin sökülüp yine eskilerinin takılmasını emretmişlerdir.

Yine Peygamber Efendimiz yaptırdığı nalınlar hoşuna gittiği için secdeye kapandı ve:

"Bana kızmasın diye Rabb'ime secde ettim"buyurdu. İlk gördüğü sâile onları hediye etti.

Peygamber Efendimizin elinde altın yüzük var idi. Kendisi minberde iken yüzüğü parmağından attı ve :

" Bir ona bir de size bakmakla bu (yüzük) beni meşgûl etti." Buyurdular.

Rivâyet olundu ki Ebû Talha bahçesinde namaz kılarken orada daldan dala konarak cıvıldaşan bir kuş hoşuna gitti. Bir müddet ona bakmakla oyalanırken kaç rekât namaz kıldığını şaşırdı. Hâdiseyi Peygamber Efendimize anlattıktan sonra:

"Yâ Resûlüllah! Beni namazda meşgûl eden bu bahçeyi sadaka ediyorum. Nereye emir buyurursan oraya sarfedebilirsin." demiştir.

Salkımlar ile süslenmiş hurma ağacı bulunan bir bahçede namaz kılarken hoşuna giden salkımlara bakarak kaç rekât namaz kıldığına şaşıran başka bir zât, meseleyi Hazret-i Osman (R.A.) a arz ettikten sonra:

"Bu bahçe sadakadır. Bunu Allah yolunda harca." dedi.

Hazret-i Osman (R.A.)da bahçeyi elli bin dirheme sattı.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.442-447}

Otururken kılana, ayakta kılanın yarı mükâfâtı

HADİS-İ ŞERİF:

"Otururken kılana, ayakta kılanın yarı mükâfâtı, yatarken kılana da otururken kılanın yarı mükâfâtı vardır."

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.993}

Yorgunluk ve gevşeklik hissettiğinde ise yatıp uyusun.

HADİS-İ ŞERİF:

· 146: Enes (Allah Ondan razı olsun) şöyle demiştir: Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) mescide girmişti. İki direk arasında gerilmiş bir ip gördü.
-Bu ip nedir? diye sordu.

Sahabiler:
-Bu ip Zeyneb binti Cahş’a aittir. Namaz kılarken ayakta durmaktan yorulunca ona dayanıyor dediler.

Bunun üzerine peygamberimiz:

"Onu hemen çözünüz. Sizden biri istekli ve zinde olduğu haldeyken namazını (ayakta)kılsın, yorgunluk ve gevşeklik hissettiğinde ise yatıp uyusun.” buyurdu.

(Buhari teheccüd 18, Müslim Müsafirin 219) (Riyâzu's-Sâlihîn)

Kabirde namazın faydası

HADİS-İ ŞERİF:

Hz Peygamber buyuruyor ki:

"Mü'min kabre konduğu zaman, sadakası başında oturur, namazı sağında oturur, orucu solunda oturur, sabrı ayaklarında oturur.

Azab baş tarafından gelir;

sadakası der ki; benden sana geçit yok.

Sağ tarafından gelir,

namazı der ki benden sana geçit yok.

Sol tarafından gelir,

orucu derki benden sana geçit yok.

Sabrı der ki ben de burada hazırım, ihtiyaç durumunda ben de yardıma hazırım."

(İbni Hıbban,es-Sahih, hadis no. 3113)

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.521)

Ağlamaktan göğsü, kaynayan bir kazan gibi sarsılıyordu

HADİS-İ ŞERİF:

Mutarrıf, babası Abdullah b. Şıhhîr'dan, o da babasından naklediyor:

"Peygamber (s.a) Efendimizin yanına geldim.

Namaz kılıyordu. Ağlamaktan göğsü, kaynayan bir kazan gibi sarsılıyordu".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:5,S:52)

Tadil-i erkâna tam riayet edilmelidir

HADİS-İ ŞERİFLER:

Resulullah (sav) Efendimiz şöyle buyurdu:

"Hırsızların en kötüsü, o kimsedir ki; kıldığı namazından çalar."

Şöyle sordular:

—Ya Resulallah, o kimse, kıldığı namazından nasıl çalabilir?

Buna cevap olarak, Resulullah (sav) Efendimiz şöyle buyurdu:

"Rükûunu ve secdelerini tamam etmemek sureti ile."

Resulullah (sav) Efendimiz, bir başka hadis-i şerifinde ise, şöyle buyurdu:

"Rükû ile secdeleri arasında belini düzeltmeyen kimsenin namazına Allah nazar etmez."

Resulullah (sav) Efendimiz, secdeleri ve rükûunu tam yapmayan bir kimseyi gördü ve şöyle buyurdu:

"Sen hiç korkmaz mısın? Eğer bu halinde ölecek olsan, Muhammed Dini'nden başka bir din üzerine ölürsün."

Resulullah (sav) Efendimiz bir başka hadis-i şerifinde şöyle buyurdu:

"Sizden hiçbirinizin namazı tamam olmaz; taa rükûdan tamamen kalkıp belini de doğrulttuktan sonra her uzuv yerine gelinceye kadar."

Resulullah (sav) Efendimi şöyle buyurdu:

"Bir kimse, iki secde arasında oturmadıkça, belini doğrultup onu sabit tutmadıkça namazı tamam olmaz."

Resulullah (sav) Efendimiz, bir gün namaz kılan birinin yanından geçti; gördü ki, rükûunu ve secdesini, oturmasını, kalkmasını, hulasa namaz erkânını tamam etmiyor.

Şöyle buyurdu:

"Eğer bu halinde ölecek olsan, kıyamet günü benim ümmetimden olduğun söylenemez."

Bir başka yerde ise, şöyle buyurduğu anlatılmıştır:

"Bu durumda ölecek olsan, Muhammed Dini'nden başka bir din üzere ölmüş olursun."

Ebu Hüreyre (ra) şöyle anlattı:

—Bir şahıs altmış sene namaz kılar; amma, onun bu namazlarından bir tanesi dahi kabul edilmez.

Bu o kimsedir ki, rükûunu ve secdelerini tamamlamaz.

Şöyle anlatıldı:

—Zeyd b.Vehb birinin namaz kıldığını gördü; amma rükûunu ve secdelerini tam yapmıyordu.

Onu çağırdı ve sordu:

—Kaç senedir böyle namaz kılarsın?

O kimse, şu cevabı verdi:

—Kırk senedir.

Bunun üzerine, Zeyd b.Vehb şöyle dedi:

—Bu kırk sene içinde hiç namaz kılmamış oluyorsun.

Bu halinde ölsen, Muhammed (sav) sünnetinden başka bir yolda ölürsün.

Şöyle anlatıldı:

—Mü’min bir kul namazını kıldığı zaman, rükûunu ve secdelerini de güzel eda ederse, onun namazında bir güzellik ve nur olur. Melekler onu, semaya çıkarırlar.

O namaz dahi, namaz kılan için dua edip şöyle der:

—Sen beni koruduğun gibi, Allahu Teala dahi seni korusun.

Şayet o kimse, namazı güzel kılmaz ise, o namaz zulmetli olur. Melekler dahi onu istemezler semaya da çıkarmazlar. O namaz dahi, kılana şerli beddua edip şöyle der:

—Sen beni nasıl zay ettinse, Allah da seni zayi etsin.

Namazın edası tam olarak yapılmalıdır. Tadil-i erkâna tam riayet edilmelidir. Oturmalara ve kalkmalara dahi riayet gerekir.

Namazı tamam kılmaları ve tumaninete (oturuş ve kalkışlarda azaların sükûnet bulmasına) tadil-i erkâna (her şeyin sünnet olduğu üzere yapılmasına) riayet etmeleri için başkalarına dahi delâlet edip anlatmalıdır.

Zira insanların pek çoğu, bu devletten mahrumdur.

Bu amel, bütünüyle terk edilmiş durumdadır. Bunu ihya etmek, İslâm'da önemli vazifelerin en önemlisidir.

Resulullah (sav) Efendimiz şöyle buyurdu:

"Öldürüldükten sonra bir kimse sünnetimi canlandırırsa, onun için yüz şehid sevabı vardır." .

(MEKTÛBÂT-I RABBÂNÎ 382.MEKTUP)

HADİS-İ ŞERİF:

"Farz namazı, teraziye benzer. Kim onu doğru tartarsa aynı muamele ile karşılanır".19

Yezid er-Rakkaşî şöyle demiştir:Allah Rasûlü'nün namazı, dizili inci kolyesi gibi intizamlı ve tartılı idi.20

Hz. Peygamber (s.a) şöyle buyurmuştur:

"Ümmetimden iki kişi namaz kılmaya kalkarlar.

Rüku ve secdeleri aynı olduğu halde namazları arasındaki fark yer ile gök arası kadardır".21

Hz. Peygamber, bu mübarek sözü ile namazda bulunması gereken huşua işaret etmektedir.

"Allah Teâlâ rükü ve secdelerinde belini doğrultmayan bir kulun yüzüne kıyamet gününde şefkatle bakmaz".22

"Namazda yüzünü sağa sola çeviren kişi, yüzünün,

Allah tarafından merkeb yüzüne dönüştürülmesinden korkmaz mı"?23

"Kim abdestine, secde ve huşuuna tam manasıyla riayet ederek herhangi bir namazı vaktinde eda ederse, o namaz bembeyaz olarak Allah Teala'nın huzuruna yükselip giderken, mânâ diliyle 'Benim hakkımı koruyarak edȧ ettiğin gibi Allah da seni korusun!" der.

"Vaktinin dışında ve abdestine, rükü, secde ve huşüuna riayet etmeksizin eda eden bir kimsenin namazı ise, simsiyah olarak Allah Teâlâ'nın dilediği yere yükselinceye kadar mânâ diliyle

'Beni zayi ettiğin gibi Allah da seni zayi etsin!' diye beddua eder. Sonra da yükseldiği yerden paçavra gibi dürülerek sahibinin yüzüne çarpılır".24

"Hırsızların en kötüsü namazından çalandır".25

İbn Mes'ud ve Selman-ı Farisi (r.a) şöyle demişlerdir:.

"Namaz ölçektir. Kim onu tam ölçerse hakkını da öylece ölçüp alır. Kim onda hile yaparsa, o Allah Teâlâ'nın ölçü ve tartıda hile yapanlar hakkındaki fermanını bilmelidir".18

Iraki, bu hadisin aslına rastlamadığını kaydetmektedir.19)

İbn Mübarek, Zühd, (İbn Hasan'dan mürsel olarak); Beyhaki, Şuab`uliman,(İbn Abbas'dan)20)

ibn Mübarek, Zühd. 21)

İbn Mihber, Kitab`u1-Akl, (Ebu Eyyüb el-Ensârî den; uydurma olduğunuda kaydetmiştir.)22)

Ahmed, (Ebu Hüreyre'den sahih olarak)23)

İbn Adiy, (Câbir'den) 24)

Tabarani, Evsat, (Enes'den zayıf bir senedle)25)

Ahmed ve Hakim, (Ebu Katade den sahih bir isnadla)

(İMAM GAZALİ HAZRETLERİ - İHYA'DAN)

Abdullah b. Zeyd, Berâ b. Âzib (r.a)'den rivayet ediyor:

"Peygamber (s.a) kafasını rükûdan kaldırdığı zaman, secdeye varıncaya kadar hiçbirimiz eğilmezdi"

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:4,S:197)

Namazdaki Duâlar

HADİS-İ ŞERİF:

Rükûda okuduğu dualardan biri:

“Allahım, Sana rükû ettim, Sana inandım, Sana teslim oldum. Kulağım, gözüm, iliklerim, kemiğim ve sinir sistemim ve ayaklarımın taşıdığı her şey, âlemlerin Rabbi Allah'a boyun eğmiş ve itaat etmiştir.”[32]

Rükûdan doğrulunca (kavemede):

“Allahım, hamd Sana mahsustur. Semavat, yer ve ikisi arasını dolduracak kadar hamdolsun Sana. Ve bundan sonra dileyip (yaratacağın) her şeyin dolusu kadar Sana hamdolsun...”[33]

Secdede:

“Allahım, Senin için secde ettim, Sana inandım ve Sana teslim oldum. Yüzüm, kendisini yaratan, şekil veren, kulağını ve gözünü yarıp çıkarana secde etti. Takdir edenlerin en güzeli Allah ne yücedir![34]

Allahım, benim günahlarımın hepsini, küçüğünü, büyüğünü, evvelini, âhirini, gizlisini, açığını, hepsini affet...”[35]

[32] Müslim, müsâfirîn 201; Tirmizî, daavât 32; Ebû Dâvûd, salât 118; Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, 1/119. (Duanın bu şekliyle tam metni Müsned'de geçmektedir.)[33] Müslim, müsâfirîn 201; Tirmizî, daavât 32; Ebû Dâvûd, salât 118.[34] Müslim, salât 216; Ebû Davud, salât 147.[35] Müslim, müsâfirîn 201; Ebû Dâvûd, salât 118; Tirmizî, daavât 32.

Namazın faziletleri

HADİS-İ ŞERİF:

"Namaz dinin direğidir. Onu terkeden şüphesiz dini yıkmış olur."

"Tahâretini ikmâl ve vakitlerine riâyet ederek beş vakit namaza devam eden kimseye (o namaz) kıyâmet gününde nûr, hüccet ve delil olur".

"Cennetin anahtarı namazdır."

"Tevhidden sonra namazdan daha sevimli bir ibâdeti Allahü Teâlâ kullarına farz etmemiştir. Eğer namazdan daha çok sevdiği bir ibâdet olsaydı, şüphesiz melekler onunla ibâdet ederlerdi. Halbuki meleklerin kimisi râki, kimisi sâcid, kimisi kâim, kimisi de kâiddir."

"Yâ Ebâ Hüreyre, efrâd-ı ailene namazı emret. Muhakkak ki Allahü Teâlâ ummadığın yerden rızkını sana gönderir."

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.399-404.}

HADİS-İ ŞERİF:

1081: Ebu Hüreyre (Allah Ondan razı olsun)'den rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu:

“Kıyamet günü kulun hesaba çekileceği ilk ameli namazdır. Eğer namaz konusu düzgün çıkarsa artık o kurtuluşa ermiş ve gerçek başarıya ulaşmıştır.

Eğer namaz durumu bozuk çıkarsa aldanmış ve zararlı çıkmış olur.

Eğer farzlardan bir eksiği çıkarsa Allah şöyle buyurur. Bakınız bu kulumun farzlardan eksik kalanı tamamlayacak bir nafile ibadeti var mıdır? böylece farzların eksiği nafilelerle tamamlanır sonrada diğer amellerinden de aynı şekilde hesaba çekilir.”

(Tirmizi Mevakit 188) (Riyâzu's-Sâlihîn)

HADİS-İ ŞERİF:

Hazret-i Bilâl'i Habeşî (R.A.)'nin Peygamber Efendimizden şu hadis-i şerifi rivâyet etmiştir.

"Cennete girdim, Bilâli orada gördüm.

Bilâl'e:

-Beni nasıl geçtin? dedim.

Bilâl:

-Bir şey bilmiyorum, ancak her abdest tazeledikçe iki rekât namaz kılardım."demiştir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.564}

HADİS-İ ŞERİF:

Rasûlüllah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

"Namaz şer'an konulmuş en hayırlı ibadettir.

Bu yüzden onu bol bol yapabilen yapsın".

(Taberanî "Evsat"da Ebû Hureyre'den rivâyet etmiştir) ('Gece yolcuları' kitabı.sâhife.25)

HADİS-İ ŞERİF:

Resûlü Ekrem, Ebû Hüreyre'ye hitâben:

Ey Ebû Hüreyre! Evinde namaz kıl ki, gök yıldızları yer halkına nasıl parlarsa, evin de gök halkına öyle parlarsın."buyurmuştur.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.1023}

HADİS-İ ŞERİF:

Abdullah b. Ömer (r.a) Rasûlüllah (s.a) dan naklediyor:

"Rab Teâlâ'nın ümmetime koyduğu ilk farz beş (vakit) namazdır. Onlardan ilk kalkacak olan da namazdır.

İlk hesaba çekilecek şey de namazdır".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:6,S:28)

HADİS-İ ŞERİF:

"Kul namaza girdiği zaman, Rabbi ile arasında bulunan perde kalkar."

(MEKTÛBÂT-I RABBÂNÎ 532.MEKTUP)

Hadis-i Şerifler / Namaz · Marifet Petekleri

İlgili yazılar