Arama

Başlık ve içerikte ara

Hayatın hikmetleri

9 dk

Hayatım Rabbânî bir mektuptur

Hayatın hakiki hukukuna baktım.

Gördüm ki:

Hayatım Rabbânî bir mektuptur;

kardeşlerim olan zîşuur mahlûkata kendini okutturur,

Yaratanı bildirir bir mütalâagâhtır.

Hem Hâlık'ımın kemâlâtını teşhir eden bir ilânnâmeliktir.

Hem hayatı yaratanın hayatla ihsan ettiği kıymettar hediyeler ve nişanlarla bilerek süslenip hergün tekerrür eden resmî küşatta

(açılış töreni)mü'minâne, şuurdarâne, şâkirâne, minnettarâne Padişah-ı Bîmisâl'inin nazarına arz etmektir.

Hem hadsiz zîhayatların Hâlık'larına vâsıfâne tahiyyatlarını ve şâkirâne tesbihat hediyelerini anlamak, müşahede etmek ve şehadetle ilân etmektir.

Hem lisan-ı hal ve lisan-ı kàl ve lisan-ı ubudiyet ile

Hayy-ı Kayyûm'un mehâsin-i rubûbiyetini izhar etmektir.

İşte bunlar gibi hayatın yüksek hukukları uzun zaman istemediği gibi, hayatı bin derece i'lâ eder ve dünyevî olan hukuk-u hayatiyeden yüz derece daha kıymettardır diye ilmelyakîn ile bildim ve dedim:

Sübhânallah!

Îmân ne kadar kıymettar ve hayattardır ki, hangi şeye girse canlandırır ve bir şûlesi böyle fâni hayatı, bâkiyâne hayatlandırır, üstündeki fenâyı siler.

(RNK.4.ŞUÂ)

Hayâtın binlerce hikmetleri

(İnsan) hayatın icadında ille-i gaiyenin yalnız hayat olduğunu bilir. Cenâb-ı Hakk’ın icad ettiği hayylarda hedef ittihaz ettiği binlerce hikmetlerinden haberi yok.

Acaba imkân ve ihtimalden hariç midir ki, âlemde görünen şu eşya-yı harika daha garip, daha harika ve daha mu'cize, melekûtî, berzâhî, misalî şeylere bazı nümune ve bazı esaslar olmasın?

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Hayatın gayesi, rahatça yaşamak ve gafletli lezzetlenmek
ve heveskârâne nimetlenmek değildir.

Hem hayat, bütün kâinattan süzülmüş en sâfi bir hülâsası olduğu gibi, kâinattaki en mühim bir maksad-ı İlâhî ve hilkat-i âlemin en mühim neticesi olan şükür ve ibadet ve hamd ve muhabbeti netice veren bir sırr-ı âzamdır......

Hem anla ki, bu hayat madem kâinatın en büyük neticesi ve en azametli gayesi ve en kıymettar meyvesidir; elbette bu hayatın dahi kâinat kadar büyük bir gayesi, azametli bir neticesi bulunmak gerektir.

Çünkü ağacın neticesi meyve olduğu gibi, meyvenin de çekirdeği vasıtasıyla neticesi, gelecek bir ağaçtır.

Evet, bu hayatın gayesi ve neticesi hayat-ı ebediye olduğu gibi, bir meyvesi de, hayatı veren Zât-ı Hayy ve Muhyî'ye karşı şükür ve ibadet ve hamd ve muhabbettir ki, bu şükür ve muhabbet ve hamd ve ibadet ise,hayatın meyvesi olduğu gibi, kâinatın gayesidir.

Ve bundan anla ki, bu hayatın gayesini"rahatça yaşamak ve gafletli lezzetlenmek ve heveskârâne nimetlenmektir" diyenler,gayet çirkin bir cehaletle, münkirâne, belki de kâfirâne, bu pek çok kıymettar olan

hayat nimetini ve şuur hediyesini ve akıl ihsanını istihfaf ve tahkir edip dehşetli bir küfran-ı nimet ederler.

(RNK.30.LEM'A)

Kafanı teftiş etsen odun yığınlarını bulursun

Bilirsin ki, ömür kısadır, lüzumlu işler pek çoktur.

Acaba benim gibi sen dahi kafanı teftiş etsen,malûmatın içinde ne kadar lüzumsuz, faidesiz, ehemmiyetsiz, odun yığınları gibi câmid şeyleri bulursun.Çünkü ben teftiş ettim, çok lüzumsuz şeyleri buldum.

İşte o fennî malûmatı, o felsefî maarifi faideli, nurlu, ruhlu yapmak çaresini aramak lâzımdır.

Sen dahi Cenâb-ı Hak'tan bir intibah iste ki,senin fikrini Hakîm-i Zülcelâl'in hesabına çevirsin,o odunlara bir ateş verip nurlandırsın. Lüzumsuz maarif-i fenniyen, kıymettar maarif-i İlâhiye hükmüne geçsin.

(RNK.TARİHÇE-İ HAYAT)

Kesret dairelerini unutmaya çalışıyorlar
tâ kalb dağılmasın,iman sönmesin

Güneş gibi bir îmân lâzım ki,herşeyde, her vaziyette, herbir harekette

kader-i İlâhî ve kudret-i Rabbâniye'nin izini, eserini görsün,

tâ o zulm u zulmette

Kalb boğulmasın,

Îmân sönmesin;

Akıl, tabiat ve tesadüfe saplanmasın.

Hattâ ehl-i hakikat, hakikat ve mârifetullahı bulmak için,kesret dairelerini unutmaya çalışıyorlar tâ kalb dağılmasın ve lüzumlu ve kıymetli şeye sarf etmek lâzım gelen merakı, zevki, şevki, lüzumsuz fâni şeylerde telef olmasın.

(RNK.EMİRDAĞ LÂHİKASI)

Ömrünü şu hayât-ı fâniyede zâyi‘ ettin

Bil ki:

Uzun ve kısalığı nisbetinde iki hayâtın levâzımâtını tahsîl etmek için Mâlik-i Kerîm sana, bir sermâye-i ömür verdiği hâlde;

sen o sermâyenin kısm-ı a‘zamını -hayât-ı bâkıyeye nisbeti, bir bahrin bir katre serâba nisbeti gibi olan şu hayât-ı fâniyede zâyi‘ ettin.

Eğer aklın varsa, elde kalan kısmının yarısını veya üçte birini veya lâekall onda birisini, hayât-ı bâkıyeye sarf et!

Yoksa, eyvahlar olsun diyeceğin bir zaman gelecek!

(RNK.NÛRUN İLK KAPISI)

Küçük dairede ve büyük dairedeki vazifeler

Her gün yirmi dört saat sermaye-i hayatı, Hâlık'ımız bize ihsan ediyor—tâ ki, iki hayatımıza lâzım şeyler o sermaye ile alınsın.

Ömür sermayesi pek azdır; lüzumlu işler pek çoktur.

Birbiri içinde mütedâhil dâireler gibi, her insanın kalb ve mide dairesinden ve ceset ve hane dairesinden, mahalle ve şehir dairesinden ve vatan ve memleket dairesinden ve küre-i arz ve nev-i beşer dairesinden tut, tâ zîhayat ve dünya dairesine kadar, birbiri içinde daireler var.

Herbir dairede, herbir insanın bir nevi vazifesi bulunabilir.

Fakat en küçük dairede en büyük ve ehemmiyetli ve daimi vazife var. Ve en büyük dâirede en küçük ve muvakkat arasıra vazife bulunabilir.

Bu kıyasla, küçüklük ve büyüklük makûsen mütenasip vazifeler bulunabilir. Fakat büyük dairenin câzibedarlığı cihetiyle küçük dairedeki lüzumlu ve ehemmiyetli hizmeti bıraktırıp lüzumsuz, mâlâyani ve âfâkî işlerle meşgul eder.

Sermaye-i hayatını boş yerde imha eder.

O kıymettar ömrünü kıymetsiz şeylerde öldürür.

Herkesin, îmân mukàbilinde, bu zemin yüzü kadar bağlar ve kasırlarla müzeyyen ve bâki ve daimî bir tarla ve mülkü kazanmak veya kaybetmek dâvâsı başına açılmış. Eğer îmân vesikasını sağlam elde etmezse kaybedecek.

Ve bu asırda, maddiyyunluk tâunuyla çoklar o dâvâsını kaybediyor. Hattâ bir ehl-i keşif ve tahkik, bir yerde kırk vefiyattan yalnız birkaç tanesi kazandığını sekeratta müşahede etmiş; ötekiler kaybetmişler.

Acaba bu kaybettiği dâvânın yerini, bütün dünya saltanatı o adama verilse doldurabilir mi?

(RNK.ASÂ-YI MÛSÂ)

Cihazatın, âlâtın,letâifin senden dâvâcı olacaklardır

Eğer insan enâniyetine istinad edip, hayat-ı dünyeviyeyi gaye-i hayal ederek, derd-i maişet içinde, muvakkat bazı lezzetler için çalışsa, gayet dar bir daire içinde boğulur, gider.

Ona verilen bütün cihazat ve âlât ve letâif, ondan şikâyet ederek haşirde onun aleyhinde şehadet edeceklerdir ve dâvâcı olacaklardır.

Eğer kendini misafir bilse, misafir olduğu Zât-ı Kerîm'in izni dairesinde sermaye-i ömrünü sarf etse, öyle geniş bir daire içinde uzun bir hayat-ı ebediye için güzel çalışır ve teneffüs edip istirahat eder, sonra âlâ-yı illiyyîne kadar gidebilir.

Hem de bu insana verilen bütün cihazat ve âlât,

ondan memnun olarak âhirette lehinde şehadet ederler.

(RNK.23.SÖZ)

Hayatınızın makinesinde derc edilen
şu nazik letâif ve mâneviyat

Ey sersem nefsim ve ey pürheves arkadaşım!

Âyâ, zannediyor musunuz ki, vazife-i hayatınız yalnız terbiye-i medeniye ile güzelce muhafaza-i nefis etmek, ayıp olmasın, batın ve fercin hizmetine mi münhasırdır?

Yahut, zannediyor musunuz ki, hayatınızın makinesinde derc edilen şu nazik letâif ve mâneviyat ve şu hassas âzâ ve âlât ve şu muntazam cevarih ve cihazat ve şu mütecessis havas ve hissiyatın gaye-i yegânesi, şu hayat-ı fâniyede nefs-i rezilenin, hevesât-ı süfliyenin tatmini için istimaline mi münhasırdır?

Hâşâ ve kellâ!

Belki, vücudunuzda şunların yaratılması ve fıtratınızda bunların

gaye-i idhali, iki esastır:

Biri:

Cenâb-ı Mün'im-i Hakikî'nin bütün nimetlerinin herbir

çeşitlerini size ihsas ettirip şükrettirmekten ibarettir.

Siz de hissedip şükür ve ibadetini etmelisiniz.

İkincisi:

Âleme tecellî eden esmâ-i kudsiye-i İlâhiye'nin bütün tecelliyâtının aksamını, birer birer, size o cihazat vasıtasıyla bildirip tattırmaktır. Siz dahi tatmakla tanıyarak îmân getirmelisiniz.

İşte, bu iki esas üzerine kemâlât-ı insaniye neşvünemâ bulur.

Bununla insan, insan olur.

(RNK.11.SÖZ)

Hayatı böyle okumak

İ'lem eyyühe'l-aziz!

Dünyada sana ait çok emirler vardır.

Amma ne mâhiyetlerinden ve ne âkıbetlerinden haberin olmuyor:

Biri, cesettir.

Evet, cesedin genç iken lâtif, zarif ve güzel gül çiçeğine benzerse de, ihtiyarlığında kuru ve uyuşmuş kış çiçeğine benzer ve tahavvül eder.

Biri de hayat ve hayvaniyettir.

Bunun da sonu ölüm ve zevaldir.

Biri de insaniyettir.

Bu ise, zeval ve beka arasında mütereddittir.

Dâim-i Bâkî'nin zikriyle muhafazası lâzımdır

Biri de ömür ve yaşayıştır.

Bunun da hududu tayin edilmiştir;

ne ileri, ve ne de geri bir adım atılamaz.

Bunun için elem çekme, mahzun olma.

Tahammülünden âciz, tâkatinden hariç olduğun

tûl-i emel yükünü yüklenme.

Biri de vücuttur.

Vücut zaten senin mülkün değildir.

Onun mâliki ancak Mâlikü'l Mülk'tür.

Ve senden daha ziyade senin vücuduna şefkatlidir.

Binaenaleyh, Mâlik-i Hakikî'nin daire-i emrinden hariç

o vücuda karıştığın zaman zarar vermiş olursun:

ümitsizliği intaç eden hırs gibi.

Biri de belâ ve musibetlerdir.

Bunlar zâildir, devamları yoktur.

Zevalleri düşünülürse, zıtları zihne gelir, lezzet verir.

Biri de, sen burada misafirsin.

Ve buradan da diğer bir yere gideceksin.

Misafir olan kimse, beraberce getiremediği birşeye kalbini bağlamaz.

Bu menzilden ayrıldığın gibi, bu şehirden de çıkacaksın.

Ve keza, bu fâni dünyadan da çıkacaksın.

Öyle ise, aziz olarak çıkmaya çalış.

Vücudunu Mûcidine feda et.

Mukabilinde büyük bir fiyat alacaksın.

Çünkü, feda etmediğin takdirde, ya bâd-ı hevâ zâil olur, gider, veya O'nun malı olduğundan, yine O'na rücû eder.

Eğer vücuduna itimad edersen, ademe düşersin.

Çünkü ancak vücudun terkiyle vücut bulunabilir.

Ve keza, vücuduna kıymet vermek fikrinde isen,

o vücuttan senin elinde ancak bir nokta kalabilir.

Bütün vücudun cihât-ı erbaasıyla ademler içerisinde kalır. Amma, o noktayı da elinden atarsan vücudun tam mânâsıyla nurlar içinde kalır.

Biri de, dünyanın lezzetleridir.

Bu ise, kısmete bağlıdır.

Talebinde kalâka )endişeye( düşer. Ve sür'at-i zevali itibarıyla, aklı başında olan, onları kalbine alıp kıymet vermez.

Dünyanın âkıbeti ne olursa olsun, lezâizi terk etmek evlâdır.

Çünkü, âkıbetin ya saadettir; saadet ise şu fâni lezâizin terkiyle olur. Veya şekavettir.

Ölüm ve idam intizarında bulunan bir adam, sehpanın tezyin ve süslendirilmesinden zevk ve lezzet alabilir mi?

Dünyasının âkıbetini küfür sâikasıyla adem-i mutlak olduğunu tevehhüm eden adam için de terk-i lezâiz evlâdır.

Çünkü, o lezâizin zevaliyle vukua gelen hususî ve mukayyed ademlerden, adem-i mutlakın elîm elemleri her dakikada hissediliyor. Bu gibi lezzetler o elemlere galebe edemez.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Hayatın vazifesi ve hakikati Tecellî-i Ehadiyet'e,
cilve-i Samediye'te âyineliktir

Şimdi senin hayatının sureti ve tarz-ı vazifesi şudur ki:

Hayatın bir kelime-i mektubedir.

Kalem-i kudretle yazılmış hikmetnümâ bir sözdür.

Görünüp ve işitilip Esmâ-i Hüsnâ'ya delâlet eder.

Şimdi, hayatının sırr-ı hakikati şudur ki:

Tecellî-i Ehadiyet'e, cilve-i Samediye'te âyineliktir. Yani, bütün âleme tecellî eden esmânın nokta-i mihrakiyesi hükmünde bir camiiyetle Zât-ı Ehad-i Samed'e âyineliktir.

Şimdi, senin hayatının saadet içindeki kemâli ise, senin hayatının âyinesinde temessül eden Şems-i Ezelî'nin envârını hissedip sevmektir.

Zîşuur olarak O'na şevk göstermektir.

O'nun muhabbetiyle kendinden geçmektir.

Kalbin gözbebeğinde aks-i nurunu yerleştirmektir.

(RNK.11.SÖZ)

Zât-ı Akdesi o esmâ ile tanımaktır

Senin hayatının gayelerin (den biri)senin fıtratında vaz edilen cihazatın anahtarlarıyla esmâ-i kudsiye-i İlâhiye'nin gizli definelerini açmaktır,Zât-ı Akdesi o esmâ ile tanımaktır.

(RNK.11.SÖZ)

Hayatın bütün kıymeti ve ehemmiyeti

Biliniz ki, mevcudat içinde en kıymettar, hayattır.

Ve vazifeler içinde en kıymettar, hayata hizmettir.

Ve hidemat-ı hayatiye içinde en kıymettar, hayat-ı fâniyenin hayat-ı bâkiyeye inkılâp etmesi için sa'y etmektir.Şu hayatın bütün kıymeti ve ehemmiyeti ise, hayat-ı bâkiyeye çekirdek ve mebde ve menşe cihetindedir.

Yoksa, hayat-ı ebediyeyi zehirleyecek ve bozacak bir tarzda şu hayat-ı fâniyeye hasr-ı nazar etmek, ânî bir şimşeği sermedî bir güneşe tercih etmek gibi bir divaneliktir.

(RNK.TARİHÇE-İ HAYATI)

Risale-i Nur Külliyatı / Allah için Hayat · Marifet Petekleri

İlgili yazılar