Nefse mağlup olunması
İnsanda hissiyat galip olsa, aklın muhakemesini dinlemez.
Nefis dahi yardım etse, mahall-i îmân olan kalb ve akıl susarlar, mağlûp oluyorlar.
Hem insanın letâifi içinde teşhis edemediğim bir iki lâtife var ki, ihtiyar ve iradeyi dinlemezler, belki de mes'uliyet altına da giremezler. Bazan o lâtifeler hükmediyorlar, hakkı dinlemiyorlar, yanlış şeylere giriyorlar....
Nefs-i insaniye, muaccel ve hazır bir dirhem lezzeti, müeccel, gaip bir batman lezzete tercih ettiği gibi, hazır bir tokat korkusundan, ileride bir sene azaptan daha ziyade çekinir.....
Hem insanda hissiyat galip olsa, aklın muhakemesini dinlemez. Heves ve vehmi hükmedip, en az ve ehemmiyetsiz bir lezzet-i hazırayı ileride gayet büyük bir mükâfâta tercih eder. Ve az bir hazır sıkıntıdan, ileride büyük bir azâb-ı müeccelden ziyade çekinir.
Çünkü tevehhüm ve heves ve his, ileriyi görmüyor, belki inkâr ediyorlar. Nefis dahi yardım etse, mahall-i îmân olan kalb ve akıl susarlar, mağlûp oluyorlar.
Şu halde, kebâiri işlemek îmânsızlıktan gelmiyor,
belki his ve hevesin ve vehmin galebesiyle akıl ve kalbin mağlûbiyetinden ileri gelir....
Hem insandaki nebâtî ve hayvânî kuvveleri, âkıbeti görmedikleri, düşünemedikleri ve o insandaki letâif-i insaniyeye galebe ettikleri için, çıkmak istemiyorlar ve hazır, muvakkat bir lezzetle mütesellî oluyorlar.
(RNK-13.LEM'A)
Kalpteki îmânı söndüren, nefis, hevâ ve vehim ve şeytandır Onun için;
Tecdid-i îmâna bir ihtiyaç vardır
جَدِّدُوا اِيمَانَكُمْ بِلاَ اِلٰهَ اِلاَّ اللهُ
ın hikmetini soruyorsunuz.
Onun hikmeti çok Sözlerde zikredilmiştir.
Bir sırr-ı hikmeti şudur ki:
Îmân ise, hem o şahıstaki her ferdin nur-u hayatıdır,
hem girdiği âlemin ziyasıdır.
لاَ اِلٰهَ اِلاَّ اللهُ ise, o nuru açar bir anahtardır.
Hem insanda madem nefis, hevâ ve vehim ve şeytan hükmediyorlar; çok vakit îmânını rencide etmek için, gafletinden istifade ederek, çok hileleri ederler,
şüphe ve vesveselerle îmân nurunu kaparlar.
Hem zâhir-i şeriate muhalif düşen ve hattâ bazı imamlar nazarında küfür derecesinde tesir eden kelimat ve harekât eksik olmuyor.
Onun için, her vakit, her saat, hergün
tecdid-i îmâna bir ihtiyaç vardır.
(RNK.26.MEKTUP)
Hayât-ı dünyeviyenin bütün inceliklerine girmek ve zevklerinin her çeşitlerini, hattâ en süflîsini tatmak için
bütün letâifini ve kalb ve aklını nefs-i emmâreye musahhar etmek, kalbi de ruhu da öldürüyor.
Evet, hakikî terakki ise, insana verilen kalb, sır, ruh, akıl,hattâ hayal ve sair kuvvelerin
hayat-ı ebediyeye yüzlerini çevirerek,
herbiri kendine lâyık hususî bir vazife-i ubûdiyetle meşgul olmaktadır.
Yoksa, ehl-i dalâletin terakki zannettikleri,
hayât-ı dünyeviyenin bütün inceliklerine girmek ve zevklerinin her çeşitlerini, hattâ en süflîsini tatmak için
bütün letâifini ve kalb ve aklını nefs-i emmâreye musahhar edip yardımcı verse, o terakki değil, sükûttur.
(RNK.23.SÖZ)
Şeytanı dinleyen bir nefis, kusurunu görmek istemez.
Evet, şeytanı dinleyen bir nefis, kusurunu görmek istemez. Görse de, yüz tevil ile tevil ettirir.
وَعَيْنُ الرِّضَا عَنْ كُلِّ عَيْبٍ كَلِيلَةٌ sırrıyla, nefsine nazar-ı rıza ile baktığı için, ayıbını görmez. Ayıbını görmediği için itiraf etmez, istiğfar etmez, istiâze etmez, şeytana maskara olur.
Hazret-i Yusuf aleyhisselâm gibi bir peygamber-i âlîşan
وَمَۤا اُبَرِّئُ نَفْسِى اِنَّ النَّفْسَ لاََمَّارَةٌ بِالسُّۤوءِ
اِلاَّ مَا رَحِمَ رَبِّى
dediği halde, nasıl nefse itimad edilebilir?
Nefsini ittiham eden, kusurunu görür.
Kusurunu itiraf eden, istiğfar eder.
İstiğfar eden, istiâze eder.
İstiâze eden, şeytanın şerrinden kurtulur.
Kusurunu görmemek, o kusurdan daha büyük bir kusurdur.
Ve kusurunu itiraf etmemek, büyük bir noksanlıktır.
Ve kusurunu görse, o kusur kusurluktan çıkar.
İtiraf etse, affa müstehak olur.
(RNK.13.LEM'A)
Muhabbet gözü kusuru görmez.
Nefsine muhabbeti için, o kusurlu ve liyakatsiz bir cam parçası gibi nefsini bir pırlanta, bir elmas zanneder.
(RNK-29.MEKTUP)
Risale-i Nur Külliyatı / Nefis ve Ene · Marifet Petekleri