Nimetten Rabbe Yöneliş
Nimetten in'âma bak, İn'amdan Mün'im-i Hakikî'yi düşün
Esbab-ı zâhiriye eliyle gelen nimetleri o esbab hesabına almamak gerektir. Eğer o sebep ihtiyar sahibi değilse (meselâ hayvan ve ağaç gibi), doğrudan doğruya o nimeti Cenâb-ı Hak hesabına verir.
Madem o lisan-ı hal ile Bismillâh der, sana verir.
Sen de Allah hesabına olarak Bismillâh de, al.
Eğer o sebep ihtiyar sahibi ise, o Bismillâh demeli, sonra ondan al. Yoksa alma.
Çünkü
وَلاَ تَاْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللهِ عَلَيْهِ
(Üzerine Allah'ın isminin zikredilmediği şeylerden yemeyin. En'am 121)
âyetinin mânâ-yı sarihinden başka bir mânâ-yı işarîsi şudur ki:
"Mün'im-i Hakikî'yi hatıra getirmeyen ve O'nun namıyla verilmeyen nimeti yemeyiniz" demektir.
O halde,
hem veren Bismillâh demeli,
hem alan Bismillâh demeli.
Eğer o Bismillâh demiyor, fakat sen de almaya muhtaçsan, sen Bismillâh de, onun başı üstünde rahmet-i İlâhiye'nin elini gör, şükürle öp, ondan al.
Yani,
Nimetten in'âma bak, İn'amdan Mün'im-i Hakikî'yi düşün.
Bu düşünmek bir şükürdür. Sonra o zâhirî vasıtaya istersen dua et; çünkü o nimet onun eliyle size gönderildi.
(RNK.17.LEM'A)
Ne kadar iyilik ve güzellik ve nimet varsa
Ne kadar iyilik ve güzellik ve nimet varsa,
doğrudan doğruya O Cemîl ve Rahîm-i Mutlak’ın
hazine-i rahmetinden ve ihsanât-ı hususiyesinden gelir.
(RNK.2.ŞUÂ)
Bütün ırmaklar, pınarlar, çaylar, büyük nehirler,
bir Rahmân-ı Zülcelâli ve'l-İkram'ın hazine-i rahmetinden çıkıyorlar ve akıyorlar.
(RNK.7.ŞUÂ)
Nimet içinde in'âmı görmüyorlar.
Cin ve insin en çok isyanlarını, en şedit tuğyanlarını,
en azîm küfranlarını tevlid eden şöyle bir vaziyetleridir ki, nimet içinde in'âmı görmüyorlar.
İn'âmı görmediklerinden, Mün'im-i Hakikî'den gaflet ederler. Mün'im'den gafletleri saikasıyla, o nimetleri esbaba veya tesadüfe isnad ederek, Allah'tan o nimetlerin geldiğini tekzip ediyorlar.
Binaenaleyh, herbir nimetin bidayetinde, mü'min olan kimse besmeleyi okusun. Ve o nimetin Allah'tan olduğunu kastetmekle, kendisi ancak Allah'ın ismiyle, Allah'ın hesabına aldığını bilerek, Allah'a minnet ve şükran ile mukabelede bulunsun.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Helvalı şeker fabrikası ve ballı bir şurup makinesi Hurma ve üzümdeki tevhid delilleri
Üçüncü âyet
وَمِنْ ثَمَرَاتِ النَّخِيلِ وَاْلاَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَرًا وَرِزْقًا حَسَنًا
إِنَّ فِى ذٰلِكَ لاٰيَةً لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ
"Hurma ağaçlarının meyvelerinden ve üzümlerden de (istifâde ediyorsunuz); ondan hem sarhoş edici bir içki, hem de güzel bir rızık elde ediyorsunuz. Şübhe yok ki bunda (aynı şeyde, güzel ve çirkin birer yol bulunmasında) akıl erdiren bir kavim için kat‘î bir delil vardır".
Nahl Suresi 67. Âyet
Bu âyet nazar-ı dikkati hurma ve üzüme celbedip der ki: "Aklı bulunanlara, bu iki meyvede tevhid için büyük bir âyet, bir delil ve bir hüccet vardır."
Evet, bu iki meyve, hem gıda ve kut, hem fâkihe ve yemiş, hem çok lezzetli taamların menşeleri olmakla beraber, susuz bir kumda ve kuru bir toprakta duran bu ağaçlar, o derece bir mu'cize-i kudret ve bir harika-i hikmettir ve öyle bir helvalı şeker fabrikası ve ballı bir şurup makinesi ve o kadar hassas bir mizan ve mükemmel bir intizam ve hikmetli ve dikkatli bir san'attırlar ki, zerre kadar aklı bulunan bir adam,
"Bunları böyle yapan, elbette bu kâinatı yaratan Zât olabilir" demeye mecburdur.
Çünkü, meselâ bu gözümüz önünde bir parmak kadar asmanın üzüm çubuğunda yirmi salkım var.
Ve her salkımda, şekerli şurup tulumbacıklarından yüzer tane var.
Ve her tanenin yüzüne incecik ve güzel ve lâtif ve renkli bir mahfazayı giydirmek;
ve nazik ve yumuşak kalbinde, kuvve-i hafızası ve programı ve tarihçe-i hayatı hükmünde olan sert kabuklu, ceviz içli çekirdekleri koymak;
ve karnında cennet helvası gibi bir tatlıyı ve âb-ı kevser gibi bir balı yapmak;
ve bütün zemin yüzünde, hadsiz emsalinde aynı dikkat, aynı hikmet, aynı harika-i san'atı, aynı zamanda, aynı tarzda yaratmak,
elbette bedahetle gösterir ki, bu işi yapan bütün kâinatın Hâlık'ıdır. Ve nihayetsiz bir kudreti ve hadsiz bir hikmeti iktiza eden şu fiil, ancak O'nun fiilidir.
Evet, bu çok hassas mizana ve çok maharetli san'ata ve çok hikmetli intizama, kör ve serseri ve intizamsız ve şuursuz ve hedefsiz ve istilâcı ve karıştırıcı olan kuvvetler ve tabiatlar ve sebepler karışamazlar, ellerini uzatamazlar. Yalnız, mef'uliyette ve kabulde ve perdedarlıkta, emr-i Rabbânî ile istihdam olunuyorlar.
İşte, bu üç âyetin işaret ettikleri üç hakikatin tevhide delâlet eden üç nüktesi gibi,
hadsiz ef'âl-i Rabbâniye'nin hadsiz cilveleri ve tasarrufları, ittifakla, birtek vâhid-i ehad bir
Zât-ı Zülcelâl'in vahdetine şehadet ederler.
(RNK-7.ŞUÂ)
Süt fabrikalarında vahdet delilleri
“Evet başta inek ve deve ve keçi ve koyun olarak süt fabrikaları olan vâlidelerin memelerinden, kan ve fışkı içinden, bulaştırmadan ve bulandırmadan ve onlara bütün bütün muhâlif olarak hâlis, temiz, sâfî, mugaddî (gıdâ verici), hoş, beyaz bir sütü koymak, ve yavrularına karşı o sütten daha ziyâde hoş, şirin, tatlı, kıymetli ve fedâkârâne bir şefkati kalblerine bırakmak;
elbette o derece bir rahmet, bir hikmet, bir ilim, bir kudret ve bir ihtiyâr (irâde) ve dikkat ister ki, fırtınalı tesâdüflerin karıştırıcı unsurların ve kör kuvvetlerin hiçbir cihetle işleri olamaz.
İşte böyle gāyet mu‘cizeli ve hikmetli bu san‘at-ı Rabbâniye'nin ve bu fiil-i İlâhî'nin (Allah’ın bu san‘at ve fiilinin), umum rûy-i zeminde (bütün yeryüzünde), yüzbinlerle nev‘lerin, hadsiz vâlidelerin kalblerinde ve memelerinde aynı anda, aynı tarzda, aynı hikmet ve aynı dikkatle tecellîsi (görünmesi) ve tasarrufu ve yapması ve ihâtası (kuşatması), bedâhetle (apaçık bir şekilde) vahdeti (Allah’ın birliğini) isbât eder.”
(RNK. 7.ŞUÂ)
O nar tanesi öyle bir Saniin masnûudur ki,
Küre-i arz mağazasından me'kûlât ve meşrûbat ve libas ve sair ihtiyaçlarınızı temin ediyorsunuz.
Parasız aldığınız bu malları İlâhî hazineden almayıp birer birer esbaba yaptıracak olursanız, acaba bir nar tanesini ne kadar zamanlarda elde edip ne kadar pahalı alacaksınız?
Çünkü o nar, bütün eşya ile alâkadardır. Az bir zamanda,
az bir kıymetle husule gelmesi imkân haricidir. Ve aynı zamanda, ondaki ziynet, intizam, san'at, râyiha, tat ve koku gibi lâtif şeylerden anlaşılıyor ki, o nar tanesi öyle bir Saniin masnûudur ki, icadında külfet ve mübaşeret yoktur.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Her baharda Rahmân-ı Rahîm'den gelen erzak vagonları
Her bahara, bir vagon gibi, hazine-i gaybdan yüz bin nevi et'ime ve levazımat, kemâl-i intizamla yüklenip zîhayata gönderiliyor.
Ve bilhassa o erzak paketleri içinde yavrulara gönderilen süt konserveleri ve validelerinin şefkatli sinelerinde asılan şekerli süt tulumbacıklarını göndermek, o kadar şefkat ve merhamet ve hikmet içinde görünüyor ki, bilbedahe bir Rahmân-ı Rahîm'in gayet müşfikane ve mürebbiyâne bir cilve-i rahmeti ve ihsanı olduğunu ispat eder.
(RNK-7.ŞUÂ)
Hepsi onun istifadesi için değildir
Evet, sath-ı arzda her sene yapılan ziyafet-i âmme-i İlâhiye, nev-i beşere, halife olduğu münâsebetiyle bir ikramdır. Yoksa hepsi onun istifadesi için değildir.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Nimetlerden istifade edilirken
Bütün sana verilen nimetler, bu misafirhane-i dünyanın sahibi olan Mihmandar-ı Kerîm-i Zülcelâl'in kavânîn-i şeriatı dairesinde tasarruf etmek gerektir.
(RNK.BARLA LÂHİKASI)
Güyâ rahmet tecessüm etmiş, yağmur olmuş.
Ni‘met de tecessüm etmiş, keçi, koyun, öküz ile manda ve deve şekillerini almış
“O mübârek hayvanlar, bütün cihetleriyle (her taraflarıyla) bütün bütün beşere ni‘met olduğundan, tüyünden bedevîlere seyyar hâneler (çadırlar), elbîseler, etinden güzel yemekler, sütünden güzel leziz taâmlar (lezzetli yemekler), derilerinden pabuçlar vesâire, hattâ gübreleri mezrûâtın (ekili olan şeylerin) erzâkı (rızıkları) ve insanların mahrûkātı (yakacakları) hükmünde olup güyâ o mübârek hayvanlar tecessüm etmiş (cisimleşmiş) ayn-ı ni‘met (ni‘metin ta kendisi) ve rahmet olmuşlar.
Onun içindir ki yağmura rahmet nâmı verildiği gibi, bu mübârek hayvanlara da en‘âm (ni‘metler) nâmı verilmiş.
Güyâ rahmet tecessüm etmiş, yağmur olmuş.
Ni‘met de tecessüm etmiş, keçi, koyun, öküz ile manda ve deve şekillerini almış.”
(RNK. 28.LEM'A)
Lezzeti birden yüz derece yapabilirsin.
Nimetin lezzeti içinde, o lezzetten yüz derece daha ziyade lezzetli bir iltifat-ı rahmeti hamd ile düşünüp,
lezzeti, birden yüz derece yapabilirsin.
Nasıl ki, bir padişah-ı zîşânın sana hediye ettiği bir elma lezzeti içinde, yüz, belki bin elmanın lezzetinin fevkinde, bir iltifat-ı şahane lezzetini sana ihsas ve ihsan eder.
Öyle de, لَهُ الْحَمْدُ kelimesiyle,
yani
hamd ve şükürle,
yani
nimetten in'âmı hissetmekle,
yani
Mün'imi tanımakla ve in'âmı düşünmekle,
yani
O'nun rahmetinin iltifatını
ve şefkatinin teveccühünü
ve in'âmının devamını düşünmekle,
nimetten bin derece daha leziz, mânevî bir lezzet kapısını sana açar.
(RNK.20.MEKTUP)
Esbab Mün'im-i Hakikî'ye perde olur
Hâlık ve mün'im tevehhüm olunan zâhirî esbab,
ehl-i gafletin nazarında Mün'im-i Hakikî'ye perde olur.
Ehl-i gaflet onlara yapışır, nimet ve ihsanı onlardan bilir, medih ve senâlarını onlara verir.
Kur'ân der ki: "Cenâb-ı Hak daha büyüktür, daha güzel bir Hâlık'tır, daha iyi bir Muhsin'dir.
O'na bakınız, O'na teşekkür ediniz.
(RNK.32.SÖZ)
Risale-i Nur Külliyatı / Nimet-Rızık · Marifet Petekleri