Rab-Rubûbiyet
Rubûbiyet
Halbuki Allah'ı bilmek,
Bütün kâinata ihata eden rububiyetine
ve zerrelerden yıldızlara kadar cüz'î ve küllî herşey O'nun kabza-i tasarrufunda ve kudret ve iradesiyle olduğuna kat'î iman etmek(tir).
(RNK.EMİRDAĞ LÂHİKASI)
Bütün kâinatı bir saray gibi idare eden bir Rabbü'l-Âlemîn
Bu mütemadiyen çalkanan inkılâplar ve tahavvülâtlar içinde vücudunu ve hizmetini ve zîhayat ise hayatını muhafazaya ve vazifesini yerine getirmeye çalışan mahlûkatta, kuvvetlerinin bütün bütün haricinde bir teavün hakikati görünüyor.
Meselâ, unsurları zîhayatın imdadına, hususan bulutları, nebatatın mededine ve nebatatı dahi hayvanatın yardımına ve hayvanat ise insanların muavenetine ve memelerin kevser gibi sütleri, yavruların beslenmelerine ve zîhayatların iktidarları haricindeki pek çok hâcetleri ve erzakları, umulmadık yerlerden onların ellerine verilmesi, hattâ zerrât-ı taamiye dahi hüceyrat-ı bedeniyenin tamirine koşmaları gibi, teshir-i Rabbânî ile ve istihdam-ı Rahmânî ile, hakikat-i teavünün pek çok misalleri doğrudan doğruya, bütün kâinatı bir saray gibi idare eden bir Rabbü'l-Âlemînin umumî ve rahîmâne rububiyetini gösteriyorlar.
Evet; câmid ve şuursuz ve şefkatsiz olan ve birbirine şefkatkârâne, şuurdarâne vaziyet gösteren muavenetçiler, elbette gayet Rahîm ve Hakîm bir Rabb-i Zülcelâlin kuvvetiyle, rahmetiyle, emriyle yardıma koşturuluyorlar.
(RNK. ASÂ-YI MÛSÂ)
Haşmet-i rububiyetini gösteriyor.
Kudret-i İlâhiye, âlem-i ekberde haşmet-i rububiyetini gösteriyor.
Rahmet-i Rabbâniye ise, âlem-i asgar olan insanda nimetleri tanzim ediyor.
Yani, Sâniin kudreti, kibriyâ ve celâl noktasında, kâinatı öyle muhteşem bir saray şeklinde icad ediyor ki, güneşi büyük bir elektrik lâmbası, kameri kandil, ve yıldızları mumlar meyveleriyle yaldızlar, elektrikler.
Ve
zemin yüzünü bir sofra, bir tarla, bir bahçe, bir haliçe;
ve dağları birer mahzen, birer direk, birer kal'a,
ve hâkezâ, bütün eşyayı büyük bir mikyasta o büyük sarayın levazımatı şekline getirerek şâşaalı bir surette haşmet-i rububiyetini gösterdiği gibi;
cemâl noktasında, rahmeti dahi, en küçük zîhayata kadar her zîruha envâ-ı nimetini verir, onunla tanzim eder, baştan aşağıya kadar nimetlerle süsleyip lütuf ve keremle tezyin eder ve o haşmet-i celâliyeye karşı cemâl-i rahmetini o küçücük lisanlarla, o büyük lisana karşı çıkarır.
Yani,
Güneş ve Arş gibi büyük cirmler haşmet lisanıyla "Yâ Celîl, yâ Kebîr, yâ Azîm" dedikleri vakit,
Sinek ve semek gibi o küçücük zîhayatlar dahi rahmet lisanıyla "Yâ Cemîl, yâ Rahîm, yâ Kerîm" diyerek, o musika-i kübrâya lâtif nağamatlarını katıyorlar, tatlılaştırıyorlar.
Hiç mümkün müdür ki, O Celîl-i Zülcemâl'den ve
O Cemîl-i Zülcelâl'den başka birşey, kendi başıyla şu âlem-i ekber ve asgara icad cihetinde müdahale edebilsin? Hâşâ!
(RNK.20.MEKTUP)
Umum mahlûkāt, bir tek Mürebbî’nin terbiyesindedirler
“Şu kâinâttaki mevcûdâtın birbirine teâvünü, tecâvübü, tesânüdü gösterir ki, umum mahlûkāt, bir tek Mürebbî’nin terbiyesindedirler. (...)
Çünkü,
zemindeki zîhayatları levazımat-ı hayatiyeyi emr-i Rabbânî ile pişiren güneşten
ve takvimcilik eden kamerden tut;
tâ ziyâ, hava, mâ’ (su), gıdânın zîhayatların imdâdına koşmalarına
ve nebâtâtın dahi hayvânâtın imdâdına koşmalarına
ve hayvanât dahi insanların imdâdına koşmalarına (kadar) (...)
kerîmâne birbirine yardım etmek, birbirinin sadâ-yı hâcetine cevab vermek, birbirini takviye etmek, elbette bilbedâhe bir tek, yektâ, Vâhid-i Ehad, Ferd-i Samed, Kadîr-i Mutlak, Alîm-i Mutlak, Rahîm-i Mutlak, Kerîm-i Mutlak bir Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd’un hizmetkârları ve me’murları ve masnû‘ları olduklarını gösterir.
(RNK.33. SÖZ)
Bütün eşyanın melekûtiyetleri, santral gibi, Hakîm, Kadîr, Mürîd, Alîm bir Vâcibü'l-Vücud'un yed-i kudretindedir.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Rab ve Rubûbiyet
الْعَالَمِينَ رَبُّ
tabiri ise,
"Doğrudan doğruya her âlem, Cenâb-ı Hakk'ın rububiyetiyle idare ve terbiye ve tedbir edilir" demektir.
(26.RNK-Mektub)
رَبِّ
Herbir cüz'ü bir âlem mesabesinde bulunan şu âlemi bütün eczasıyla terbiye ve yıldızlar hükmünde olan o cüzlerin zerratını kemâl-i intizamla tahrik eder.
Evet, Cenâb-ı Hak, herşey için bir nokta-i kemal tayin etmiştir ve o noktayı elde etmek için o şeye bir meyil vermiştir.
Herşey, o nokta-i kemale doğru hareket etmek üzere, sanki mânevî bir emir almış gibi muntazaman o noktaya müteveccihen hareket etmektedir.
Esna-yı harekette onlara yardım eden ve mânilerini def eden, şüphesiz, Cenâb-ı Hakk'ın terbiyesidir.
Evet, kâinata dikkatle bakıldığı zaman, insanların taife ve kabileleri gibi, kâinatın zerratı, münferiden ve müçtemian Hâlık'larının kanununa imtisalen, muayyen olan vazifelerine koşmakta oldukları hissedilir. (Yalnız bedbaht insanlar müstesna!).
(RNK.İŞÂRÂTÜ'L-Î'CÂZ)
Risale-i Nur Külliyatı / Tevhid ve Esmâ-i İlâhiye · Marifet Petekleri