Arama

Başlık ve içerikte ara

İradeyi-Nefsî istekleri terk ile

10 dk

Kalbin dünyâyı ve halkı terk etmesi sağlam olursa Cenâb-ı Hakk'a kurbîyet kazanır

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Muhibler, eğer kıyâmet günü cennetten kaçınmanın bir yolunu bulsalar, oraya girmezler.

Çünkü onlar derler ki:

"Biz cenneti ne yapalım?

Biz Hâlık'ı isteriz.

Biz sun'u (eşyâyı) ne yapalım?

Biz Sâni'i isteriz.

Biz tekvîni (varlığı)ne yapalım?

Biz Mükevvin'i (Vareden'i) isteriz.

Biz hâdisi (sonradan olanı) ne yapalım?

Biz Kadîm'i (Evveli olmayanı) isteriz."

İşte bu kalp, eğer sâhih, sapasağlam olursa, böylesi sıfatlarla mücehhez olursa, Cenâb-ı Hakk'a kurbîyet de kazanır.

Kalbin dünyâyı ve halkı terk etmesi sağlam olursa, onun kurbîyeti de o derece sahih ve sağlam olur.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.465)

Dünyâyı ve âhireti terk eder ve mâsivâdan çıkarsa

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Kul, dünyâyı ve âhireti terk eder ve mâsivâdan çıkarsa,

onun kalbi Rabb'inin kurbiyetini, ihsânını ve lutfunu kazanır.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.444)

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

Ârifin nazarında her iki dünya düşmüştür.

Zira o kendi sırrında mükevvini bulmuştur.

Ârifin nefsi dünyasını, rûhu ukbâsını terk etmiştir.

Sırrı Mevlâ'sına ulaşmıştır.

Zira Allah yolunda mesafesi dünya ve âhirettir.

Onlardan geçen Hakk ile huzûra erer.

(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.768)

'La' ile vurmazsan

İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;

Ondan başkasının boynuna 'La' ile vurmazsan,

'İllallah' köşküne asla ulaşamazsın.

(MEKTUBÂT-I RABBÂNÎ 52.MEKTUP)

İrade ve nefsî istekleri terk ile

Kul, tamamıyla kendi isteğinden, düşüncelerinden sıyrılmadığı sürece, onun isteği Rabbi olmaz

İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;

Kul, tamamıyla kendi isteğinden, düşüncelerinden sıyrılmadığı sürece, onun isteği Rabbi olmaz.

Kalbine de Allah (c.c) sevgisi yerleşmez".

"Bu büyük devlet de, ancak zâtı tecelliye bağlı mutlak fena gerçekleştikten sonra olur. Karanlığın kalkması güneşin doğmasıyla olur.

Zâtı muhabbet diye bahsedilen bu sevgi oluştuğu zaman da, seven kişi nazarında sevilenin (Allah) eziyetiyle ikrâmı bir olur. İşte o anda ihlas gerçekleşir.

O zaman Rabbine ancak onun için ibâdet eder.

Kendi nefsi için değil. Nimetler istemek için ibadet etmez. Belâların kalkması için yalvarıp yakarmaz.

Çünkü, belâ da, nimet de onun için bir olur".

(MEKTUBÂT-I RABBANÎ 24.MEKTUP)

Dostun dileğini, isteğini arıyorsan,

sana kendi dileğini, kendi isteğini aramak haramdır!

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Ey Hakk âşığı!

Şunu iyi bil ki, senin yolun Hakk'ın rızasını aramak yoludur! Dostun dileğini, isteğini arıyorsan, sana kendi dileğini, kendi isteğini aramak haramdır!

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.236)

Muhakkak ki sen, bütün hevânı ve iradeni inkâr etmedikçe Allah seninle birlikte olmaz.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.747)

Kul, dünyâyı ve âhireti terk eder ve mâsivâdan çıkarsa,

onun kalbi Rabb'inin kurbiyetini,ihsânını ve lutfunu kazanır.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.444)

Semnûn b. Hamza (r.a) şöyle demiştir:

Kulun Hakka ulaşmasındaki ilk merhale, nefsini terketmesidir. Kulun Hak Teâlâ'yı terketmesindeki ilk alâmet de nefsine yapışmasıdır.

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:3,S:280)

Talebelerinden biri Şiblî (r.a)'ye sorar:

"Üstad! Mevlâ'yı nerede arayayım"?

Şu cevabı verdi:

"Gökleri ve yeri tutanı, dilerse onları mahvedecek olan Allah'ı mı arıyorsun? Allah, yaratıklarından gizlenmemiştir. Yaratıklar, dünya sevgisine düşerek O'nunla kendi aralarına perde çektiler".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:3,S:329)

Alâeddîn-i Attar (r.a) şöyle demiştir:

İradesini Hakk'ın iradesinde, kudretini Hakk'ın kudretinde yok etmeyen Hakk'a ulaşamaz.

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:7,S:299)

Nefisten kalbe, kalben ruha, ruhtan sırra, sırdan Mevlâya

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

Arifin uzleti nefsinden kalbine hicret etmektir.

Kalbinden içeri ruhuna gitmektir.

Rühundan sırrına, sırrından Mevlâ'sına ulaşmaktır.

(İbrahim Hakki Hz. Marifetname.5.644-658)

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Nefsini dünyanın yanında,

kalbini âhiretin yanında,

sırrını Mevlâ'nın yanında bırakırsan

halvetin Allah'la yakınlaşmanı sağlar.

Halvet, başkalarından ayrılıp tek başına kalmakla olur.

Başkaları için duyduğun sevgiyi kalbinden çıkarıp attığın zaman Allah'ı bulursun.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.213)

Mücâhedesiz müşâhede olmaz

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

Mücâhedesiz müşâhede olmaz.

Zira mücâhede etmeyen müşâhede bulmaz.

Gönül gözü açılmaz.

Ama mücâhede eden için müşâhede hazır olur.

O halde müşâhede hâsıl oluncaya kadar mücâhede gerekir.

(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.628)

Kirli yeryüzünden göklere seyahat et!

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Gönlünüzü, canınızı hikmet suyu ile yıkayın,

gönül tozları gitsin de, gözleriniz hasretle şu kirli

yeryüzüne takılıp kalmasın, göklere çevrilsin.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.356)

Kalp, birden fazla şeyi sevemez.

Nefsini sevenler

İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;

Kişi sevdiği ile beraberdir.

Kalbinde Allah (c.c) sevgisinden başka bir sevgi bırakmayanlara ne mutlu. Ve ancak onun rızasını isteyenlere müjdeler olsun!

Görünüşte insanlarla beraber ve onlarla alışverişte ise de, hakîkatde Allah (c.c) ile beraber.

Kalp, birden fazla şeyi sevemez. Bir şeyle kurduğu sevgi bağı kalkmadıkça, bir başkasıyla sevgi bağı kuramaz.

Kalbin mal, evlat, mevki, övülme, insanlara karşı üstün olma gibi, çeşitli arzu ve bağlantıları, ancak bir sevgili içindir. O da kendidir. Sayılan bu şeylerin sevgisi, kendi sevgisinin bir bölümüdür.

Sayılan bu şeyleri onlar için değil de, kendisi için istemektedir ve sevmektedir.

Nefsin kendine olan sevgisi kalmazsa, tabî olarak onlara karşı olan sevgisi de kalmaz.

Bunun için denilmiştir ki;

-Kul ile Rabbi arasında perde kulun kendisidir.

Âlem-dünya değil. Çünkü âlemin kendisi, kul tarafından istenmiyor ki perde olsun.

Kulun ancak ve ancak düşündüğü, kendisidir, kendi nefsidir.

Onun için perde kuldur, başkası değil".

Kul, tamamıyla kendi isteğinden, düşüncelerinden sıyrılmadığı sürece, onun isteği Rabbi olmaz.

Kalbine de Allah (c.c) sevgisi yerleşmez.

Bu büyük devlet de, ancak zâtı tecelliye bağlı mutlak fena gerçekleştikten sonra olur. Karanlığın kalkması güneşin doğmasıyla olur.

Zâtı muhabbet diye bahsedilen bu sevgi oluştuğu zaman da, seven kişi nazarında sevilenin (Allah) eziyetiyle ikrâmı bir olur.

İşte o anda ihlas gerçekleşir.

O zaman Rabbine ancak onun için ibâdet eder.

Kendi nefsi için değil.

Nimetler istemek için ibadet etmez.

Belâların kalkması için yalvarıp yakarmaz.

Çünkü, belâ da, nimet de onun için bir olur.

(MEKTUBÂT-I RABBANÎ 24.MEKTUP)

Kalbi, beşerî sıfatlardan tasfiye olan ve ağyârdan tamamen boşalan mümin kulun kalbine, Hak ( c.c.) aks yoluyla sığar.

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

İnsan rûhâni lezzetleri ve kurbeti elde edip,

fenâ ve Allah'a yakınlık denizine dalınca,

varlığının gayesini gerçekleştirmiş olur.

Onun nefsinde kendisi için hiçbir düşünce kalmaz;

kalbine Allah'tan ve O'nun sevgisinden başka hiç birşey girmez.

Kalbi, beşerî sıfatlardan tasfiye olan ve ağyârdan tamamen

boşalan mümin kulun kalbine, Hak ( c.c.) aks yoluyla sığar.

(Abdülkadir Geylani Külliyatı.S.793-815)

Beşerî sıfatlar ancak Zât'ın tecellisiyle yok olur

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Hakîkate ulaşmayan muhlis olmaz.

Çünkü beşerî sıfatlar ancak Zât'ın tecellisiyle yok olur,

cehâlet de ancak Zat'ın (sübhânehû ve Teâlâ) marifeti ile ortadan kalkar.

Bu ilme ulaşmayan kişi ise, isterse bir milyon kitap okusun,

bir hakîkat âlimi olamaz. Zira o, rûhânî (âleme) ulaşamaz.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.788-789)

Nefsi sıfatları ile yaşayan kimse,

insanlık zulmetinde kalır.

İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;

Nefsi sıfatları ile yaşayan kimse,

insanlık zulmetinde kalır.

Ne marifet gücüyle huzur nûruna gelir,

ne de muhabbet semeresi ile, Mahbuba kavuşabilir.

İşte insanlık sıfatlarından kurtulan âşık,

elbette Ma'şukun sıfatları ile sonsuz hayat bulur.

Ve O'nunla kalır.

(İbrahim Hakkı Hz. Marifetname)

Aşk,nefsin istek ve iradesini terketmesidir.

Mevlâna (r.a) diyor ki;

"Aşk nedir"? diye sorarlarsa de ki:

Aşk dileği,isteği, yapıp yapmama arzusunu,

iradeyi terketmektir.

İhtiyarı terk etmeyenlerde hayır yoktur,

iyi insan değildir.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.225)

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Kendi iradenden yüz çevir ki Hakk'ın iradesini elde edesin. Sevmenin şartlarından biri de, kişinin istek ve iradesini terk etmesidir.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.325)

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Muhakkak ki sen, bütün hevânı ve iradeni inkar etmedikçe

Allah seninle birlikte olmaz.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.747)

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Allah sevgisi) nefsin arzûları ile denenir.

Yâni, sevgilisi için arzûlarından vaz geçip geçmediği aranır.

Bazen sevgi o kadar ileri gider ki, sevgilisi için kendinin bütün istek ve arzûlarını fedâ eder. Zirâ sevginin derecesi, sevgili uğrunda diğer sevdiklerinden vaz geçmekle ölçülür.

Sevgi gönlünü tamamen kaplamışsa, artık o gönüle başka bir sevgi sığmaz. Sevgilisi uğruna diğer sevgililerin hepsini fedâ eder.

Hz.Ebû Bekir (R.A.) gibi….

Allah'a olan sevgisi karşısında bütün varlığından ayrıldı ve kendisinde hiç bir şey bırakmadı. En sevgili kızını Resûl-i Ekrem'e verdiği gibi, bütün varlığını da Allah uğrunda infak etti. Sevginin en üstün derecesi budur.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.413}

İbrahim Hakkı (r.a) şöyle dedi;

Hakk'ın aşkından başka olan her zevk ve safâ,

bela ve cevr û cefâdır.

(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme)

İbrahim Hakkı (r.a) şöyle dedi;

Hakk Teala'ya aşk, lezzetleri terk edip,

zahmetlere katlanmaktır.

Âşık, aşk lezzetini almış, cihan lezzetlerinden geçmiştir.

(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme.S.832)

Bir kuş 'Ey Allah'ın velisi! Sana selam olsun' dese

Seriyy es-Sekatî (r.a) şöyle demiştir:

Bir adam, içersinde Allah'ın nimetlerinden her şeyin barındığı, ağaçların ve kuşların şenlendirdiği zaman bir kuş ona;

"Ey Allah'ın velisi! Sana selam olsun"

dese ve bu manzarayla nefsi sükûnet bulsa,

o artık nefsinin elinde bir köledir".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:3,S:241)

İbrahim Hakkı (r.a) şöyle dedi;

Hakk'ın aşkından başka olan her zevk ve safâ,

bela ve cevr û cefâdır.

(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme)

Senin sevgin olmadan bir gül koklasam

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Senin sevgin olmadan bir gül koklasam,

acımadan dikenmişim gibi hemen beni yak.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 2.S.299)

Elindeki asâyı, ayağına giydiğin nalınları da çıkar at Gönül evine Cenâb-ı Hakk gelsin istiyorsan

Çünkü, gönül evine Cenâb-ı Hakk'tan başkası sığmaz.

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Hz. Mûsâ ağaçtan gelen o göz kamaştırıcı nûru görünce,

Cenâb-ı Hakk,

"Ya Mûsâ,yolculuğu bırak ve elindeki asâyı at"diye buyurdu.

Mûsâ yalnız asâyı atmadı.

Gönlünde bulunan dünyaya ait bütün istekleri de attı. Akrabasını,sevdiklerini,en yakın dostlarını da gönlünden çıkarıp attı.

Sonra Mûsâ'ya,

"Ayağına giydiğin nalınları da çıkar at"emri geldi.

Böylece ayağından çıkardığı bir çift nalınla beraber birçok güzellikleri, zevkleri olan dünya ile âhireti de,

dolayısıyla yalnız dünyadaki, süsleri, hoşlukları değil,

âhirette vâdedilen zevkleri de gönlünden çıkardı.

Çünkü, gönül evine Cenâb-ı Hakk'tan başkası sığmaz.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.117)

Mevlâ'yı istiyorsan kalbinden dünyayı, âhireti ve Mevlâ dışındaki herşeyi çıkar.

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Dünyayı istiyorsan, kalbinden âhireti çıkar.

Âhireti istiyorsan dünyayı çıkar.

Mevlâ'yı istiyorsan kalbinden dünyayı,

âhireti ve Mevlâ dışındaki herşeyi çıkar.

Çünkü, kalbinde Allah'ın dışında birşey bulunduğu sürece Allah'ın sana yakınlığını göremezsin,

O'nunla aranda sıcaklık ve yakınlık gerçekleşmez.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.157)

O'na ancak başkalarından uzaklaşarak yönelebilirsin

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Kalbinden dünyâ ve âhiret giysilerini çıkararak Rabb'inle başbaşa ol. O'na ancak başkalarından uzaklaşarak yönelebilirsin.

Yaradan'ı bırakıp, yaradılana bağlı kalma.

Bu sebepleri bırak ve bu rableri çıkar, at üzerinden.

Gâyene ulaştığın zaman; dünyâyı nefsine,

âhireti kalbine, Mevlâ'yı da sırrına bırakıverirsin.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.23)

Zenginlik Allah'la yetinmek ve O'nunla bağ kurmak demektir

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Zenginlik Allah'la yetinmek ve O'nunla bağ kurmak demektir. Fakirlik ise, Allah'tan uzak kalmak ve başkalarıyla yetinmek demektir.

Zengin, kalbi Rabb'ine yakın olan kimsedir.

Fakir ise bunu başaramayan kimsedir.

Kim bu zenginliği isterse dünyayı, âhireti her ikisinin içinde olanları ve genel olarak Allah dışındaki herşeyi bıraksın, nesneleri kalbinden teker teker atsın.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.182)

Hz. Ebû Bekir (R.A.):

"Keremi takvâda, zenginliği yakînde, ve şerefi tevâzu da bulduk." Demiştir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.738}

Beyitler

Gör mâ'şuk ne iştedir, aşk dâhi o iştedir,

İkisi bir sır iştedir, iki sanıp kalma ırak.

Yûnus Emre

Âşık, benliği ve bütün varlığı ile fenâ-fillâh makâmına ulaşıp Allah da yok olunca, bekâ-billâh makâmına erişir, Allah'da var olur ve kendine âit bir varlığı kalmaz. Tamamen Rabbine teslim olur.

Gassalın elindeki meyyit gibi Allah'ın elinde bir âlet olur. Kendi iradesini Allah'ın iradesine teslim ettiği için, Allah ne dilerse onu yapar. Allah'ın dilediği onun dilediği, Allah'ın işi onun işi gibi olur.

Aşağıdaki beyitte Yûnus bu durumu daha farklı bir ifade ile şöyle dile getiriyor:

Ey Padişah, ey Padişah, uş ben beni virdüm Sana,

Genc-ü hazînem kamusu, Sensin benüm önden sona.

Yûnus Emre

'...uş ben beni virdüm Sana' demekten kadır, fenâ-fillâh'oldum demektir.

'Genc-ü hazîne' den kasıt ise, kişinin; ef'âli, sıfat ve zâtıdır.

Kim ki bunları aslî sahibi olan Allah'a iade eder ise 'fenâ-fillâh' olur. Zirâ, baştan sona bunların tamamı Allah'ındır. Tevhid budur.

Eğer cihânı gönülden cüdâ edersen sen,

Huzur u zevk ile zikr-i Hudá edersin sen.

Bu hâr-ı çün ü çerâda güzâr edersen eğer,

Visal gülşeni içre safâ edersin sen.

(İbrahim Hakki Hz. Marifetname.S.669-687)

Açıklaması:

Eğer dünya sevgisini gönlünden çıkarırsan,

huzur ve zevk ile Allah'ı zikredersin.

Şu "nasıl, niçin?"dikeninden vazgeçersen eğer,

vuslat güllüğü içinde safâ edersin sen

Allah Dostları / Allah'a Kurbiyyet · Marifet Petekleri

İlgili yazılar