Arama

Başlık ve içerikte ara

Âlimler

8 dk

Allah'ı tanımaz âlimler

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Bu Allah'ı tanımaz âlimlere de aldanma.

Onların tüm bilgileri faydalarını değil, zararlarınadır.

Onlar,

Allah'ın hükümlerini bilirler, ama Allah'ı bilmezler. İnsanlara O'nun buyruklarını iletirler, ama kendileri uymazlar.

İnsanlara yasaklar koyarlar, ama koydukları yasakları kendileri çiğnerler.

İnsanları Allah'a çağırırlar, ama kendileri kaçarlar.

Günah ve suç işleyerek Allah'la cenk ederler.

Onların hepsinin ismi benim yanımda sayılı ve kayıtlıdır.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.64)

Gerçeği gizleyen âlimlerle dîni ilim mahvoldu

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Yazıklar olsun, fenâ âlimlerin gerçeği gizlemeleriyle

din ilmi mahvoldu. Yardımcımız ancak Allahü Teâlâ'dır.

Rahmân'ı kızdırıp, şeytânı güldüren bu aldanmadan korunmak için O'na sığınırız.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.1.CİLD.S.61}

Âlimlerin gönüllerinin dünya sevgisine meylettiği işte o zaman okuyan da okutan da ilimden fayda görmeyecek

İbn Mes'ûd (R.A.) buyuruyor ki:

" Bir zaman gelecek, insanlarda samimiyet kalmayacak, imânın verdiği zevk bozulacak;

işte o zaman okuyan da okutan da ilimden fayda görmeyecek ve âlimlerin kalpleri tuzlu, çorak yer gibi olacaktır.

Yağan yağmur damlalarının böyle bir yere fayda vermeyeceği gibi âlimlerin gönlünde de ilim damlaları bir zevk uyandırmayacaktır.

Bu da âlimlerin gönüllerinin dünya sevgisine meylettiği ve dünyayı âhiret üzerine tercih ettikleri zamandır.

İşte bu zaman Allahü Teâlâ hikmetin kaynaklarını onlara kapatır ve gönüllerinde hidâyet ışıklarını söndürür.

O zamanın âlimleriyle görüştüğün takdirde dilleriyle Allah'tan korktuklarını ifâde ederken, işlerinde fenâlıklar görülür. O günlerde diller zengin, fakat gönüller fakirdir.

Kendisi olan Allahü Teâlâ'ya yemin ederim ki, bunun sebebi, okutanların da okuyanların da gâyelerinin Allah rızâsı olmadığındandır".

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.1.CİLD.S.164}

Dünyaya tapan âlimler

Îsâ (A.S.):

"Ey kötü âlimler, namaz kılar, oruç tutar ve sadaka verirsiniz, fakat emrettiğinizi yapmaz, yapmadığınızı öğretirsiniz. Ne çirkin hüküm veriyorsunuz.

Kalpleriniz isyanla kirlenmiş ve kararmış olduğu hâlde vücûdlarınızı sabunla yıkamak size bir fayda sağlamaz. Ağzınızdan ilim nurları parlarken, kalpleriniz karanlık içinde kıvranıyor.

Ey dünyaya tapanlar, dünyanın birgün sizi kökünüzden koparıp yüzüstü sermesi yakındır.

Sonra sizi burnunuzun üzerinde sürter, günahlarınızı boynunuza geçirir.

Sonra da ilminiz sizi arkanızdan iter, yalın ayak ve çıplak olarak sizi Allahü Teâlâ'nın huzûruna sevkeder.

Orda kötü amellerinizin cezasını size çektirir". buyurdu.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.700}

Hikmet ve ilim sahiplerinin sözlerini küçümsemeyin

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Hikmet ve ilim sahiplerinin sözlerini küçümsemeyin. Çünkü onların sözleri devadır, kullandıkları her kelime de Allah'ın vahyinin bir meyvesidir.

Sizin aranızda canlı bir peygamber yoktur ki ona uyasınız. Resûlullah'a (s.a.v.) gerektiği gibi uyanlara uyduğunuz zaman O'na uymuş gibi olursunuz.

Onları gördüğünüz zaman Resûlullah'ı (s.a.v.) görmüş gibi olursunuz. Takvâ sahibi alimlerle birlikte olun.

Çünkü onlarla beraberlik sizin için berekettir.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.74-75)

Yahyâ b.Muâz:

"Âlimler Muhammed Aleyhisselâm ümmetine anne babalarından da şefkatlidir. Çünkü, anne ve babaları onları dünya ateşinden, âlimler ise âhiret ateşinden korurlar."buyurmuştur.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.37}

Dünya ve asrın âlimleri

Resulullah S.A. efendimiz, şöyle buyurdu:

«Azab ciheti ile, insanların kıyamet günü en zorda olanı öyle bir âlimdir ki; Allah, kendisine ilminden fayda vermemiştir.»

Bu ilim, o kimseye nasıl zararlı olmasın ki?.

Zira ilim, Yüce Allah katında eşyanın en azizidir. Mevcudların da en şereflisidir.

İşte o âlim, böyle değerli bir şeyi; mal, şöhret, dost gibi,

bu düşük dünyanın geçici şeylerini toplamaya alet etti. Halbuki, Allah katında dünya zelil ve hakirdir.

Allah katında, yaratılmışların en sevimsizidir.

Durum böyle olunca: Allah katında aziz olan bir şeyi zelil etmek; zelil olan bir şeyi de aziz etmeye çalışmak kabahatların son ucudur. Hatta, gerçek manada, Yüce Hakka muarazadır.

Tedris ve fetva işleri, ancak şu şartlar altında faydalı olur:

Allah rızası için halis, makam ve baş olma düşkünlüğü,

mala ve yükselmeye karşı tamah şaibesinden temiz olursa..

Fetvanın ve tedrisin, anlatılan kötülüklerden temiz olmasının alameti şudur:

Dünyaya karşı zahid gönüllü olmak ve onun geçici şeylerine gönül bağlamamak.

Şu âlimler ki anlatılan belaya müptela olmuş, dünya mehabbetine esir düşmüşlerdir; işte bunlar, kötü âlimler olup insanların da şerlileri ve din hırsızlarıdır. Bu halleri ile onlar, kendilerini halkın iktida ettiği ve tüm halkın en faziletlileri sanırlar.

Şu âyet-i kerime, onların durumunu anlatır:

«Onlar, kendilerini bir şey üzere sanırlar. Dikkat edin, onlar yalancılardır. Şeytan, bunları istila etmiştir:

Allah'ı anmayı da unutturmuştur. Bunlar, Şeytan grubudur. Dikkatli olun, asıl kayba uğrayanlar, Şeytan grubunda olanlardır.» (58/18-19)***

Büyüklerden biri Şeytan'ı gördü. Aldırmak ve saptırmak işinden geçmiş; boş oturuyordu, Şeytan'a böyle boş oturmasının sebebini sorunca lâin şöyle anlattı:

"Bu zamanda, kötü âlimler, işimde bana çok yardımda bulunuyorlar; azdırmak ve saptırmak işinde yerimi aldılar.

O kadar ki, beni böyle eliboş bıraktılar". ***

Şu bir hakikattir ki:

Bu zamanda, şeriat işlerinde her ne gibi bir zaaf, savsaklama vaki olduysa.. İslam dininin ve şeriatin revacında her ne gibi bir duraklama zuhur ettiyse, ancak kötü âlimlerin uğursuzluğu ve kötü niyetleri dolayısı ile oldu.

Evet... Eğer âlimler, dünyadan gönül alıp, makam, baş olma sevgisinden, mal tamahi, üstün tutulma arzusu esaretinden kurtulan hürler sınıfına girmiş olsalardı;

o zaman bunlar âhiret âlimleri olurlardı. Peygamberlerin dahi varisleri olurlardı. Bu gibi zatlar, halkın dahi en faziletlileri durumundadırlar.

Yine bu zatlar:

«Kıyamet günü, bunların mürekkepleri, Allah yolunda şehid olanların kanları ile tartılacak ve bunların mürekkepleri ağır gelecektir.»

«Alimin uykusu ibadettir.»

Hadis-i şerifleri ile anlatılan zümredir. Bu manalar, onlar için bir hakikattir. Bunlar o zümredir ki: Ahiretin güzelliği ve hoşluğu onların gözleri önünde canlanmış; bütün kabahat ve şenaati ile âhiret kendilerine görünmüştür.

Bunun için, âhirete beka nazarı ile bakmışlar, dünyayı zeval ve fena damgalı bulmuşlardır. Böyle olunca, şüphesiz, faniden kaçıp bakiye yönelmişlerdir.

Âhiretin azametini müşahede etmek, Ezeli Celal sahibi Yüce Zat'ı müşahedenin bir semeresidir. Dünyayı zelil görmek ve içindekileri düşük bilmek, âhiretin azametini müşahede etmenin bir neticesidir; gereğidir.

Bu mana, şu hadis-i şerifle daha iyi anlaşılır: -

«Dünya ve âhiret, iki kumadır; birini razı etse öbürü darılır".

Üstte geçen hadis-i şerifin manasına göre: Dünya aziz ise, ahiret zeliidir ve hakirdir; dünya hakir ise, âhiret azizdir. İzzetle zilleti birarada bulmak, zıdların cem'i kabilindendir ki, olmaz.

(MEKTUBÂT-I RABBANÎ.33.MEKTUP)

Âlimlerin durumu

Abdullah b. Ömer (r.a)

Onun şu sözü, ilim yolunda çalışanlara gerçekten bir rehber mertebesindedir:

“İnsan şu vasıflara sahip olmadıkça gerçek âlim olamaz:

Kendisinden üstün kimseye haset etmeyecek.

Kendisinden aşağıda olanı hakir görmeyecek.

İlmine karşılık dünyalık bir fayda arzu etmeyecek…”

Nâbi merhum şöyle der:

"İlim, kıyısı olmayan bir deryadır.

Kendini âlim sanan kişi câhilin biridir".

(Sahabeden günümüze Allah dostları,10 cild-3.cild,sayfa 54)

İmam Şâfi hazretleri diyor ki;

"Âlimlerin güzelliği, nefislerini islah etmeleridir,

ilmin süsü, şüpheli şeylerden sakınmak, yumuşak olup,

sertlik göstermemektir".

Ebü'l-Hasan-ı Harkânî hazretleri şöyle buyurdu:

"Şu iki kişinin çıkardıkları fitneyi, şeytan bile çıkaramaz: Dünyâ hırsına sâhip âlim ve ilimden yoksun sûfî."

"İlmi, kibirlenmek, kendini büyük görmek için isteyenlerden hiçbiri felah bulmuş değildir. Ama ilmi tevazu için, âlimlere ve insanlara hizmet için isteyen, elbette felah bulur, kurtulur".

(İmam Şâfîi (r.a))

"Bir kavmin büyüğünün ilmi yoksa, herkes ona yönelip geldiği zaman o küçüktür.

Kavmin makam ve mertebe sahibi olmayan ve ilim sahibi olan küçüğü, ilmi meclislerde kavmin büyüğüdür".

(İmam Şâfîi (r.a))

İlim ve kibir

İmam Şâfi hazretleri diyor ki;

İlmi, kibirlenmek, kendini büyük görmek için isteyenlerden hiçbiri felah bulmuş değildir.

Ama ilmi tevazu için, âlimlere ve insanlara hizmet için isteyen, elbette felah bulur, kurtulur.

Bir kavmin büyüğünün ilmi yoksa, herkes ona yönelip geldiği zaman o küçüktür.

Kavmin makam ve mertebe sahibi olmayan ve ilim sahibi olan küçüğü, ilmi meclislerde kavmin büyüğüdür.

Padişah kapısındaki âlimler

Süfyân-ı Sevrî:

"Cehennemde bir dere var, orada yalnız melikleri ziyâret eden okuyucular bulunacaktır."

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.1.CİLD.S.147}

Huzeyfe:

"Fitne yerlerinden sakının"deyince, "neresidir?" Sorusuna cevâben:" Ümerâ kapıları."demiş ve

"Sizden biriniz onların yanına girer,söylediği yalanı tasdik eder ve onda olmayan şeyleri onun hakkında söyler."demiştir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.1.CİLD.S.147}

Sa'd b. Müseyyeb (R.A.):

"Pâdişah kapûsunda akşâmlayan âlimden sakının.

Çünkü o, haydutttur" buyurmuştur.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.1.CİLD.S.147}

Hasan-ı Basri:

"Sizden evvel, Resûlüllah'ın sohbetinde bulunmuş bir zât vardı.

(Abdullah b. Mübârek diyor ki: Hasan-ı Basri'nin kasdettiği zât Cennet ile müjdelenmiş Sa'd b. Ebî Vakkas'dır)

bu zât rüesâya yaklaşmaz ve onlardan dâima kaçardı.

Oğulları kendisine

"İlk Müslüman ve üstün sahâbelik bakımından seviyenizde olmayanlar rüesânın sohbetine gidiyor da sen niye gitmiyorsun"?

Deyince, oğullarına:

"İnsanların sardıkları (leş'e) benim de konmamı mı istiyorsunuz? Vallahi gücüm yeterse onlara hiç karışmam".dedi

ve oğulları:

"İşte biz de böyle yoksulluk içinde kıvranırız", dediler.

Sa'd:

"Oğullarım, yağlı ve şişman bir münâfık olarak ölmektense, zayıf bir mü'min olarak ölmek, benim için daha makbûldür", cevâbını verdi.

Hasan-ı Basri devâm ederek dedi ki:

"Vallahi oğullarına galebe çaldı. Çünkü iyi biliyordu ki, toprak, eti, yağı yer fakat imânı yiyemez".

Burada sultanların sohbetine devâm edenlerin elbette nifaktan kendilerini kurtaramayacağına işaret vardır. Nifak ise imânın zıddıdır.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.1.CİLD.S.176-177}

Bir terzi İbn Mübârek'e:

"Ben sultanların elbiselerini dikerim. Acaba onların zulümlerinde onlara yardımcı oluyor muyum?" Diye sordu.

İbn Mübârek:

" Hayır, yardımcı olan sen değil, sana iğne ve ipliği satandır. Sen ise zalemenin tâ kendilerindensin." Dedi.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2..S.36)}

Hikâye olundu ki, Zinnûn-ı Mısri hapsedilmişti.

Birkaç gün yemek yemedi. Bunu duyan kardeşliği bir kadın kendi el emeğinden artırdığı bir yemeği gardiyanla ona gönderdi.

Fakat, o yine yemeği reddetti.

Kadın:

"Helal kazancımdan sana yemek gönderdim.

Niye yemedin?" diye itâb edince,

Zinnûn gardiyanın elini işaret ederek:

"Evet, yemek helâldi, fakat zâlimin tabağında idi. Onun için yemedim."dedi.

İşte bu hareket takvânın son haddidir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.52}

Ebû Zer-i Gıfâri, Seleme b. Kays'e:

"Sultanların kapularına sokulma; zirâ sen dininin çoğunu onlara vermedikçe, onların dünyalığından bir şey alamazsın."buyurdu.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.353}

İbn Mes'ûd (R.A.):

"Bazı kimseler, sultanlar huzûruna dinli olarak girer, fakat dinsiz olarak çıkarlar. Çünkü o sultânı memnûn eder, Allah'ı gazablandırır."demiştir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.353}

Fudayl:

"Kişi sultâna ne kadar yakın olursa, Allah'tan o kadar uzaklaşır."demiştir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.353}

Vüheyb:

"Meliklere yaklaşanların bu ümmete verdikleri zarar, kumarcıların zararından daha çoktur." demiştir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.353}

Muhammed b. Seleme de:

"Pislik üzerinde sinek, melikler kapusundaki âlimlerden daha güzeldir."dedi.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.353}

Allah Dostları / İlim ve Cehâlet · Marifet Petekleri

İlgili yazılar