Arama

Başlık ve içerikte ara

İlmin amacı-Meyveleri

6 dk

Kalbin mahmûd (öğülen) hâlleri:

Âhiret ilimleri

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Kalbin mahmûd (öğülen) hâlleri:

Sabr,şükr,havf,recâ,rızâ,zühd,takvâ,kanaât,cömertlik ile bütün ni'metleri Allah'tan bilip O'na bağlanmak,

iyilik, hüsn-i zan, güzel ahlak, iyi geçim, doğruluk

ve ihlâs hâlleridir.

Bu hâllerin hudûd ve hakîkatlerini, bunlara sâhib olmanın sebeplerini, semere ve alâmetlerini bilmekle, zayıflayanları takviye edip, kaybolanları iâdeye yarayan ilim, âhiret ilmidir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.59}

İlmin meyvesi

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Ey âlimler! Ey ilim öğrenenler.

İlim maksad değildir, maksad ilmin meyvesidir.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.791)

İmam Şâfi hazretleri diyor ki;

Âlimlerin güzelliği, nefislerini islah etmeleridir,

ilmin süsü, şüpheli şeylerden sakınmak, yumuşak olup,

sertlik göstermemektir.

İlim, ezber edilen şey değil, ezber edilen şeyden temin edilen faydadır".

...

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Her kimin ilmi artarsa, Allah korkusu ve O'na boyun eğmesi de artmalıdır".

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.73)

Abdullah îbn Mes'ûd (r.a.) der ki:

Bilgi, çok sözden ibaret değildir.

Ancak bilgi, çok haşyetten ibarettir.

Mısır'lı Ahmed İbn Salih, İbn Vehb kanalıyla Mâlik'in şöyle dediğini bildirdi:

İlim, çok rivayetten ibaret değildir.

İlim, ancak Allah'ın kişinin kalbine koyduğu bir nurdur.

(İbn-i Kesir Tefsiri,Fatır-28)

Kalbin gıdası da ilim ve hikmettir.

Feth-i Mûsılî:

"Yemek içmekten kesilen hasta misâli gibi,

ilim ve hikmetten mahrûm kalb de ölüme mahkûmdur." diyor.

Bu söz doğrudur; çünkü vücûdun gıdâsı yemek içmek olduğu gibi, kalbin gıdası da ilim ve hikmettir.

Kalb de bunlarla yaşar. İlimsiz kalb ölüme mahkûmdur.

Fakat, aşırı korku yaranın acısını duyurmadığı gibi,

aşırı dünya sevgisi de hissi ibtâl etmiştir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.25}

İmam Şâfi hazretleri diyor ki;

İlmi sevmeyende hayır yoktur.

Böyle kimselerle dostluk ve bağlılığını kes.

Çünkü, ilim kalblerin hayatı, gözlerin aydınlığıdır.

İnsan herşeyi bilse de Allah'ı bilmese bir şey bilmemiş sayılır.

İmam Mâlik (r.a) diyor ki;

İnsan herşeyi bilse de Allah'ı bilmese bir şey bilmemiş sayılır.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.143}

Allah rızası dışında bir amaçla ilim öğrenmek şirktir.

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Allah rızası dışında bir amaçla ilim öğrenmek şirktir.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.366)

En büyük ilim

Havâriler Hz. Îsâ (a.s.)ya

"Bize en büyük ilmi öğret" dediler.

O da ;

" Allah'tan korkmak,

Allah'ın kazasına rıza göstermek ve

Allah için sevmektir". Dedi

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.320)

İlim, Allahü Teâlâ'ya yaklaşmaktır

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Amelden efdâl olan ilim, Allahu Teâlâ'nın Zât, Sıfât ve Ef'âlini bildiren ilimdir. Bu ilimin bütün ilimlerden üstün olduğunda şüphe yoktur.

Hattâ amellerden gâye, Allahu Teâlâ'yı sevmesi için, gönülleri yaratıklardan ayırıp yaratana bağlamaktır.

Amel ve amel için olan ilim bu gâye uğrunda lâzımdır.

Allahu Teâlâ:

"Kelime-i tayyibe Allah'a gider, fakat onu yükselten sâlih amellerdir."

(Fâtır.10) buyurmakla bunu işâret etmiştir.

Kelime-i tayyibe bu ilimdir.

Amel-i salih de bunu Allah'a yükselten bir hammâl gibidir. Şüphesiz, yükselen, yükselten vâsıtadan daha makbûldür.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.2.S.615}

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Dünya ve âhiret saâdetlerinin aslı ve bütün ibâdetlerin efdali ilimdir.

Nasıl olmasın ki, herşeyin kıymeti neticesiyle ölçülür.

İlmin neticesi ise

yüksek makamlara ermek,

melekleşmek

ve Allahü Teâlâ'ya yaklaşmaktır.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.39}

İmam Mâlik (r.a) diyor ki;

"İlim fazla mesele bilmek ve sormak değildir.

Ancak ilmin belirgin bir vasfı vardır ki, o da aldatıcı dünyadan uzaklaşarak ebedilik yurduna dönüşü sağlamasıdır.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.143}

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Allahü Teâlâ'nın ilmi, bütün mâlûmâtı ihâta eder.

Bunun için kulun ilmi ne kadar çoğalırsa, o nisbette Allah'a yaklaşmış olur.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.620}

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Allah, kullarından birinin iyiliğini murad edince

ona ilim öğretir,

sonra da ilmiyle amel etmesini ve amelinde ihlaslı olmasını ona ilham eder.

Sonra da onu Kendine yaklaştırır ve kalplerin ve sırların ilmini öğretir.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.71)

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

İlim öğren, sonra amel et, sonra insanlardan ayrılıp yalnız kal ve Allah sevgisi ile meşgul ol.

Yalnızlık ve sevgi sağlamlaşınca Allah,

seni Kendine yaklaştırır ve Kendinde yok eder.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.72)

İlim, hüzün ve kederi yok eder.

İmam Şâfi hazretleri diyor ki;

Hiçbir vakit yoktur ki, ilim mütalaası, hüzün ve kederi yok etmesin, ilmi mütalaa, kalbin en ince ve en gizli noktalarını harekete geçirir, insanda yüce duygular uyandırır.

İsterse bir milyon kitap okusun

İlim, Zât'ın tecellisine vesile olur.

Böylelikle insanda beşerî sıfatlar yok olur.

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Hakîkate ulaşmayan muhlis olmaz.

Çünkü beşerî sıfatlar ancak Zât'ın tecellisiyle yok olur,

cehâlet de ancak Zat'ın (sübhânehû ve Teâlâ) marifeti ile ortadan kalkar.

Bu ilme ulaşmayan kişi ise, isterse bir milyon kitap okusun, bir hakîkat âlimi olamaz. Zira o, rûhânî (âleme) ulaşamaz.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.788-789)

İlim, Allah'ı bilmektir

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Mâlûmâtların en şereflisi Allah'ı bilmektir.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.621}

Cüneyd'in bir müridi vardı, sonradan gelmişti.

Hazreti şeyh onu pek sever, diğer müridler onu çekemezlerdi. Müritlerin bu hali Şeyh Hazretlerine malum oldu.

Hizmetkarına yirmi kuş getirerek, her müridin eline birer tane verdi.

"Her biriniz bu kuşları kimse görmedik halvet bir mahalde boğazlayıp getirin," dedi.

Hepsi kuşları, varıp ıssız bir mahalde boğazlayıp getirdiler. Yalnız o mürid boğazlamadan getirdi.

Cüneyd:

"Niçin boğazlamadın?" diye sordu.

"Sultanım, siz kuşları hiç görmedik yerde boğazlayın demiştiniz,ben ıssız bir yer bulamadım, her yerde Hak Telayı hazır gördüm".

Cüneyd:

"Gördünüz mü? Nice feraseti vardır." Dedi.

Cümle müridleri istiğfar eyleyip, onun farkını ikrar ettiler.

Allah özel ismi üzerinde birleştirilmeyen ilimler

Yüce Allah'ın varlığı ve birliği kabul ve tasdik edilmeden kâinat ve kâinattaki düzeni hissetmek ve anlamak bir hayalden, bir seraptan ve aynı zamanda telafisi imkansız olan bir acıdan ibaret kalacağı gibi

"Allah" özel ismi üzerinde birleştirilmeyen ve düzene konmayan ilimlerimiz, sanatlarımız, bütün bilgiler ve eğitimimiz de iki ucu bir araya gelmeyen ve varlığımızı silip süpüren, dağınık fikirlerden, anlamsız bir toz ve dumandan ibaret kalır.

Bunun içindir ki, bütün ilimler ve sanatlar küçük küçük birer konu etrafında bilgilerimizi düzenleye düzenleye nihayet son düzenlemede bir yüksek ilim ile bizi bir birlik, huzuruna yükseltmek için çalışır durur.

(Elmalılı Hamdi Yazır Tefsiri. Besmelede "Allah"tanımı)

Bütün ilimlerin başı ve başlangıcı tefekkürdür

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Tefekkürün genel mahsulü de ilim, hâl ve amellerdir.

Kalbde ilim meydana gelince, kalbîn hâli değişir.

Kalbin tutumu değişince âzaların amelleri de değişir.

Yâni; amel hâle, hâl ilme, ilim de tefekküre bağlıdır.

Demek oluyor ki bütün ilimlerin başı ve başlangıcı tefekkürdür.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.767}

Aldığım sevap bana yeter

Şâfîî (r.a) der ki;

Her öğrendiğim bilgiyi diğer insanlara da öğretmeyi elbette arzu ederim. Ama, beni övmemeliler. Aldığım sevap bana yeter.

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:3,S:54)

İlimle amel, kulu Allah'a yaklaştırır.

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

İlminle amel ettiğin sürece Allah'a giden yolda hedefe yaklaşırsın. O'nunla arandaki kapı genişler ve kapının sana ait olan kanadı kaldırılır.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.69)

Allah, kullarından birinin iyiliğini murad edince

ona ilim öğretir,

sonra da ilmiyle amel etmesini ve amelinde ihlaslı olmasını ona ilham eder.

Sonra da onu Kendine yaklaştırır ve kalplerin ve sırların ilmini öğretir.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.71)

İlim öğren, sonra amel et, sonra insanlardan ayrılıp yalnız kal ve Allah sevgisi ile meşgul ol.

Yalnızlık ve sevgi sağlamlaşınca Allah,

seni Kendine yaklaştırır ve Kendinde yok eder.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.72)

Allah Dostları / İlim ve Cehâlet · Marifet Petekleri

İlgili yazılar