Arama

Başlık ve içerikte ara

Herşey Allah'dan

9 dk

Her şeyde (her olayda, her varlıkta) kâinatı yaratanın kudretini görmek

Her şeyde kâinatı yaratanın kudretini görenler

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Her zerrede, her şeyde kâinatı yaratanın kudretini görenler ve onun ilâhi güzelliğini kendilerine mihrap edinenler için, yüz çeşit namaz, yüz çeşir rükû, yüz çeşit secde vardır.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.21)

Başa ne gelirse gelsin hep O'ndan gelmektedir.

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Hakikata vâkıf olan, bu yolu tanıyan her aziz can, bilir ki, başa ne gelirse gelsin hep O'ndan gelmektedir.

O'nun takdir tezgahından çıkmaktadır.

Dünyadan ve hâdiselerden niçin şikâyet ediyor ve dünyayı suçluyorsun? Bu dünya kendi dönmesinden sorumlu değildir, günahı yoktur.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 4.S.66)

Mevlâna (r.a) diyor ki;

Taşlanan, başına belâlar gelen kişi, Hakk'a gerçekten bağlı

er kişi ise, atılan taşlardan şikâyet etme şöyle dursun, güler, neşelenir. Çünkü o taşlar pâdişahlar pâdişahından geliyor.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 1.S.445)

Her şeyde, her zerrede O'nun kudretini, sıfatını görebilmek

Hz. Ali (ra):

"Ben görmediğim Allah'a ibadet etmem", diye buyurmuştu.

"Yâ Ali! Sen bu baş gözü ile Allah'ı nasıl görebilirsin? diye sonranlara;

"Her şeyde, her zerrede O'nun kudretini, sıfatını görüyorum" diye cevap vermişti.

(Mevlâna. Dîvân-ı Kebîr/ Seçmeler. Cild 3.S.309)

Herşey O'ndan, O'nunla ve O'nun içindir

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Hakkı bilen, herşeyde (her olayda, her varlıkta) O'nu görür.

Çünkü

herşey O'ndan, O'nunla ve O'nun içindir.

Gördüğü her zerrede O'nu müşâhede edemeyen,

O'nu bilmemiş sayılır.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.1.S.801}

Her şeyi O'ndan bilirse,

kendisinde üzüntü ve şüphe diye bir şey kalmaz.

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Seven, sevdiğinden başka bir şey görmez ve her şeyi O'ndan bilirse, kendisinde üzüntü ve şüphe diye bir şey kalmaz.

Her şeyi gönül hoşluğu ve rızâ ile karşılar.

Sevgilisinin kendi hakkında ancak hayırlı olanı takdir ettiğini bilir de,

Allahü Teâlâ'nın:

"Umulur ki, kerih gördüğünüz şey, sizin için hayırlı olur"

(Bakara 216.)

âyet-i celilesini hatırlar ve bununla teselli bulur.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.599}

Tevhid, vasıta ve sebeplere yönelmeyecek şekilde herşeyi Allahu Teâlâ'dan bilmektir

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Tevhid, vasıta ve sebeplere yönelmeyecek şekilde herşeyi Allahu Teâlâ'dan bilmektir. Ehl-i tevhid hayrı da şerri de ancak Allahu Teâlâ'dan bilir.

Bu öyle yüce bir makamdır ki, bunun meyvelerinden birisi de tevekküldür.

Bunun neticelerinden birisi de

insanlardan şikayette bulunmamak,

onlara kızmamak

ve her işte Allahu Teâlâ'ya teslim olup, hükmüne rıza göstermektir.

Herşeyin Allahu Teâlâ'dan olduğunu bilen kimse,

başkasına ne kızar, ne de bir şey umarak iltifat eder.

İşte tevhid bu makamdan ibarettir.

Bu makam da sıddıklar makamıdır.

Tevhid eden, ancak bir'i görür ve ancak o bir'e (Allah'a ) yönelir.

(ihyau' ulumi'd-din.S.87-89)

Derdi de devâyı da indiren O'dur.

Derdi de devâyı da yaratan O'dur.

Abdülkadir Geylâni (r.a) diyor ki;

Tevhidde, zararın ve faydanın Allah dışında herhangi bir kimseden kaynaklandığını düşünmek yoktur.

(Abdülkadir Geylani Külliyatı.5.259)

Allahı tanıyan, seven,

kalp gözüyle O'nu seyreden,

iyiliği, kötülüğü O'ndan bilen kimse,

insanlardan kendine iyilik ve kötülük eden kimseye bakmaz olur.

Onlardan bir iyilik görünce

Allah'ın emriyle gerçekleştiğini bilir.

Bir kötülük görünce, bunun da Allah'ın görevlendirmesiyle olduğunu bilir. Bakışı insanlardan Allah'a çevrilir.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.101)

Derdi de devâyı da indiren O'dur.

Derdi de devâyı da yaratan O'dur.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.500)

Faydayı ve zararı Allah'ın dışındakilerden bilenler Allah'ın kulu değildir. Fayda ve zararı kimin verdiğini düşünüyorsa onun kuludur.

O bugün gazap ve perdelenme ateşindedir,

yarın ise cehennem ateşinde olacaktır.

Allah'ın ateşinden ancak takva sahibi, Allah'ın birliğini kabul eden, ihlaslı ve tevbe etmiş olanlar kurtulur.

(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.113)

Rabb'ini tevhid edersen, Allah işlerinde sana yeter ve sıkıntın kalmaz.

(Abdülkadir Geylani Külliyatı.5.306)

Allah'dan kula gelen ne varsa, işte o,kulun umduklarından daha hayırlıdır.

İmam Gazâli (r.a) diyor ki;

Fâl-i hakîkinin Allah olup,

O'ndan başka rızık verenin bulunmadığını,

kulun hakkında takdir ettiği

fakirlik, zenginlik, ölüm ve kalımın,

kendisinin bilmeyeceği şekilde,

hakkında umduklarından daha hayırlı olduğuna inanmak süretiyle îmanı kemâl bulmadıkça tevekkül hâli de kemâle ermez.

{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.4.S.491}

İyiliğin Allah'tan, kötülüğün kuldan olması ne demektir?

İyiliğin Allah'tan, kötülüğün kuldan olması hakikatini anlamak için, dilerseniz,uzak hakikatleri yakınlaştırmak için kullanılan misal dürbününü kullanalım.

Bir padişah, bir hizmetkârından, ihtişamlı bir cami yapmasını istedi ve caminin yapımında kullanılmak üzere tam 1000 altını ona verdi. Bu hizmetkår, sultanından aldığı 1000 altın ile gayet güzel ve nakışlı bir cami yaptı.

Acaba, caminin yapımında sadece basit bir amele gibi çalışan ve caminin masraflarından hiçbirini karşılayamayan bu hizmetkâr, camiyi yaptıktan sonra: "Bu camiyi ben yaptım, bu cami benim malımdır." diyebilir mi?

Elbette diyemez ve insaf ile düşünen herkes bu caminin, bu adi hizmetkârın malı olmadığını kabul eder. Evet, hizmetkârın bu caminin yapımında hizmeti vardır, ancak hem caminin yapım emri hem de cami için yapılan 1000 altınlık masraf sultana aittir.

Eğer sultan ona cami yapmasını emretmeseydi ve caminin yapımında kullanılan 1000 altını vermeseydi, bu cami asla var olmazdı. O hâlde denilebilir ki, "Bu cami sultanın malıdır."

Ancak, eğer bu hizmetkår haddini aşıp kendisine cami yapması için verilen 1000 altın ile cami yerine meyhane yapsa, o zaman meyhane onun malıdır ve o bundan mesuldür. Çünkü kendisine verilen emanete ihanet etti ve meyhane yapımında kullandı.

İşte bu durumda diyemez ki: "Ben bu meyhaneyi sultanın verdiği altınlar ile yaptım, mesuliyet onundur ve meyhane onun malıdır." Evet diyemez, çünkü sultan ona o sermayeyi meyhane yapması için vermemişti. Ona verilen sermaye bir cami için olup meyhane için değildi. Ancak o, sultanın kendisine verdiği sermayeye ihanet etti ve onunla bu meyhaneyi yaptı.

O hålde caminin mülkiyeti hakkında, hizmetkärin "Bu cami benimdir, bunu ben yaptım." iddiası ne kadar geçersizse, meyhanenin mülkiyeti hakkında da: "Bunu sultanın verdiği sermaye ile yaptım. O hâlde burası onun malıdır." iddiası o kadar geçersizdir.

Doğru olan ise şudur: "Cami sultanın sermayesi ve emri ile yapıldığından ona aittir. Meyhane ise, kendine verilen emanete ihanet ederek, cami yerine burayı hırsız gibi inşa eden hizmetkåra aittir."

Şimdi geldik temsildeki hakikatlerin izahına:

-Misaldeki padişah, ezel ve ebedin sultanı ve şu kâinatın padişahı olan Allah'tır. -O hizmetkâr ise, biziz; yani insandır. -1000 altın ise; insana verilen başta azaları, cihazları, duyguları olarak ona verilmiş maddi ve manevi bütün hediyelerdir. -Cami ise, salih ameller ve ibadetlerdir. -Meyhane ise, kötü amel ve günahlardır.

Evet, iyilikler Allah'ın malıdır. Kötülükler ise bizim. Zira işlediğimiz bütün İyilikleri Allah'ın bize verdiği sermaye ile işlemekteyiz.

Mesela Kur'an'ı okuduğumuzda;-Onu okuduğumuz dil Allah'ındır, bu dildeki ses telleri Allah'ındır. -Ses tellerinden çıkan sesi, havada yayan zerreler Allah'ındır. -Kur'an'a baktığımız göz Allah'ındır.-Göze görme yeteneğini veren Allah'tır.-Gözün görmesi için ışığı yaratan Allah'tır.

-Okuduğumuz Kur'an, Allah'ın kelamıdır ve onun kitabıdır.-Kur'an'ın yazıldığı kâğıt ve o kâğıttaki mürekkep yine Allah'ındır. -Okuduğumuzu anlamamızı sağlayan aklımız, hafızamız yine hep Allah'ındır.

-Kur'an okumayı emreden de Allah'tır.

-Kalbimizde Kur'an okumaya karşı bir muhabbeti koyan da O'dur. -Daha saymakla bitiremeyeceğimiz, Kur'an okumamız için gereken her şey Allah'ındır.

Bizim ise sadece elimizde, icada kabiliyeti olmayan cüz-i irade vardır. Sadece irademizle Kur'an okumak isteriz, bundan geriye ne varsa hepsi Allah'a aittir. O hålde nasıl "Kur'an'ı biz okuduk, bu sevabı biz yarattık, bu güzellik bizimdir." diyebiliriz. Bize düşen, tevazu ve ihlas ile bu hayırlı ameli bizim için yaratan Allah'a şükür değil midir?

Ama eğer biz, bize verilen bu göz ve dil sermayesini yanlış yerde kullanarak, bunlarla Kur'an okumaya bedel, haram ve günah şeyler okursak. O zaman misaldeki hizmetkârın, kendisine cami yapılması için emanet edilen 1000 altın ile meyhane yapması ve bundan mesul olması gibi bizde, bize emanet edilen göz, dil, akıl gibi sermayeleri yanlış yerde kullanmış ve bu günahın tek sahibi olmuş oluruz. Ya da bir fakire sadaka verdiğimizi düşünelim. Bakalım bu sevapta bizim hakkımız ne kadardır?

-Evvela sadaka verdiğimiz fakiri Allah yarattı ve onu bizimle Allah karşılaştırdı.-Sadakayı verdiğimiz mali Allah bize ihsan etti, sadakayı verdiğimiz eli O yarattı. -O fakire karşı şefkat ve merhamet duygusunu kalbimize O koydu.-Verdiğimiz sadakayı bereketlendirip bize daha fazlasını yine O ihsan etti.

Daha bunlar gibi, sadakanın verilmesi için gerekli bütün şartları Allah yarattı, bizim elimizde olan ise sadece sadaka verme arzumuzdur. Haddizatında bu arzu dahi Allah'a aittir.

Hal böyle iken: "Bu fakire ben yardım ettim, bu iyilik benim malımdır." demek, ne kadar boş bir iddiadır. Akıllı olan herkes bunu anlar.

Ancak eğer biz, o fakire sadaka vereceğimiz yerde; o mal ile içki alsak, kumar oynasak ya da herhangi bir haramı satın alsak. O zaman biz mesul oluruz. Çünkü o sermaye böyle adi işler için verilmemişti. Biz sermayeye ihanet ettik, tek mesul biziz ve bu günah bizim malımızdır.

Şimdi bu iki misale, diğer bütün iyilikleri ve güzellikleri kıyas edin! Onların icad edilmesi için gerekli olan sebepleri ve şartları düşünün! Sonra da elinizde olana, icada kabiliyeti olmayan cüz-i iradeye bakın! Ve bu cüz-i irade ile bu güzelliklerin yaratılamayacağını düşünerek, bütün iyilikleri Allah c.c yatığına kâni olun.

Allah'ı öyle sevdim ki, O, her musibeti bana kolay kıldı

Hazm'ın kardeşi, Âmir b. Kays'ın şöyle dediğini duyduğunu anlatıyor:

"Allah'ı öyle sevdim ki, O, her musibeti bana kolay kıldı ve her hükmüne beni râzı etti".

(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:5,S:32)

ŞİİRLER

Hoştur bana senden gelen

İster cefa ister vefa,
Kahrın da hoş lütfunda hoş.
Bir dert gönder yahut deva!
Kahrın da hoş lütfunda hoş.

Hoştur bana senden gelen,
İster hırka, ister kefen,
Ya taze gül yahut diken,
Kahrın da hoş lütfunda hoş.

Sensin ebed, sensin ezel,
Hem lütfu, hem kahrı güzel,
İster isen, bağrımı del!
Kahrın da hoş lütfunda hoş.

Ya bağ veya bostan ola,
Ya visal ya hicran ola,
İster isen zindan ola,
Kahrın da hoş lütfunda hoş.

Gelse celalinden cefa,
Yahut cemalinden vefa,
İkisi de cana safa,
Kahrın da hoş lütfunda hoş.

Anlaşılmaz nasıl iştir,
Ya gülistan ya ateştir,
Eşrefoğlu bir derviştir,
Kahrın da hoş lütfunda hoş.

Eşrefoğlu

Kelimeler:

Visal: Kavuşma
Hicran: Ayrılık
Celal: Azamet, büyüklük, hiçbir şeye muhtaç olmamak (Allahü teâlânın sıfatlarından)
Cemal: Allahü teâlânın lütuf ve rızâ sıfatı
Kahr: Allahü teâlânın azabı

İki cihân zindan-ısa, gerek bana bustan ola

İki cihân zindan-ısa, gerek bana bustan ola,

Ayruk bana ne gam gussa, çün inâyet dostdan bana.

Varam ol dosta kul olam, ben açıluban gül olam,

Hem ötüben bülbül olam, turagum gülistân bana.

Dost yüzünü gördü gözüm, erenlere toprak yüzüm,

Söz anlayana bu sözüm, gerek şekeristan ola.

Sensiz iki cihân benüm, zindan görünür gözüme,

Senin ışkınla bileşen, gerek hâs-ul hasdân ola.

Yûnus Emre

Beyitler

Her işi Hakk'dan bilir, halkı unutmuş Hakk şinâs,

O görür ki, hayr u şerr ü adle zulüm olmuş libâs.

Nâbî

Açıklaması:

Her işi Allah'tan bilen ve yaratılmışları unutan Allah dostları, şer ve adalete zulmün bile elbise olarak giydirildiğini görür.

....

İy padişah, iy padişah her dem işin dūze-durur,

Dünya anun bostânıdur sevdiğini ūze-durur.

Yûnus Emre

Benim ol ışk bahrısı, denizler hayrân bana,

Deryâ benim katremdir,zerreler umman bana.

Senden gelür cevr ü cefâ, ben âh u vâh itmeyeyim,

Düşmüşem ışkun odına, yanıp nice dütmeyeyim.

Yûnus Emre

Ayrık bize yas olmaya, hiç gönlümüz pas olmaya,

Zirâ Hak'dan gelen âvâz, savulmaz bir ündür bana.

Yûnus Emre

Âşıklar firak acılarını çekmezler. Onlar sadece Ma'şuklarından ayrı düşünce yas tutarlar.

Allah Dostları / Musibet ve Devâlar · Marifet Petekleri

İlgili yazılar