Arama

Başlık ve içerikte ara

Fâtiha

4 dk

Fâtiha

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَم۪ينَۙ اَلرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِۙ مَالِكِ يَوْمِ الدّ۪ينِۜ

Allah c.c lafzı bütün isimlerini kapsıyor.

Allah c.c. bütün isimleriyle ve özellikle " Rahmân-Rahîm-Rab isimleriyle önce kendini bizlere tanıtıyor.

Demek ki, her şeyden önce Rabbimizi isimleriyle tanımak (ma'rifetullah) ve bu isimlerin kâinatta, mevcûdat üzerinde ve hâdiselerdeki tecellilerini müşâhede etmek (tefekkür etmek); varlığına, ehadiyetine, vahdâniyetine şahidlik ederek tahkîki îmânı elde etmek gerekiyor.

اِيَّاكَ نَعْبُدُ

Bu tahkîki îmânı elde ettikten sonra ancak Allah'a hakîki mânâda kulluk ve ibadet edilebiliniyor. Bu îmân temeli tam oturmadan, kalplere yerleşmeden ibadet ve kulluk olamıyor. Temel olmadan bina dikilmediği gibi. O'ndan başkasına kulluk edilmemesi gerekiyor.

وَاِيَّاكَ نَسْتَع۪ينُۜ

Önce O'na kulluk vazifelerimizi yaptıktan sonra O'nun yardımını isteme hakkına sahip olabiliyoruz. O'na kulluk vazifelerini yapmadan, sadece zor durumda kaldığımız zamanlarda O'nu hatırlayıp, yardım istemek doğru değil.

يَسْـَٔلُهُ مَنْ فِي السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۜ

كُلَّ يَوْمٍ هُوَ ف۪ي شَأْنٍۚ

Göklerde ve yerde kim varsa, (ihtiyaçlarını) O’ndan ister. O, her gün (her an) bir iştedir!

Rahmân Sûresi, 29.Âyet

اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَق۪يمَۙ

Rabbimi isim,sıfatları ve bunların kâinattaki tecellilerini şahid olduktan sonra , kulluk vazifelerimizi yerine getirdikten sonra dua makamına geçebiliyor ve bizi doğru yola iletmesini yine O'ndan talep ediyoruz.

Allah cc için hiçbir şey yapmadan O'ndan yardım istemek doğru olmadığı gibi, O'nun yardımı olmadan da bizim doğru yolu bulabilmemiz mümkün değil.

صِرَاطَ الَّذ۪ينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْۙ

O'nun doğru yola ulaştırdıkları (Peygamber ve Sahabe efendilerimiz) nın yoluna bizleri de ulaştırmasını istiyoruz. Mümine verilen gerçek nimetin de Peygamberin ve sahabelerin yolundan gitmesi olduğunu öğreniyoruz.

Bu, dünya nimetlerinden çok daha hayırlıdır.

غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّٓالّ۪ينَ

Dalâlete sapmışların, gazaba uğramışların (hristiyanların ve yahudilerin) yoluna gitmememiz için yine Allah'tan yardım istiyoruz.

...........

Âyetlerin sırasına baktığımızda anlıyoruz ki;

Rabbimizi isim ve sıfatlarıyla, ef'aliyle tanıyarak, bunları kâinattaki varlıklar üzerinde müşâhede ettikten sonra hakîki Îmân elde edilebiliyor.

Hakîki îmânı elde ettikten sonra , kulluk ve ibâdet gerçek manâda yapılabiliyor.

Allah'a kulluk vazifelerini yerine getirmeden de O'ndan yardım istenemiyor.

Dua edilmiyor.

O'nun yardımı olmadan da doğru yolu bulamıyoruz, hidayete eremiyoruz.

Doğru yolun da ancak Peygamber ve sahabe efendilerimizin yolu olduğunu öğreniyoruz.

Mü'mine verilen gerçek ni'metin de bu yol olduğunu öğreniyoruz.

Sûrede ilk önce Allah'tan üçüncü tekil şahıs olarak bahsediliyor.

O'na önce" Allah) ki bu bütün isimlerini kapsıyor(- Rab-Rahman-Rahim ve Mâlik " isimleriyle tanıyıp yaklaştıktan sonra , sanki artık O,yanımızda ve sanki karşımızda duruyor gibi artık

O'na;

" Sen" diye hitâb ederek;

اِيَّاكَ نَعْبُدُ

Diyerek, ikinci tekil şahıs olarak duaya ve isteklere başlıyoruz. Önce tanıyıp , ibadetlerle O'na yaklaşma, sonra istekler.,dualar başlıyor.

............

صِرَاطَ الَّذ۪ينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْۙ

...

وَمَنْ يُطِعِ اللّٰهَ وَالرَّسُولَ

فَاُو۬لٰٓئِكَ مَعَ الَّذ۪ينَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ

مِنَ النَّبِيّ۪نَ وَالصِّدّ۪يق۪ينَ وَالشُّهَدَٓاءِ وَالصَّالِح۪ينَۚ وَحَسُنَ

O hâlde kim Allah’a ve Resûl’e itâat ederse,

işte onlar;

Allah’ın kendilerine ni‘met verdiği peygamberler,

sıddîklar, şehîdler ve sâlih kimselerle berâberdirler.

اُو۬لٰٓئِكَ رَف۪يقًاۜ

Hem işte onlar, ne güzel arkadaştırlar!

ذٰلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللّٰهِۜ

Bu lütuf, Allah’dandır!

وَكَفٰى بِاللّٰهِ عَل۪يمًا۟

(Ona mazhar olanı) hakkıyla bilici olarak da

Allah yeter!

Nisâ Sûresi, 69 70-.Âyet

1,“Evet, مِنَ النَّبِيّ۪نَ [peygamberler] nasıl ki sarâhatle (açıkça) Hazret-i Peygamber Aleyhissalâtü Vesselâm’a bakıyor. وَالصِّدّ۪يق۪ينَ [sıddîklar] fıkrasıyla Ebû Bekri’s-Sıddîk (ra)’a bakıyor.

Hem Peygamber Aleyhissalâtü Vesselâm’dan sonra ikinci olduğuna ve en evvel yerine geçeceğine işâret ettiği gibi, وَالشُّهَدَٓاءِ [şehîdler] kelimesiyle Hazret-i Ömer’i, Hazret-i Osman’ı, Hazret-i Ali’yi Rıdvânullâhi Aleyhim Ecmaîn’i berâber ifâde ediyor.

Hem üçü, Sıddîk’tan sonra nübüvvetin hilâfetine mazhar olacaklarını (halîfe olacaklarını) ve üçü de şehîd olacaklarını, fazîlet-i şehâdetleri de sâir fezâillerine (fazîletlerine) ilâve edileceğini işâret ediyor ve gaybî bir sûrette ifâde ediyor (gelecekten haber veriyor).

وَالصَّالِح۪ينَ [sâlih kimseler] kelimesiyle Ashâb-ı Suffe, Bedir, Rıdvân gibi mümtâz zevâta (seçkin zâtlara) işâret ederek وَحَسُنَ اُولٰٓئِكَ رَف۪يقاً [İşte onlar, ne güzel arkadaştırlar!] cümlesiyle, ma‘nâ-yı sarîhiyle (açık ma‘nâsıyla) onlara ittibâa (tâbi‘ olmaya) teşvîk ve Tâbiînlerdeki tebaiyeti (tâbi‘ olma vasfını) çok müşerref ve güzel göstermekle, ma‘nâ-yı işârîsiyle (işâret ettiği ma‘nâsıyla) hulefâ-i erbaanın (dört halîfenin) beşincisi olarak اِنَّ الْخِلَافَةَ بَعْد۪ي ثَلَاثُونَ سَنَةً [Şübhesiz ki benden sonra hilâfet, otuz senedir] hadîs-i şerîfinin hükmünü tasdîk ettiren müddet-i hilâfetinin (halîfelik süresinin) azlığıyla berâber, kıymetini azîm (çok büyük) göstermek için ma‘nâ-yı işârîsiyle Hazret-i Hasan Radıyallâhü Anh’ı gösterir.”

(Lem‘alar, 7. Lem‘a, 28-29)

Furkân-ı Hakîm / Kur'ân-ı Kerîm · Marifet Petekleri

İlgili yazılar