Peyg eşleri-Çocukları
Hz. Hatice (r.a)
Cebrail (a.s) Hatice'ye yedi kat gökten Allah'ın selâmını iletirdi. Buhârî ve Müslim'in rivayetlerinde şöyle geçmektedir:
Cebrail (a.s) bir gün Resûlüllah (s.a)'ın yanına geldi.
"Rab Teâlâ Hatice'ye selam yollamıştır" dedi.
Hatice anamız bu selamı Efenfimizden işitince;
" Bu Allah'ın selâmıdır,selam O'ndandır. Cebrail'e de selâm olsun" dedi.
Bir başka rivayete Resûlüllah (s.a) Hatice anamıza şöyle diyor:
" Ey Hatice! Yüce Allah sana cennette inciden bir köşk yaptırmıştır ki, orada ne gürültü işitilir, ne de yorgunluk vardır".
Hz. Hatice (r.a) nübüvvetin onuncu yılında 65 yaşında vefat etti. Hakîm b. Hizâm şöyle anlatıyor:
"Hatice'yi Hacün mevkiine gömdük. Onu çukura Rasûlüllah indirdi. O gün henüz cenaze üzerine namaz kılma gerekliliği yoktu".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:121-122-123)
Hz. Âişe (r.a)'in halleri
Hz. Âişe rivayet ediyor:
Peygamber (s.a) bir gün bana:
"Ey Âişe! Cebrâil sana selâm yolluyor" dedi.
Ben de :"O'na da selâm olsun,benim görmediğimi o görür" dedim.
Hz. Musa el-Eş'ârî diyor ki:
" Biz Rasûlullah (s.a)'ın bir hadisini anlamakta güçlük çektiğimizde, onun anlamını Hz. Âişe'ye sorar ve mutlaka bir cevap alırdık".
İmam Zühre diyor ki:
" Eğer Âişe'nin ilmi bütün kadınlarla kıyaslanırsa,onun bilgisi ağır basacaktır".
Urve diyor ki:
"Fıkıh,tıp ve şiir ilminde Âişe'den daga ileri bir kadın görmedim".
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:125)
Hz.Âişe (r.a) ve giyimi Cennette benimle olmak seni mesrur edecekse
(2069)- Hz. Âişe (radıyallâhu anhâ) anlatıyor:
"Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:
"(Ey Âişe! Cennette) benimle olman seni mesrur edecekse sana dünyadan bir yolcunun azığı kadarı kifâyet etmelidir. Sakın zenginlerle sohbet arkadaşlığı etme. Bir elbiseye yama vurmadan eskimiş addetme."
[Tirmizî, Libâs 38, (1781).]
Rezîn şunu ilâve etmiştir:
"Urve dedi ki:
"Hz. Âişe (radıyallâhu anhâ), bir elbiseyi eskitip yamamadıkça ve içini dışına ters çevirip (bir zamanlar da öyle giyerek iyice eskitmedikçe) yenilemezdi.
Bir gün kendisine, Muâviye tarafından gönderilmiş olan seksenbin (dirhem) geldi. Bu paradan, akşama tek dirhem kalmadı (hepsini tasadduk etti).
Câriyesi ona:
"Bana ondan bir dirhemlik olsun et alsaydın ya!" dedi.
Hz. Âişe:
"(Para varken) hatırlatmış olsaydın, isteğini yapardım" dedi."
AÇIKLAMA:
Bu rivâyet, Âl-i Beyt'in yaşayışına ışık tutmaktadır. Dünya ile olan bağlantısını, gölgelenmek üzere bir müddet dibine oturup ondan sonra bırakıp giden yolcunun, güzergahta rastladığı ağaçla olan irtibatına benzeten Hz. Peygamber, zevce-i pâkleri Âişe vâlidemize uhrevî beraberliği daha bir garantileyecek hayat tarzının bir sahnesini tasvir ediyor:
"Elbiseyi yamalı olarak giymeden yenilememek."
Âişe vâlidemiz (radıyallâhu anhâ), sadece yamamakla kalmıyor, renk vs. yönleriyle daha az yıpranıp, yenilik havası taşıyan iç yüzünü dış yüz yaparak, bir müddet öyle giyiyor. Urve (rahimehullah)'nin açıklaması, Hz. Âişe'nin bu davranışının fakirlik veya cimrilikten olmayıp, zahidlikten olduğunu göstermektedir.
Umumî Açıklama kısmında temas edildiği üzere gerçek zâhidlik budur. Maddî imkanlar varken dünyaya itibar etmemek...
Yüce vâlidemiz bunun örneğini vermiştir. Allah Kıyamet günü şefaatine müyesser kılsın.
(Kütüb-i Sitte.İbrahim Canan.zühd)
Hz.Âişe (r.a) ve îsâr
Hz. Aişe (R.A.) ye bir defasında yüzbin dirhem atiyye gelmişti. Hemen oturup hepsini dağıttıktan sonra hizmetçisine:
"Git biraz ekmek al da iftar edelim" dedi.
Hizmetçi:
"İsteseydin o paralardan hiç olmazsa bir miktar et parası ayıraydın şimdi bir et yemeği yerdik" deyince,
Hz Aişe:"Bana hatırlatsaydın olurdu" dedi.
Bu durumda olan kimseleri dünya varlığı meşgul etmez. Bütün dünya onlara yönelse bile onlar katında bir değer taşımaz. Çünkü onlar bu serveti kendi malı değil, Allah'ın malı olarak görürler.
Bu hal sahibine "müstağni" demek en doğrusudur.
Çünkü, varlıkla yokluk onlar için birdir.
Mal sevgisi ile mukayyed olan gönül köledir. Bundan kurtulan hürdür. Onu bu kölelikten kurtaran, Allahü teâlâ'dır.
(İMAM GAZALİ-İHYAU "ULÜMID-DIN.CİLD.4.5.353-354)
Hz.Âişe (r.a) şöyle buyuruyor:
"Allah Rasûlü'nün vefatından sonra karnımı doğru dürüst doyurmadım. Ağlamak isteyince hemen ağlıyordum. Zaten Peygamber'in ev halkı da O'ndan sonra ölünceye kadar karınlarını doyurmamışlardır".
Vâkidî, Hz.Âişe'nin hicri 58 yılında, Ramazan ayının 17 sinde salı günü vefat ettiğini söylüyor. Vefat ettiğinde 66 yaşında idi. Diğer arkadaşlarının da bulunduğu Bâkî mezarlığına gömülen Hz. Âişe (r.a)'nin cenaze namazını Hz. Ebu Hüreyre (r.a) kaldırmıştır.
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:126-128)
Hz. Âişe (r.a)'in Kur'ân okuyarak ağlaması
Kasim b. Muhammed şöyle anlatır:
"Birgün sabahleyin evden çıktım. Âdetimdi, sabahleyin çıkınca halam Aişe'ye uğrar, selâm verirdim. Yine bir gün, sabahleyin onun odasına gittim.
Baktım ki kuşluk namazını kılıyor ve şu ayeti okuyordu:
"Allah bize lütfetti de bizi delikçiklere işleyen azaptan korudu".(Tür/27)
Hz. Âişe ağlıyor, dua ediyor ve ayeti tekrar tekrar okuyordu. Ben, usanıncaya kadar oturdum. Sonra kalkıp çıktım o hâlâ aynı hâl üzere devam ediyordu.
Onun bu durumunu görünce pazara gidip ihtiyacımı göreyim de sonra döneyim!' diye düşündüm.İhtiyacımı gördüm, sonra döndüm. O hâlâ olduğu gibiydi. Ayeti tekrar ediyor, ağlıyor ve dua ediyordu".
(İMAM GAZALI HAZRETLERİ - İHYA'DAN)
Hz. Cahş'ın kızı Zeyneb Buna benden daha fazla ihtiyaç sahipleri vardı
Rivâyete göre Hz. Ömer (R.A.) Resûl-i Ekrem'in (S.A.V.) muhterem zevcelerinden Cahş'ın kızı Zeyneb'e bir hediye gönderir. Zeyneb bunun Ömer'den geldiğini öğrenince, Ömer'e dua eder ve,
" Buna benden daha fazla ihtiyaç sahipleri vardı. Koyun onu şuraya da üzerini örtün." der.
Sonra kendisinin bir peçesini parçalayarak onu kese yapar. Sonra bu keselerle parayı akrabalarından muhtaç olanlara ve yetimlere dağıtır, sonra da elini kaldırarak,
"Allahım, bundan sonra bana Ömer'in atiyyesini nasib etme."der ve hakikaten o sene ölür. Resûl-i Ekrem den sonra ilk ölen zevcesi odur.
{İMAM GAZÂLİ-İHYÂU 'ULÛMİ'D-DÎN.CİLD.3.S.519}
Hz.Hafsa (r.a)
Hz. Hafsa (r.a), önceden Huneys ile evli idi. Onun şehid olduğu savaşta hanımı Hafsa da hizmet ediyor,yaralıları tedavi ediyor, onlara su taşıyordu. Canı gibi sevdiği kocasının yarasını da o sardı,ona kendi elleriyle su içirdi. Ama ağır yaraları şehadetini yol açtı ve Hz. Hafsa bizzat defnetti onu.
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:128)
Hz. Ömer (r.a) anlatıyor:
(Kocası) Huneys ölünce Hafsa dul kalmıştı.
Evlenmesi için onu Ebu Bekir (r.a)'e teklif ettim.
Ebu Bekir sustu. Bana birşey demedi.
Daha sonra Peygamber (s.a) Hafsa ile evlendi.
Allah (c.c) O'ndan râzı olsun.
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:58)
Rasûlullah (s.a)'ın Hafsa'yı boşadığı,ama daha sonra yeniden ona döndüğü rivayet edilir.
Rivayete göre,Hz.Ömer (r.a), Peygamber (s.a)'in Hafsa'yı boşadığını duyduğunda, başına toprak saçar ve," demek ki Rab Teâlâ Ömer'e değer vermiyor" der.
Ertesi gün, Cebrâil (a.s) Rasûlullah (s.a)'a gelmiş ve şöyle demiştir:
"Allah, Ömer'e merhametinin eseri olarak, Hafsa'ya dönmeni sana emrediyor".
Başka bir rivâyette Cebrâil (a.s) şöyle demiştir:
"Hafsa'ya dön, çünkü o çok oruç tutar ve çok namaz kılar.
O, cennette senin eşindir".
Hz. Hafsa, Hicrî 45 yılında Muaviye döneminde vefat etti.
Bâkî mezarlığına defnedildi.
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:129)
Huzeyme kızı Zeyneb (r.a)
Hz.Peygamber Hafsa validemizden sonra Huzeyme kızı Zeyneb ile evlendi. Zeyneb,îmanlı,güzel ahlak sahibi iyi huylu bir kadındı. Kocası Bedir savaşı kahramanlarından Ubeyde idi. Bedir'de Rasûlullah (s.a)'ın kollarında son nefesini vermişti.
Bu savaşa hanımı Zeyneb de katılmış,yaralıları tedavi etmiş, onların hizmetinde bulunmuştu. Kocasının şehid olması onu bu kutsal hizmetten alıkoymadı. Onun şehadetini gördüğü halde Bedir savaşının son demlerine kadar hizmetine devam etti.
60 yaşında Peygamber (s.a) ile evlenip iki yıl evli kaldı ve vefat edip Mekkede defnedildi. Rasulûllah (s.a)'ın sağlığında Hz Hatice ve Hz. Zeyneb'den başka vefat eden başka bir eşi yoktur.
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:129-130)
Hz. Ümmü Seleme (r.a)
Ümmü Seleme radıyallahu anhâ Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem efendimizin en son vefat eden hanımlarından... Erkam’ın evinde İslâm ile şereflenen ilk müslümanlardan...
Habeşistan ve Medine’ye hicret eden ilk kafilede yer almış çilekeş bir İslâm hanımefendisi... Hudeybiye antlaşmasında gösterdiği dirâyet ve fetanetiyle, efendimize verdiği fikrî desteği ile tanınan annemiz... Zekâsıyla, soyu, güzelliği, iffeti, nezâketi ve nezâhetiyle Rasûlullah’a aile olma şerefini elde eden bahtiyarlardan... Çileli bir hayattan sonra saadete kavuşan kahraman bir hanım sahâbî... Mü’minlerin annesi....
ÜMMÜ SELEME’NİN (R.ANHA) HAYATI
O, bi’setten onbeş sene önce Mekke’de doğdu. Asıl adı Hind’dir. Ebû Seleme künyesidir. Mahzum kabilesine mensuptur.
İlk evliliğini halasının oğlu Abdullah İbni Abdülesed ile yaptı. Habeşistanda ondan Seleme adında bir oğlu oldu. Ona nisbetle Ümmü Seleme dendi. Bu künye ile meşhur oldu. Babası, Kureyş’in sayılı cömertlerinden Ebû Ümeyye Süheyl İbni Muğıyre’dir. “Zâdü'r-Rakb = Yol azığı” lakabıyla meşhurdur. Her yolculuğa çıktığında arkadaşına da yetecek miktarda yanında azık bulundurduğu için bu lakabı almıştır. Annesi, Âtike binti Âmir’dir.
O, kocasıyla beraber Erkam’ın evinde İslâmiyeti ilk kabul edenlerdendir. Habeşistan’a birlikte hicret ettiler. Medine’ye hicretleri ise tam bir destanlıktı. Çok sıkıntılı ve eziyetli oldu. Onun müşrik akrabaları Ebû Seleme’ye; hanımının Mekke’den çıkışına müsade etmeyeceklerini söylediler. Yolları tutuldu. Ümmü Seleme (r.anhâ)’yı kocasından ve çocuklarından ayırdılar. Ebû Seleme (r.a.) yalnız kaldı. Tek başına Medine yollarına düştü. Oğlu Seleme ile hanımı Ümmü Seleme’yi geride bıraktı.
Ümmü Seleme’nin (r.anha) Hicret Yolculuğu ve Hasret İmtihanı
Medine’ye hicret ile ilgili safhayı Ümmü Seleme kendisi şöyle anlatır:
“Akrabalarım beni Ebû Seleme’nin elinden alınca, onun yakınları da oğlum Seleme’yi benim yanımdan almak istediler. Oğlumu aralarında çekiştirmeğe başladılar. Münakaşa ve gürültüler arasında çocuğu, kolundan, ayağından çeke çeke alıp götürdüler. Ana bir tarafta çocuk bir tarafta kaldı.
Bir yıla yakın, sabahtan akşama gözyaşı döktüm. Nihayet bana acıdılar da: “İstersen kocanın yanına gidebilirsin” dediler. Ebû Seleme’nin akrabaları da oğlumu getirip bana verdiler. Ben ve oğlum birlikte Medine’ye hareket ettik.”
Ümmü Seleme (r.anhâ) uzun ve yorucu bir yolculuktan sonra Medine’ye ulaştı ve kocası Ebû Seleme ile buluştu. Artık hasret ve çile sona ermiş, aile fertleri tekrar birbirine kavuşmuştu. Mes’ud ve bahtiyar idiler.
Ebû Seleme’nin (r.a.) Vefatı ve Ümmü Seleme’nin (r.anha) Sabrı
Bir gün neşeli bir halde, tebessüm ederek kocası eve geldi. Sevincinin sebebini şöyle açıkladı:
“Rasûlullah (s.a.)’den bir söz işittim de ona sevindim dedi. Müslümanlardan bir kimse musîbete uğradığı zaman “innâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn” der, sonra da: “Allahım! Bu uğradığım musîbetin mükâfatını ihsan et ve beni ondan daha hayırlısına nâil eyle” diye duâ ederse, muhakkak Allah onun duâsını kabul eder,” buyurdu.
Günlük hayatları sevinç ve neşe içerisinde geçen bu çilekeş aile öylesine birbirine muhabbetle bağlıydı ki kocası kendisinden evvel ölürse bir başkasıyla evlenmeyi dahi düşünmeyecek kadar Ümmü Seleme’nin gönlü sevgi dolu idi. Hatta o, kocasıyla karşılıklı anlaşma yapmak istedi. Ebû Seleme’ye şöyle bir teklifte bulundu:
“Ey Ebû Seleme! Cennetlik kocası ölen cennetlik bir kadın, sonradan başkası ile evlenmezse, Allah muhakkak onu cennette kocasıyla bir araya getirecektir. Aynı şekilde, cennetlik bir hanımı vefât eden cennetlik bir erkek de sonradan başka bir kadınla evlenmezse, Allah muhakkak onu da hanımıyla bir araya getirecektir. Öyle ise gel seninle sözleşelim. Ne sen benden sonra evlen, ne de ben senden sonra evleneyim,” dedi.
Ebû Seleme, hanımının bu teklifini kabul etmedi. Ona:
“Sen benim sözümü dinle! Ben öldüğüm zaman sen evlen,” dedi. Arkasından çok sevdiği hanımı için şöyle duâ etti:
“Allah'ım! Ümmü Seleme’ye benden sonra daha hayırlı ve onu hor görmeyecek, incitmeyecek bir koca nasib et,” dedi. Hanımı bir şey diyemedi ve söz böylece kapandı.
Bu konuşmanın arkasından fazla bir zaman geçmedi. Uhud günü kahramanca çarpışan Ebû Seleme (r.a.) birkaç yerinden derin yaralar almıştı. Tedavi edilir gibi olmuş ise de tam kapanmamıştı. Hatta o bu haliyle bile Benî Esed kabilesi tarafına gönderilen seriyyeye komutan tayin edilmişti. Katan Seferi diye anılan bu seriyye zaferle Medine’ye dönünce Ebû Seleme’nin yaraları tekrar deşilmeğe, açılmağa başladı. Yatağa düştü. Rahatsızlığı beş ay kadar devam etti.
Ümmü Seleme (r.anhâ) kocasının bir dediğini iki etmiyordu. Elinden gelen fedakârlığı gösteriyordu. Ona son derece müşfik davranıyordu. Merhametli bakışlarıyla fedakârâne bir şekilde sevgi ve hürmetle hizmet etmeğe çalıştı.
Gün geçtikçe hastalığı ağırlaşan Ebû Seleme (r.a.) bir daha ayağa kalkamadı. Nihâyet şehâdet şerbetini içti. Onun vefâtını haber alan İki Cihan Güneşi efendimiz hemen Ebû Seleme (r.a.)’in evine geldi. Ortada uzanıp yatan cesedinin başucuna oturdu. Onun açık kalan gözlerini mübarek elleriyle kapadı ve:
“Şüphesiz ruh çıktığında göz onu takip eder” buyurdu.
Cenazenin başında ağıtlar yakarak ağlaşan kadınlara döndü ve:
“Siz kendiniz için hayırdan başka şeye duâ etmeyin. Çünkü melekler söylediklerinize “Amin” derler” buyurarak onları uyardı. Daha sonra Ebû Seleme (r.a.) için şöyle duâ etti.
“Allahım! Ebû Seleme’yi affet.. Derecesini hidâyete erenler arasına yükselt. Arkasında kalanlar için de sen halef ol! Bizi de onu da affet. Ey âlemlerin rabbi! Ona kabri içinde genişlik ver. Orada onun nurunu çoğalt,” buyurdu.
Ümmü Seleme (r.anhâ) kocası Ebû Seleme vefat edince Efendimize nasıl duâ edeyim diye sordu. Resûl-i Ekrem (s.a.) de:
“Yâ Rabbi! Beni ve onu affet. Bana onun ardından, daha hayırlı birini ihsan et diye duâ et,” buyurdu.
O, bir taraftan bu duâya devam ederek teselli buluyor, bir taraftan da hayretini saklayamıyordu. Acaba Ebû Seleme’den daha hayırlı olan kimdi?
Ümmü Seleme’nin (r.anha) Peygamberimizle Evliliği ve Mü’minlerin Annesi Oluşu
Ümmü Seleme (r.anhâ), inancı uğruna çok çileler çekmişti. İmanından taviz vermemek için büyük fedakârlıklara katlanmıştı. Fahr-i Kâinat (s.a.) efendimiz onun gibi çilekeş bir hanım sahabîsinin dört çocuğu ile ortada kalmasına gönlü râzı olamazdı. İddet müddeti bitince ashâb-ı kiramdan birçoğu ona evlenme teklifinde bulundu. Fakat hiç kimse olur cevabını alamadı. Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer (r.anhum) efendilerimiz de ayrı ayrı tâlip oldular. Onlar da müsbet cevap alamadılar.
Bir müddet geçtikten sonra Resûl-i Ekrem (s.a.) efendimiz Ümmü Seleme (r.anhâ)’ya evlenme teklifinde bulundu. Bu iş için Hatib İbni Belta (r.a.)’ı dünürcü olarak gönderdi.
Ümmü Seleme (r.anhâ) Rasûlullah (s.a.)’in elçisi gelince duâsının kabul edildiğini anladı. Buna çok sevindi. Fakat gönlünde birtakım endişeleri vardı. Bunlar zihnini tırmalıyordu. Dört tane çocuğu vardı. Bunların Efendimizi rahatsız etmelerinden korkuyordu. Bu ve buna benzer sebeplerle Hatib İbni Belta (r.a.)’dan özür diledi.
İki Cihan Güneşi efendimiz onun bu nâzik düşüncesine mukabeleten bizzat kendisi gitti ve nazikâne bir ifâde ile ona evlenme teklifinde bulundu.
Ümmü Seleme (r. anhâ) bu teklife hem seviniyor hem de olur cevabı veremiyordu. Çünki gönlünü ve zihnini meşgul eden bazı düşünceleri ve endişeleri vardı. Bunları bir bir açıklamak zorunda kaldı. Şöyle dedi:
“Ya Rasûlallah! Ben yaşlı bir kadınım. Hem çocuklarım var. Aynı zamanda çok kıskancım. Benden hoşlanmıyacağınız bir hareketle karşılaşırsınız da Allah’ın azâbına uğrarım diye korkuyorum. Sonra velîlerimden nikâh şahitliği yapabilecek kimse de yok,” dedi.
Bunun üzerine Fahr-i Kâinat (s.a.) efendimiz onun gönlündeki sıkıntıları, endişeleri gidermek için tek tek sorularını şöyle cevaplandırdı:
“Yaşlı bir kadın olduğunu söylüyorsun. Senin başına gelen benim de başımdadır. Bir kadının kendinden daha yaşlı bir erkekle evlenmesi ayıp değildir.
Çocuklarından bahsettin. Senin çocukların benim de çocuklarımdır. Onların geçimleri Allah ve Rasûlü'ne aittir.
Kıskanç olduğunu söylüyorsun. Bunu senden kaldırması için Allah’a duâ ederim.
Yanında nikâh şahitliği yapabilecek velinin olmadığını söylüyorsun. Burada olan ve olmayan velîlerin içerisinde bana râzı olmayacak yoktur,” dedi.
Ümmü Seleme (r.anhâ)’nın gönlündeki sıkıntılar bir bir kayboldu.
Zihnini meşgul eden endişeler hepsi yok oldu. Bu kadar açık ve kesin cevap karşısında teklifi derhal kabul etti ve oğlu Ömer’e
“Yâ Ömer! Kalk! Beni Rasûlullah’a nikâhla,” dedi.
Hicri 4. yılın şevval ayının sonlarında nikâhları kıyıldı. Mü’minlerin annesi olma şerefini elde eden Ümmü Seleme (r.anhâ) vâlidemize bir oda tahsis edildi. Düğün yemeği verildi. O günkü hatıralarını kendisi şöyle anlatır:
“Vefat eden Zeyneb’in odası bana verildi. Odada bir adet çanak, bir adet su testisi, bir el değirmeni, içi hurma lifi ile dolu bir yastık ve bir yatak, bir de çömlek vardı. Çömleğin içinde erimiş yağ, çanakta da arpa bulunuyordu. Arpayı el değirmeninde öğütüp çömlekte bulamaç yaptım. Biraz da yağ koydum. İşte Rasûlullah’ın düğün yemeği buydu.”
Ümmü Seleme (r.anhâ) annemiz asâlet sahibi bir hanımefendi idi. Efendimize karşı hep asil davranışlar sergiledi. Veda Haccı dâhil yanından hiç ayrılmadı. Pek çok hâdiseye şâhit oldu. Fahr-i Kâinat (s.a.) efendimizin hadislerini iyi zaptetti.
Ehl-i Beyt ve Kisâ Hadisesi
O, bir gün Efendimizle birlikte oturuyorken Hz. Fâtıma (r.anhâ) ile, Hz. Ali, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin (r. anhüm) efendilerimiz geldiler. Beraberce yemek yediler. Bu sırada Ahzâb sûresi: 33. âyet-i celîle nâzil oldu. Meâlen:
“Ey ehl-i beyt! Allah sizden kiri, günahı gidermek ve sizi tertemiz yapmak istiyor” buyuruldu.
Resûl-i Ekrem (s.a.) hemen, kızını, damadını ve torunlarını hırkasının içine aldı ve:
“Ya Rabbi! Bunlar benim ehl-i beytim ve yakınlarımdır. Onlardan günahları gider ve onları temizle” buyurdu.
Ümmü Seleme (r.anhâ) annemiz böyle bir fırsatı kaçırmak istemeyerek hemen: “Ya Rasûlallah! Ben de ehl-i beyttenim,” dedi. Efendimiz de: “Evet! İnşaallah” buyurarak onun da gönlünü hoş etti. Onu da sevindirdi.
Ümmü Seleme’nin (r.anha) İlmî Şahsiyeti ve Hadis Rivayetleri
Ümmü Seleme (r.anhâ) annemiz, hayatını zühd, takva ve ibadetle geçirdi. Hanım sahabiler arasında fıkhı en iyi bilenlerdendi. Bilhassa hanımlarla ilgili meselelerde İslâm fıkhını en iyi bilen sahâbîler arasında yer aldı. Hadis ilmine de çok büyük hizmetlerde bulundu. Hadis rivayetinde Hz. Âişe (r.anhâ) annemizden sonra ikinci sırayı aldı. 378 hadis-i şerif rivâyet etti. Bunlardan birkaçı şu meâldedir:
“Kocası kendisinden râzı olduğu halde ölen kadın Cennete girer.”
“Ey kalbleri hâlden hâle döndüren Allah! Kalbimi dinin üzerine sâbit kıl.”
“Namaz, namaz, namaza devam ediniz. Eliniz altındakilere güçlerinden fazla iş yüklemeyiniz. Kadınlarınız hakkında Allah’tan korkun. Onları, Allah ile muâhede ederek aldınız ve Allah adı ile kendinize helâl ettiniz.”
Ümmü Seleme’nin (r.anha) Feraseti ve Hikmetli Tavsiyesi
Ümmü Seleme (r.anhâ) dirayetli, zeki ve problemlere çözüm üreten bir annemizdi. Efendimize fikren destek verirdi. Hudeybiye antlaşmasından sonra Resûl-i Ekrem (s.a.) efendimiz ashabına, kurbanlarını kesip başlarını traş etmelerini emretti. Antlaşma metninden hoşnut olmayan ashab bu emri duymamazlıktan geldi. Kimse yerinden kıpırdamadı. Emrini üç defa tekrarladığı halde kimse bu emre uyma eğilimi göstermedi. Bunun üzerine İki Cihan Güneşi efendimiz Ümmü Seleme (r.anhâ) annemizin çadırına girdi ve:
“Şunları görüyor musun? Onlara emrediyorum da icabet etmiyorlar” diye ashabın kayıtsızlığından söz etti.
Fahr-i Kâinat (s.a.) efendimiz bu hadiseye üzülmüştü. Firaset sahibi annemiz hem üzüntüsünü gidermek hem de bir çare olabilmek üzere Efendimize şu hatırlatmada bulundu:
“Ya Rasûlallah! Emrini yerine getirmek istiyor musun? O halde dışarı çık, kurbanlık develerini kes ve traşını ol. Ashaba bir şey söyleme!” dedi.
Resûl-i Ekrem (s.a.) efendimiz bu samimi fikri benimsedi ve bu tavsiyeye göre hareket etti. Tek başına çadırdan çıktı. Ashabdan hiçbirine bir şey söylemeden menâsiki yerine getirdi. Kurbanlık develerini kesti.
Traşını oldu. Efendimizin bu şekilde hareket ettiğini gören ashab da hızla yerlerinden kalkıp kurbanlarını kestiler ve traşlarını oldular.
Ne firaset... Ne teslimiyet!.. Ne kadirşinaslık!.. Allah Rasûlü hanımının görüşüne değer veriyor... Onun fikrini benimsiyor ve ona göre hareket ediyor... Sonunda bütün ashâb-ı kiram aynı şekilde Fahr-i Kâinat (s.a.) efendimizin peşini takip ediyor ve menâsiki yerine getiriyor... Hiçbir ashabına sözlü olarak bir şey demiyor...
Lâkin onlar firaset ve basîretleriyle hareket ederek Efendimizin peşinden kurbanlarını kesiyor ve traş oluyorlar... Böylece kalplerdeki burûdet gideriliyor, muhabbet ve ülfet tekrar gönüllere doluyor... Ne firasetli bir hareket!... Allah'ım bizlere de bu nezâketi nasip et!.. İşlerimizde de firasetle hareket edebilmeyi lütfet...
Ümmü Seleme’nin (r.anha) Cebrâil’i Görmesi
Ümmü Seleme (r.anhâ) birçok sahabinin erişemediği bâzı ulvî manzaralara da şâhit oldu. Bir defasında Resûl-i Ekrem (s.a.) efendimizin bir kimse ile konuştuğunu gördü. Onu Dıhye (r.a.) sandı. Efendimiz onun Cebrail olduğunu söyledi.
Annemiz, vahiy meleğini görmenin sevinciyle Allah’a hamdetti.
Hz. Hüseyin’in (r.a.) Şehadet Haberine Şahitlik
Bir gün yine Efendimiz, Ümmü Seleme (r.anhâ)’nın yanında iken Cebrâil (a.s.) geldi. Fahr-i Kâinat efendimiz annemize: “Kapıyı üzerimizden kapa. İçeriye kimseyi alma,” buyurdu. Bu arada Hz. Hüseyin (r.a.) geldi. İçeri girmek istedi. Ümmü Seleme (r.anhâ) ona mâni oldu. Fakat Hz. Hüseyin bir fırsatını bulup içeriye daldı ve Rasûlullah’ın kucağına oturdu. İki Cihan Güneşi efendimiz torununu öptü ve sevdi.
Cebrail (a.s.): “Onu çok mu seviyorsun?” diye sordu. Efendimiz de:
“Evet, çok seviyorum” buyurdu. Bundan sonra aralarında şöyle bir konuşma geçti:
– “İyi ama ümmetin onu şehid edecek.”
– “Demek onu mü’minler öldürecek?”
– “Evet!.. İstersen onun şehid edileceği yeri de sana haber vereyim,” dedi ve Cebrail (a.s.) kısa bir müddet oradan ayrıldı. Kerbelâ’dan getirdiği bir avuç kırmızı ve ıslak toprakla döndü. Resûl-i Ekrem (s.a.)’in mübârek gözleri yaşardı. Cebrâil (a.s.)’ın getirdiği toprağı saklaması için Ümmü Seleme annemize verdi.
Hz. Hüseyin’in (r.a.) Şehadeti ve Ümmü Seleme’nin (r.anha) Vefatı
İki Cihan Güneşi efendimizin dâr-ı bekâ’ya göç eylemesinden sonra Ümmü Seleme (r.anhâ) annemiz torunlarını gördükçe gözyaşı dökerdi. Onlara bir zarar gelmemesi için elinden gelen gayreti gösterirdi. Aradan yıllar geçti. Cebrâil’in verdiği haber gerçekleşti. Hz. Hüseyin (r.a.) 61. hicrî yılda Kerbelâ'da Yezid’in adamları tarafından şehid edildi.
O sabah Ümmü Seleme annemizin ağladığı görüldü. Sebebi sorulduğunda şöyle dedi.
“Rüyamda Rasûlullah (s.a.)’i gördüm. Başında, saç ve sakalında topraklar vardı. “Ey Allah’ın Rasûlü! Size böyle ne oldu?” diye sordum.
“Biraz önce Hüseyin’i şehid ettiler” buyurdu. İşte bu gördüğüm rüyanın tesiriyle ağlıyorum” dedi.
Hz. Hüseyin’in şehâdetine sadece insanlar değil, cinler dahi gözyaşı dökmüşlerdi. Ümmü Seleme (r.anhâ) annemiz Rasûlullah (s.a.)’in vefatından sonra cinlerin ağladığını hiç duymamıştı. Bir gün onların ağladığını işitince anladı ki Hz. Hüseyin şehid edildi.
Ümmü Seleme (r.anhâ) annemiz, Sallallahu aleyhi vesellem Efendimizin en son vefât eden hanımıdır. 84 yıl gibi bereketli bir ömür sürmüştür. 61 hicrî yılda 681 m. senesinde Medine-i Münevvere’de vefat etti. Bakî kabristanlığına defnedildi. Cenâze namazını Ebû Hüreyre (r.a.) kıldırdı. Cenâb-ı Hak’tan şefaatlerini niyaz ederiz. Amin.
Kaynak: Mustafa Eriş, Peygamberimizin Hanımları, Erkam Yayınları
Hz. Fatıma (r.a)
Hz. Fatıma her konuda efendimize başvurur, sonuç ne olursa olsun Allah ve Resulü ’nün emrine gönülden boyun eğer ve teslim olurdu. Ev işlerine gücünün yetmediği, çok zorlandığı bir gün Hz. Peygambere giderek kendisine ev işlerinde yardımcı olacak bir hizmetli vermesini istedi. Bunun üzerine peygamber efendimiz her gece yatmadan önce otuz üç defa Subhanallah, otuz üç defa Elhamdülillah ve otuz üç defa da Allah-u Ekber demesini, bu sözleri söylemenin kendisi için bir hizmetliden daha hayırlı olacağını söyledi. Bunun üzerine Hz. Fatıma Allah Resulü ’nün nasihatine uydu ve her gece söylediği zikirleri yaptı.
Hz. Fatıma babasını bir gölge gibi takip ediyordu adeta… Uhud savaşında peygamberimiz efendimizin öldüğü haberi yayılmaya başlayınca Hz. Fatıma savaş meydanına doğru koştu ve peygamberimizin kanlar içerisinde olduğunu gördü. Hz. Ali’nin kalkanıyla getirdiği su ile efendimizin yüzündeki kanları ve yarasını temizledi.
Hz. Fatıma cesur ve yiğit bir hanımdı. Uhud savaşında askerlere yemek ve su taşıdı. Peygamberimizin yaralanması üzerine savaş meydanına atıldı ve efendimizin yarasını tedavi etti. Peygamberimiz Kabe’de müşriklerin işkencesine maruz kalırken küçük olmasına rağmen korkusuzca babasının yanında yer aldı.
Hz. Fatıma küçük yaştayken bir gün yolda Ebu Cehil ile karşılaştı. Ebu Cehil Hz. Fatıma’ya yaklaşarak efendimiz hakkında hakaretlerde bulundu. Bu çirkin sözlere dayanamayan Hz. Fatıma cesur ve korkusuzca cevabını verdi. Bunun üzerine öfkesi daha da artan Ebu Cehil peygamberin kıymetlisine tokat vurma cüretini gösterdi. Karşısında Mekke’nin azılı müşriklerinden Ebu Cehil olmasına rağmen babasının kızı Hz. Fatıma cesaretle karşılık verdi.
Fâtıma on beş yaşını tamamladıktan sonra onunla önce Hz. Ebû Bekir, ardından da Hz. Ömer evlenmek istemiş, Resûl-i Ekrem her iki teklife de olumlu cevap vermemiş, bunun ardından Hz. Ali Fâtıma’ya talip olmuş ve bu talebi Resûlullah tarafından kabul edilmiştir
Hz. Ali evleneceği zaman mehir verecek kadar bile malı bulunmuyordu. Kendisine Bedir Savaşı’ndan ganimetten pay olarak verilen zırhını sattı ve bir rivayete göre de devesini ve bazı eşyalarını sattı ve 450 dirhem gümüş civarında bir miktar Hz. Fatıma’ya mehir olarak verdi.
Hz. Fatıma’nın çeyizi kadife bir yorgan,3 adet minder, 2 tane döşek, 1 deri yüzlü yastık,1 koç postu, 1 adet topraktan su testisi, 1 adet elek, 1 su tulumu, 2 adet yemen işi elbise,
1 meşin su bardağı, 1 adet hurma yaprağından örülü sedir,
2 el değirmeni ve 2 adet çömlekten oluşmaktaydı.
Evliliklerinin ilk yıllarında Hz. Ali ile Fâtıma arasında küçük çapta bazı anlaşmazlıklar olmuş ancak Resûl-i Ekrem’in aralarını bulması ve Hz. Fâtıma’ya kocasına itaati tavsiye etmesi üzerine kırgınlıklar son bulmuş, Hz. Ali de artık eşini hiçbir şekilde üzmeyeceğini söylemiştir.
Uhud Gazvesi’nde on hanımla birlikte gazilere yiyecek ve su taşıyan Hz. Fâtıma aynı zamanda yaralıları tedavi etti. Bu savaşta Hz. Peygamber’in dişinin kırılması üzerine yüzündeki kanları temizlemeye çalıştı. Kanın dinmediğini görünce bir hasır parçasını yakıp küllerini Resûlullah’ın yüzüne bastırmak suretiyle akan kanı durdurmayı başardı
(Müslim, “Cihâd”, 101).
Resûl-i Ekrem Hz. Fâtıma’ya son hastalığı sırasında Kur’ân-ı Kerîm’i Cebrâil ile her yıl bir defa birbirlerine okuduklarını bu sene Cebrâil’in aynı maksatla iki defa geldiğini, bunun ise vefatının yaklaştığına işaret olduğunu söylemesi üzerine Fâtıma ağlamaya başlamış; Hz. Peygamber’in, ailesinden ilk önce kendisine onun kavuşacağını, ayrıca onun mümin kadınların hanımefendisi olduğunu söylemesi üzerine de gülüp sevinmiştir
(Buhârî, “Feżâʾilü aṣḥâbi’n-nebî”, 12, “İstiʾẕân”, 43; Müslim, “Feżâʾilü’ṣ-ṣaḥâbe”, 97-99).
Hz. Peygamber’e çok düşkün olan Fâtıma babasının vefatından dolayı çok sarsıldı. Resûl-i Ekrem defnedildikten sonra gördüğü Enes b. Mâlik’e,
“Resûlullah’ın üzerine çarçabuk toprak atmaya eliniz nasıl vardı, gönlünüz nasıl razı oldu?” diyerek ağladı ve daha sonra da günlerce göz yaşı döktü.
Hz. Fatıma vefat ettiği zaman Hz. Ali yıkadı. Başka bir rivayette vücudunu kimse görmesin diye Hz. Ali ile son zamanlarında yanında olan Hz. Ebubekir’in eşi Esma bint Umeys’in yıkadığı da zikredilmektedir.
Hz. Fatıma vefat ettiğinde cenaze namazını Hz. Ali ve Hz. Abbas kıldırdı. Hz. Fatıma vasiyeti üzere geceleyin Hz. Ali, Hz. Abbas ve oğlu Fazl tarafından Cennetü’l Baki’ye defnedildi.
Hz. Fâtıma (r.a)'nın hastalığı ve ziyaretçileri
Umran b. Husayn'dan naklediliyor:
Rasûlüllah (s.a) bana:
"Fâtıma hasta. Benimle birlikte onu ziyaret etmeye gelir misin" dedi.
Ben de; "Peki yâ Rasûlullah" dedim. Hz. Fâtıma (r.a)'nın evine gelinceye kadar yürüdük. Peygamber (s.a) selam vererek izin isteyip şöyle dedi:
"Yanımdakiyle birlikte içeri girebilir miyiz"?
Fâtıma (r.a),"Tabii. Yanındaki kim baba"? Üzerimde yelekten başka birşey yok" dedi.
Peygamber (s.a), "Onu şöyle şöyle yap" diyerek nasıl örteceğini öğretti.
Fâtıma (r.a); " Başımı örtecek bir şey yok" dedi.
Peygamber (s.a), üzerindeki aşınmış örtüyü ona vererek,
" Bununla başını ört" dedi.
Sonra Hz. Fâtıma (r.a), içeri girmemize müsade etti.
İçeri girdiğimizde Allah Rasûlü (s.a);
"Kendini nasıl hissediyorsun kızım" dedi.
Hz. Fâtıma (r.a);
" Ağrım var, devamlı da artıyor. Üstelik yiyecek bir şeyim de yok" dedi.
Peygamber (s.a);
"Ey kızım! Dünyada ve âhirette kadınların hanımefendisi olmaya razı değil misin"? dedi.
Fâtıma (r.a)
"Babacığım, böyle diyorsun ama, ya İmran kızı Meryem" dedi.
Peygamber (s.a):
"O kendi âleminin, sen kendi âleminin hanımefendisisin.
Vallahi kocan da, dünya ve âhirette efendidir" dedi.
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:146-147)
Hz. Fâtıma (r.a)'nın vefatı
Abdullah b. Muhammed b. Ukeyl'den naklediliyor:
Hz. Fâtıma(r.a) vefatının yaklaştığını hissedince, Hz. Ali (r.a)'den banyoyu hazırlamasını istedi. Yıkanıp temizlendi. Kefenini ısmarladı. Sert bir kumaştan kefen getirildi. Hz. Fâtıma (r.a), ölü kefenlerine sürülen güzel kokulardan sürünerek kefenini giydi.
Sonra Hz. Ali (r.a)'ye, öldüğünde üzerindekilerin çıkarılmamasını,
o şekilde defnedilmesini istedi.
(Sahabeden Günümüze Allah Dostları.Cild:2,S:148)
Örnek Hayatlar / Ashâb-ı Kirâm · Marifet Petekleri