Peygamber Ahlâkı
Hayâsı
(1670)- Ebû Saîdi'l-Hudrî (radıyallâhu anh) anlatıyor:
"Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) çadırdaki bâkire kızdan daha çok hayâ sahibi idi. Hoşlanmadığı bir şey görmüşse biz bunu yüzünden hemen anlardık."
[Buhârî, Edeb 77, Menâkıb 23; Müslim, Fedâilu'n-Nebi 67, (2320).
(Kütüb-i Sitte.hayâ)
Mekke fethinde
Allah Resûlü'nün (s.a.s) Mekke fethinde, kendisini daha önce Mekke'den çıkaran ve bütün Müslümanlara her türlü işkenceyi reva gören insanlara karşı söylediği söz, müsamahanın en göz kamaştırıcı örneklerindendir.
Efendimiz, o gün Mekkelilerin kendisinden ne beklediklerini sorar. Onlar da:
'Sen kerimoğlu kerimsin. Beklediğimiz sadece keremdir' derler.
Ve kerem ile mukabele görürler.
لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمْ الْيَوْمَ '
Gidin bugün kınama yoktur..' (Yusuf sûresi, 12/92) ifadesi Kur'ân'da, Hz. Yusuf'un (a.s) kardeşlerine söylediği söz olarak nakledilmektedir.
Halbuki Allah Resûlü (s.a.s) bu müsamahayı hiç akrabası olmayanlara göstermiştir. Evet O'nun keremi Yusuf'tan çok artıktır.
Uhud'un okçularına ceza verildi mi?
Allah Resûlü, ashabına, her türlü harp taktiğini ve tekniğini hem de en ince teferruatına kadar anlatmış olmasına rağmen, bazılarının emri dinlemedeki inceliği tam kavrayamayışı ve bulundukları mevzii, emir gelmeden terk edişleri, Müslümanların muvakkat mağlubiyetini netice verdi. Belki netice itibarıyla buna tam bir mağlubiyet denemezdi ama mutlak bir galibiyet olmadığı muhakkaktı...
Allah Resûlü'nün öldürüldüğü şâyiası Müslümanların pek çoğunu paniğe sürüklemişti. Bu arada o gün orada Enes b. Nadr gibi düşünenler de vardı.
Onlara:
"Resûlullah'ın öldüğü yerde siz niye duruyorsunuz?" diye kükremiş ve gidip canlarını Allah için vermişlerdi. [2]
Zaten yol da buydu; Resûl-i Ekrem'in öldüğü yolda koşup ruhlarını feda etmeliydiler.
Şayet Peygamber emri istikametinde hareket edilseydi ihtimal muvaffakiyete gidilecek ve başarı elde edilecekti. Hâlbuki gösterilen az bir muhalefet, neticeyi ne kadar değiştirmiş ve ne kadar vahim hâle getirmişti!
Şimdi bu noktada bir lahza durup düşünelim: Eğer bu cemaatin başındaki lider, Allah Resûlü değil de başka bir insan olsaydı, acaba emir dinlemeyen veya emre muhalefet eden bu insanlara karşı tavrı ne olurdu? Onlara karşı hiçbir şey olmamış gibi davranabilir miydi? Bir de o, onların maddî ve mânevî liderleri ise…
Evet, Allah Resûlü'nün yerinde bir başka lider olsaydı, en azından yüzünde bir sinirlilik veya yine en azından
"Ben size şöyle yapın demedim mi?" gibi maziyi hatırlatma kabîlinden bir söz, bir davranış sâdır olmaz mıydı?
[2] İbn Hişâm, es-Sîratü'n-nebeviyye, 4/31-32.
Yâ Muhammed, adaletli ol!.
Buhârî ve Müslim, Ebû Said el-Hudrî'den rivayet ediyorlar: Zü'l-Huveysıra adında birisi Resûl-i Ekrem Aleyhisselâm'a geldi.
Allah Resûlü o esnada mal taksiminde bulunuyordu. Efendimiz'e hitaben küstahça şöyle demişti:
"Yâ Muhammed, adaletli ol!."
Bu söz bizden birisine söylenmiş olsaydı, zannediyorum ciddî bir sarsıntı geçirirdik. Oysa ki biz, hakikaten adaletsizlik de etmiş olabiliriz. Fakat kendisine bu söz söylenen zât, dünyaya adaleti getirmeye memur edilmiş bir peygamberdi.
O sırada orada bulunan Hz. Ömer, bu saygısızca hitap karşısında birden kükrer ve:
"Bırak beni, şu münafığın başını alıvereyim yâ Resûlallah!" der.
Allah Resûlü, Hz. Ömer'i ve onun gibi düşünenleri teskin ettikten sonra bu adama döner ve şöyle seslenir:
"Yazık sana! Eğer ben de âdil olmazsam, başka kim âdil olabilir ki?"
Allah Resûlü, her zaman olduğu gibi onu öldürmek isteyenlere izin vermiyordu. Çünkü O, tepeden tırnağa bir hilm insanıydı.
Kızartılmış koyun
Birçok sahabi müttefikan haber veriyor:
Hayber fethi sonrası bir kadın, bir koyunu kızartmış, içine de biraz zehir koymuş ve Allah Resûlü'nü yemeğe davet etmişti. Sofrada bulunanlardan Bişr İbn Berâ ismindeki sahabinin henüz sofradan kalkmadan rengi değişmiş, bir müddet sonra da vefat etmişti. Demek ki bu kadın çok tesirli bir zehirle Allah Resûlü'nü öldürmek istemişti...
Bu meselenin mucize yönü şu andaki mevzumuz değil.. Allah Resûlü lokmayı ağzına götürürken, koyunun bir yanının, kendisine, zehirli olduğunu haber vermesi üzerine yemek sofradan kaldırılarak, kadın derdest edilip huzura getirilmiş.. ve suçunu itirafla, Allah Resûlü'nü öldürmek için böyle bir yola başvurduğunu ifade etmiştir. Hatta rivayetlerde kadına şöyle bir söz de izafe edilir:
Kadın, Allah Resûlü'nün huzuruna getirilip de bunu niçin yaptığı kendisine sorulunca şöyle demiştir:
"Eğer sen hakikaten Allah'ın gönderdiği bir peygambersen, bu zehir sana tesir etmeyecektir. Yok eğer peygamber değilsen, insanlığı senin şerrinden kurtarmak istedim."
Sahabi, derhal bu kadının öldürülmesi talebinde bulunur. Ancak Allah Resûlü kendi adına kadını affeder. Fakat ölen sahabi Bişr (radıyallâhu anh) adına bir şey demez.
Kadının akıbeti hakkında iki rivayet vardır: Birincisi, Bişr'in vârisleri, kısas yaparak kadını öldürtmüşlerdir. İkincisi ise, kadın ihtida edip Müslüman olduğundan Peygamber Efendimiz onu affetmiş ve Müslümanlığı, kadının kurtuluş sebebi olmuştur.
Hâdisenin farklı kaynaklardaki farklı rivayetleri için bkz.: Buhârî, hibe 28; Müslim, selâm 45; Ebû Dâvûd, diyât 6; Ma'mer b. Râşid, Câmi', 11/28-29; Beyhakî, es-Sünenü'l-kübrâ, 8/46-47; Kadı İyâz, eş-Şifa, 1/316-318; Heysemî, Mecmeu'z-zevâid, 8/46-47; İbn Kesîr, el-Bidâye ve'n-nihâye, 4/208-212.
Kendi malından ne de babanın malından veriyor değilsin.
Ebû Dâvûd ve Nesâî, Ebû Hüreyre'den rivayet ediyorlar: Allah Resûlü, mescitte ashabıyla sohbet etmiş ve tam hücre-i saadetine çekilmek üzere iken bir bedevinin,
Allah Resûlü'nün cübbesini arkadan çekerek:
"Yâ Muhammed! İki devemi de yükle. Zira sen, ne kendi malından ne de babanın malından veriyor değilsin."
Bu ne küstahlık, bu ne terbiyesizlikti! Allah Resûlü'ne mücerret ismiyle hitap etmekle başlayan bu saygısızlık, diğer dedikleriyle devam etmişti. Derken yine sahabe kükredi; belki Hz. Ömer'in sesi tın tındı, âdeta tansiyon yükseltmek için
"Bırak, şunun başını koparayım yâ Resûlallah!" diyordu.
Ancak, Allah Resûlü'nün, ashaba hitaben:
"Bu adama istediğini verin." buyruğu, onları yatıştırmıştı.
Ebû Dâvûd, edeb 1; Nesâî, kasâme 23.
Siz Abdülmuttalip evlâtları borcunuzu vermekte çok tembelsinizdir!'
Zeyd b. Sa'ne anlatıyor:
"Allah Resûlü benden borç para almıştı. Ben, o gün henüz Müslüman değildim. Gününden evvel geldim, alacağımı istedim.
Hatta O'na:
'Siz Abdülmuttalip evlâtları borcunuzu vermekte çok tembelsinizdir!' dedim.
Benim bu sözüme Ömer kükreyerek:
'Ey Allah düşmanı, eğer Yahudilerle aramızda anlaşma olmasaydı, senin kelleni uçururdum!
Allah Resûlü'ne karşı terbiyeli konuş!' dedi.
Allah Resûlü bana bakarak tebessüm etti.
Ve Ömer'e hitaben de:
'Yâ Ömer, bu adama hakkını ver. Ve korkuttuğun için de ona yirmi sa' ilave et.' buyurdu."
Hz. Ömer Allah Resûlü'nün emri üzerine kalktı, Zeyd b. Sa'ne'ye verilmesi gerekenleri vermek üzere onunla yola koyuldu, vereceklerini verdikten sonra Zeyd ona, hiç beklemediği şu sözleri söyledi:
"Yâ Ömer! Biliyorum benim davranışıma kızdın. Ancak ben Tevrat'ta, son peygamber hakkında söylenenlerin hepsini O'nda gördüm.
Sadece Tevrat'ta bir âyet şöyle diyordu:
"O'nun hilmi cehline sebkat etmiştir. O'na karşı takınılan cehaletin şiddeti, O'nun ancak hilmini artırır." Ben acaba O'nun hilmi, Tevrat'ta söylendiği gibi midir, bunu öğrenmek istemiştim ve dediklerimi de bunun için demiştim.
Şimdi inanıyorum ki, O, Tevrat'ın geleceğini haber verip müjdelediği peygamberin ta kendisidir.
Şu andan itibaren ben de O'nun son nebi olduğuna iman edip şehadet getiriyorum."[22]
Allah Resûlü, yahudi âlimi Zeyd b. Sa'ne'nin gönlünü de yine hilm u silmiyle yumuşatmış ve onun hak din olan İslâm'a girmesine sebep olmuştu.
[22] İbn Hibbân, Sahih, 1/521-524; Taberânî, el-Mu'cemü'l-kebîr, 5/222-223; Hâkim, el-Müstedrek, 3/700; İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ,
Örnek Hayatlar / Peygamberler · Marifet Petekleri