Acz-Fakr-İhtiyaç
Aczin ve fakrın cenahlarıyla
makam-ı âlâ-yı ubûdiyete uçmak
İnsan ise, dünyaya gelişinde, herşeyi öğrenmeye muhtaç ve hayat kanunlarına cahil; hattâ yirmi senede tamamen şerâit-i hayatı öğrenemiyor.
Belki âhir ömrüne kadar öğrenmeye muhtaç, hem gayet âciz ve zayıf bir surette dünyaya gönderilip, bir iki senede ancak ayağa kalkabiliyor.
On beş senede ancak zarar ve menfaati fark eder; hayat-ı beşeriyenin muavenetiyle, ancak menfaatlerini celp ve zararlardan sakınabilir.
Demek ki, insanın vazife-i fıtriyesi, taallümle tekemmüldür, dua ile ubûdiyettir.
Yani,
"Kimin merhametiyle böyle hakîmâne idare olunuyorum?
Kimin keremiyle böyle müşfikane terbiye olunuyorum?
Nasıl birisinin lütuflarıyla böyle nazeninâne besleniyorum
ve idare ediliyorum?" bilmektir;
ve binden ancak birisine eli yetişemediği hâcâtına dair Kàdıu'l-Hâcâta lisan-ı acz ve fakr ile yalvarmaktır ve istemek ve dua etmektir.
Yani, aczin ve fakrın cenahlarıyla makam-ı âlâ-yı ubûdiyete uçmaktır.
Demek, insan bu âleme ilim ve dua vasıtasıyla tekemmül etmek için gelmiştir. Mahiyet ve istidat itibarıyla herşey ilme bağlıdır.
Ve bütün ulûm-u hakikiyenin esası ve madeni ve nuru ve ruhu marifetullahtır ve onun üssü'l-esası da îmân-ı billâhtır.
Hem insan,
nihayetsiz acziyle nihayetsiz beliyyâta maruz
ve hadsiz âdânın hücumuna müptelâ;
ve nihayetsiz fakrıyla beraber nihayetsiz hâcâta giriftar
ve nihayetsiz metâlibe muhtaç olduğundan,
vazife-i asliye-i fıtriyesi, îmândan sonra, duadır.
Dua ise, esas-ı ubûdiyettir.
Ey âciz insan ve ey fakir beşer!
Dua gibi hazine-i rahmetin anahtarı ve tükenmez bir kuvvetin medârı olan bir vesileyi elden bırakma.
Ona yapış, âlâ-yı illiyyîn-i insaniyete çık, bir sultan gibi bütün kâinatın dualarını kendi duan içine al, bir abd-i küllî ve bir vekil-i umumî gibi
اِيَّاكَ نَسْتَعِين de, kâinatın güzel bir takvimi ol.
(RNK.23.SÖZ)
İnsan,aczi ve fakrı ile
İnsanın bir cihetle kıl kadar bir ihtiyarı, zerre kadar bir iktidarı,
şuâ kadar bir hayatı, dakika kadar bir ömrü, cüz'î bir cüz kadar mevcudiyeti varsa da, diğer cihetle hadsiz bir acz ve fakrı da vardır.
Kadîr-i Mutlak ve Ganiyy-i Mutlak'ın
tecelliyatına geniş bir mâkes olur.
İnsandaki kusur sonsuz olduğu gibi,
Acz, fakr ve ihtiyacına da nihayet yoktur.
İnsana tevdi edilen açlık ile nimetlerin lezzetleri tebarüz ettiği gibi;
İnsandaki kusur, kemâlât-ı Sübhâniye derecelerine bir mirsaddır.
İnsandaki fakr, gınâ-i rahmetin derecelerine bir mikyastır.
İnsandaki acz, kudret ve kibriyâsına bir mizandır.
İnsandaki tenevvü-ü hâcât, envâ-ı niam ve ihsanatına bir merdivendir.
Öyleyse fıtratından gaye ubudiyettir. Ubudiyet ise, dergâh-ı izzetine kusurlarını Estağfirullah ve Sübhânallah ile ilân etmektir.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Dergâh-ı İlâhî’de abd
kendi kusurunu ve acz ve fakrını görüp
İbâdetin mânâsı şudur ki:
Dergâh-ı İlâhî’de abd kendi kusurunu ve acz ve fakrını görüp
kemâl-i Rububiyet'in ve kudret-i Samedâniye'nin ve rahmet-i İlâhiye'nin önünde hayret ve muhabbetle secde etmektir.
(RNK.9.SÖZ)
Kusur > Kemâl-i Rububiyet'in
Acz > Kudret-i Samedâniye'nin
Fakr > Rahmet-i İlâhiye'nin
Tecellisine âyine olmuş; bu da "SECDE" ile taleb edilmiş.
Nihayetsiz hâcât-ı insaniyeyi ifa edecek,
ancak nihayetsiz bir kudret ve muhit bir ilim sahibi olabilir
Öyle ise, mâbudiyete lâyık yalnız O'dur.
İnsan, ahsen-i takvimde yaratıldığı ve ona gayet cami' bir istidat verildiği için, esfel-i sâfilînden tâ âlâ-yı illiyyîne, ferşten tâ Arşa, zerreden tâ şemse kadar dizilmiş olan makamâta, merâtibe, derecâta, derekâta girebilir ve düşebilir bir meydan-ı imtihana atılmış, nihayetsiz sukut ve suûda giden iki yol onun önünde açılmış bir mu'cize-i kudret ve netice-i hilkat
ve acube-i san'at olarak şu dünyaya gönderilmiştir.
Nihayetsiz hâcât-ı insaniyeyi ifa edecek, ancak nihayetsiz bir kudret ve muhit bir ilim sahibi olabilir. Öyle ise, mâbudiyete lâyık yalnız O'dur.
İşte, ey insan!
Eğer yalnız O'na abd olsan,
bütün mahlûkat üstünde bir mevki kazanırsın.
Eğer ubûdiyetten istinkâf etsen,
âciz mahlûkata zelil bir abd olursun.
Eğer enâniyetine ve iktidarına güvenip, tevekkül ve duayı bırakıp, tekebbür ve dâvâya sapsan, o vakit iyilik ve icad cihetinde arı ve karıncadan daha aşağı, örümcek ve sinekten daha zayıf düşersin;
şer ve tahrip cihetinde dağdan daha ağır, tâundan daha muzır olursun.
(RNK.23.SÖZ)
Ubûdiyetin hakîkat-i hikmeti
Ey Said-i kàsır, âciz ve fakir!
Bilmelisin ki,
senin mahiyet-i nefsinde
nihayetsiz bir kusur,
nihayetsiz bir acz,
nihayetsiz bir fakr,
nihayetsiz bir ihtiyaç,
nihayetsiz âmâl derc edilmiş.
Cenâb-ı Fâtır-ı Hakîm, nasıl ki açlık ve susuzluğu midene vermiş,
ta ihsanatını ve lezaiz-i nimetini tanıyasın.
Onun gibi,
seni kusur ve fakr ve ihtiyaçtan terkip etmiş,
ta mirsad-ı kusurunla Fâtır-ı Zülcelâl'in, seradikat-ı cemâl ve kemâline;
ve mikyas-ı fakrınla, derecat-ı gına ve rahmetine;
ve mizan-ı aczinle, meratib-i iktidar ve kibriyasına;
ve fihriste-i ihtiyacatın tenevvüü ile envâ-ı niam ve ihsanatına bakabilesin ve tanıyasın ve vazife-i hilkatini eda edesin.
Bundan bil ki, gaye-i fıtratın, ubudiyettir.
Ve ubudiyet odur ki,
sen, Fâtır-ı Zülcelâl'in dergâh-ı rahmetinde
Estağfirullah ve Subhanallah ile kusurunu
ve Hasbünallah ve Elhamdü lillâh ile fakrını,
ve Allahu ekber ve
لاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ اِلاَّ بِاللهِ
ile ve istimdatla aczini ilân etmek
ve âyine-i ubudiyetinle cemâl-i rububiyetini izhar etmektir.
(RNK.İLK DÖNEM ESERLERİ)
Senin hâcetlerine ‘Lebbeyk!’dediren
Ey insan!
Aklını başına al. Hiç mümkün müdür ki:
Bütün envâ‘-ı mahlûkātı sana müteveccihen muâvenet ellerini uzattıran ve senin hâcetlerine ‘Lebbeyk!’dediren Zât-ı zü’l-Celâl seni bilmesin, tanımasın, görmesin?
Mâdem seni biliyor, rahmetiyle bildiğini bildiriyor.
Sen de O'nu bil, hürmetle bildiğini bildir ve kat‘iyen anla ki:
Senin gibi zaîf-i mutlak, âciz-i mutlak, fakîr-i mutlak, fânî, küçük bir mahlûka koca kâinâtı musahhar etmek ve onun imdâdına göndermek, elbette hikmet ve inâyet ve ilim ve kudreti tazammun eden (içine alan) hakîkat-ı rahmettir .
Elbette böyle bir rahmet, senden küllî ve hâlis bir şükür ve ciddî ve sâfî bir hürmet ister.
(RNK.14. LEM'A)
Risale-i Nur Külliyatı / İbadete Yöneliş · Marifet Petekleri