Acz-Fakr-İhtiyaç
"Acz - fakr - şefkat - tefekkür" tariki
Cenâb-ı Hakk'a vâsıl olacak tarikler pek çoktur.
Bütün hak tarikler Kur'ân'dan alınmıştır.
Fakat tarikatlerin bazısı, bazısından daha kısa,
daha selâmetli, daha umumiyetli oluyor.
O tarikler içinde, kàsır fehmimle Kur'ân'dan istifade ettiğim
"acz ve fakr ve şefkat ve tefekkür" tarikidir.
Evet, acz dahi, aşk gibi, belki daha eslem bir tariktir ki,
ubûdiyet tarikiyle mahbubiyete kadar gider.
Fakr dahi
Rahmân ismine isal eder.
Hem şefkat dahi, aşk gibi, belki daha keskin
ve daha geniş bir tariktir ki, Rahîm ismine isal eder.
Hem tefekkür dahi, aşk gibi, belki daha zengin,
daha parlak bir tariktir ki, Hakîm ismine isal eder.
(RNK.29.MEKTUP)
Esmâ-i İlâhîye'ye tutunmak lazımdır
Kâmil insanlar,acz ve fakr vesilesi ile Esmâ-i İlâhîyeye tutunup
Allah'a vâsıl olmanın lezzetine ulaşmışlar.
Kâmil insanlar, aczde ve havfullahta öyle bir lezzet bulmuşlar ki, kendi havl ve kuvvetlerinden şiddetle teberrî edip Allah'a acz ile sığınmışlar; aczi ve havfı kendilerine şefaatçi yapmışlar.
(RNK. 7.SÖZ)
Acz ve fakr insana niçin verilmiş?
Kadîr-i Rahîm'e ve Ganiyy-i Kerîm'e
âyine olsun diye verilmiş.
Fâtır-ı Hakîm, insanın mahiyet-i mâneviyesinde
nihayetsiz azîm bir acz ve
hadsiz cesîm bir fakr derc etmiştir tâ ki,
kudreti nihayetsiz bir Kadîr-i Rahîm
ve gınâsı nihayetsiz bir Ganiyy-i Kerîm
bir Zât’ın hadsiz tecelliyâtına câmi'geniş bir âyine olsun.
(RNK.23.SÖZ)
Aczi,Cenâb-ı Hakkın kudretine;
fakrı da,O'nun rahmetine bağlamalı
Cenâb-ı Hak, hadsiz kudret ve nihayetsiz rahmetini göstermek için, insanda hadsiz bir acz, nihâyetsiz bir fakr derc eylemiştir.
(RNK.2.LEM'A)
Daimî bir surette dergâh-ı İlâhiye'ye
iltica etmek için verilmiş.
Cenâb-ı Hak insana hadsiz bir acz ve nihayetsiz bir zaaf vermiş,
tâ ki daimî bir surette dergâh-ı İlâhiye'ye iltica edip niyaz etsin, dua etsin.
(RNK.23.LEM'A)
Acz, fakr ve ihtiyacına da nihayet yoktur
İ̇nsandaki kusur sonsuz olduğu gibi,
acz, fakr ve ihtiyacına da nihayet yoktur.
Sen öyle bir zâfiyet, acz, fakirlik, miskinlik gibi hallere mahalsin ki,
ciğerine yapışan ve çok defa büyülttükten sonra ancak görülebilen bir mikroba mukavemet edemezsin; seni yere serer, öldürür…
(RNK.MESNEVİ-İ NURİYE)
Nev-i beşer, aczi ve düşmanları için
bir nokta i istinâda muhtaçtır
Kesret i hâcât ve şiddet i fakr dolayısıyla da
nokta-ı istimdâda muhtaçtır
Îmânın istinad ve istimdât noktalana hâvi olmasından, "Elhamdulillah" demeni ikiza eder.
Evet, nev-i beşer, aczi ve düşmanların kesreti dolayısıyla
dayanacak bir nokta i istinâda muhtaçtır ki, düşmanlarını def için o noktaya ilticâ etsin.
Ve kezâ, kesret i hâcât ve şiddet i fakr dolayısıyla da
istimdât edecek bir nokta-ı istimdâda muhtaçtır ki, onun yardımıyla ihtiyaçlarını def etsin.
Ey insan!
Senin nokta-i istinadın ancak ve ancak Allah'a olan imandır.
Ruhuna, vicdanına nokta-i istimdat ise ancak âhirete olan imandır.
Binaenaleyh bu her iki noktadan haberi olmayan bir insanın
kalbi, rûhu tevahhuş eder, vicdânı daima muazzep olur.(azab çeker)
Lâkin, birinci noktaya istinâd ve ikincisinden de istimdât eden adam,
kalben ve rûhen pek çok zevk ve lezzetleri, ünsiyetleri hisseder ki, hem müteselli, hem vicdânı mutmain olur.
Îmân nûru, leziz-i meşrûanın zevâle başladıkları zaman hâsıl olan elemleri, emsâlinin vücut ve gelmekte olduklarını göstermekle izâle eder.
Ve kezâ, nimetlerin devam edip tenâkus etmemesini, nimetlerin menbâını göstermekle temin eder.
Ve kazá, firak ve ayrılmanın elemlerini,
teceddüd-ü emsâlinin lezzetini göstermekle izâle eder.
Yâni zeval düşüncesiyle bir lezzette çok elemler olur ki, îmân o elemleri teceddüd-ü emsâliyle ihtar ve izâle eder.
Maaháza, lezzetlerin teceddüdünde de başka lezzetler vardır. Evet, bir semerenin şeceresi olmasa, o semerede münhasır kalan lezzet, onun yemesiyle zâil olur ve zevâli de mücib-i teessür olur.
Fakat o semeremin şeceresi mâruf ise, o semerenin zevâlinden elem hasıl olmuyor, çünkü yerine gelen var. Ve aynı zamanda, teceddüd haddizâtında bir lezzettir.
Ve kezâ ruh-u beşeri en ziyade sıkan, ayrılmalardan neş'et eden elemlerdir. Nur-u iman o elemleri teceddüd-ü emsal ve tahaddüs-ü visâl ümidiyle izale eder.
(RNK.29.LEM'A)
Bir Padişah-ı Zülcelâl'e intisap etmesi lazımdır
İnsan binler çeşit elemlerle müteellim
ve binler nev'î lezzetlerle mütelezziz olacak bir zîhayat makine
ve gayet derece acziyle beraber
hadsiz maddî-mânevî düşmanları
ve nihayetsiz fakrıyla beraber
hadsiz zâhirî ve bâtınî ihtiyaçları bulunan
ve mütemadiyen zevâl ve firak tokatlarını yiyen bir biçare mahlûk iken,
Birden
îmân ve ubûdiyetle böyle bir Padişah-ı Zülcelâle intisap edip
bütün düşmanlarına karşı bir nokta-i istinat
ve bütün hâcâtına medar bir nokta-i istimdat bularak
herkes mensup olduğu efendisinin şerefiyle, makamıyla iftihar ettiği gibi, o da böyle nihayetsiz Kadîr ve Rahîm bir Padişaha
îmân ile intisap etse
ve ubûdiyetle hizmetine girse
ve ecelin idam ilânını kendi hakkında terhis tezkeresine çevirse
ne kadar memnun ve minnettar ve ne kadar müteşekkirâne iftihar edebilir, kıyas ediniz.
(RNK.13.SÖZ)
Kadîr-i Zülcelâl’e dayanıp tevekkül etmek lazımdır
İnsan
zayıftır; belâları çok.
Fakirdir; ihtiyacı pek ziyâde.
Âcizdir; hayat yükü pek ağır.
Eğer, Kadîr-i Zülcelâl’e dayanıp tevekkül etmezse ve itimad edip teslim olmazsa, vicdânı daim azap içinde kalır. Semeresiz meşakkatler, elemler, teessüfler onu boğar. Ya sarhoş ya canavar eder.
(RNK.6.SÖZ)
Kadîr-i Rahîm'e tevekkül etmesi lazımdır
İnsanın zaaf ve aczini ve fakr ve ihtiyacını,
bir Kadîr-i Rahîm'e tevekkül ile tedavi eder.
Hayat ve vücudun yükünü
O'nun kudretine, rahmetine teslim edip, kendine yüklemeyip, belki kendisi o hayatına ve nefsine biner hükmünde bir rahat makam bulur.
Kendisinin "nâtık bir hayvan" değil,
belki hakikî bir insan ve makbul bir misafir-i Rahmân olduğunu bildirir.
Dünyayı,
bir misafirhane-i Rahmân olduğunu göstermekle
ve dünyadaki mevcudat ise esmâ-i İlâhiye'nin âyineleri olduklarını
ve masnuatı ise her vakit tazelenen mektubât-ı Samedâniye olduklarını bildirmekle,
insanın
fenâ-yı dünyadan
ve zevâl-i eşyadan
ve hubb-u fâniyattan
gelen yaralarını güzelce tedavi eder ve evhamın zulümatından kurtarır.
(RNK.32.SÖZ)
Kudret-i İlâhiye'ye iltica etmesi lazımdır
Gaye-i insaniyet ve vazife-i beşeriyet, ahlâk-ı İlâhiye ile
ve secâyâ-yı hasene ile tahallûk etmekle beraber,
aczini bilip kudret-i İlâhiye'ye iltica,
zaafını görüp kuvvet-i İlâhiye'ye istinad,
fakrını görüp rahmet-i İlâhiye'ye itimad,
ihtiyacını görüp gınâ-yı İlâhiye'den istimdad,
kusurunu görüp aff-ı İlâhîye istiğfar,
naksını görüp kemâl-i İlâhîye tesbihhân
olmaktır diye, ubûdiyetkârâne hükmetmişler.
(RNK.30.SÖZ)
Bismillah; senin nihayetsiz aczini....
Bismillah öyle mübarek bir definedir ki,
senin nihayetsiz aczin ve fakrın,
seni nihayetsiz kudrete, rahmete raptedip,
Kadîr-i Rahîm'in dergâhında aczi, fakrı en makbul bir şefaatçi yapar.
(RNK.1.SÖZ)
Hadsiz acz ve nihayetsiz zaaf,
hadsiz a'dâ vicdan daima Vâcibü'l-Vücud'a bakar
Ganiyy-i Rahîm'in dergâhına dayanır.
Kadîr-i Rahîm'in bârgâh-ı rahmetine açılır.
(İnsan)
hadsiz aczinde ve
nihayetsiz zaafında,
hadsiz a'dâsına karşı
bir nokta-i istinad aramakla,
vicdan daima Vâcibü'l-Vücud'a bakar.
Hem
nihayetsiz fakrında,
nihayetsiz hâcâtı içinde,
nihayetsiz maksatlara karşı
bir nokta-i istimdad aramaya mecbur olduğundan,
vicdan daima o noktadan bir Ganiyy-i Rahîm'in dergâhına dayanır.
Dua ile el açar.
Demek her vicdanda
şu nokta-i istinad
ve nokta-i istimdad cihetinde iki küçük pencere,
Kadîr-i Rahîm'in bârgâh-ı rahmetine açılır,
her vakit onunla bakabilir.
(RNK.33.SÖZ)
Acze ve fakre çâre - O'dur herkese nokta-i istinad
O'dur her zaife cihet-i istimdat.
(Ey insanoğlu!)
Nedir bu gurur ve nedir bu gaflet?
Nedir bu haşmet, nedir bu istiğna, nedir bu azamet?
Elindeki ihtiyar bir kıl kadardır ve iktidarın bir zerre kadardır.
Ve hayatın söndü, ancak bir şûle kaldı.
Ömrün geçti, şuurun söndü, bir lem'a kaldı.
Şöhretin gitti, ancak bir an kaldı.
Zamanın geçti; kabirden başka mekânın var mı?
Bîçare! Aczine ve fakrına bir had var mı?
Emellerin nihâyetsizdir, ecelin yakındır.
Evet, böyle acz ve fakrınla iktidar ve ihtiyardan hâli
bir insanın ne olacak hali?
Hazâin-i rahmet sahibi Hâlık-ı Rahmânü'r-Rahîme,
böyle bir acz ile itimad etmek lâzımdır.
Odur herkese nokta-i istinad.
Odur her zaife cihet-i istimdat.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Nefis kendine, mânâ-yı ismiyle bakıp,
kendini mâlik kabul ederse, her şeyi yapabileceğine
ve her güçlüğü tek başına aşabileceğine inanır.
Bunu da başaramayınca, kendini yer ve bitirir.
Felsefe ise, eneye mânâ-yı ismiyle bakmış.
Yani, kendi kendine delâlet eder, der; mânâsı kendindedir, kendi hesabına çalışır, hükmeder. Vücudu aslî, zâtî olduğunu telâkki eder.
Yani, zâtında bizzat bir vücudu vardır, der.
Bir hakk-ı hayatı var, daire-i tasarrufunda hakikî mâliktir, zu'm eder.
Onu bir hakikat-i sabite zanneder. Vazifesini, hubb-u zâtından neş'et eden bir tekemmül-ü zâtî olduğunu bilir, ve hâkezâ...
Çok esâsât-ı fâsideye mesleklerini bina etmişler.
O esâsat ne kadar esassız ve çürük olduğunu sair risalelerimde ve bilhassa Sözler'de, hususan On İkinci ve Yirmi Beşinci Sözlerde kat'î ispat etmişiz.
Ene kendini abd bilir; başkasına hizmet eder, anlar.
Mahiyeti harfiyedir;
yani başkasının mânâsını taşıyor, fehmeder.
Vücudu tebeîdir;
yani başka birisinin vücuduyla kaim ve icadıyla sabittir, itikad eder.
Mâlikiyeti vehmiyedir;
yani kendi mâlikinin izniyle surî, muvakkat bir mâlikiyeti vardır, bilir.
Hakikati zılliyedir;
yani hak ve vacip bir hakikatin cilvesini taşıyan mümkün ve miskin bir zılldir.
Vazifesi ise,
kendi Hâlık'ının sıfât ve şuûnâtına mikyas ve mizan olarak, şuurkârâne bir hizmettir.
İşte, enbiya ve enbiya silsilesindeki asfiya ve evliya,
eneye şu vecihle bakmışlar, böyle görmüşler, hakikati anlamışlar.
Bütün mülkü Malikü'l-Mülke teslim etmişler
ve hükmetmişler ki, o Mâlik-i Zülcelâl'in ne mülkünde, ne rububiyetinde, ne ulûhiyetinde şerik ve naziri yoktur; muin ve vezire muhtaç değil;
herşeyin anahtarı O'nun elindedir;
herşeye Kàdir-i Mutlak'tır;
esbab bir perde-i zâhiriyedir;
tabiat bir şeriat-i fıtriyesidir ve kanunlarının bir mecmuasıdır ve kudretinin bir mistarıdır.
Gaye-i insaniyet ve vazife-i beşeriyet, ahlâk-ı İlâhiye ile
ve secâyâ-yı hasene ile tahallûk etmekle beraber,
aczini bilip kudret-i İlâhiye'ye iltica,
zaafını görüp kuvvet-i İlâhiye'ye istinad,
fakrını görüp rahmet-i İlâhiye'ye itimad,
ihtiyacını görüp gınâ-yı İlâhiye'den istimdad,
kusurunu görüp aff-ı İlâhîye istiğfar,
naksını görüp kemâl-i İlâhîye tesbihhân olmaktır
diye, ubûdiyetkârâne hükmetmişler.
(RNK.30.SÖZ)
Risale-i Nur Külliyatı / Kalp-Ruh Huzuru · Marifet Petekleri