Arama

Başlık ve içerikte ara

İnsanın mâhiyeti

5 dk

İnsanın mâhiyeti

Hem madem gözümüzle görüyoruz ve aklımızla anlıyoruz ki;

İnsan

şu kâinat ağacının en son ve en cemiyetli meyvesi,

ve hakikat-ı Muhammediye aleyhissalâtü vesselâm cihetiyle çekirdek-i aslîsi,

Ve kâinat Kur'ân'ının âyet-i kübrası,

Ve İsm-i Âzam'ı taşıyan âyetü'l-kürsîsi,

Ve kâinat sarayının en mükerrem misafiri,

Ve o saraydaki sair sekenelerde tasarrufa mezun en faal memuru,

Ve kâinat şehrinin zemin mahallesinin bahçesinde ve tarlasında,

varidat ve sarfiyatına ve zer' ve ekilmesine nezarete memur,

  • Ve yüzer fenler ve binler san'atlarla teçhiz edilmiş en gürültülü ve mes'uliyetli nâzırı,
  • Ve kâinat ülkesinin arz memleketinde, Padişah-ı Ezel ve Ebed'in gayet dikkat altında bir müfettişi, bir nevi halife-i arzı,
  • Ve cüz'î ve küllî harekâtı kaydedilen bir mutasarrıfı,
  • Ve semâ ve arz ve cibâlin kaldırmasından çekindikleri i kübrâyı omuzuna alan,
  • Ve önüne iki acip yol açılan, bir yolda zîhayatın en bedbahtı ve diğerinde en bahtiyarı,
  • Çok geniş bir ubudiyetle mükellef bir abd-i küllî,
  • Ve Kâinat Sultanı'nın İsm-i Âzam'ına mazhar ve bütün esmâsına en câmi' bir âyinesi, ve hitabât-ı Sübhâniyesine ve konuşmalarına en anlayışlı bir muhatab-ı hassı,
  • Ve kâinatın zîhayatları içinde en ziyade ihtiyaçlısı,
  • Ve hadsiz fakrıyla ve acziyle beraber hadsiz maksatları ve arzuları ve nihayetsiz düşmanları ve onu inciten zararlı şeyleri bulunan bir biçare zîhayatı,
  • Ve istidatça en zengini,
  • Ve lezzet-i hayat cihetinde en müteellimi ve lezzetleri dehşetli elemlerle âlûde,
  • Ve bekàya en ziyade müştak ve muhtaç ve en çok lâyık ve müstehak ve devamı ve saadet-i ebediyeyi hadsiz dualarla isteyen ve yalvaran ve bütün dünya lezzetleri ona verilse, onun bekàya karşı arzusunu tatmin etmeyen,
  • Ve ona ihsanlar eden Zâtı perestiş derecesinde seven ve sevdiren ve sevilen çok hârika bir mu'cize-i kudret-i Samedâni'ye ve bir acûbe-i hilkat,
  • Ve kâinatı içine alan ve ebede gitmek için yaratıldığına bütün cihazat-ı insaniyesi şehadet eden, böyle yirmi küllî hakikatlerle Cenâb-ı Hakk'ın Hak ismine bağlanan,
  • Ve en küçük zîhayatın en cüz'î ihtiyacını gören ve niyazını işiten ve fiilen cevap veren Hafîz-i Zülcelâl'in Hafîz ismiyle mütemadiyen amelleri kaydedilen
  • ve kâinatı alâkadar edecek ef'âlleri o ismin kâtibîn-i kiramlarıyla yazılan ve herşeyden ziyade o ismin nazar-ı dikkatine mazhar bulunan bu insanlar,

Elbette ve elbette ve herhalde ve hiçbir şüphe getirmez ki, bu yirmi hakikatın hükmüyle, insanlar için bir haşir ve neşir olacak

ve Hak ismiyle evvelki hizmetlerinin mükâfatını ve kusuratının mücâzâtını çekecek

ve Hafîz ismiyle cüz'î-küllî kayd altına alınan her amelinden muhasebe ve sorguya çekilecek ve dâr-ı bekàda saadet-i ebediye ziyafetgâhının ve şekavet-i daime hapishanesinin kapıları açılacak ve bu âlemde çok tâifelere kumandanlık yapan ve karışan ve bazan karıştıran bir zabit, toprağa girip her amelinden sual olunmamak ve uyandırılmamak üzere yatıp saklanmayacaktı.

(RNK.ASÂ-YI MÛSÂ)

Sâni‘-i Vâhid’e şehâdet etmesi cihetiyle
insanın ve kâinâtın benzerlikleri

“Şu kâinât denilen âlem-i ekber ve insan denilen onun misâl-i musağğarı olan âlem-i asğar, kudret ve kader kalemiyle yazılan âfâkî ve enfüsî vahdâniyet delâilini gösteriyorlar.

Evet, kâinâttaki san‘at-ı muntazamanın küçük bir mikyasta, nümûnesi insanda vardır.

O dâire-i kübrâdaki san‘at, Sâni‘-i Vâhid’e şehâdet ettiği gibi,

şu insanda olan küçük mikyastaki hurdebînî san‘at dahi,

yine o Sâni‘a işâret eder, vahdetini gösterir.

Hem nasıl ki şu insan, gāyet ma‘nîdâr bir mektûb-ı Rabbânî'dir,

muntazam bir kasîde-i kaderdir. Öyle de, şu kâinât dahi aynı o kalem-i kader ile, fakat büyük bir mikyasta yazılmış muntazam bir kasîde-i kaderdir.

Hiç mümkün müdür ki, hadsiz alâmet-i fârika ile bütün insanlara bakan şu insan yüzündeki sikke-i vahdete ve bütün mevcûdâtı omuz omuza, el ele, baş başa veren kâinât üstündeki hâtem-i vahdâniyete, Vâhid-i Ehad’den başka bir şeyin müdâhalesi bulunsun?”

(RNK.20. MEKTUP)

İnsan; Sâni-i Zülcelâl'in nukuş-u esmâsıyla kemâlât-ı san'atını göstermesi için ücretli bir modelidir

Sâni-i Zülcelâl, herbir nevi mevcudatın mahiyetini birer model ittihaz ederek ve nukuş-u esmâsıyla kemâlât-ı san'atını göstermek için, herbir şeye, hususan zîhayata, duygularla murassâ bir vücut libasını giydirerek, üstünde kalem-i kazâ ve kaderle nakışlar yapar, cilve-i esmâsını gösterir.

Herbir mevcuda dahi, ona lâyık bir tarzda ücret olarak, bir kemâl, bir lezzet, bir feyiz veriyor.

(RNK.24.MEKTUP)

İnsan,Esmâ-i kudsiye-i nuraniyeyi okur ve okutturur

İnsan ve insanın hayatı,

esmâ-i İlâhiye'nin tecelliyâtına bir tarladır.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

İnsan öyle bir nüsha-i câmiadır ki,

Cenâb-ı Hak, bütün esmâsını, insanın nefsiyle insana ihsas ediyor.

(RNK.33.SÖZ)

Hem nasıl ki, şu insan gayet mânidar bir mektub-u Rabbânî'dir, muntazam bir kaside-i kaderdir.

Öyle de,

şu kâinat dahi, aynı o kalem-i kaderle, fakat büyük bir mikyasta yazılmış muntazam bir kaside-i kaderdir.

(RNK.20.MEKTUP)

İnsan, üstünde nakışları görünen esmâ-i İlâhiye'ye âyinedarlık eder. İnsanın mâhiyet-i câmiasında nakışları zâhir olan yetmişten ziyâde esmâ vardır.

(RNK.33.SÖZ)

Hem insan ruh, kalb, akıl cihetiyle ve hayat ve letâif sahifeleriyle Hayy, Kayyûm ve Muhyî gibi ne kadar esmâ-i kudsiye-i nuraniyeyi okur ve okutturur.

(RNK.32.SÖZ)

Herbir insanın hakikati, birer ismin nuruna dayanır

Hakikat ilmini, hakikî hikmeti istersen,

Cenâb-ı Hakk'ın marifetini kazan.

Çünkü, bütün hakaik-i mevcudat,

ism-i Hakk'ın şuââtı

ve esmâsının tezâhürâtı

ve sıfâtının tecelliyâtıdırlar.

Maddî ve mânevî, cevherî-arazî, herbir şeyin, herbir insanın hakikati, birer ismin nuruna dayanır ve hakikatine istinad ederler.

Yoksa, hakikatsiz, ehemmiyetsiz bir surettir.

(RNK.26.SÖZ)

Risale-i Nur Külliyatı / İnsan ve Ubûdiyet · Marifet Petekleri

İlgili yazılar