Arama

Başlık ve içerikte ara

Dünya nasıl sevilir

8 dk

Nimetler,lezzetler nasıl sevilmeli

Bütün nimetlere ve meyvelere zâtları için muhabbet edilse, yalnız maddî lezzetleriyle gafilâne telezzüz etse, o muhabbet nefsanîdir. O lezzetler de geçici ve elemlidir.

Eğer Cenâb-ı Hakk'ın iltifâtât-ı rahmeti ve ihsânâtının meyveleri cihetiyle sevse ve o ihsan ve iltifâtâtın derece-i lütuflarını takdir etmek suretinde kemâl-i iştiha ile lezzet alsa, hem mânevî bir şükür, hem elemsiz bir lezzettir.

Leziz taamları, güzel meyveleri, Cenâb-ı Hakk'ın ihsanı

ve O Rahmân-ı Rahîm'in in'âmı cihetinde sevmek,

Rahmân ve Mün'im isimlerini sevmektir;

hem mânevî bir şükürdür.

Şu muhabbet yalnız nefis hesabına olmadığını ve Rahmân namına olduğunu gösteren, meşru dairesinde kanaatkârâne kazanmak ve mütefekkirâne, müteşekkirâne yemektir.

(RNK.32.SÖZ)

Eş nasıl sevilmeli?

Hem refika-i hayatını, rahmet-i İlâhiye'nin mûnis, lâtif bir hediyesi olduğu cihetiyle sev ve muhabbet et. Fakat çabuk bozulan hüsn-ü suretine muhabbetini bağlama.

(RNK.32.SÖZ)

Peder ve valideyi nasıl sevmeli

Hem peder ve valideyi şefkatle teçhiz eden ve seni onların merhametli elleriyle terbiye ettiren hikmet ve rahmet hesabına onlara hürmet ve muhabbet, Cenâb-ı Hakk'ın muhabbetine aittir.

(RNK.32.SÖZ)

Evlatlar nasıl sevilir

Ve evlâtlarını, o Zât-ı Rahîm-i Kerîm'in hediyeleri olduğu için kemâl-i şefkat ve merhametle onları sevmek ve muhafaza etmek, yine Cenâb-ı Hakka aittir.

Ve o muhabbet ise, Cenâb-ı Hakk'ın hesabına olduğunu gösteren alâmet ise, vefatlarında sabır ile şükürdür, meyusâne feryad etmemektir.

"Hâlık'ımın, benim nezaretime verdiği sevimli bir mahlûku idi, bir memlûkü idi. Şimdi hikmeti iktiza etti, benden aldı, daha iyi bir yere götürdü.

Benim o memlûkte bir zâhirî hissem varsa,

hakikî bin hisse onun Hâlık'ına aittir.

اَلْحُكْمُ لِلّٰه deyip teslim olmaktır.

(RNK.32.SÖZ)

Hayatı, baharı, dünyayı nasıl sevmeli

Hem hayatı,

Cenâb-ı Hakk'ın insana ve sana verdiği en kıymettar ve hayat-ı bâkiyeyi kazandıracak bir sermaye ve bir define ve bâki kemâlâtın cihâzâtını câmi' bir hazine cihetiyle onu sevmek, muhafaza etmek, Cenâb-ı Hakk'ın hizmetinde istihdam etmek, yine o muhabbet bir cihette Mâbûd'a aittir.

Hem baharı,

Cenâb-ı Hakk'ın nuranî esmâlarının en lâtif, güzel nakışlarının sahifesi ve Sâni-i Hakîm'in antika san'atının en müzeyyen ve şâşaalı bir meşher-i san'atı olduğu cihetiyle mütefekkirâne sevmek, Cenâb-ı Hakk'ın esmâsını sevmektir.

Hem dünyayı,

âhiretin mezraası ve esmâ-i İlâhiye'nin âyinesi ve Cenâb-ı Hakk'ın mektubatı ve muvakkat bir misafirhanesi cihetinde sevmek, nefs-i emmâre karışmamak şartıyla, Cenâb-ı Hakka ait olur.

(RNK.32.SÖZ)

Dünyayı ve ondaki mahlûkatı mânâ-yı harfiyle sev;

mânâ-yı ismiyle sevme.

Dünyayı ve ondaki mahlûkatı mânâ-yı harfiyle sev;

mânâ-yı ismiyle sevme.

"Ne kadar güzel yapılmış" de.

"Ne kadar güzeldir" deme.

Ve kalbin bâtınına, başka muhabbetlerin girmesine meydan verme. Çünkü, bâtın-ı kalb âyine-i Samed'dir ve O'na mahsustur.

İşte, bütün tâdât ettiğimiz muhabbetler,

eğer bu suretle olsa,

hem elemsiz bir lezzet verir,

hem bir cihette zevâlsiz bir visaldir.

Hem muhabbet-i İlâhiye'yi ziyadeleştirir.

Hem meşru bir muhabbettir.

Hem ayn-ı lezzet bir şükürdür.

Hem ayn-ı muhabbet bir fikirdir.

Bütün nimetlere ve meyvelere zâtları için muhabbet edilse, yalnız maddî lezzetleriyle gafilâne telezzüz etse, o muhabbet nefsanîdir. O lezzetler de geçici ve elemlidir.

Eğer Cenâb-ı Hakk'ın iltifâtât-ı rahmeti ve ihsânâtının meyveleri cihetiyle sevse ve o ihsan ve iltifâtâtın derece-i lütuflarını takdir etmek suretinde kemâl-i iştiha ile lezzet alsa, hem mânevî bir şükür, hem elemsiz bir lezzettir.

(RNK.32.SÖZ)

Nefsî olan lezzet ve menfaatinle beraber bir Mahbûb-u Ezelî'yi de sevmekliğin lâzımdır.

Eğer nefsini seversen

—çünkü senin nefsin lezzet ve menfaatin menşeidir;

sen de lezzet ve menfaatin zevkine meftunsun—

o zerre hükmünde olan lezzet ve menfaat-i nefsiyeyi nihayetsiz lezzet ve menfaatlere tercih etme.

Yıldız böceği gibi olma.

Çünkü o bütün ahbabını ve sevdiği eşyayı karanlığın vahşetine gark eder, nefsinde bir lem'acıkla iktifa eder.

Zira, nefsî olan lezzet ve menfaatinle beraber,

bütün alâkadar olduğun ve bütün menfaatleriyle intıfâ ettiğin ve saadetleriyle mes'ut olduğun mevcudâtın

ve bütün kâinatın menfaatleri, nimetleri, iltifatına tâbi bir Mahbûb-u Ezelî'yi sevmekliğin lâzımdır

—tâ, hem kendinin, hem bütün onların saadetleriyle mütelezziz olasın, hem kemâl-i mutlakın muhabbetinden aldığın nihayetsiz bir lezzeti alasın.

(RNK.24.SÖZ)

Güzel şeyleri Sâni'leri hesabına sevmek

Hem güzel şeylere muhabbetin, madem Sâni'leri hesabınadır, "Ne güzel yapılmışlar" tarzındadır.

O muhabbetin bir leziz tefekkür olduğu halde, hüsünperest, cemâlperest zevkinin nazarını daha yüksek, daha mukaddes ve binler defa daha güzel cemâl mertebelerinin definelerine yol açar, baktırır.

Çünkü, o güzel âsârdan ef'âl-i İlâhiye'nin güzelliğine intikal ettirir.

Ondan esmânın güzelliğine,

ondan sıfâtın güzelliğine,

ondan Zât-ı Zülcelâl'in cemâl-i bîmisâline karşı kalbe yol açar.

İşte bu muhabbet bu surette olsa,

hem lezzetlidir,

hem ibadettir

ve hem tefekkürdür.

Dünyaya muhabbetin ise, madem Cenâb-ı Hakk'ın namınadır.

O vakit dünyanın dehşetli mevcudatı, sana ünsiyetli bir arkadaş hükmüne geçer.

Mezraa-i âhiret cihetiyle sevdiğin için, herşeyinde âhirete faide verecek bir sermaye, bir meyve alabilirsin. Ne musibetleri sana dehşet verir, ne zevâl ve fenâsı sana sıkıntı verir. Kemâl-i rahatla o misafirhanede müddet-i ikametini geçirirsin.

Yoksa, ehl-i gaflet gibi seversen, yüz defa sana söylemişiz ki, sıkıntılı, ezici, boğucu, fenâya mahkûm, neticesiz bir muhabbet içinde boğulur, gidersin.

(RNK.32.SÖZ)

Âhiretin mezraası ve esmâ-i İlâhiye'nin âyinesi olan iki güzel yüzünü sevmek

Dünyada, dünyanın âhiret mezraası ve esmâ-i İlâhiye âyinesi olan iki güzel yüzüne karşı mütefekkirâne muhabbetin uhrevî neticesi, dünya kadar, fakat fâni dünya gibi fâni değil, bâki bir Cennet verilecektir.

Hem dünyada yalnız zayıf gölgeleri gösterilen esmâ,

o Cennetin âyinelerinde en şâşaalı bir surette gösterilecektir.

Hem dünyayı mezraa-i âhiret yüzünde sevmenin neticesi, dünyayı fidanlık, yani ancak fidanları bir derece yetiştiren küçük bir mezraası hükmünde olacak öyle bir Cenneti verecek ki, dünyada havas ve hissiyât-ı insaniye küçük fidanlar olduğu halde, Cennette en mükemmel bir surette inkişaf ve dünyada tohumcuklar hükmünde olan istidatları, envâ-ı lezâiz ve kemâlâtla sünbüllenecek surette ona verileceği, rahmetin ve hikmetin muktezası olduğu gibi, hadisin nususuyla ve Kur'ân'ın işârâtıyla sabittir.

Hem madem dünyanın, her hatânın başı olan mezmum muhabbeti değil,

belki esmâya ve âhirete bakan iki yüzünü, esmâ ve âhiret için sevmiş

ve ibadet-i fikriye ile o yüzleri mamur etmiş, güya bütün dünyasıyla ibadet etmiş.

Elbette dünya kadar bir mükâfat alması, mukteza-yı rahmet ve hikmettir.

Hem madem âhiretin muhabbetiyle onun mezraasını sevmiş

ve Cenâb-ı Hakk'ın muhabbetiyle âyine-i esmâsını sevmiş.

Elbette dünya gibi bir mahbub ister.

O da dünya kadar bir Cennettir.

(RNK.32.SÖZ)

Dünyanın Hangi Yüzü Sevilir?

Sual:

Diyorlar ki: Ehl-i velâyet ve ashâb-ı kemâlât, dünyayı terk etmişler. Hattâ hadiste var ki, "Dünya muhabbeti bütün hataların başıdır."

Halbuki Sahâbeler dünyaya pek çok girmişler.

Terk-i dünya değil, belki bir kısım Sahâbe, o zamanın ehl-i medeniyetinden daha ileri gitmişler.

Nasıl oluyor ki, böyle Sahâbelerin en ednâsına, en büyük bir velî kadar kıymeti var diyorsunuz?

Elcevap:

Dünyanın âhirete bakan yüzüyle, esmâ-i İlâhiyeye mukabil olan yüzünü sevmek sebeb-i noksaniyet değil, belki medar-ı kemâldir. Ve o iki yüzde ne kadar ileri gitse, daha ziyade ibadet ve marifetullahta ileri gider.

Sahâbelerin dünyası ise, işte o iki yüzdedir.

Dünyayı âhiret mezraası görüp, ekip biçmişler.

Mevcudatı, esmâ-i İlâhiyenin âyinesi görüp, müştakane temâşâ edip bakmışlar.

Fenâ-i dünya ise, fâni yüzüdür ki, insanın hevesâtına bakar.

(RNK.27.SÖZ)

Müsemmâlarını sev

)Bu dünya(

"Hem birbiri arkasında daim gelen, geçen âyineler mecmuasıdır.

Öyle ise onlarda tecellî edeni bil, envârını gör ve onlarda tezahür eden esmânın tecelliyâtını anla ve Müsemmâlarını sev; ve zevâle ve kırılmaya mahkûm olan o cam parçalarından alâkanı kes.

"Hem muvakkat bir seyrangâhtır.

Öyle ise nazar-ı ibretle bak ve zahirî, çirkin yüzüne değil, belki Cemîl-i Bâkîye bakan gizli, güzel yüzüne dikkat et, hoş ve faideli bir tenezzüh yap, dön; ve o güzel manzaraları irâe eden ve güzelleri gösteren perdelerin kapanmasıyla, akılsız çocuk gibi ağlama, merak etme.

(RNK.17.SÖZ)

Dünyanın, âhirete ve esmâ-i İlâhiye'ye bakan güzel içyüzlerine karşı nev-i insana muhabbet verilmişken,

Nur-u Kur'ân ile gördüm ki :

Hem benim, hem herkes için,

  • şu dünya muvakkat bir ticaretgâh;
  • ve hergün dolar, boşalır bir misafirhane;
  • ve gelen geçenlerin alışverişi için yol üstünde kurulmuş bir pazar;
  • ve Nakkaş-ı Ezelî'nin teceddüd eden, hikmetle yazar bozar bir defteri
  • ve her bahar, bir yaldızlı mektubu
  • ve herbir yaz bir manzum kasidesi;
  • ve o Sâni-i Zülcelâl'in cilve-i esmâsını tazelendiren, gösteren âyineleri;
  • ve âhiretin fidanlık bir bahçesi;
  • ve rahmet-i İlâhiye'nin bir çiçekdanlığı;
  • ve âlem-i bekàda gösterilecek olan levhaları yetiştirmeye mahsus muvakkat bir tezgâhı mahiyetinde gördüm.

Bu dünyayı bu surette yaratan Hâlık-ı Zülcelâl'e yüz bin şükrettim.

Ve anladım ki, dünyanın, âhirete ve esmâ-i İlâhiye'ye bakan güzel içyüzlerine karşı nev-i insana muhabbet verilmişken, o muhabbeti sû-i istimal ederek fâni, çirkin, zararlı, gafletli yüzüne karşı sarf ettiğinden,

‎حُبُّ الدُّنْيَا رَأْسُ كُلِّ خَطِيئَةٍ hadis-i şerifinin sırrına mazhar olmuşlar.

(RNK.26.LEM'A)

Hazret-i Ali ile Hasan ve Hüseyin ve Âl-i Beyti Cenâb-ı Hak namına sevmektir.

Muhabbet iki kısımdır.

Biri:

Mânâ-yı harfiyle, yani Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâm hesabına, Cenâb-ı Hak namına, Hazret-i Ali ile Hasan ve Hüseyin ve Âl-i Beyti sevmektir.

Şu muhabbet, Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâmın muhabbetini ziyadeleştirir, Cenâb-ı Hakk'ın muhabbetine vesile olur. Şu muhabbet meşrudur, ifratı zarar vermez, tecavüz etmez, başkalarının zemmini ve adâvetini iktiza etmez.

İkincisi:

Mânâ-yı ismiyle muhabbettir.

Yani bizzat onları sever.

Hazret-i Peygamber aleyhissalâtü vesselâmı düşünmeden, Hazret-i Ali'nin kahramanlıklarını ve kemâlini ve Hazret-i Hasan ve Hüseyin'in yüksek faziletlerini düşünüp sever.

Hattâ Allah'ı bilmese de, Peygamberi tanımasa da, yine onları sever. Bu sevmek, Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâmın muhabbetine ve Cenâb-ı Hakk'ın muhabbetine sebebiyet vermez.

Hem ifrat olsa, başkaların zemmini ve adâvetini iktiza eder.

İşte, işaret-i Nebeviye ile, Hazret-i Ali hakkında ziyade muhabbetlerinden, Hazret-i Ebu Bekri's-Sıddık ile Hazret-i Ömer'den teberri ettiklerinden, hasârete düşmüşler.

Ve o menfi muhabbet, sebeb-i hasârettir.

(RNK.19.MEKTUP)

Dünyaya muhabbetin Cenâb-ı Hakk nâmına ise

Dünyaya muhabbetin ise, madem Cenâb-ı Hak'kın namınadır. O vakit dünyanın dehşetli mevcudatı, sana ünsiyetli bir arkadaş hükmüne geçer. Mezraa-i âhiret cihetiyle sevdiğin için, herşeyinde âhirete faide verecek bir sermaye, bir meyve alabilirsin.

Ne musibetleri sana dehşet verir, ne zevâl ve fenâsı sana sıkıntı verir. Kemâl-i rahatla o misafirhanede müddet-i ikametini geçirirsin.

Yoksa, ehl-i gaflet gibi seversen, yüz defa sana söylemişiz ki, sıkıntılı, ezici, boğucu, fenâya mahkûm, neticesiz bir muhabbet içinde boğulur, gidersin.

(RNK.32.SÖZ)

Risale-i Nur Külliyatı / Lezzetler ve Zevkler · Marifet Petekleri

İlgili yazılar