Arama

Başlık ve içerikte ara

Mevcudatın dili

13 dk

Mahlûkata mânâ-yı harfiyle bakmak elzemdir ki, insan, insan olsun.

Cenâb-ı Hak bu kâinatı, insana lâzım ve lâyık her şeyi içinde halk etmiş bir misafirhanedir;

ziyafetler nevinde bazı zaman ve asırlarda gizli kalmış nimetlerini dua-yı fiilî olan telâhuk-u efkârdan (düşünce ve tecrübelerin birikimi) ileri gelen taharriyat(arama) neticesinde ellerine ihsan eder.

Buna karşı şükretmek lâzım gelirken, bir küfran-ı nimet nevinden, âdi, âciz bir insanın icadı, hüneri nazarıyla bakıp, sonra o küllî bir şuur ve ilim ve irade ve rahmet ve ihsanın neticesi olan o harikaları unutturup, yalnız ince bir perdesini gösterip, şuursuz tesadüfe, tabiata ve câmid maddelere havale edip, ahsen-i takvimde olan insaniyetin mahiyetine zıt bir cehl-i mutlak kapısını açmaktır.

Öyleyse وَفِى كُلِّ شَىْءٍ لَهُ اٰيَةٌ * تَدُلُّ عَلٰى اَنَّهُ وَاحِدٌ

(Herbir şeyde O'nun bir olduğuna delâlet eden bir âyet vardır.)

( İbnü'l-Mu'tez'in bir şiirinden alınmıştır. İbn Kesir'in Kur'ân Kerîm tefsiri kitabından)

düsturuyla, mahlûkata mânâ-yı harfiyle bakmak elzemdir ki,

insan, insan olsun.

(RNK.EMİRDAĞ LÂHİKASI)

Kâinat, nazar-ı Kur'ânî ile bütün mevcudatı huruftur,

mânâ-yı harfiyle başkasının mânâsını ifade ediyorlar.

Yâni, esmâsını, sıfâtını bildiriyorlar.

Ruhsuz felsefe ekseriya mânâ-yı ismiyle bakıyor,

tabiat bataklığına saplanıyor.

(RNK.16.LEM'A)

Bütün hakaik-i mevcudat,

ism-i Hakkın şuââtı

ve esmâsının tezâhürâtı

ve sıfâtının tecelliyâtıdırlar.

Maddî ve mânevî, cevherî-arazî, herbir şeyin, herbir insanın hakikati,

birer ismin nûruna dayanır ve hakikatine istinad ederler.

Yoksa, hakikatsiz, ehemmiyetsiz bir surettir.

(RNK.26.SÖZ)

Herşey,nefsinde mânâ-yı ismiyle fânidir, mefkuttur, hâdistir, mâdumdur.

Fakat mânâ-yı harfiyle ve Sâni-i Zülcelâl'in esmâsına âyinedarlık cihetiyle ve vazifedarlık itibarıyla şahittir, meşhuddur, vâciddir, mevcuttur.

(RNK.29.MEKTUP)

Hiçbir şey, bir zerreye bile mânâ-yı ismiyle masdar olamaz.

Amma bir zerre, mânâ-yı harfiyle semânın yıldızlarına mazhar olur.

Yalnız gaflet ile o zerrenin masdar olduğu zannıyla bakıldığından,

san'at-ı İlâhiye'yi tâğûtî bir tabiata mal ederler.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Herşey, mânâ-yı ismiyle ve kendine bakan vecihte hiçtir; kendi zâtında müstakil ve bizatihî sabit bir vücudu yok.

Ve yalnız kendi başıyla kaim bir hakikati yok.

Fakat Cenâb-ı Hakk'a bakan vecihte ise, yani mânâ-yı harfiyle olsa,

hiç değil. Çünkü onda cilvesi görünen esmâ-i bâkiye var.

Mâdum değil; çünkü sermedî bir vücudun gölgesini taşıyor.

Hakikati vardır, sabittir, hem yüksektir.

Çünkü mazhar olduğu bâki bir ismin sabit bir nevi gölgesidir.

Hem كُلُّ شَىْءٍ هَالِكٌ اِلاَّ وَجْهَهُ insanın elini mâsivâdan kesmek için bir kılıçtır ki, o da, Cenâb-ı Hakk'ın hesabına olmayan fâni dünyada, fâni şeylere karşı alâkaları kesmek için, hükmü, dünyadaki fâniyâta bakar.

Demek, Allah hesabına olsa, mânâ-yı harfiyle olsa, livechillâh olsa, mâsivâya girmez ki,

كُلُّ شَىْءٍ هَالِكٌ اِلاَّ وَجْهَهُ kılıcıyla başı kesilsin.

(Herşey yok olacaktır;sadece Allah'ın rızası için yapılan işler bâki kalacaktır)

Elhasıl:

Eğer Allah için olsa, Allah'ı bulsa, gayr kalmaz ki başı kesilsin.

Eğer Allah'ı bulmazsa ve hesabıyla bakmazsa, herşey gayrdır.

كُلُّ شَىْءٍ هَالِكٌ اِلاَّ وَجْهَهُ kılıcını istimal etmeli, perdeyi yırtmalı,

tâ O'nu bulmalı.

(RNK.15.MEKTUP)

Allah'ın hesabına kâinâta ve mevcûdâta mü'mince bakış

Yâ İlâhî ve yâ Rabbî,

Ben

îmânın gözüyle

ve Kur'ân'ın talimiyle ve nûruyla

ve Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâmın dersiyle

ve ism-i Hakîm'in göstermesiyle görüyorum ki,..

(RNK.2.ŞUÂ)

Allah'ın hesabına kâinata bakan adam, her ne müşâhede ederse ilimdir. Eğer gaflet ile esbab hesabına bakarsa, ilim zannettiği şey de cehl olur.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Harf, gayrın mânâsını izah için bir âlet, bir hâdim olduğu gibi,

şu mevcudat da Esmâ-i Hüsnâ'nın tecelliyatını izhar, ifham, izah için birtakım İlâhî mektuplardır ki, içlerinde yazılı delâil, berâhin, havârık, mu'cize-i kudrettir.

Mevcudat bu vecihle nazara alınması, ilim, iman, hikmettir. Şayet isim gibi müstakil ve maksud-u bizzat cihetiyle bakılırsa, küfran ve cehl-i mürekkep olur.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Bu mevcudatın yüzleri âlem-i mânâya müteveccihtir;

münasip meyveleri orada veriyor.

Bu mevcudatın yüzleri âlem-i mânâya müteveccihtir;

münasip meyveleri orada veriyor.

Ve gözleri Esmâ-i Kudsiye'ye dikkat ediyor. Gayeleri o âleme bakıyor.

Ve özleri dünya toprağı altında, sünbülleri âlem-i misalde inkişaf ediyor. İnsan, istidadı nisbetinde burada ekiyor ve ekiliyor, âhirette mahsul alıyor.

Evet, şu eşyanın esmâ-i İlâhiye'ye ve âlem-i âhirete müteveccih yüzlerine baksan göreceksin ki, mucize-i kudret olan herbir çekirdeğin bir ağaç kadar gayesi var.

Kelime-i hikmet olan herbir çiçeğin, bir ağaç çiçekleri kadar mânâları var. Ve o harika-i san'at ve manzume-i rahmet olan herbir meyvenin, bir ağacın meyveleri kadar hikmetleri var.

Bizlere rızık olması ise, o binler hikmetlerinden bir tek hikmettir ki, vazifesi biter, mânâsını ifade eder, vefat eder, midemizde defnedilir.

Madem bu fâni eşya başka yerde bâki meyveler verirler ve daimî suretler bırakır ve başka cihette ebedî mânâlar ifade eder, sermedî tesbihat yapar.

Ve insan ise, onların şu cihetine bakan yüzlerine bakmakla insan olur, fânide bâkiye yol bulur.

Bu dünyada kısa bir müddet zarfında hayat-ı şahsiye ve hayat-ı içtimaiye geçirmenin bir gayesi şudur ki,

suretler alınıp terkip edilsin,

netice-i amelleri alınıp hıfz edilsin;

ta, bir mecma-ı ekberde muhasebesi görülsün

ve bir meşher-i azamda gösterilsin

ve bir saadet-i uzmaya istidadı gösterilsin.

Demek, hadis-i şerifte, "Dünya âhiret mezraasıdır" diye, bu hakikatı ifade ediyor.

Madem dünya var. Ve dünya içinde bu âsârıyla hikmet ve inâyet ve rahmet ve adalet var. Elbette, dünyanın vücudu gibi kat'î olarak, âhiret de var.

Madem dünyada herşey bir cihette o âleme bakıyor. Demek oraya gidiliyor. Âhireti inkâr etmek, dünya ve mâfîhâyı inkâr etmek demektir.

Demek, ecel ve kabir insanı beklediği gibi,

Cennet ve Cehennem de insanı bekliyor ve gözlüyor.

(RNK.10.SÖZ)

Hakikî hakaik-i eşya, esmâ-i İlâhiye'dir

Hakikî hakaik-i eşya, esmâ-i İlâhiye'dir.

Mâhiyet-i eşyâ ise, o hakaikin gölgeleridir.

Hattâ, birtek zîhayat şeyde, yalnız zâhir olarak yirmi kadar

esmâ-i İlâhiye'nin cilve-i nakşı görünebilir."

(RNK.32.SÖZ)

Tek bir ağaç ve bir ferd-i insanda
bir Sâni-i Musavvir, bir Alîm-i Mukaddir'i görüyoruz.

Evet, meselâ nümune olarak, hadsiz misâllerinden yalnız tek bir ağaç ve bir ferd-i insana bakıyoruz, görüyoruz ki:

Bu meyveli ağaç, o çok cihazatlı insan, hiçbir ressam tam taklidini yapamayacak derecede zâhiri ve bâtını, dış ve içi öyle bir gaybî pergârla ve ince bir ilmin kalemiyle hudutları çizilmiş ve tam intizamla her âzâsına münasip suret verilmiş ki, meyve ve neticelerine ve vazife-i fıtratlarına yetişsin.

Bu ise nihayetsiz bir ilimle olabilmesi cihetiyle, her şeyin her şeyle münasebetini bilip ve nazara alan ve bu ağaç ve bu insanın bütün emsallerini ve nevilerini ilm-i ezelîsinin kaza ve kader pergâr ve kalemiyle dış ve iç miktarlarını ve suretlerini hakîmâne yapılmasını bilerek işleyen

bir Sâni-i Musavvir, bir Alîm-i Mukaddir'in hadsiz ilmine ve vücub-u vücuduna nebatat ve hayvanat adedince şehadet ederler demektir.

(RNK.15.ŞUÂ)

Çiçekler Hakem-i Zülcelâle işaretler ediyor.

Herbir çiçekte, herbir meyvede bir mizan var.

Ve o mizan, bir intizam içinde;

ve o intizam, tazelenen bir tanzim ve tevzin içinde;

ve o tevzin ve tanzim, bir ziynet ve san'at içinde;

ve o ziynet ve san'at, mânidar kokular ve hikmetli tatlar içinde bulunduğundan;

herbir çiçek, o ağacın çiçekleri adedince,

Hakem-i Zülcelâle işaretler ediyor.

(RNK.30.LEM'A)

Çiçekler "Hakîm-i Kerîm" ve "Sâni" diyor

Ve keza, o çiçeklerin zevilhayata karşı gösterdiği teveddüdlerine

(birine kendini sevdirme) ve tahabbüblerine (kendini sevdirme)ve tebessümlerine dikkat eden anlar ki, bir Hakîm-i Kerîm tarafından misafirlerine hizmetle muvazzaf bir takım hedâyâ ve behâyâdır ki, Sâni ile masnû arasında bir vesile-i teârüf (Rabb'ini tanıma)ve tahabbüb (Rabb'ini sevme)vesilesi olsun...

Evet, gül ve çiçeklerin yüzlerini güzelleştiren Zât, nasıl o güzel yüzlere arılardan, bülbüllerden istihsan âşıkları icad etmesin?

Ve güzellerin güzel yüzlerinde güzelliği yaratan,

elbette o güzelliğe müştakları da yaratır.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Baharın çiçekleri Sâni-i Zülcelâl'lerinin

san'atını takdir edip alkışlıyorlar.

Bu şâşaalı baharın çiçeklerini temâşâ etmek için arabayla bir iki saat geziyorum.

Hiç hayatımda görmediğim bir tarzda bütün çiçekli otlar, âdetin fevkinde bir tarzda büyümüş, çiçekler açmış, tebessümkârâne tesbihat edip, lisan-ı hal ile Sâni-i Zülcelâl'lerinin san'atını takdir edip alkışlıyorlar.

(RNK.EMİRDAĞ LÂHİKASI)

Denizler, "Kadîr-i Zülcelâl", "Rahîm-i Zülcemâl" diyor

Hayattârâne mütemâdiyen çalkanan ve dağılmak ve dökülmek ve istilâ etmek fıtratında olan denizler, arzı kuşatıp, arz ile beraber gayet sür'atli bir surette bir senede yirmi beş bin senelik bir dairede koşturulduğu halde, ne dağılırlar, ne dökülürler ve ne de komşularındaki toprağa tecavüz ederler.

Demek gayet kudretli ve azametli bir Zât'ın emriyle ve kuvvetiyle dururlar, gezerler, muhafaza olurlar.

Sonra denizlerin içlerine bakar, görür ki:

Gayet güzel ve ziynetli ve muntazam cevherlerinden başka, binlerce çeşit hayvanatın iaşe ve idareleri ve tevellüdat ve vefiyatları o kadar muntazamdır; basit bir kum ve acı bir sudan verilen erzakları ve tayinatları o kadar mükemmeldir ki, bilbedahe bir Kadîr-i Zülcelâl'in, bir Rahîm-i Zülcemâl'in idare ve iaşesiyle olduğunu ispat eder.

(RNK.7.ŞUÂ)

Ra'd ve Berk,
Müdebbir-i Hakîm tarafından istihdam olunuyorlar.

Sonra ra'dı dinler ve berke (şimşeğe) bakar, görür ki:

Bu iki hadise-i acîbe-i cevviye tam tamına

يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِاْلاَبْصَارِ ve وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ * âyetlerini maddeten tefsir etmekle beraber, yağmurun gelmesini haber verip, muhtaçlara müjde ediyorlar.

Evet, hiçten, birden harika bir gürültüyle cevvi konuşturmak ve fevkalâde bir nur ve nar ile zulmetli cevvi ışıkla doldurmak ve dağvarî pamukmisâl ve dolu ve kar ve su tulumbası hükmünde olan bulutları ateşlendirmek gibi hikmetli ve garabetli vaziyetlerle baş aşağı gafil insanın başına tokmak gibi vuruyor,

"Başını kaldır, kendini tanıttırmak isteyen fa'al ve kudretli bir Zât'ın hârika işlerine bak. Sen başıboş olmadığın gibi, bu hadiseler de başıboş olamazlar.

Herbirisi çok hikmetli vazifeler peşinde koşturuluyorlar.

Bir Müdebbir-i Hakîm tarafından istihdam olunuyorlar" diye ihtar ediyorlar.

(RNK.7.ŞUÂ)

Nehirlere bakar, görür ki

Sonra o misafir, nehirlere bakar, görür ki:

Menfaatleri ve vazifeleri ve varidat ve sarfiyatları o kadar hakîmâne ve rahîmânedir; bilbedahe ispat eder ki, bütün ırmaklar, pınarlar, çaylar, büyük nehirler, bir Rahmân-ı Zülcelâli ve'l-İkram'ın hazine-i rahmetinden çıkıyorlar ve akıyorlar.

Hattâ o kadar fevkalâde iddihar ve sarf ediliyorlar ki, "Dört nehir Cennetten geliyorlar" diye rivâyet edilmiş. Yani, zâhirî esbabın pek fevkinde olduklarından, mânevî bir cennetin hazinesinden ve yalnız gaybî ve tükenmez bir menbaın feyzinden akıyorlar demektir.

Meselâ, Mısır'ın kumistanını bir cennete çeviren Nil-i mübarek, cenup tarafından, Cebel-i Kamer denilen bir dağdan, mütemadiyen küçük bir deniz gibi tükenmeden akıyor. Altı aydaki sarfiyatı dağ şeklinde toplansa ve buzlansa, o dağdan daha büyük olur.

Halbuki o dağdan ona ayrılan yer ve mahzen, altı kısımdan bir kısım olmaz. Varidatı ise, o mıntıka-i hârrede pek az gelen ve susamış toprak çabuk yuttuğu için mahzene az giden yağmur, elbette o muvazene-i vâsiayı muhafaza edemediğinden, o Nil-i mübarek âdet-i arziye fevkinde bir gaybî cennetten çıkıyor diye rivayeti gayet manidar ve güzel bir hakikati ifade ediyor.

(RNK.7.ŞUÂ)

Rüzgâr,bulut ve yağmur "bir Sâni‘-i Hakîm var" diyor ve

Rabb-i Kerîm’in emriyle hareket ediyorlar.

“Rüzgârlara bak ki:

Sâir hakîmâne, kerîmâne fâidelerinin ve vazîfelerinin şehâdetiyle gāyet mühim ve kesretli vazîfelere koşuyorlar. Demek o dalgalanmak bir Sâni‘-i Hakîm tarafından bir tavziftir, bir tasriftir, bir kullanmaktır.

Dalgalanmaları ise, emr-i Rabbânî'nin çabuk yerine getirilmesine sür‘atle çalışmaktır. (...)

Şimdi bulutlara bak!

  • Yağmurun şıpıltıları, ma‘nâsız bir ses olmadığına
  • ve şimşek ile gök gürlemesi, boş bir gürültü olmadığına

kat‘î delil ise, hâlî bir boşlukta o acâibi îcâd etmek ve onlardan âb-ı hayat hükmündeki damlaları sağmak ve zemin yüzündeki muhtaç ve müştak zîhayatlara emzirmek, gösteriyor ki:

O şırıltı, o gürültü gāyet ma‘nîdar ve hikmetdardır ki, bir Rabb-i Kerîm’in emriyle, müştaklara o yağmur bağırıyor ki, ‘Sizlere müjde, geliyoruz!’ ma‘nâsını ifâde ederler.”

(RNK.33.MEKTUP)

Arz, bir sefine-i Rabbâniye'dir.

Arz, meczup bir Mevlevî gibi iki hareketiyle günlerin, senelerin, mevsimlerin husulüne medar olan bir daireyi, haşr-i âzamın meydanı etrafında çiziyor.

Ve zîhayatın yüz bin envâını bütün erzak ve levazımatlarıyla içine alıp feza denizinde kemâl-i muvazene ve nizamla gezdiren ve güneş etrafında seyahat eden muhteşem ve musahhar bir sefine-i Rabbâniye'dir

Sonra sahifelerine bakar, görür ki:

Bablarındaki herbir sahifesi, binler âyâtıyla arzın Rabb'ini tanıttırıyor.

(RNK.7.ŞUÂ)

Güneş, Kadîr-i Mutlakın Nur isminin cilvesidir.

Semâ denizinin yüzünde ziyadar bir kabarcık

ve Kadîr-i Mutlakın Nur isminin cilvesine kesif bir âyinecik olan şu güneşin, bilmüşahede şu hakikatin üç esasının nümunelerine mazhar olduğunu görüyoruz.

Elbette, güneşin nur ve harareti, ilim ve kudretine nisbeten toprak gibi kesif hükmünde, Nuru'n-Nur, Münevviru'n-Nur, Mukaddiru'n-Nur olan Zât-ı Zülcelâl, herşeye, ilim ve kudretiyle nihayetsiz yakın ve hazır ve nazır;

ve eşya O'ndan gayet uzak olduğuna; hem o derece külfetsiz, muâlecesiz, suhuletle işleri yapar ki, yalnız mahz-ı emrin sür'at ve suhuletiyle icad eder gibi anlaşıldığına;

hem hiçbir şey, cüz'î küllî, küçük büyük, daire-i kudretinden harice çıkmadığına ve kibriyâsı ihata ettiğine, şuhud derecesinde bir yakîn-i îmânî ile îmân ederiz ve îmân etmek gerektir.

(RNK.14.SÖZ)

Güneş sistemi, Adl ve Kadîr olan

Zât-ı Zülcelâli göstermiyor mu?

İşte, gel, Güneş ile muhtelif on iki seyyarenin muvazenelerine bak.

Acaba bu muvazene, güneş gibi, Adl ve Kadîr olan Zât-ı Zülcelâli göstermiyor mu?

Ve bilhassa, seyyarattan olan gemimiz, yani küre-i arz, bir senede yirmi dört bin senelik bir dairede gezer, seyahat eder. Ve o harika sür'atiyle beraber, zeminin yüzünde dizilmiş, istif edilmiş eşyayı dağıtmıyor, sarsmıyor, fezaya fırlatmıyor.

Eğer sür'ati bir parça tezyid veya tenkis edilseydi, sekenesini havaya fırlatıp fezada dağıtacaktı. Ve bir dakika, belki bir saniye muvazenesini bozsa, dünyamızı bozacak, belki başkasıyla çarpışacak, bir kıyameti koparacak.

Ve bilhassa zeminin yüzünde, nebâtî ve hayvânî dört yüz bin taifenin tevellüdat ve vefiyatça ve iaşe ve yaşayışça rahîmâne muvazeneleri, ziya güneşi gösterdiği gibi, birtek Zât-ı Adl ve Rahîmi gösteriyor.

(RNK.30.LEM'A)

Güneşe böyle bakmak

Bu âlem de, eğer Kur'ân'ın tarif ettiği gibi mânâ-yı harfiyle, yani Cenâb-ı Hakk'ın azametine bir âlet nazarıyla bakılırsa, o nisbette kıymettar olur.

Eğer felsefenin dediği gibi mânâ-yı ismiyle, yani hiçbir fâil, Hâlık ile bağlı olmayıp müstakil-i bizzat nazarıyla bakılırsa, kıymeti câmide, mütegayyir maddesinde münhasır kalır.

Kur'ân'dan istifade edilen ilmin felsefe ilminden ne derece yüksek olduğu, şu misal ile tebârüz eder:

وَجَعَلْنَا الشَّمْسَ سِرَاجًا

Bu hükm-ü Kur'ânî, Esmâ-i Hüsnâ'nın cilvelerine bakmak için bir pencere açıyor.

Şöyle ki:

Ey insan! Bu şems, azametiyle beraber size musahhardır. Meskenlerinize nur veriyor. Yemeklerinizi hararetiyle pişirtiyor.

Sizin öyle Azîm, Rahîm bir Mâlik'iniz var ki, bu şems onun bir lâmbası olup, misafirhanesinde sakin misafirlerini ziyalandırıyor.

Felsefenin hikmetince, şems büyük bir ateştir, yerinde dönüyor.

Arz ile seyyarat, ondan uçan parçalardır; câzibe ile şemse merbut kalarak medarlarında hareket ediyorlar.

(İbrahim, 14/33. Ayet)

وَسَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ دَٓائِبَيْنِۚ وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۚ

O, âdetleri üzere hareket eden güneşi ve ayı sizin hizmetinize sunan, geceyi ve gündüzü sizin emrinize verendir.

(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)

Güneş,Şems-i Ezelî'nin Nur isminden tecellî eden

bir lem'anın katre-misal bir âyinesidir

Nasıl bir çiçek, güneşin küçücük bir âyinesidir.

Şu koca güneş dahi, gök denizinde, Şems-i Ezelî'nin Nur isminden tecellî eden bir lem'anın katre-misal bir âyinesidir.

(RNK.24.SÖZ)

Güneşin vâhidiyet ve ehadiyet ile ilgisi

Güneşin harareti ve ziyası ve ziyasının içinde olan yedi renkli elvân-ı seb'ası, herbirisi, mukabilindeki eşyaya muhit, âmm ve şamil oldukları halde, herbir şeffaf şey dahi güneşin timsaliyle beraber harareti, hem ziyayı, hem elvân-ı seb'ayı gözbebeğinde saklıyor ve sâfi kalbini ona bir taht yapıyor.

Demek, şems, vâhidiyet haysiyetiyle ona mukabil umum eşyaya muhit olduğu gibi; ehadiyet cihetiyle, herbir şeyde güneş çok vasıflarıyla beraber, bir nevi cilve-i zatıyla bulunur.

(RNK.16.SÖZ)

Çiçekler-sinekler ve bütün mevcudat
Allah'ı tanıttırıp, sevdiriyorlar

Herbir zîhayat, meselâ bu süslü çiçek ve şu tatlıcı sinek, öyle mânidar, İlâhî, manzum bir kasideciktir ki, hadsiz zîşuurlar onu kemâl-i lezzetle mütalâa ederler.

Ve öyle kıymettar bir mu'cize-i kudrettir ve bir ilânname-i hikmettir ki, Sânii'nin san'atını nihayetsiz ehl-i takdire teşhir eder.

Hem kendi san'atını kendisi temâşâ etmek

ve kendi cemâl-i fıtratını kendisi müşahede etmek

ve kendi cilve-i esmâsının güzelliklerini âyineciklerde kendisi seyretmek isteyen Fâtır-ı Zülcelâl'in nazar-ı şuhuduna görünmek ve mazhar olmak, gayet yüksek bir netice-i hilkatidir....

Mevcudatın icadındaki en mühim makâsıd-ı Rabbâniye, kendini zîşuurlara tanıttırmak ve sevdirmek ve medh ü senâsını ettirmek ve minnettarlıklarını kendine celb etmektir.

(RNK.2.ŞUÂ)

Herşey nedir?

Herşey,

mânâ-yı ismiyle ve kendine bakan vecihte hiçtir;

kendi zâtında müstakil ve bizatihî sabit bir vücudu yok.

Ve yalnız kendi başıyla kaim bir hakikati yok.

Fakat Cenâb-ı Hakk'a bakan vecihte ise,

yani mânâ-yı harfiyle olsa, hiç değil.

Çünkü onda cilvesi görünen esmâ-i bâkiye var.

(RNK.15.MEKTUP)

Risale-i Nur Külliyatı / Mârifet-Muhabbet · Marifet Petekleri

İlgili yazılar