O güzelden geliyor
Bu saray bir âyinedir;başkasının cemâlini ve kemâlini göstermek için böyle süslenmiş.
Bu kâinat denilen dünyadan, meşher-i acaip ve saray-ı muhteşemin hüsünlerini gören ve aklı çürük ve kalbi bozuk olmayan elbette intikal edecek ki, bu saray bir âyinedir; başkasının cemâlini ve kemâlini göstermek için böyle süslenmiş.
(RNK.4.ŞUÂ)
Kendilerinde görünen güzellikler
ve cemâller kendilerinin malı olmadığını
Şems-i Ezel ve Ebed olan Cemîl-i Zülcelâl'in cemâl-i kudsîsine ve nihayetsiz güzel olan Esmâ-i Hüsnâ'sının sermedî güzelliklerine âyinedarlık edip cilvelerini tazelendirmek için
bu güzel masnular,
bu tatlı mahlûklar
ve bu cemâlli mevcudât
hiç durmayarak gelip gidiyorlar.
Kendilerinde görünen güzellikler ve cemâller kendilerinin malı olmadığını, belki tezahür etmek isteyen sermedî ve mukaddes bir cemâlin
ve daimî tecelli eden ve görünmek isteyen mücerret ve münezzeh bir hüsnün işaretleri ve alâmetleri ve lem'aları ve cilveleri olduğunu (gösteriyorlar).
(RNK.4.ŞUÂ)
Masnuatını sever; çünkü masnuatının içinde cemâlini, kemâlini görür
Sâni-i Âlemin, âsârın şehadetiyle, nihayetsiz cemâl ve kemâli vardır. Cemâl, hem kemâl, ikisi de mahbub-u lizâtihîdirler. Yani bizzat sevilirler.
Öyle ise, o Cemâl ve Kemâl Sahibinin, cemâl ve kemâline nihayetsiz bir muhabbeti vardır. O nihayetsiz muhabbeti, masnuatında çok tarzlarda tezahür ediyor.
Masnuatını sever; çünkü masnuatının içinde cemâlini, kemâlini görür.
(RNK.31.SÖZ)
O güzelliğe müştakları da yaratır.
Evet, gül ve çiçeklerin yüzlerini güzelleştiren Zât, nasıl o güzel yüzlere arılardan, bülbüllerden istihsan âşıkları icad etmesin?
Ve güzellerin güzel yüzlerinde güzelliği yaratan,
elbette o güzelliğe müştakları da yaratır.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Zât-ı Akdesi'ne lâyık öyle hadsiz bir hüsn-ü cemâli var ki
Sâni-i Zülcemâl'in kendi Zât-ı Akdesi'ne lâyık öyle hadsiz bir hüsn-ü cemâli var ki, bir gölgesi bütün mevcudâtı baştan başa güzelleştirmiş.
Ve öyle münezzeh ve mukaddes bir güzelliği var ki,
bir cilvesi kâinatı serbeser güzelleştirmiş
ve bütün daire-i mümkinatı hüsün ve cemâl lem'alarıyla tezyin edip ışıklandırmış.
Eğer Cemîl-i Zülcelâl'in esmâsındaki hüsünlerin mevcudat âyinelerinde bir cilvesini müşahede etmek istersen, zeminin yüzünü bir küçük bahçe gibi temâşa edecek bir geniş, hayalî gözle bak.
Ve hem bil ki, rahmâniyet, rahîmiyet, hakîmiyet, âdiliyet gibi tâbirler,
Cenâb-ı Hakk'ın hem isim, hem fiil, hem sıfat, hem şe'nlerine işaret ederler.
اَحْسَنَ كُلَّ شَىْءٍ خَلَقَهُ
(RNK.4.ŞUÂ)
Bu kâinattaki görünen bütün güzellikler
öyle bir Güzelden geliyor ki...
Nurun gelmesi elbette nuranîden ve vücut vermesi her halde mevcuttan ve ihsan ise gınâdan ve sehavet ise servetten ve tâlim ilimden gelmesi bedihî olduğu gibi, hüsün vermek dahi hasenden ve güzelleştirmek güzelden ve cemâl vermek cemilden olabilir, başka olamaz.
-İşte bu hakikate binaen îmân ederiz ki, bu kâinattaki görünen bütün güzellikler öyle bir güzelden geliyor ki,
bu mütemâdiyen değişen ve tazelenen kâinat, bütün mevcudatıyla âyinedarlık dilleriyle o güzelin cemâlini tavsif ve târif eder.
Bu kâinat denilen dünyadan, meşher-i acaip ve saray-ı muhteşemin hüsünlerini gören ve aklı çürük ve kalbi bozuk olmayan elbette intikal edecek ki, bu saray bir âyinedir; başkasının cemâlini ve kemâlini göstermek için böyle süslenmiş.
(RNK.4.ŞUÂ)
Umum kâinattaki umum kemâlât,
bir Zât-ı Zülcelâlin kemâlinin âyâtıdır ve cemâlinin işârâtıdır.
Umum kâinattaki umum kemâlât, bir Zât-ı Zülcelâl'in kemâlinin âyâtıdır ve cemâlinin işârâtıdır. Belki, hakikî kemâline nisbeten bütün kâinattaki hüsün ve kemâl ve cemâl, zayıf bir gölgedir.
Şu kâinata nazar-ı ibretle bakıldığı vakit, vicdan ve kalb bir hads-i sadıkla hisseder ki, şu kâinatı bu derece güzelleştiren ve süslendiren ve envâ-ı mehâsinle tezyin edenin, nihayet derecede bir cemâl ve kemâlâtı vardır ki şöyle yapıyor.
Madem mevcudat, zeminin yüzünde büyük bir nehir gibi, kemâlâtın lem'alarıyla parlar, geçer. O nehir güneşin cilveleriyle parladığı gibi, şu seyl-i mevcudat dahi hüsün ve cemâl ve kemâlin lem'alarıyla muvakkaten parlar, gider.
Arkalarından gelenler aynı parlamayı, aynı lem'aları gösterdiklerinden anlaşılıyor ki, cereyan eden suyun kabarcıklarındaki cilveler, güzellikler nasıl kendilerinden değil, belki bir güneşin ziyasının güzellikleri, cilveleridir.
Öyle de, şu seyl-i kâinattaki muvakkat parlayan mehâsin ve kemâlât, bir Şems-i Sermedî'nin lemeât-ı cemâl-i esmâsıdır.
(RNK.32.SÖZ)
Mevcûdattaki güzellikler nereden geliyor?
Her varlık, Esmâ-i İlâhiye'ye dayanır.
Nasıl ki ceset ruha dayanır, ayakta durur, hayatlanır;
ve lâfız mânaya bakar, ona göre nurlanır;
ve suret hakikata istinad eder, ondan kıymet alır.
Aynen öyle de,
bu maddî ve cismânî olan âlem-i şehadet dahi bir cesettir,
bir lâfızdır, bir surettir; âlem-i gaybın perdesi arkasındaki esmâ-i İlâhiye'ye dayanır, hayatlanır, istinad eder, can alır, ona bakar, güzelleşir.
Bütün maddî güzellikler kendi hakikatlerinin ve mânâlarının mânevî güzelliklerinden ileri geliyor.
Demek bu kâinatta bulunan bütün güzelliklerin envâı ve çeşitleri, âlem-i gayb arkasında tecellî eden ve kusurdan mukaddes, maddeden mücerret bir cemâlin esmâ vasıtasıyla cilveleri ve işaretleri ve emârâtlarıdır.
Fakat nasıl ki,
Vâcibü'l-Vücud'un Zât-ı Akdesi, başkalara hiçbir cihette benzemez ve sıfatları mümkinatın sıfatlarından hadsiz derece yüksektir.
Öyle de,
onun kudsî cemâli, mümkinatın ve mahlûkatın hüsünlerine benzemez, hadsiz derecede daha âlidir.
Başta insan olarak bütün hayvanatın muntazaman bir perde-i gaybdan gelen erzaklarına bak, Rahmâniyet-i İlâhiye'nin cemâlini gör.
Hem bütün yavruların mu'cizâne iaşelerine ve başları üstünde ve annelerinin sinelerinde asılmış tatlı, sâfi, âb-ı kevser gibi iki tulumbacık süte temâşâ eyle, rahîmiyet-i Rabbâniye'nin câzibedar cemâlini gör.
Hem bütün kâinatı envâıyla beraber bir kitab-ı kebîr-i hikmet ve öyle bir kitap ki, her harfi yüz kelime, her kelimesi yüzer satır, her satırı bin bab, her babı binler küçük kitap hükmüne getiren hakîmiyet-i İlâhiye'nin cemâl-i bîmisâline bak, gör.
Hem kâinatı bütün mevcudatıyla mizanı altına alan ve bütün ecram-ı ulviye ve süfliyenin muvazenelerini idame ettiren ve güzelliğin en mühim bir esası olan tenasübü veren ve herşeye en güzel vaziyeti verdiren ve her zîhayata hakk-ı hayatı verip ihkak-ı hak eden ve mütecavizleri durduran ve cezalandıran bir âdiliyetin haşmetli güzelliğine bak, gör.
Hem insanın geçmiş tarihçe-i hayatını buğday tanesi küçüklüğündeki kuvve-i hafızasında ve her nebat ve ağacın gelecek tarihçe-i hayat-ı saniyesini çekirdeğinde yazmasına ve her zîhayatın muhafazasına lüzumu bulunan âlât ve cihazata, meselâ arının kanatçıklarına ve zehirli iğnesine ve dikenli çiçeklerin süngücüklerine ve çekirdeklerin sert kabuklarına bak ve hafîziyet ve hâfiziyet-i Rabbâniye'nin letafetli cemâlini gör.
Hem zemin sofrasında Kerîm-i Mutlak olan Rahmân-ı Rahîm'in misafirlerine rahmet tarafından ihzar edilen hadsiz taamların ayrı ayrı ve güzel kokularına ve muhtelif, süslü renklerine ve mütenevvi, hoş tatlarına ve her zîhayatın zevk ve safâsına yardım eden cihazlara bak, ikram ve kerîmiyet-i Rabbâniye'nin gayet şirin cemâlini ve gayet tatlı güzelliğini gör.
Hem Fettâh ve Musavvir isimlerinin tecellîleriyle başta insan olarak bütün hayvanatın su katrelerinden açılan pek çok mânidar suretlerine ve bahar çiçeklerinin habbe ve zerreciklerinden açtırılan çok cazibedar simalarına bak, fettâhiyet ve musavviriyet-i İlâhiye'nin mu'cizatlı cemâlini gör.
Nasıl ki, Vâcibü'l-Vücud'un Zât-ı Akdesi, başkalara hiçbir cihette benzemez ve sıfatları mümkinatın sıfatlarından hadsiz derece yüksektir. Öyle de, O'nun kudsî cemâli, mümkinatın ve mahlûkatın hüsünlerine benzemez, hadsiz derecede daha âlidir.
Evet, koca Cennet bütün hüsün ve cemâliyle bir cilvesi bulunan ve bir saat müşahedesi ehl-i Cennete Cenneti unutturan bir cemâl-i sermedî, elbette nihayeti ve şebîhi ve nazîri ve misli olmaz.
(RNK.4.ŞUÂ)
Kemâlâtını ve Cemâlini göstermek istemiştir.
Ezel-Ebed Sultanı olan Sâni-i Zülcelâl,
nihayetsiz kemâlâtını
ve nihayetsiz cemâlini
görmek ve göstermek istemiştir ki, şu âlem sarayını öyle bir tarzda yapmıştır ki, herbir mevcut pek çok dillerle O'nun kemâlâtını zikreder, pek çok işaretlerle cemâlini gösterir.
Herbir isminde ne kadar gizli mânevî defineler ve herbir ünvan-ı mukaddesesinde ne kadar mahfî letâif bulunduğunu, şu kâinat bütün mevcudatıyla gösterir.
Ve öyle bir tarzda gösterir ki, bütün fünun, bütün desâtiriyle, şu kitab-ı kâinatı zaman-ı Âdem'den beri mütalâa ediyor.
Halbuki o kitap esmâ ve kemâlât-ı İlâhiyeye dair ifade ettiği mânâların ve gösterdiği âyetlerin öşr-ü mişarını (yüzde birini)daha okuyamamış.
(RNK.31.SÖZ)
Kâinat sarayının "güzel" olmasının hikmeti
Nasıl ki yüzer hüner ve san'at ve kemâl ve cemâlleri bulunan bir zât,
herbir hüner kendini teşhir etmek
ve herbir güzel san'at kendini takdir ettirmek
ve herbir kemâl kendini izhar etmek
ve her bir cemâl kendini göstermek
istemesi kaidesince, o zât dahi
bütün hünerlerini
ve san'atlarını
ve kemâlâtını
ve gizli güzelliklerini
târif edecek, teşhir edecek, gösterecek olan bir harika sarayı yapmış.
Her kim o mu'cizeli sarayı temâşâ etse, birden ustasının ve sahibinin hünerlerine ve mehâsinine ve kemâlâtına intikal eder ve gözüyle görür gibi inanır, tasdik eder ve der ki:
"Her cihetle güzel ve hünerli olmayan bir zât, böyle her cihetle güzel bir eserin masdarı, mûcidi ve taklitsiz muhterii olamaz. Belki onun mânevî hüsünleri ve kemâlleri bu sarayla tecessüm etmiş gibidir" hükmeder.
Aynen öyle de,
bu kâinat denilen dünyadan, meşher-i acaip ve saray-ı muhteşemin hüsünlerini gören ve aklı çürük ve kalbi bozuk olmayan elbette intikal edecek ki, bu saray bir âyinedir; başkasının cemâlini ve kemâlini göstermek için böyle süslenmiş.
Evet, madem bu saray-ı âlemin başka emsâli yok ki güzellikleri ondan iktibas edip taklit edilsin.
Elbette ve herhalde bunun ustası kendi zâtında ve esmâsında kendine lâyık güzellikleri var ki, kâinat ondan iktibas ediyor ve ona göre yapılmış ve onları ifade etmek için bir kitap gibi yazılmış.
(RNK.4.ŞUÂ)
Ne kadar iyilik ve güzellik ve nimet varsa,
O güzelden geliyor
Ne kadar iyilik ve güzellik ve nimet varsa, doğrudan doğruya O Cemîl ve Rahîm-i Mutlak’ın hazine-i rahmetinden ve ihsanât-ı hususiyesinden gelir.
(RNK.2.ŞUÂ)
Bu kâinattaki görünen bütün güzellikler öyle bir güzelden geliyor ki,bu mütemâdiyen değişen ve tazelenen kâinat, bütün mevcudatıyla âyinedarlık dilleriyle o güzelin cemâlini tavsif ve târif eder.
(RNK.4.ŞUÂ)
Evet, bu kâinat, nihayetsiz bir hüsün ve cemâl-i sermedînin âyinesi ve cilveleri; ve kâinattaki bütün cemâl ve kemâl ve güzellikler, o sermedî hüsünden gelir ve ona intisapla güzelleşir, kıymeti yükselir.
(RNK.15.ŞUÂ)
Hem madem herşeyin hakikati, Cenâb-ı Hakk'ın bir isminin tecellîsine bakar, ona bağlıdır, ona âyinedir.
O şey ne kadar güzel bir vaziyet alsa, o ismin şerefinedir; o isim öyle ister. O şey bilse, bilmese, o güzel vaziyet, hakikat nazarında matluptur.
(RNK.30.SÖZ)
Hem kendi san'atını beğendirmek ve nazar-ı dikkati celb etmek ve masnuunu ve seyircilerini memnun etmek için herşeyde öyle bir nazik san'at ve ince hikmet ve âlî zînet ve şefkatli bir tertib ve tatlı vaziyet görünüyor;
bedahet derecesinde anlaşılır ki, kendini zîşuurlara bildirmek ve tanıttırmak isteyen perde-i gayb arkasında öyle bir san'atkâr var ki, herbir san'atıyla çok hünerlerini ve kemâlâtını teşhirle kendini sevdirmek ve medh ü senâsını ettirmek ister.
(RNK.4.ŞUA)
Ve keza, o çiçeklerin zevilhayata karşı gösterdiği teveddüdlerine (birine kendini sevdirme) ve tahabbüblerine (kendini sevdirme)ve tebessümlerine dikkat eden anlar ki, bir Hakîm-i Kerîm tarafından misafirlerine hizmetle muvazzaf bir takım hedâyâ ve behâyâdır ki, Sâni ile masnû arasında bir vesile-i teârüf (Rabb'ini tanıma)ve tahabbüb (Rabb'ini sevme)vesilesi olsun...
Evet, gül ve çiçeklerin yüzlerini güzelleştiren Zât, nasıl o güzel yüzlere arılardan, bülbüllerden istihsan âşıkları icad etmesin?
Ve güzellerin güzel yüzlerinde güzelliği yaratan, elbette o güzelliğe müştakları da yaratır.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Nakkâş-ı Ezelî, şu kâinatı, kemâlâtını ve cemâlini ve hakaik-i esmâsını göstermek için öyle bir tarzda yazmıştır ki, bütün mevcudat hadsiz cihetlerle nihayetsiz kemâlâtını ve esmâ ve sıfâtını bildirir, ifade eder.
(RNK.31.SÖZ)
Şu seyl-i kâinattaki muvakkat parlayan mehâsin ve kemâlât, bir Şems-i Sermedî’nin lemeât-ı cemâl-i esmâsıdır. Masnûdaki kemâlât, tamamen Sâni’deki kemâlden akan bir feyizdir.
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
Hakikat nokta-i nazarında, eşyadaki cemâl ve kemâl,
esmâ-i İlâhiye'ye aittir ve onların nukuş ve cilveleridir.
(RNK.24.MEKTUP)
Evet, madem bu saray-ı âlemin başka emsâli yok ki güzellikleri ondan iktibas edip taklit edilsin. Elbette ve herhalde bunun ustası kendi zâtında ve esmâsında kendine lâyık güzellikleri var ki, kâinat ondan iktibas ediyor ve ona göre yapılmış ve onları ifade etmek için bir kitap gibi yazılmış.
(RNK.4.ŞUÂ)
Tevhidde cemâl ve kemâl-i İlâhî'nin kalben görünmesi ve ruhen hissedilmesi
Tevhidde cemâl ve kemâl-i İlâhî'nin kalben görünmesi ve ruhen hissedilmesi içindir ki, bütün evliya ve asfiya,
en tatlı zevklerini
ve en şirin mânevî rızıklarını,
kelime-i tevhid olan Lâ ilâhe illâllah zikrinde ve tekrarında buluyorlar.
Evet, bir meyve, bir çiçek, bir ışık gibi küçücük bir ihsan, bir nimet, bir rızık, bir küçük âyine iken,tevhidin sırrıyla birden bütün emsaline omuz omuza verip ittisal (bağlantı kurma)ettiğinden, o nevi büyük âyineye dönüp, o nev'e mahsus cilvelenen bir çeşit cemâl-i İlâhîyi gösterir.
Ve fâni, muvakkat olan güzellikle, bâki bir nevi hüsn-ü sermedîyi irâe eder.
(RNK.2.ŞUÂ)
Bana bir âyine olsun ve o âyinede cemâlimi göreyim
Muhyiddin-i Arabî,
كُنْتُ كَنْزًا مَخْفِيًّا فَخَلَقْتُ الْخَلْقَ لِيَعْرِفُونِى hadîs-i şerifinin beyanında,
"Mahlûkatı yarattım ki, Bana bir âyine olsun ve o âyinede cemâlimi göreyim" demiştir.
(RNK.İŞÂRÂT-ÜL ÎCAZ)
Her cemâl ve kemâl sahibi kendi
cemâl ve kemâlini görmek ve göstermek ister
Her cemâl ve kemâl sahibi kendi cemâl ve kemâlini görmek ve göstermek istemesi sırrınca, so sultan-ı zîşân dahi istedi ki, bir meşher açsın, içinde sergiler dizsin,
ta nâsın enzarında
saltanatının haşmetini,
hem servetinin şaşaasını,
hem kendi san'atının harikalarını,
hem kendi marifetinin garibelerini izhar edip göstersin.
(RNK.11.SÖZ)
Risale-i Nur Külliyatı / Mârifet-Muhabbet · Marifet Petekleri