Musibet ve hastalıktan şikayet etmek
Musîbeti Allah’a şekvâ etmeli,
yoksa Allah’ı insanlara şikâyet etmemeli
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمٖينَۙ
“Musîbetin darbesine karşı şekvâ (şikâyet) sûretiyle, elbette âciz ve zaîf insan ağlar; fakat şekvâ O’na olmalı, O’ndan olmamalı.
Hazret-i Ya‘kūb Aleyhisselâm’ın:
اِنَّمَٓا اَشْكُوا بَثّ۪ي وَحُزْن۪ٓي اِلَي اللّٰهِ
[(Ben) gam ve kederimi ancak Allah’a şikâyet ediyorum]
demesi gibi olmalı. Yani, musîbeti Allah’a şekvâ etmeli,
yoksa Allah’ı insanlara şekvâ eder gibi,
‘Eyvah! Of!’ deyip, ‘Ben ne ettim ki, bu başıma geldi?’ diyerek, âciz insanların rikkatini (acımasını) tahrîk etmek zarardır, ma‘nâsızdır.”
(RNK.23.MEKTUP)
İnsanın şekvâ ve şikâyete haddi yoktur
Hiçbir insanın Cenâb-ı Hakk'a karşı hakk-ı itirazı yoktur.
Ve şekvâ ve şikâyete de haddi yoktur. Çünkü, şikâyet eden ferdin hilâf-ı hevesini iktizâ eden, nizam-ı âlemde binlerce hikmet vardır.
O ferdi irzâ etmekte, o bin hikmetin iğdâbı vardır.
Bir ferdi razı etmek için bin hikmet fedâ edilemez.
وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ اَهْوَۤاءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّمٰوَاتُ وَاْلاَرْضُ
Eğer her ferdin keyfine göre hareket edilirse ,
dünyanın nizam ve intizamı fesada gider.
Ey müteşekkî!
Sen nesin?
Neye binaen itiraz ediyorsun?
Cüz'î hevesini külliyat-ı kâinata mühendis mi yapıyorsun?
Kokmuş olan zevkini nimetlerin derecelerine mikyas ve mizan mı yapıyorsun?
Ne biliyorsun ki nıkmet olarak gördüğün şey belki ayn-ı nîmettir.
Senin ne kıymetin var ki, sineğin kanadına müvâzi olmayan hevesini tatmin ve teskin için felek çarklarıyla hareketten teskin edilsin?
Ey ahmak nokta-i sevda (nefis)!
Hâlık'ın ef'âli sana nâzır değildir. Ancak O'na bakar.
Kâinatı senin hendesen üzerine yapmış değildir.
Ve seni hilkat-i âlemde şahit tutmamıştır.
İmam-ı Rabbânî'nin (r.a.) dediği gibi:
"Melikin atiyelerini, ancak matiyyeleri taşıyabilir."
(RNK.MESNEVÎ-İ NURİYE)
İnsanların musibetten şikâyet etmeye
üç vecihte hakları yoktur
BİRİNCİ VECİH:
Cenâb-ı Hak, insana giydirdiği vücut libasını san'atına mazhar ediyor.
İnsanı bir model yapmış; o vücut libasını o model üstünde keser, biçer, tebdil eder, tağyir eder, muhtelif esmâsının cilvesini gösterir. Şâfî ismi hastalığı istediği gibi, Rezzak ismi de açlığı iktiza ediyor, ve hâkezâ...
مَالِكُ الْمُلْكِ يَتَصَرَّفُ فِى مُلْكِهِ كَيْفَ يَشَۤاءُ
(Mülkün gerçek sâhibi olan Allah, mülkünde dilediği gibi tasarruf eder)
İKİNCİ VECİH:
Hayat musibetlerle, hastalıklarla tasaffi eder,kemal bulur, kuvvet bulur, terakki eder, netice verir, tekemmül eder, vazife-i hayatiyeyi yapar. Yeknesak istirahat döşeğindeki hayat, hayr-ı mahz olan vücuttan ziyade, şerr-i mahz olan ademe yakındır ve ona gider.
ÜÇÜNCÜ VECİH:
Şu dâr-ı dünya, meydan-ı imtihandır ve dâr-ı hizmettir.
Lezzet ve ücret ve mükâfat yeri değildir.
Madem dâr-ı hizmettir ve mahall-i ubudiyettir.
Hastalıklar ve musibetler, dinî olmamak ve sabretmek şartıyla, o hizmete ve o ubudiyete çok muvafık oluyor ve kuvvet veriyor. Ve herbir saati bir gün ibadet hükmüne getirdiğinden, şekvâ değil, şükretmek gerektir.
Evet, ibadet iki kısımdır: bir kısmı müsbet, diğeri menfi.
Müsbet kısmı malûmdur.
Menfi kısmı ise, hastalıklar ve musibetlerle, musibetzede zaafını ve aczini hissedip, Rabb-i Rahîmine ilticâkârâne teveccüh edip, Onu düşünüp, Ona yalvarıp hâlis bir ubudiyet yapar. Bu ubudiyete riyâ giremez, hâlistir.
Eğer sabretse, musibetin mükâfâtını düşünse, şükretse, o vakit herbir saati bir gün ibadet hükmüne geçer. Kısacık ömrü uzun bir ömür olur. Hattâ bir kısmı var ki, bir dakikası bir gün ibadet hükmüne geçer.
Hattâ bir âhiret kardeşim, Muhacir Hafız Ahmed isminde bir zâtın müthiş bir hastalığına ziyade merak ettim. Kalbime ihtar edildi: "Onu tebrik et. Herbir dakikası bir gün ibadet hükmüne geçiyor." Zaten o zat sabır içinde şükrediyordu.
Bir iki Sözde beyan ettiğimiz gibi, her insan geçmiş hayatını düşünse, kalbine ve lisanına ya "ah" veya "oh" gelir.
Yani,
ya teessüf eder,
ya "Elhamdü lillâh" der.
Teessüfü dedirten, eski zamanın lezâizinin zeval ve firakından neş'et eden mânevî elemlerdir. Çünkü zevâl-i lezzet elemdir.
Bazan muvakkat bir lezzet daimî elem verir.
Düşünmek ise o elemi deşiyor, teessüf akıtıyor.
Eski hayatında geçirdiği muvakkat âlâmın zevâlinden neş'et eden mânevî ve daimî lezzet, "Elhamdü lillâh" dedirtir.
Bu fıtrî hâletle beraber, musibetlerin neticesi olan sevap ve mükâfât-ı uhreviye ve kısa ömrü musibet vasıtasıyla uzun bir ömür hükmüne geçmesini düşünse, sabırdan ziyade, şükreder,
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلٰى كُلِّ حَالٍ سِوَى الْكُفْرِ وَالضَّلاَلِ
demesi iktiza eder.
Meşhur bir söz var ki, "Musibet zamanı uzundur."
Evet, musibet zamanı uzundur.
Fakat örf-ü nâsta zannedildiği gibi sıkıntılı olduğundan uzun değil,
belki uzun bir ömür gibi hayatî neticeler verdiği için uzundur.
)RNK.2.LEM'A(
Daha sen nerede hak kazanıyorsun ki
Ey insan-ı müştekî!
Sen mâdum kalmadın, vücut nimetini giydin,
hayatı tattın, câmid kalmadın, hayvan olmadın,
İslâmiyet nimetini buldun, dalâlette kalmadın,
sıhhat ve selâmet nimetini gördün, ve hâkezâ...
Ey nankör!
Daha sen nerede hak kazanıyorsun ki, Cenâb-ı Hakk'ın sana verdiği mahz-ı nimet olan vücut mertebelerine mukàbil şükretmeyerek, imkânât ve ademiyat nev'inde ve senin eline geçmediği ve sen lâyık olmadığın yüksek nimetlerin sana verilmediğinden, bâtıl bir hırsla Cenâb-ı Hak'tan şekvâ ediyorsun ve küfrân-ı nimet ediyorsun?
(RNK.24.MEKTUP)
Kimden kime şekvâ ettiğini bil, sus
Eğer aklın varsa kanaate alış ve rızaya çalış.
Tahammül etmezsen,
"Yâ Sabûr" de ve sabır iste, hakkına razı ol, teşekkî etme.
Kimden kime şekvâ ettiğini bil, sus.
Herhalde şekvâ etmek istersen, nefsini Cenâb-ı Hakka şekvâ et;
çünkü kusur ondadır.
(RNK.24.MEKTUP)
Kaderi tenkit eden, başını örse vurur, kırar.
Rahmeti ittiham eden, rahmetten mahrûm kalır.
(RNK.2.LEM'A)
Teşekkî, kaderi tenkit; ve teşekkür, kadere teslimdir.
(RNK.13.ŞUÂ)
Risale-i Nur Külliyatı / Musibetler · Marifet Petekleri