Allah'ın Zât'ını sevmek
Zât'ını seven, O'nun Latif ismiyle Kahhar ismini ayıramayıp, lutuf ve kahrı bir şey olarak bulur
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Ey aziz!
Ehlullah demişlerdir ki,
Zât, sıfatlar, filler ve eserlerin muhabbeti birbirine yardımcı ve birbirine
"Allah onları sever, onlar da Allahü Teala'yı severler", ayet-i kerimesi ile bildirilen zâtı muhabbettir.
Zira o muhabbet,sıfatlara değil, Zâtın kendisine bağlıdır.
Ama kul tarafından olan zâtı muhabbet, diğerleri ile bulunabilir.
Çünkü Allahu Teala'nın sıfatları, şuhud bakımından Zâtın aynıdır, akli görüş bakımından ise Zât'ına mülazımdır.
Bundan anlaşılıyorki, Zât-i Bari sıfat-ı subutiyyesinden ari değildir.
O halde Zâtını seven, vech-i kadimine muhabbet etmiş olur. Vechinin bütün sıfatları ile var olan Zât-ı Paki olduğunu bilir.
Onun için, bu muhabbete erişen ârif kâmil olur.
- Latif ismiyle Kahhar ismini ayıramayıp,
lutuf ve kahrı bir şey olarak bulur.
- Celâl ve Cemâl ona músavi gelir.
Çünkü hepsinin o mahbubun kemali olduğunu bilir.
- O'nun bütün fill ve eserleri sevene göre sevgili olur.
Zira onların hepsi, O'nun Zât-ı Pakine aittir.
Filler sıfatlar aracılığı ile Zât'a bağlıdır.
Çünkü onlardan meydana gelmişlerdir.
Eserler ise filler vasıtasıyla Zat'a bağlıdır.
Çünkü eserler, fillerle olmuştur.
O halde, Zât'ın sevgisi fiilleri de sevdirici olur.
Zira seven, o fillerin içinde faili, yapıcıyı müşahede edebilir.
- Hatta O'nun eziyyetinden, yaklaşması gibi lezzet alır.
Zât'ı seven, eserleri de sever.
Zira o, bütün eserleri O'ndan bilip, O'nunla bulur.
Gördüğü her şeyde mahbubu basiretle görür.
O halde akıllı olanın
en önce bizzat Allahu Teala'yı,
sonra peygamberlerini,
evliyasını
ve sevdiği kullarını, hubb-i fillah ile sevmeli,
ondan sonra sıfat ve isimlerinden olan kemallerini, sonra fill ve eserlerle olan iyilikleri, sevapları sevmelidir.
Sakın, fill ve eserlere bizzat ve asâleten tutulmamalıdır.
yoksa mâsivâ ile meşgul olunur.
Yalnız aşk ile kalasın, her an onu bulasın.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme)
Sahibini ni'metleri için sevenin, belaları gelince muhabbeti gider.
Fiilleri-Sıfatları-Zâtı sevmek
İbrahim Hakkı (r.a) diyor ki;
Hakk Teala hadis-i kudside buyurdu:
"Bana en sevgili olan, Bana verdiğim mal yüzünden değil, kendisine rububiyetim verilenin ibadet etmesidir"
Ey aziz!
Ehlullah demişlerdir ki,
Sahibini ni'metleri için sevenin, belaları gelince muhabbeti gider.
Allah'a, kendilerine verilen nimetler yüzünden kulluk edenler ihsan kulu olup, marifetin hakikatından ve muhabbetin lezzetinden nasipsiz kalmışlardır.
Belki muhabbetleri ihsanın çokluğuyla artar.
Vermemekle azalır.
Çünkü nazar ve himmetleri menfaatte kalır.
Demek ki sevgileri, yalnız menfaate bağlıdır.
Onlardan kimisi, Rabb'ine ibadetten fayda ve menfaat ister. Eğer istediği olmazsa, şikayet edip, sevgisinde değişme ve azalma olur.Sevgilinin haklarını unutup, riayetinde kusur edip, belki O'na en büyük düşman olur.
Lakin onun sevgisi, menfaatine göre değişir.
O halde aslında o mahbub sayılmaz.
Zira terk olunduğu zaman mahbub kalmaz.
Bu muhabbet, arzu ve maksatlarına kavuşmak için,
Zât'ı değil, arazları sevmektir.
Heva çeşitlerinden olup büyük hastalıktır.
Böyle sevgiden asla hayır gelmez.
Ehlinde vefâ ve safâ olmaz.
Çünkü fiilleri sevmek çabuk geçer.
Sebebin kalkmasıyla değişir ve yok olur.
Buna nisbetle sıfatları sevmek itibar olunmaya layıktır.
Zât'ı sevmek ise hepsinden üstündür.
Çünkü O her illetten tecrit edilmiştir.
Muhabbet, aşk dolu kalple daimdir.
Muhabbet, ne ihsan ile çoğalir, ne cefa ile azalır.
Muhabbet,
Hakk'ı bulmaktır ve gönülden her sevginin çıkmasıdır.
Muhabbet, kendini tamamen mahbubuna hibe etmendir.
Senden senin için bir şey kalmamasıdır.
Böylece O'nun olursun.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme)
Zira o Sübhan Zât'ın elemi dahi nimeti kadar güzeldir.
İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;
Pek Aziz Kardeş Mevlâna Muhammed Salih'in malumu olsun.
Sevenin nazarında; sevilen, daima sevilendir.
Hatta işin aslına göre, bütün vakitlerde durum budur.
Hatta bütün hallerde.
İster elem versin; isterse nimet, durum aynıdır;
o değişmeyen sevgilidir.
Hem de her iki halde.
Mahabbet devleti ile müşerref olan pek çok insanlara göre, sevilene karşı sevginin artması, elem zamanından ise, nimet zamanından daha çoktur.
Yahut, her iki vakitte de aynıdır.
Amma pek azları katında, bu muamele tam tersinedir.
Yani onun elem vermesi, nimet vermesinden daha ziyade sevgisinin artmasına sebep olur.
Üstte anlatılan devletin mukaddimesi,
sevilen zata karşı iyi zanda bulunmaktır.
O kadar ki:
Sevilen zat, sevenin boğazını bıçakla kesmeyi emretse,
onun her uzvunu parça parça edip birini diğerinden ayırsa, seven kimse, bu durumun aynen kendisinin hatâsı bilir; aynen felahı olarak tasavvur eder.
Seven kimsenin nazarından, sevilenin yaptığı işin kötülüğü kalkar ise ki bu, anlatılan iyi zannın husulü için olacaktır; işte o zaman; zati olan sevgi (muhabbet) devleti ile müşerref olur.
İş bu zati mahabbet, bütün nisbetlerden ve itibarlardan arınmış olup, alemlerin Rabbi Allah'ın Habibine mahsustur. Ona ve âline salâtlar ve selâmlar.
Lezzeti ve ferahı dahi, o ikisinden daha çok elemde bulur.
Sanırım ki, anlatılan bu makam, rıza makamının üstündedir. Çünkü rızada, sevilenin fiilinden istenmeyenini def etmek vardır.
Burada ise, o fiil ile lezzet bulmak vardır.
Her ne zaman sevilen tarafından bir cefâ gelecek olsa, isterse çok ve yüksek olsun; seven tarafından ferah ve sürür o kadar çok ve ziyâde olur.
Bu manâdan da anlaşılıyor ki, ikisi arasında çok fark vardır.
Sevilen zat, seven kimsenin nazarında, işin özüne göre ve bütün vakitlerde, tüm hallerde nasıl sevilen bir zat ise... hiç şüphe edilmeye ki, aynı manâdan olarak bütün vakitlerde, tüm hallerde hatta vakıada ve işin aslında övülen ve hamd edilen bir zat olmalıdır.
Seven kimse, gerek onun nimet verdiği zaman,
gerekse elem verdiği zaman onu övmeli ve sena etmelidir.
Durum böyle olduktan sonradır ki:
-Muhibb-i Sadık... (Doğru seven...) ismini almak onun için yerinde olur.
Her halde Allah'a hamd olsun.
Hali anlatıldığı gibi olan bir seven kimse,
darlıkta ve genişlikte Allah'a hamd edenlerden olur.
Hem de hakiki manâda...
Üstte anlatılan manaya göre; bir cihetten, hamd etmek, şükür etmek üzerine daha meziyetli bir durum alır.
Çünkü, şükür etmekte, nimet verenin nimetini düşünmek vardır ki bu, sıfata dönüştür;
belki de fiile bir dönüştür.
Amma hamd etmekte düşünülen ise...
hamd edilen zâtın güzelliğidir; onun cemalidir.
Bu güzellik ve cemal ise... ister nimet olsun; isterse elem.
Zira o Sübhan Zât'ın elemi dahi nimeti kadar güzeldir.
Bu manâdan ötürü, hamd etmek sena işinde daha tamam olup hüsn ü cemal mertebesini daha çok özünde toplar. Sıkıntı ve genişlik halinde daha bakidir.
Amma şükür böyle değildir.
Zira o, kusuru ile tezce zeval bulur, nimetin gitmesi,
ihsanın yok olması ile biter.
(MEKTUBÂT-I RABBÂNÎ 346.MEKTUP
O'na taatim, ne Cehennem'den korktuğum, ne de Cennet'i istemek içindir
Rabiatul Adviyye (rahmetullahi aleyha) der ki:
"Yemin ederim ki, benim O'na taatim, ne Cehennem'den korktuğum, ne de Cennet'i istemek içindir. Belki yalnız muhabbet ve şevkimdendir".
Şevk insanın içini yakar.
O halde şevk ateşi ile yananı Cehennem ateşi nasıl yakar?
Mevlâya müştâk olana, her şey müştâk olur.
Mevlâsına müştâk olan, elbette O'nun huzuruyla ünsünü bulur.
(İbrahim Hakkı Hz. Mârifetnâme)
Benden bana ne
Cüneyd-i Bağdadî (r.a.) çoğu zaman :
"Benden bana ne?
Kul da, sahib oldukları da Allah'a aittir." derdi.
O, nefsini Allah'a teslim etmiş, seçme ve isteme hakkını yok etmiş, kaderin sorumluluğuna râzı olmuştu.
Kalbi düzgün, nefsi huzurlu oldu da
Allah'ın :
"Benim dostum Kitabı indiren Allah'tır.
O' sâlihleri korur, gözetir" buyruğu ile amel etti.
(Abdülkadir Geylâni Külliyatı.S.314)
Belâ da, nimet de onun için bir olur
Belâların kalkması için yalvarıp yakarmaz
İmam Rabbânî (r.a) diyor ki;
Kul, tamamıyla kendi isteğinden, düşüncelerinden
sıyrılmadığı sürece, onun isteği Rabbi olmaz.
Kalbine de Allah (c.c) sevgisi yerleşmez.
Bu büyük devlet de, ancak zâtı tecelliye bağlı mutlak fena gerçekleştikten sonra olur. Karanlığın kalkması güneşin doğmasıyla olur.
Zâtı muhabbet diye bahsedilen bu sevgi oluştuğu zaman da, seven kişi nazarında sevilenin (Allah) eziyetiyle ikrâmı bir olur.
İşte o anda ihlas gerçekleşir.
O zaman Rabbine ancak onun için ibâdet eder.
Kendi nefsi için değil.
Nimetler istemek için ibadet etmez.
Belâların kalkması için yalvarıp yakarmaz.
Çünkü, belâ da, nimet de onun için bir olur.
(MEKTUBÂT-I RABBANÎ 24.MEKTUP)
Allah Dostları / Saadet ve Huzur · Marifet Petekleri